T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/76 Esas
KARAR NO: 2024/600
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 24/01/2023
KARAR TARİHİ: 05/06/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 28/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; Davacı ortaklığın '....Mah. ... Cad. ... Sitesi ... Plaza B Blok No:12A/12 Esenler/İstanbul' adresinde faaliyet gösterdiğini, Ortaklığa ait aşağıda dökümünü yer alan bütün belge ve defterlerin davacı ortaklığında kullanımında olan 'İstanbul, ..., ... Mah. .... sitesi G-02 Blok No: 286" adresinde bulunan depodan çalındığını, Ortaklığa ait 2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021 Yıllarına Ait Yevmiye- Kebir- Envanter Defterleri çalınmış olduğundan, bu defterlerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, TTK'nun 82/7 maddesine istinaden açılmış zayi belgesi istemine ilişkindir.
Mahkememizce alınan 04/05/2024 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle;
Davacı tarafa ait 2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021 yıllarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri çalınmış olduğundan, bu defterlerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesinin talep edildiği, sayın mahkemenizin verdiği yerinde inceleme yetkisi ile davacı vekili Avukat ... ile iletişime geçildiği, davacı tarafın zayi belge verilmesini talep ettiği yılların ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdik bilgilerinin talep edildiği, öncelikle davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarında ilk işe başlangıç yılının 2015 yılı olduğu, 2015 yılı ticari defterlerin açılış tasdikinin 09.01.2015 tarihinde “İLK İŞE BAŞLAMA” olarak yapıldığı, davacı tarafın 2015-2016-2019-2020-2021 yılı ticari defter ve kayıtlarının açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresi içinde yapıldığı, 2017-2018 yılı ticari defter ve kayıtlarının açılış tasdiklerinin yasal süresi içinde yapıldığı, kapanış tasdiklerinin sunulmadığı, Gelir İdaresi Başkanlığı Atışalanı Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından davacı tarafın 06/01/2015 ile 31.12.2022 tarihleri arasında mükellefiyet kaydının bulunduğu, yazı tarihi itibariyle 512,19 TL vadesi geçmiş vergi borcunun bulunduğu, devam eden ve sonuçlanmış vergi inceleme ve dava kaydının bulunmadığının belirtildiği, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Arnavutköy Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından davacı tarafın herhangi bir borcunun olmadığının beyan edildiği, davacı tarafın zayi belgesi talep ettiği belgelerin, nitelikleri itibariyle davacının yapmakta olduğu ticari işe ilişkin ticari belgeler olduğu, ilgili belgelerin tamamının aşağıda belirtilen süreler nezdinde saklama yükümlüğünün bulunduğu, dosya muhteviyatında bulunan şikayetçi ifade tutanağının 25.12.2022 tarihli olduğu, davacının ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesine kendisine zayi belgesi verilmesi istemiyle 24.01.2023 tarihinde dava açtığı, davacı tarafın 30 günlük yasal süresi içinde iş bu davayı açtığı, dosya muhteviyatında bulunan şikayetçi ifade tutanağında, davacı tarafa ait ticari defter ve kayıtlarının .... sitesi G-02 Blok 286 kapı numaralı depodan çalındığının belirtildiği, bu durumun/olayın davacı tarafın iradesi dışında meydana geldiğinin değerlendirildiği, yukarıda yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmeler ışında davacı tarafın talebi ilgili tüm nihai ve hukuki değerlendirmelerin sayın mahkemenin takdirine bırakıldığı, sonuç ve kanaatine varılmıştır.
6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesinde bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği belirtilmektedir.
Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.
Dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmesinde :Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesi ile Ortaklığa ait 2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021 Yıllarına Ait Yevmiye- Kebir- Envanter Defterleri bahisle huzurdaki davayı açmış ise de; tacir olan davacının talebe konu defteri güvenli bir şekilde muhafaza etmesi gerektiği, basiretli bir tacirin bu dikkat ve özeni göstermesi gerektiği, nedeni ne olursa olsun defterlerin güvenli bir yerde güvenli bir şekilde muhafaza edilmemesi nedeni ile davacının özen görevini yerine getirmediği, ticari defterlerin mutad olarak bulunması gereken yer dışında bulundurularak ve gereken muhafaza tedbirlerini almayarak bu konuda gerekli tedbirleri almak suretiyle gereken özeni ve dikkati göstermesi gerekirken, bu olayda olduğu gibi özensiz ve dikkatsiz davranmak suretiyle TTK'nın 18/2. Maddesi gereği basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğünü de ihlal ettiği anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
AÇILAN DAVANIN REDDİNE,
1-Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 247,70 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
2-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/06/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır