T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/878 Esas
KARAR NO: 2024/417
DAVA: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/09/2023
KARAR TARİHİ: 30/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili şirketin, “....” markasının ve “www.....com” web sitesinin sahibi olduğunu, ulusal ve uluslararası ticari fuarlar için yerli ve yabancı firmalara stand tasarımı, kurulumu, satışı alanında faaliyet göstermekte olduğunu, davalı şahsın, ... TASARIM LTD. ŞTİ. (www.....com) isimli bir şirket kurarak, müvekkili şirketin eski çalışanı, kendisinin eşi ve mevcut durumda şirketin büyük ortağı olan... (eski soyadı ...) isimli şahıs aracılığıyla müvekkilinden çaldığı bilgilerle müvekkili şirketin sabit müşterilerini arayıp aynı standları daha ucuza yapacağını vadederek teklifler yapmış, bu şekilde ikna ettiği firmalara tasarımı ve fikri mülkiyeti tamamen müvekkiline ait olup çeşitli fuarlarda kullanılan ve görselleri adı geçen şahısta olduğu gibi aynı zamanda müvekkilinin web sitesinde bulunan orijinal stant modellerini çok az farkla taklit edip satmış, bu şekilde hem bilgi/veri hem de fikri mülkiyet hırsızlığı yapmış olduğunu, nitekim bu nedenle taraflarınca yapılan şikayet üzerine hakkında (katılan tarafı olduğumuz) Küçükçekmece .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E.... K. sayılı ceza davası açılmış, yargılama sonunda suçu (Türk Ticaret Kanunu'na muhalefet) sabit görülerek cezalandırılmış ve kararın kesinleşmiş olduğunu, dava öncesi taraflarınca zorunlu arabuluculuk başvurusu yapılmış, başvurunun anlaşmazlıkla sonuçlanmış olduğunu, davalının, aynı zamanda suç oluşturan bilgi-veri çalma ve ürün taklit etme suretiyle haksız rekabet fiillerinin kesinleşmiş ceza mahkemesi kararıyla sabit olduğunu, davalının bu suç eylemlerinin müvekkili şirketin müşterileri ve rakipleri nezdinde küçük düşmesine, küçük bir piyasa olan fuarcılık piyasasında zor durumda kalmasına, bir bütün olarak ticari itibarının ciddi şekilde zedelenmesine, müşteri ve kazanç kaybına neden olmuş olduğunu, bu itibarla TTK md.55-56 kapsamında davalının manevi tazminata mahkumiyetinin usul, yasa ve somut olay adaleti gereği olduğunu, işbu davaya sebep olayın TTK md.60/2 ve TCK md.66/1/e hükümleri kapsamında olup 8 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu beyanla; davanın kabulü ile 50.000 TL manevi tazminatın karar tarihinden itibaren işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı, ancak davaya cevap verilmediği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı tarafın davacıya ait bilgi ve verileri çalma ve ürün taklit etme suretiyle haksız rekabet fiilerini işlediği iddiası ile TTK md 55-56 kapsamında haksız rekabet nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davacı şirkete ait Ticaret Sicil kayıtları, davalının SGK kayıtları ve davalı şahsın sosyal ve mali durumuna dair araştırma sonucu dosyaya celp edilmiştir.
Küçükçekmece .... Asliye Ceza Mahkemesinin .... E. ... K. Sayılı dosyasının UYAP üzerinden dosyaya celp edilmesinde katılanın davacı şirket olduğu, sanığın davalı olduğu suçun 6102 sayılı TTK'ya muhalefet olduğu ve sanığın ... Tasarım Ltd. Şti yetkilisi olduğu ve fuardaki firmalara stand tasarımı ve imalat montajı işi ile uğraştığı, katılan şirket ile iş konularının bu şekilde aynı olduğu, şikayet doğrultusunda aldırılan bilirkişi raporuna göre katılan tarafından sunulan stand tasarımlarının iki adedinin sanığın şirketi tarafından kurulan stand modellerinde kullandığının belirlendiği, sanık tarafça sunulan itirazlar dikkate alınarak yargılama aşamasında 3 kişilik bilirkişi heyetinden yeniden rapor alındığı ve bu raporda da sanık tarafından iki adet standın tasarımının ve uygulamasının farklı konular olması ve stand tasarımına dair fikir hakkına yönelik tasarım ücretinin tasarımcıya ödenmediği halde tasarımı kullanma hakkının sanıkta bulunamayacağı ve sanığın buna rağmen uygulama yaptığı standda katılanın tasarımlarının kullanıldığının belirlendiğinin bildirildiği, bu kullanımın sanığın uygun bir katkısı olmaksızın başkasına ait pazarlamaya hazır çalışma ürünlerini teknik çoğaltma yöntemleri ile devralıp onlardan yararlanmak eylemi kapsamında olduğu ve Türk Ticaret Kanununun 55.maddesinde tanımlanan dürüstlük kuralına aykırı davranışlar kapsamında değerlendirilen ve Türk Ticaret Kanununun 62.maddesine göre yaptırıma bağlanan haksız rekabet suçunu oluşturduğu gerekçesi ile danığın adli para cezası ile cezalandırılmasına kesin olarak karar verildiği görülmüştür.
Davalıya ait sosyal ve mali durum araştırması sonucunda yaptığı işin fuar stant hizmeti olarak belirtildiği görülmüştür.
Dava, davacı şirkete ait stant tasarımlarının izinsiz olarak kullanılmasına bağlı olarak manevi zarar tazminine ilişkindir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 58. maddesi "Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir." düzenlemesi ile kişilik haklarının zedelenmesi halinde başvurulabilecek tazminat yolunu düzenlemiştir. Bu kanun hükmünün uygulanması için kişilik hakkını zedeleyici bir davranış, manevi bir zarar ve bunlar arasında nedensellik bağının bulunması gerekir.
Kural olarak, manevi tazminata hükmedilebilmesi için TMK'nın 25. maddesinde genel olarak tanımlandığı üzere kişilik haklarına bir saldırı bulunması ve olayda haksız fiil unsurlarından hukuka aykırılığı ortadan kaldıracak bir neden mevcut olmaması şarttır. Şirketlerin de gerçek kişiler gibi kişilik haklarının bulunduğu kuşkusuzdur.
Tüzel kişinin ekonomik faaliyetini yürütürken kazandığı saygınlık, onun kişisel değerleri içinde yer alır. Ticari şeref ve haysiyetin çiğnenmesi, onun ekonomik yaşam içindeki yerini ve durumunu sarsabilir. Ekonomik itibar da tüzel kişinin şeref ve haysiyetinin bir görüntüsüdür. Tüzel kişinin ekonomik faaliyetleri de toplum tarafından değerlendirilmektedir ve kişilik haklarından olan onur ve saygınlığı onun korunan değerlerinin başında gelir. Bu sebeple tüzel kişi onur ve saygınlığından vazgeçemeyeceği gibi, bu değerlerini hukuka ve ahlaka aykırı olarak da sınırlayamaz. 6098 sayılı TBK'nun 58. maddesindedüzenlenen manevi zarar, kişinin kişisel çıkarlarında ( haklarında) uğradığı bir eksilmedir. Değişik bir ifade ile, bu zarar çeşidi maddi değerler yönünden değil, manevi değerler yönünden bir eksilmeyi anlatır. Bir tüzel kişinin kişisel haklarından olan ( adı, şerefi, onuru ve itibarı gibi) varlıklarına yapılan saldırının; bu manevi değerlerinde bir eksilmeye ( manevi zarara) sebep olacağı kabul edilmektedir.(Bkz; Yargıtay 4.Hukuk Dairesi 2019/1569 E, 2020/1036 K)
Somut olayın değerlendirilmesinin davalının ve davalının yetkisi olduğu şirketin davacı şirkete ait stant tasarımlarını izinsiz olarak kullandığı, dosya arasında mevcut kesin nitelikteki Küçükçekmece ..... Asliye Ceza Mahkemesinin ... E. .... K. Sayılı ilamı ile davalı hakkında işbu davaya da konu eylemler nedeni ile 6102 sayılı TTK'ya muhalefetten adli para cezası verildiği, davalı hakkında yapılan sosyal ve mali durum araştırmasında da tespit edildiği üzere fuar stant hizmeti işi ile iştigal ettiği, davalının eylemlerinin davacı şirketin TMK m.25 anlamında kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğu ve şirketin ticari itibarına zarar verebileceği anlaşılmakla ( aynı yönde Yargıtay ... Hukuk Dairesi ... E.- ... K. Sayılı ilamı ) hak ve nesafet ilkesi de gözetilerek açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 35.000,00 TL manevi tazminatın karar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
AÇILAN DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
1- 35.000,00 TL manevi tazminatın karar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Alınması gereken 2.390,85 TL harçtan peşin alınan 853,88 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.536,97 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinden kabul oranı, ret oranı dikkate alınarak hesaplanan 2.184,00 TL'nin davalıdan 936,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
4-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 1.123,73 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça sarf edilen tebligat ve posta masrafı 287,75 TL yargılama giderinden kabul oranı (%70,00) ret oranı (%30,00) dikkate alınarak hesaplanan 201,43 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 17.900,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE ,
7-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/04/2024
Katip ...
Hakim ...