T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/972 Esas
KARAR NO: 2023/1344
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/10/2023
KARAR TARİHİ: 26/12/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı-borçlu .... hakkında Gölköy İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyası kapsamında icra takibi başlatılmış olduğunu, işbu takibe dayalı ödeme emrinin 05.08.2023 tarihinde tebliğ edilmiş olduğunu, davalı-borçlu tarafından ise 07.08.2023 tarihinde icra takibine haksız yere itiraz edilmiş ve haksız itiraz üzerine icra takibinin durmuş olduğunu, davalı-borçlunun itiraz dilekçesinde, müvekkili davacı-alacaklı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne herhangi bir borcu olmadığını faturayı da kabul etmediğini beyan ederek itirazda bulunmuş olduğunu, ticari davalarda dava şartı olan Arabuluculuk kurumuna başvurulmuş, ancak arabuluculuk görüşmeleri sonucunda anlaşma sağlanamamış olduğunu beyanla; fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmak kaydıyla davanın kabulü ile itirazın iptaline, icra takibinin devamına, takibe haksız olarak itiraz eden borçlunun alacaklı lehine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama harç ve giderlerinin, ücreti vekaletin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin iş yerinin ve iddiaya konu işlemlerin yapıldığı yerin Ordu İli Gölköy İlçesi olmakla yetkili Mahkemeninde Gölköy Mahkemeleri olmasına karşın davanın yetkisiz Bakırköy Mahkemelerinde açılmış olduğunu, davaya konu icra takibinin de Gölköy İcra dairesinde açılmış olmasına karşın hukuka aykırı olarak yetkisiz mahkemede açılmış işbu davada yetkiye ilişkin itiraz ediyor olduklarını ve yetkisizlik kararı verilmesini talep ediyor olduklarını, müvekkilinin 2022 yılı Eylül ayına kadar Gölköy/Ordu'da ... Unlu Mamülleri adlı bir fırın işletmiş, işlettiği fırında kullanmak için çalıştığı süreçte firmalardan un alımı yapmakta olduğunu, müvekkili işletmenin açık olduğu 6 aylık süreçte ... marka un alarak ... Sanayi Ticaret ve Taşımacılık A.Ş. isimli firma ile çalışmasına karşın 04/04/2023 tarihinde kendisine tebliğ edilen ihtiyati haciz kararı ile ... Sanayi Ve Ticaret A. Ş. adlı firma tarafından hakkında icra işlemi başlatıldığını öğrenmiş olduğunu, müvekkilinin fırını işlettiği kısa süreçte adı geçen firma çalışanı olarak kendisini tanıtan şüpheliler ..., ... ve ... isimli şahısların Gölköy İlçesine gelerek un satmak için fırınlarla görüşmeler yapmış olduklarını, bu süreçte müvekkilinin fırınına da giderek kendisiyle görüşen şüphelilerin unlarını müvekkiline tanıtmak istemiş olduklarını, müvekkilinin de bu şahıslardan 2022 yılı Ağustos ayında, yalnızca deneme yapmak amacıyla az miktarda un almış, aldığı unları da ekte sunmuş oldukları dekontlardan görüleceği üzere şahısların şirkete ait pos cihazından geçirerek ödemiş olduğunu, bunun dışında şirketle başkaca hiçbir un alım satımı yapılmamış başka hiçbir ticari faaliyetleri bulunmadığını, dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulu ... nolu fatura üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığı gibi kendisine hiç iletilmemiş olduğunu, bu konuyla ilgili müvekkilinin ilgililer ve davacı firma hakkında suç duyurusunda bulunmuş olduğunu, ilgili dosyanın Gölköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sor. numaralı dosyası kapsamında yürütülmekte olduğunu, müvekkilinin haricen aldığı duyuma göre ilgililer hakkında bu şekilde mal teslimi yapılmışcasına sahte fatura, şipariş fişi ve muhtelif belgeler düzenlenmek suretiyle işlenen dolandırıcılık suçu nedeniyle yürütülen başkaca dosyalar da bulunduğunu, yine dilekçe ekinde davacı tarafından dosyaya sunulan tartım resimlerinde de görüleceği üzere tartım resimlerinin dosyaya sunulmuş olduğunu, bu evraktan da anlaşılacağı üzere un sevkiyatını yaptığı iddia edilen aracın yalnızca Fatsa, Çamaş ve Gürgentepe'ye girmiş ancak müvekkilinin fırınının bulunduğu Gölköy'e gelmemiş olduğunu, dilekçeleri ekinde dosyaya sunulan fatura suretlerinden de görüleceği üzere müvekkilinin un alımını hep aynı firmadan yapmış olduğunu, deneme amacıyla aldığı unları beğenmediği için tekrar davacı firmadan un almamış olduğunu, yine fatura suretlerinden ve dosyaya davacı tarafından sunulan evraklardan da görüleceği üzere müvekkiline ait olduğu iddia edilen imzaların her birinin birbirinden farklı olduğunu, müvekkilinin imzasının dosyaya sunulu vekaletnameden de anlaşılacağı üzere dosyaya konu faturadaki imzalardan farklı olduğunu, hal böyle iken davaya konu işlemler için soruşturma sürecinin devam ettiği bildirilmekle, dolandırıcılık kurbanı olan müvekkilinin hiçbir şekilde sipariş etmediği ve teslim almadığı bu mallara ilişkin olarak borcunun olduğunun kabul edilmesinin mümkün olmadığını, kaldı ki başka bir firmadan bu kadar sık ve yüklü miktarda un almışken davacı firmadan da kullanamayacağı miktarda böyle bir un almış olduğunun kabulünün de zaten hayatın olağan akışına uygun olmadığını, çünkü müvekkilinin unların teslim edildiği iddia edildiği tarihten itibaren fırınını yalnızca bir ay daha işletmiş olduğunu beyanla; öncelikle yetkisiz mahkemede açılmış bu dava hakkında YETKİSİZLİK kararı verilmesine, mahkememiz aksi kanaatte ise haksız ve hukuka aykırı açılan işbu davanın esasatan reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Ordu Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği, müzekkere cevabının incelenmesinde davalı adına gerçek kişi tacir kaydına rastlanmadığının belirtildiği görülmüştür.
Gölköy Mal Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye yanıt verildiği, müzekkere cevabının incelenmesinde, davalının 15/03/2022 - 12/10/2022 tarihleri arasında işletme hesabına göre defter tuttuğu, mükellefiyet kaydının terk olunduğu görülmüştür.
Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. 6100 Sayılı HMK'nun 114/c maddesi gereğince mahkemelerin görevi dava şartı olup, yasanın 115. maddesi gereğince mahkeme dava şartının bulunup bulunmadığını res'en araştırmakla yükümlüdür.
6102 Sayılı T.T.K.'nun 4. maddesinin 1. fıkrası 6335 Sayılı Yasanın 1. maddesi ile değiştirilerek ticari davalar her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları, T.T.K.'nun 4. Maddesinin a bendi gereğince T.T.K.'nun dan kaynaklanan davalar, T.T.K.'nun 4. maddesinin b, c, d, e, f bentlerinde sayılan davalar ve diğer özel kanunlarda Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu kararlaştırılan davalar ticari dava olarak Ticaret Mahkemelerinde görülecektir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.
Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Mahkememizce davalı taraf ile ilgili tacir araştırması yapılmış olup gelen yazı cevaplarına göre davalının mükellefiyet kaydının terk olunduğu, ayrıca davalı tarafın gerçek kişi ticari işletme kaydının da bulunmadığı, bunun yanında davanın mutlak ticari davalardan olmadığı gibi davanın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hukuk davası (nispi ticari dava) niteliğinde de olmadığı nazara alındığında uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir
Ticari olmayan davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olup Asliye Hukuk Mahkemesi ile Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki TTK' nun 5/3.maddesi uyarınca görev ilişkisidir. Göreve ilişkin usul kuralları HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca dava şartıdır. Dava şartları kamu düzeninden olup kamu düzenine ilişkin hususlarda resen dikkate alınacak hususlardan olup dava şartı yokluğu halinde HMK'nun115/2.maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
1-Mahkememizin görevli olmaması nedeniyle, HMK'nın 114/.1.(c).b,115. maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğundan reddine,
2-01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nın 20. maddesi gereğince taraflardan birinin görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğine, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
3-6100 sayılı HMK'nun 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkemenin hükmedeceğine; şayet görevsizlik kararından sonra davaya başka bir mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine mahkememizin dosya üzerinden bu durumu tespiti ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum edeceğine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/12/2023
Katip ...
¸
Hakim ...
¸