T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/531 Esas
KARAR NO : 2025/667
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/06/2024
KARAR TARİHİ : 08/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/08/2025
Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;
İSTEM:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ........ plaka sayılı aracın, 05.12.2023 tarihinde ....... sevk ve idaresindeyken, davalı .....'ye ait diğer davalı ....... sevk ve idaresindeki ....... plakalı aracın çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, düzenlenen Kaza Tespit Tutanağı'nda davalının hatalı olduğunu, arabuluculuk kurumuna başvuru yapıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını, hazırlanan eksper raporun 109,322.62 TL'lik hasar meydana geldiği, aracın onarımına istinaden 96.568,31,-TL'nin ödendiğini, 28.245,00 TL kalan bakiyenin müvekkil şirket hesabına yatırıldığını, davalının %100 kusurlu olduğunu, araçta kaza nedeniyle değer kaybının oluştuğunu, aracın onarım süresinde araç kullanılmadığından mahrumiyet bedelinin doğduğunu, araç kiralandığını ve 39.600,00 TL ödeme yapıldığını, davalının kusurlu olduğundan değer kaybından sorumlu olduğunu, değer kaybının miktarının tespiti için bilirkişi incelemesini gerektiğini, müvekkiline şirkete ait ........ plaka sayılı aracın, bilirkişi raporuna göre taleplerini, artırma hakkını saklı tuttuğunu, şimdilik 1000,00-TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, araç kira kazanç kaybı için şimdilik 1000,00 TL kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, ayrıca müvekkil şirkete ait ....... plaka sayılı aracın, davalı araç sürücüsünün kusuru sebebiyle 15.12.2023 tarihinde karıştığı kaza sebebiyle, bilirkişi raporu alındıktan sonra ileride taleplerini artırma haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik, araçta oluşan 1000,00-TL değer kaybının, kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, aracın kira kazanç kaybı için şimdilik 1000,00 TL kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
YANIT:
Davalı ..... Müdürlüğü vekilinin cevap dilekçesinde özetle; öncelikle, davacının davasını belirsiz alacak davası olarak açamayacağını, davanın öncelikle usulden reddedilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte; tüm bilgi, belgeler ve hasarlı olduğunu iddia edilen aracın davacının elinde olması ve sigorta şirketine temerrüt için önceden bir başvuru yapılması gerekliliği karşısında, davacı için alacağın miktarı ve değerinin belirsiz olduğundan söz etmenin mümkün olmadığını, davaya konu edilen kazanın meydana gelmesinde müvekkili kurum ..... İşletmeleri Genel Müdürlüğünün ve diğer davalı ..... şoförünün kusuru bulunmadığını, kaldı ki kazanın varlığı, oluşumu, illiyet bağının varlığı ve tarafların kusur oranları ile hasar durumu, delil durumuna göre bilirkişilerce yapılacak olan incelemeler ve yargılama sonucunda ortaya çıkarılabileceğini, ayrıca kusur için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu alınmasını talep ettiklerini, talep edilen değer kaybı ve kira kazanç kaybının neye göre hesaplandığının anlaşılamadığını, dava dilekçesi ekinde ekspertiz raporu ya da diğer herhangi bir belgenin taraflarına tebliğ edilmediğini, söz konusu aracın daha öncesinde herhangi bir hasarının olup olmadığının bilinmediğini, davacının avans faizi taleplerinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin toplu taşıma hizmeti yapan bir kamu kurumu olduğunu, tacir olmadığını, taşıma işini ticaret için yapmamakta, kamu hizmetinin yerine getirilmesi için yapmakta olduğunu, davacının avans faizi talebinin de reddi gerektiğini, açıklanan nedenlerle haksız ve yasal dayanaktan yoksun açılan davanın reddini, davanın yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini iddia ve talep ettiği görülmüştür.
Davalı ....... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, meydana gelen kazada müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, davacı tarafından talep edilen miktarların fahiş olduğunu, davacının talep ettiği değer kaybı ve hak mahrumiyet bedeli taleplerinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacının araçtan mahrumiyet bedeli talep etmesinin kabul edilemez olduğunu, davacının avans faizi taleplerinin reddi gerektiğini, açıklanan nedenlerle; haksız ve yasal dayanaktan yoksun açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini iddia ve talep ettiği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
-Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle değer kaybı bedeli ve mahrumiyet bedeline ilişkin maddi tazminat istemine ilişkindir.
-Mahkememizce araç tescil kayıtları, kaza tutanağı, aracın tamirine ilişkin servis kayıtları, celp edilerek dosya arasına alınmış, taraf delilleri toplanmıştır.
-Davacı tarafın dava dilekçesi ile dava konusu kaza nedeniyle meydana geldiğini belirttiği araç mahrumiyet bedeli ve değer kaybı bedellerinin tahsili amacıyla, davalıların kaza anında maliki ve sürücüsü olduğu aracın kusurlu olduğu iddiasıyla iş bu davayı ikame ettiği görülmektedir.
-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
-Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur.
-Değer kaybı, aracın hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.
-Sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararların tazmini gerekmektedir. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
-Mahkememiz dosyası dava konusu kazadaki kusur durumunun tespiti amacıyla İstanbul ATK'ya gönderilmiş, düzenlenen 27.12.2024 tarihli raporda özetle; avalı sürücü .......’ın sevk ve idaresindeki ..... otobüsü ile meskun mahalde seyir halinde iken dikkatini yola vermesi, olay mahalli kavşağa gelip sağa manevra ile ana yola katılım yapmadan önce ana yolu takiben seyir halinde olan araçların durumunu kontrol etmesi ve yola katılımını aracının teknik özelliklerini de göz önünde bulundurarak kontrollü gerçekleştirmesi gerekirken bu hususlara riayet etmeyip kontrolsüzce sağa manevra ile yola katılım yapmak istediği esnada gerçekleşen olayda kusurlu olduğu, sürücü .......’ın sevk ve idaresindeki minibüs ile meskun mahalde seyir halinde iken olay mahalli kavşağa gelip kavşaktan geçişini sürdürdüğü esnada sağ tarafındaki kavşak kolundan tali yoldan gelip sağa manevra ile yola katılım yapmak isteyene aracın kendi idaresindeki aracın sol yan kısımlarına çarpması sonucu meydana gelen olayda kusursuz olduğu, davalı sürücü .......’ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, sürücü .......’ın kusursuz olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
-Mahkememiz dosyası davacı adına kayıtlı ........ plaka sayılı araç ile davalı işletme adına kayıtlı ve davalı şahıs kullanımında olan ....... plaka sayılı araçlar arasında 15/12/2023 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile davacı adına kayıtlı araçta değer kaybı meydana gelip gelmediği, davacının aracının tamirde kaldığı süre boyunca ticaretinin devamı hususunda araç kiralaması nedeni ile araç mahrumiyet bedeli talep edebilip edemeyeceği, talep edilen değer kaybı ve araç mahrumiyet bedellerinden davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu olmaları halinde miktarı hususlarının tespiti amacıyla makine mühendisi bilirkişi tevdi edilmiş, düzenlenen 15/04/2025 tarihli raporda özetle; davacı adına kayıtlı ........ plaka sayılı araç ile davalı işletme adıma kayıtlı ve davalı şahıs kullanımında olan ....... plaka sayılı araçlar arasında, 15/12/2023 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile davacı adına kayıtlı araçta değer kaybı meydana geldiği, davacının aracın tamirde kaldığı süre boyunca ticaretinin devamı hususunda araç kiralaması nedeni ile araç, mahrumiyet bedeli talep edebileceği, talep edilen değer kaybı ve araç mahrumiyet bedellerinden davalıların kusur durumuna göre sorumlu olduğu, sorumlu olmaları halinde miktarının ........ plakalı aracın 15.12.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu oluşan hasarının onarımı ile değer kaybı zararının 119.000,00 TL olduğu, ........ plakalı aracın 15.12.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu oluşan hasarının makul onarım süresi ile araç mahrumiyet zararının 19.728.50 TL olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
-Bilirkişi raporları taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, mahkememizce alınan raporlar aşağıda yer verilen tespitler nazarında dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve kanaat verici bulunmuştur.
-Dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile alınan bilirkişi raporu kapsamında yapılan incelemede; ........ ve ....... plakalı araçlar arasında maddi hasarlı trafik kazasının gerçekleştiği ihtilafsızdır. Dosyada mevcut tescil kayıtlarına göre kazaya karışan ........ plakalı aracın malikinin davacı, ....... plakalı aracın kaza anında sürücüsünün davalı ....... ve malikinin .... Müdürlüğü olduğu sabittir.
-Buna göre alınan bilirkişi kusur raporunda da yer verildiği üzere; 15/12/2023 günü saat 09.00 sıralarında davalı sürücü .......'ın sevk ve idaresindeki ....... plaka sayılı ..... otobüsü ile Kuşkonmaz sokağı takiben seyir halinde iken kaza mahalli olan kavşağa gelip sağa manevra ile ana yola katılım yapmak istediği esnada aracının sağ yan kısımlarıyla, ana yolu takiben seyir halinde olan sürücü .......'ın sevk ve idaresindeki ........ plaka sayılı minibüsün sol yan arka kısımlarına çarpması neticesinde dava konusu iki araçlı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği görülmektedir.
-Bu haliyle davalı sürücünün sevk ve idaresindeki ..... otobüsü ile meskun mahalde seyir halinde iken dikkatini yola vermesi, olay mahalli kavşağa gelip sağa manevra ile ana yola katılım yapmadan önce ana yolu takiben seyir halinde olan araçların durumunu kontrol etmesi ve yola katılımını aracının teknik özelliklerini de göz önünde bulundurarak kontrollü gerçekleştirmesi gerekirken bu hususlara riayet etmeyip kontrolsüzce sağa manevra ile yola katılım yapmak istediği ve bu nedenle dava konusu kazada tam ve asli kusurlu olduğu, davacının ise kazanın gerçekleşmesine sebebiyet veren hatalı veya ihmali bir davranışının bulunmadığından kusursuz olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir. Bu kabul doğrultusunda bilirkişi raporunda yer verilen belirlenen kusur oranlarının olayın oluşan şekline ve maddi gerçeği uygun olduğu anlaşılmakla bu kabul doğrultusunda tazminat miktarları belirlenmiştir.
-Makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen ve mahkememizce olayın oluş şekline uygun olduğu kabul edilen bilirkişi raporuna göre, mevcut kazada davacı tarafın aracında meydana gelen hasar nedeniyle serviste onarım, ekspertiz, işçilik ve tatil süresinin toplam 6 gün olması gerektiği, yine bilirkişi tarafından yapılan tespitler ve meydana gelen hasarın niteliği nazara alındığında bu sürenin makul ve yeterli olduğu, dava konusu araca benzer araçların kaza tarihinde kiralama bedelinin ortalama enflasyon hesabı ile 3.461,14 TL seviyelerinde olduğu, amortisman kazancı %5 olarak uygulandığında mahrumiyet zararının 19.728,50 TL olduğu sabittir. Ayrıca davacı tarafın tacir olması, dava konusu aracın ticari vasıflı araç olması nedeniyle ticari faaliyetlerinin bulunduğu, bu nedenle aracın serviste kaldığı gün sayısı doğrultusunda dava konusu aracı ticari faaliyetlerinde kullanamadığı sabit olup, bu kapsamda davacı tarafın aracı hangi faaliyetlerde kullanamadığı hususunda ayrıca ispat külfeti bulunmadığı Mahkememizce kabul edilmiştir.
-Davacının değer kaybı talebi yönünden yapılan değerlendirmede; yine alınan bilirkişi raporuyla sabit olduğu üzere davacıya ait aracın SBM kayıtlarında eskiye dönük hasar kaydı bulunduğu, dava konusu edilen kazada aracın sol arka taraftan hasar aldığı ve onarımlarının yapıldığı, eskiye dönük hasarları nazara alındığında dava konusu kazadan önce yaklaşık piyasa rayiç değerinin 2.380.000,00 TL civarında olduğu, huzurdaki davadaki hasarın onarılması ile ortaya çıkan piyasa rayiç değerleri, piyasada 2. El ticareti yapan esnaf ve internet siteleri üzerinden yapılan araştırmalar ve bulunan gerçek piyasa ortamında satış işlemlerindeki bedeller nazara alındığında işbu kaza sonrası değer kaybı oranının %5 oranında olabileceği, bu nedenle değer kaybı zararı 119.000,00 TL olacağı görülmektedir.
-Bu kapsamda davalı .......'ın kaza anında sürücüsü olduğu ....... plakalı aracın dava konusu kazaya tam kusuru ile sebebiyet verdiği, davacı tarafın kaza kapsamında talep edebileceği değer kaybı bedelinin 119.000,00-TL olduğu, yukarıda yer verilen mahrumiyet bedelinin kazaya asli kusuru ile sebebiyet veren davalı araç sürücüsü ve işleteni olan davalılardan haksız fiil hükümleri kapsamında talep edilmesinin yerinde olduğu ancak talep edilebilecek faizin kaza tarihinden itibaren yasal faiz olduğu kanaatine varıldığından, davanın davacının sunduğu ıslah dilekçesi doğrultusunda kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
-Sabit olan 119.000,00 TL değer kaybı bedeli, 19.728,50 TL mahrumiyet bedeli olmak üzere toplam 138.728,50 TL maddi tazminatın 15/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 9.476,54-TL karar ve ilam harcından peşin harç ve ıslah harcı olarak alınan toplam 2.927,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.279,11- TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından peşin harç ve ıslah harcı olarak yatırılan toplam 2.927,60-TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama sırasında yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 7.000,00-TL bilirkişi ücreti, 3.900,00-TL ATK fatura bedeli ve 1.518,00 tebligat ve posta masrafı olmak üzere 12.845,60-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 30.000,00- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Küçükçekmece Arabuluculuk bürosunun ..... numaralı arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı .... Müdürlüğü'nden alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa derhal iadesine, (Bilirkişi .....'a takdir edilen 7.000,00 TL bilirkişi ücreti sistem hatası nedeniyle ödenemediğinden, ilgili bilirkişiye ödeme yapıldıktan sonra bakiye kalan miktarın iadesi kaydıyla)
Dair; tebliğden itibaren İKİ HAFTA içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı ..... vekilinin e-duruşma ortamında ve davalı ....... vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/07/2025
Katip .....
e-imzalıdır
Hakim .....
e-imzalıdır