T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/218 Esas
KARAR NO : 2025/165
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 31/01/2024
KARAR TARİHİ : 21/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/03/2025
Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;
İSTEM:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketine ait ...sevk ve idaresinde bulunan ... plaka numaralı araç ile davalı şirkete ait davalı .... idaresindeki ... plaka numaralı aracın arasında 10/12/2022 tarihinde Bulgaristan’da maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, kaza tespit tutanağında davalı sürücünün yazılı ve imzalı beyanında kazaya tam kusuruyla sebebiyet verdiğini, müvekkil şirketine ait sigortalı olduğunu, kaza sonucu araçta meydana gelen hasardan dolayı oluşan zarar sigorta şirketi tarafından giderildiğini, ancak kaza sonucu zarar gören aracın, tamir edilerek onarıldıktan sonra, hasar görmüş olması nedeniyle ikinci el piyasa değeri, aynı emsal hasarsız araca nazaran azaldığını, değer kaybına uğradığını, dava konusu aracın serviste kaldığı iki haftalık süreç boyunca kullanılamadığını, bu nedenle müvekkil şirketine ait ... plakalı aracın kaza tarihi olan 10/12/2022 tarihli kaza nedeniyle hasar görmüş olması nedeniyle ikinci el piyasa değeri, aynı emsal hasarsız araçlara nazar azalmış, değer kaybına uğramış olması nedeniyle şimdilik 500,00-TL'nin faizi ile birlikte davalı taraftan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı şirkete ödenmesini, aracın kullanılmasından yoksun kalması nedeniyle şimdilik 500,00-TL kazanç mahrumiyet bedelinin bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalı gerçek kişi ve davalı şirketten müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı şirkete verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin, davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
YANIT:
Davalı ... Lojistik Ve Dış Ticaret Anonim Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlık konusu açıkça belirlenmiş olması nedeni ile davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararı bulunmadığını, bu nedenle hukuki yarar yokluğundan ve dava şartları oluşmadığından dolayı davanın reddi gerektiğini, davanın müvekkili şirkete yöneltilmesinin hukuka ve usule aykırı olduğunu, ... plakalı aracın müvekkili şirkete ait olmadığını, aracın dava dışı ... Uluslararası Nakliyat ve Ticaret A.Ş'ye ait olduğunu, zamanaşımı itirazları bulunduğunu, davanın zamanaşımı nedeniyle usulden reddi gerektiğini, Mahkemece uzman bilirkişilerden oluşan bir bilirkişi kurulundan kusur oranlarının ve kazanın oluşumunda hangi unsurların etkili olduğunun detaylı şekilde tespit edilmesi gerektiğini, araç değer kaybı talep etmenin şartlarından birinin hasar nedeniyle onarılan parçaların daha önce başka bir kaza nedeniyle onarılmamış olması olduğunu, dava konusu aracın daha önce 24/11/2018 tarihinde ve 29/01/2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, davacının aracının yaklaşık 15 gün boyunca serviste kaldığını ve araçtan faydalanamadığını iddia ettiğini, onarılması gereken parçaların tamirinin 15 günlük sürede yapılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle haksız ve dayanaksız davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin de davacı tarafa tahmiline karar verilmesini iddia ve talep ettiği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
-Dava, davacıya ait .... plakalı araç ile davalı şirketin maliki olduğu iddia edilen .... plakalı araçlar arasında 10/12/2022 tarihinde Bulgaristan sınırları içerisinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu iddiası ile davacıya ait araçta meydana geldiği belirtilen değer kaybı bedeli ile mahrumiyet-kazanç kaybı bedelinin davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
-11/03/2024 tarihli tensip tutanağının 23 nolu ara kararı ile Davalı ... Bürosu yönünden açılan davanın ... esas sayılı dosyadan tefriki ile yeni bir esasa kaydedilmesine, işbu davalı yönünden yargılamaya tefrik edilen dosya üzerinden devam olunmasına karar verilmiş, ilgili davalı yönünden yargılamaya Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası üzerinden devam olunmuştur.
-Mahkememizce icra dosyası, araç tescil kayıtları, servis kayıtları, tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına alınmış, taraf delilleri toplanmıştır.
-818 sayılı Borçlar Kanunun haksız fiili düzenleyen 41. maddesi: "Gerek kasten ihmal ve teseyyüp yahut tedbirsizlik haksız bir suretle diğer kimseye bir zarar ika eden şahıs, o zararın tazminine mecburdur.." şeklindedir. Bu maddenin karşılığı 6098 Sayılı Türk Borçlar kanunun 49. Maddesidir. Bu madde hükmü ise şu şekildedir. “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür” Buna göre bir kişi kusurlu ve hukuka aykırı bir eylemle (kasten, ihmal ederek, tedbirsiz davranarak) bir başkasını zarara uğratırsa zarar tazmini ile yükümlüdür. Zararın türü maddi ve manevi olabilir.
-Haksız fiilden kaynaklı tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. Davacı tarafın dava dilekçesi ile dava konusu zarara sebebiyet verdiği iddiası ile davalı şirketten ve araç sürücüsünden haksız fiil hükümleri çerçevesinde değer kaybı bedeli ve mahrumiyet edelinin tahsili istemiyle iş bu davayı ikame ettiği görülmektedir.
-Değer kaybı, aracın hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.
-Mahkememiz dosyası dava konusu kazadaki kusur durumunun dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile tespiti, dosyada mevcut servis, hasar ve tramer kayıtları da nazara alınarak davacıya ait araçta kaza nedeniyle değer kaybının mevcut olup olmadığı, varsa bu değer kaybı bedelinin belirlenmesi, dava konusu aracın kazadan sonra serviste kalmış olduğu sürenin kazanın ve hasarın oluş şekline uygun olup olmadığı, bu doğrultuda makul sürenin belirlenmesi, belirlenen bu süre ve dava tarihindeki piyasa rayiçleri üzerinden araç mahrumiyet bedelinin hesaplanması amacıyla 1 adli trafik alanında uzman bilirkişi, 1 makine mühendisi bilirkişi ve 1 sigortacı bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilerek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 23/09/2024 tarihli raporda özetle; .... plaka sayılı araç sürücüsü ..., 2918 sayılı karayolları trafik kanunun 84/j (Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama) kanun maddesini ihlal ettiğinden dolayı %100 (YÜZDE YÜZ) oranında 1.DERECEDE TAM ve ASLİ KUSURLU olduğu; ... plaka sayılı aracı park ettiği anlaşılan ...’ın meydana gelen kazanın oluşumunda atfa kabil kusurunun olmadığı ... plaka sayılı araçta 10.12.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu oluşan hasarının onarımı sebebiyle değer kaybı zararının meydana gelmediği; ... plaka sayılı aracın onarımda kaldığı zaman diliminde meydana gelen araç mahrumiyet zararının hasar tarihi itibarıyla 30.400,00-TL olduğu; Yeşil Kart Sertifikası 1959 tarihli Strasbourg Anlaşması çerçevesinde yeşil kart sistemi dâhilindeki ülkelerde geçerli olmak üzere düzenlenen, Uluslararası Motorlu Taşıt Sigorta Kartıdır. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigortasının eki niteliğinde olan Yeşil Kart, kazanın meydana geldiği ülkede yürürlükte olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası mevzuat, kapsam ve limitleri çerçevesinde teminat sağladığı; 6. Dava dışı ...kbora Uluslararası Nakliye ve Tic. A.Ş.’nin maliki olduğu .... plaka sayılı aracı için motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumlulukların 1959 tarihli Strasbourg Anlaşmasına dahil olan ülkelerde teminat altına alınması maksadıyla, davalı Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu’nun verdiği yetki ile dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından, 30.01.2022 başlangıç 30.01.2023 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde ... numaralı Uluslararası Motorlu Araç Sigorta kartının tanzim edildiği; kazanın meydana geldiği tarihte, Bulgaristan ülkesinde Uluslararası Motorlu Araç Sigorta kartının Maddi Tazminat Teminat limitinin araç başına 2.000.000,00-BGN olduğu, davalı Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu’nun Bulgaristan ülkesinde geçerli poliçe teminat limiti 2.000.000,00-BGN tutarına kadar gerçekleşen toplam tazminat tutarından sorumlu olduğu; artan bakiyenin teminat kapsamında değerlendirilemeyeceği, beyan edilen kaza tarihi 10.12.2022 itibariyle Bulgaristan ülkesinde geçerli olan 2.000.000,00-BGN teminat limitinin Türk Lirası karşılığının(2.000.000,00-BGNx10,1308-TL)=20.261.600,00-TL olduğu; Kazanın meydana geldiği tarihte, Ülkemizde geçerli olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Maddi Tazminat Teminat Limitinin, 17.05.2022 tarih ve 31838 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik gereği araç başına 100.000,00-TL olduğu; 8. Araçtaki değer kaybı, genel olarak aracın kaza öncesindeki mübadele değeri ile kaza sonrası mübadele değeri arasındaki fark olarak ifade edilmektedir. Sayın Mahkeme tarafından kazanın meydana geldiği Bulgaristan ülkesinde geçerli olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası şartlarına göre değerlendirme yapılması durumunda; kazanın meydana geldiği Bulgaristan ülkesinde geçerli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası şartlarına göre değer kaybı tazminat taleplerinin teminat kapsamında bulunmadığı; ülkemizde geçerli olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası şartlarına göre değer kaybı tazminat taleplerinin teminat kapsamında bulunduğu, ancak davacı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.‘nin maliki olduğu ... plaka sayılı aracın aynı bölgesinden daha önce hasarlı görmesi sebebiyle heyetimizde bulunan makine mühendisi bilirkişi tarafından değer kaybının gerçekleşmeyeceğinin değerlendirildiği, bu sebeple değer kaybı tazminat talebinin poliçe teminatı kapsamında değerlendirilemeyeceği; Mahkeme tarafından kazanın meydana geldiği Bulgaristan ülkesinde geçerli olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası şartlarına göre değerlendirme yapılması durumunda; kazanın meydana geldiği Bulgaristan ülkesinde geçerli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası şartlarına göre zararın doğrudan veya dolaylı sonucunu oluşturan kar kaybı tazminat taleplerinin teminat kapsamında olduğu; Mahkeme tarafından ülkemizde geçerli olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası şartlarına göre değerlendirme yapılması durumunda; mezkûr kaza sonucunda zarar gören davacı .... San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin mülkiyetinde bulunan ... plaka sayılı araçta gerçekleşen hasar sebebi ile onarım sürecinde bulunduğu zaman diliminde talep edilen araç mahrumiyeti tazminatının, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereği teminat dışında sayılan haller kapsamında olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
-Mahkememiz dosyası davacı tarafın hukuki nitelikte olmayan itirazları doğrultusunda ek rapor düzenlenmek üzere daha önce rapor veren makine mühendisine tevdi edilmiş, düzenlenen 23/12/2024 tarihli ek raporda; kök rapordaki görüş ve kanaatlerde değişiklik bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.
-Bilirkişi kök ve ek raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, tarafların bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını ibraz ettikleri görülmüştür.
-Mahkememizce alınan raporlar dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve kanaat verici bulunmuştur.
-Dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile alınan bilirkişi raporu kapsamında yapılan incelemede; davacıya ait ... plakalı araç ile ... plakalı araçlar arasında 10/12/2022 tarihinde Bulgaristan sınırları içerisinde maddi hasarlı trafik kazasının gerçekleştiği ihtilafsızdır. Dosyada mevcut tescil kayıtlarına göre kazaya karışan araçlardan ... plakalı aracın malikinin davacı olduğu sabit olmakla birlikte, ... plakalı aracın malikinin dava dışı ... vergi numaralı ... Uluslararası Nak.ve Tic. A.Ş. Olduğu görülmektedir.
-Bu haliyle her ne kadar davacı tarafça yargılama sırasında 28/07/2024 tarihli dilekçesi ile iş bu hususun maddi hatadan kaynaklandığı gerekçesiyle taraf değişikliği talep edilmiş ise de taraf değişikliği talebinin usul ve yasaya uygun olmadığı, şirketler arasındaki farklılığın maddi hatadan kaynaklanmadığı, ayrı vergi numaralı ve tüzel kişiliklere sahip oldukları anlaşılmakla davacı tarafın bu yöndeki talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
-Her ne kadar davacı tarafça haksız fiil hükümleri kapsamında ... Lojistik Ve Dış Ticaret Anonim Şirketi'ne karşı iş bu dava ikame edilmiş ise de davalı şirketin ... plakalı aracın maliki olmadığı, iş bu davalıya husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla, iş bu davalı yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
-Diğer davalı yönünden yapılan değerlendirmede; davalı ...'in dava konusu kaza anında kaza anında ... plakalı aracın sürücüsü olduğu ihtilafsızdır.
-Buna göre alınan bilirkişi kusur raporunda da yer verildiği üzere; olay günü ...’in sevk
ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile geri geri manevra yaptığı sırada park
halinde bulunan .... plaka sayılı Çekici (Tır) nin sağ ön aksamlarına çarpmasıyla davanın konusu kazanın gerçekleştiği görülmektedir.
-Bu haliyle ... plaka sayılı araç şoförü ....’in, manevraları düzenleyen genel şartlara uymaması
sebebiyle meydana gelen kazanın oluşumunda 1.derecede asli ve tam
kusurlu olduğu,
kazaya karışan .... plaka sayılı aracı park ettiği anlaşılan ...’ın meydana
gelen kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı Mahkememizce kabul edilmiştir. Bu kabul doğrultusunda bilirkişi raporunda yer verilen belirlenen kusur oranlarının olayın oluşan şekline ve maddi gerçeği uygun olduğu anlaşılmakla bu kabul doğrultusunda tazminat miktarları belirlenmiştir.
-Makine mühendisi ve sigortacı bilirkişi tarafından düzenlenen ve mahkememizce olayın oluş şekline uygun olduğu kabul edilen bilirkişi raporuna göre, mevcut kazada davacı tarafın aracında meydana gelen hasar nedeniyle serviste onarım, ekspertiz süresinin toplam 8 gün olması gerektiği, yine bilirkişi tarafından yapılan tespitler ve meydana gelen hasarın niteliği nazara alındığında bu sürenin makul ve yeterli olduğu, dava konusu araca benzer araçların kaza tarihinde kiralama bedelinin ortalama 4.000,00 TL seviyelerinde olduğu, amortisman kazancı %5 olarak uygulandığında mahrumiyet zararının 30.400,00 TL olduğu sabittir. Ayrıca davacı tarafın tacir olması, dava konusu aracın ticari vasıflı araç olması nedeniyle ticari faaliyetlerinin bulunduğu, bu nedenle aracın serviste kaldığı gün sayısı doğrultusunda dava konusu aracı ticari faaliyetlerinde kullanamadığı sabit olup, bu kapsamda davacı tarafın aracı hangi faaliyetlerde kullanamadığı hususunda ayrıca ispat külfeti bulunmadığı Mahkememizce kabul edilmiştir.
-Davacının değer kaybı talebi yönünden yapılan değerlendirmede; yine alınan bilirkişi raporuyla sabit olduğu üzere davacıya ait aracın SBM kayıtlarında eskiye dönük hasar kaydı bulunduğu, 24/11/2018 tarihli kazada aracın sağ ön tarafından hasar aldığı, yine 29/01/2022 tarihinde park halinde çarpmadan kaynaklı hasarının bulunduğu, iş bu hasarların dava konusu kazadaki hasarlar ile aynı sağ kısımdan olduğu ve bu nedenle değer kaybı zararının meydana gelmediği Mahkememizce kabul edilmiştir.
-Bu kapsamda davalı ...'in kaza anında sürücüsü olduğu aracın dava konusu kazaya asli kusuruyla sebebiyet verdiği, bu nedenle yukarıda yer verilen bedellerinden kusuru oranında haksız fiili hükümleri çerçevesinde (%100) sorumlu olacağı Mahkememizce kabul edilmiş, taleple bağlı kalınarak 500,00 TL mahrumiyet bedeline ilişkin maddi tazminatın kaza tarihinden tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... Lojistik ve Dış Ticaret Anonim Şirketi aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Davalı ... aleyhine açılan davanın taleple bağlı kalınarak KISMEN KABULÜ ile;
-500,00 TL mahrumiyet bedeline ilişkin maddi tazminatın 10/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı tarafın davalı ... aleyhine açmış olduğu değer kaybına ilişkin tazminat talepli davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından peşin harç olarak alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davalı ...'den tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 427,60-TL harcın davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama sırasında yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 21.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 1.194,00 tebligat ve posta masrafı olmak üzere 22.621,60-TL yargılama giderinden davanın kabul red oranına (%50,00) göre hesap edilen 11.310,80-TL'nin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin davalı yan üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ... Lojistik Ve Dış Ticaret Anonim Şirketi tarafından yargılama sırasında sarf edilen 112,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... Lojistik Ve Dış Ticaret Anonim Şirketi'ne verilmesine,
7-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 500,00- TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Reddine karar verilen miktar yönünden davalı ... Lojistik Ve Dış Ticaret Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Lojistik Ve Dış Ticaret Anonim Şirketi'ne verilmesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Büyükçekmece Arabuluculuk Bürosu'nun ... numaralı arabuluculuk dosyasında suç üstü ödeneğinden karşılanarak ödenen 3.600,00 TL'nin davanın kabul red oranına (%50,00) göre hesap edilen 1.800,00-TL'sinin davalı ...'den, 1.800,00-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
10-Bakiye gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa derhal iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
21/02/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır