T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/604 Esas
KARAR NO : 2025/251
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/07/2024
KARAR TARİHİ : 14/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/05/2025
Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;
İSTEM:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...... 'ın tekstil işiyle iştigal etmekte olduğunu, davalı ..... ise iflastan önce tekstil malzemeleri tedarik eden bir firma olduğunu, müvekkili ile davalı arasında iş bu alışverişler sebebiyle ticari ilişkiler mevcut olduğunu, müvekkilinin, davalıdan ürün alıp ödeme yaptığını, bu ticari ilişkiden kaynaklı olarak davalının müvekkilinden cari hesap alacağı söz konusu olup müvekkilinin en son 09/11/2022 tarihinde davalıya ödeme yaptığını, taraflar arasında borç ilişkisi kalmadığını, müvekkilinin, davalının ve dava dışı ...... Tekstil Paz. San. Ve Tıc. A.ş. şirketinin kendisinde olan son alacağına karşılık üç adet çek verdiğini, davalının bu çekleri üzerinde yazılı keşide tarihlerinde tahsil ettiğini, bu sebeple davalının müvekkilinden başkaca hiçbir hak ve alacağı kalmadığını, müvekkilinin davalıya borcu olmamasına karşın Bakırköy ..... İcra Dairesi ..... Esas Sayılı dosyasında müvekkil aleyhine icra takibi yaptığını, alacaklı tarafın iflas idaresi olup ödemenin halihazırda Bakırköy ..... İcra Dairesi ..... İflas sayılı iflas dosyasında olduğunu, paranın dosyada harcanır veya alacaklılara ödenirse bu davada sonucunda müvekkilinin haklı bulunsa dahi haksız olarak ödediği alacağın istirdatı mümkün olmayacağını beyan ederek Müvekkili ...... 'ın davalı Tasfiye Halinde ..... Ticaret Limited Şirketi'ne borçlu bulunmadığının tespitine, telafisi imkansız zararlara sebebiyet vermemek adına Bakırköy ..... İcra Dairesi ..... İflas dosyasına ödenen bedelin alacaklılara pay edilmemesi veya harcanmaması için tedbir kararı verilmesine, müvekkilinin borçlu olmadığı halde Bakırköy ...... İcra Dairesi .... Esas sayılı dosyasında ödemek zorunda kaldığı miktarın ödeme tarihi olan tarihinden itibaren bankalarca mevduatlara uygulanan en yüksek faizi ile istirdadını, her türlü yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
YANIT:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle;
Davalı tarafa dava dilekçesi, ekleri ve tensip tutanağı usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafça cevap dilekçesi ibraz edilmediği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
-Dava, davalı müflis şirket tarafından davacı aleyhine Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayasılı takip dosyası ile cari hesap alacağına dayanılarak başlatılan ilamsız icra takibinde davacı tarafın davalı tarafı ibra ettiği iddiası ile borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
-Mahkememizce icra dosyası, iflas dosyası banka kayıtları, çek suretleri celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
-Davalı ..... Kumaş Pazarlama Dış Ticaret Limited Şirketi'nin Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... esas sayılı dosyası ile 14/12/2023 tarih, saat 12:13 itibariyle iflasına karar verildiği, iflas işlemlerinin Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... iflas sayılı dosyasında basit tasfiye yoluyla yürütüldüğü görülmektedir.
-Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72 nci maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır. Dolayısıyla, kendisine karşı icra takibi yapılmış olan borçlu, ödeme emrine itiraz edilmemiş veya itiraz edilmiş olmakla birlikte yerinde görülmemiş olması sebebiyle icra takibi kesinleşse dahi maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını ileri sürebilir. Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir (Baki Kuru, İcra ve İflâs Hukukunda Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003, s. 233).
-Mahkememiz dosyası tarafların ticari defter ve belgelerinin incelenmesi amacıyla SMMM bilirkişiye tevdi edilmiş, düzenlenen 14/11/2024 tarihli raporda özetle; Davacı tarafın 2020-2021-2022-2023 yılına ait yasal defterlerini usulüne uygun tuttuğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davalı tarafın 04.11.2024 tarihli defter inceleme günü gelmediği, yerinde inceleme talebinde bulunmadığı, bu nedenlerle davalı tarafın ticari defterleri üzerinden inceleme yapılamadığı, bu husustaki değerlendirmenin sayın mahkemenin takdirine bırakıldığı, Dosya muhteviyatına sunulan 18.04.2024 tarihli kapak hesabında, Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü'nün ...... esas sayılı dosyasında takipte kesinleşen miktarın 283.556,94 TL, yekün alacağın 435.642,23 TL olduğu, Dosya muhteviyatına sunulan 18.04.2024 tarihli dekontta, Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı dosyasına davacı tarafından toplam 435.643,00 TL ödendiği, Dosya muhteviyatına sunulan ibranamede, “ekte dökümü bulunan cari hesap sahibi .....'dan 05.09.202 tarihinde 928 numaralı makbuzuna istinaden toplamda 3 adet karşılığı 377.000,00 TL çek ödemesi alınmış olup tarafımıza hiçbir cari borcu kalmamıştır. .....'dan takip tarihi ve sonrası itibariyle herhangi hiçbir hak ve alacak talebimiz bulunmamaktadır. .....'a gayri kabili rücu icra ettiğimizi açıkça kabul ve beyan ederiz.” Denildiği, iş bu ibranamenin davalı tarafın kaşesi imzalandığı, dosya muhteviyatına sunulan ibranamede, “.....'dan takip tarihi ve sonrası itibariyle herhangi hiçbir hak ve alacak talebimiz bulunmamaktadır. .....'a gayri kabili rücu icra ettiğimizi açıkça kabul ve beyan ederiz. Her ne kadar şirket tarafından ....... hakkında Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün ..... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış ise de iş bu dosyaya konu alacak ....... tarafından tamamı ödenmiş olup şirketimizin .......'dan hiçbir hak ve alacağı bulunmamaktadır. Ancak takibe konu borç ile ilgili olarak icra dosyasına tahsilat bildirilmemiştir. İş bu işlem sehven yapılmış olup dosya takipsiz bırakılmıştır. Takip alacaklı olarak takibe konu dosya borcu ve takip sebebiyle .......'dan hiçbir hak alacağımız bulunmamaktadır. Kendisini ibra ederiz.” Denildiği, iş bu ibranamenin davalı tarafın kaşesi imzalandığı, Dosya muhteviyatına sunulan makbuz ve ibranamede, “..... Kumaş Pazarlama Dış Tic. Ltd. Şti. Ve ...... Denim Tekstil Paz.san.ve Tic. A.Ş. talimatı ile; Alacaklısı ..... Kumaş Pazarlama Dış. Tic. Ltd. Şti. olan Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü ..... esas sayılı dosyası, Alacaklısı ..... Tekstil Paz.san.ve Tic. A.Ş. olan Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü ..... esas sayılı dosyası ile ....... hakkında her iki şirketin alacaklı olduğu iki ayrı icra takibi başlatılmışsa da söz konusu cari hesap alacaklarının 05.09.2022 tarihinde ..... nolu makbuz ile hem ...... Kumaş Pazarlama Dış.tic.ltd.şti. ...... Tekstil Paz.san.ve Tic. A.Ş. açısından ...... Kumaş Pazarlama Dış. Tic. Ltd. Şti tarafından ..... Bankası A.Ş. ..... Şubesine ait ; ..... nolu, 30.08.2023 tarih ve 75.000.00-TL; ...... nolu, 30.09.2023 tarih ve 75.000.00-TL; ...... nolu, 09.11.2022 tarih ve 227.000.00-TL; bedelli 3 adet çek ile cari hesap alacaklarının tahsil edilmiş olduğu anlaşıldığını ve icra takiplerinin müvekkil şirketler tarafından sehven açtırıldığının anlaşıldığı, iş bu durumun müvekkil şirketin bildirimi ile anlaşılmış olup söz konusu icra dosyalarına istinaden .......'dan herhangi bir ad altında herhangi bit tahsilat tarafımca yapılmadığını, gerekli harçların yatırılması halinde icra dosyalarından feragat edileceği, iş bu icra dosyalarına istinaden .......'I ibra ederim.” denildiğini, iş bu ibranamenin davalı tarafın unvanı ile imzalandığını, dosya muhteviyatına sunulan tahsilat makbuzunun davalı tarafından hazırlandığını, 05.09.2022 tarihli, ...... numaralı ve 377.000,00 TL tutarlı olduğu, davacı taraftan 377.000,00 TL tahsil edildiğinin beyan edildiğini, iş bu makbuzun davalı tarafın kaşesi imzalandığını, Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/12/2023 tarih, ..... esas sayılı kararıyla İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde ...... sicil numaralı, ..... vergi numaralı, "..... Mahallesi, ..... Caddesi, ..... Park, Blok No: 12/26 Bakırköy/İstanbul" adresine kayıtlı ..... Kumaş Pazarlama Dış Ticaret Limited Şirketi'nin iflasına tarih 14/12/2023 ve saat 12:13 itibariyle karar verildiğini, davalı taraf ile cari hesap ilişkisinin 01.11.2020 tarihli 60.689,88 TL tutarlı kayıt işlemi ile başladığını, 01.03.2021 tarihinde davacı tarafın davalı tarafa 283.556,94 TL borçlu olduğu, 10.09.2022 tarihinde davacı tarafın davalı tarafa 224.524,20 TL borçlu olduğu, 377.000,00 TL tutarlı “ÇEK İLE” açıklamalı kayıt işlemi ile davacı tarafın davalı taraftan 152.475,80 TL alacaklı duruma geçtiği, 10.09.2022-31.12.2022-01.01.2023-31.12.2023 tarihinde davacı tarafın davalı taraftan 152.475,80 TL alacaklı olduğunu, davacı taraf ile cari hesap ilişkisinin 01.01.2021 tarihli 93.826,89 TL tutarlı kayıt işlemi ile başladığı, 01.03.2021-01.01.2022 tarihinde davalı tarafın davacı taraftan 283.556,94 TL alacaklı olduğu, 10.10.2022 tarihli 377.000,00 TL tutarlı “TAHSİLAT MAKBUZU” açıklamalı kayıt işlemi ile davalı tarafın davacı tarafa 93.443,06 TL borçlu duruma düştüğü, 93.443,06 TL tutarlı kayıt işlemi ile davalı tarafın davacı tarafa borcunun veya alacağının kalmadığı, Tarafların 2021-2022-2023 yılı BS-BA Formu bilgilerinin karşılıklı olarak birbirini teyit ettiği, tarafların birbirine ait herhangi bir faturayı BS-BA Formu ile beyan etmediği, Davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarında takip ve dava tarihi itibariyle davalı tarafa borcunun olmadığı, davaya ve takibe konu alacak dışında 152.475,80 TL alacaklı olduğu, Davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarını incelemeye sunmadığı, yerinde inceleme talebinin olmadığı, alacağının olduğunu ispat etmesi gerektiği, davacı tarafından sunulan belgeler arasında yer alan davalı tarafa ait cari hesap ekstrelerinde takip ve dava tarihi itibariyle davacı tarafa borcunun veya alacağının olmadığı, Yukarıda yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler ışığında, Davalı tarafın 03.11.2022 tarihinde icra takibe konu ettiği 283.556,94 TL tutarlı alacağın, davacı tarafından 05.09.2022 tarihinde 377.000,00 TL tutarlı olarak yani takip tarihinden önce ödendiği, iş bu tutarların davacı tarafın ticari defterlerinde ve davacı tarafından sunulan belgeler arasında yer alan davalı tarafa ait cari hesap ekstrelerinde ve diğer belgelerde yer aldığı, Dosya muhteviyatına sunulan 18.04.2024 tarihli icra dosyası kapak hesabında takipte kesinleşen miktarın 283.556,94 TL, yekün alacağın 435.642,23 TL olduğu, dosya muhteviyatına sunulan 18.04.2024 tarihli dekontta davacı tarafın icra dosyasına toplam 435.643,00 TL tutarı ayrıca ödediği, netice itibariyle, davacı tarafın takip ve dava tarihi itibariyle davalı tarafa borcunun olmadığı sonuç ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
-Mahkememizce alınan rapor dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve kanaat verici bulunmuştur.
-Dosyada mevcut bilirkişi raporları, icra dosyası ve yer alan diğer kayıtların incelenmesinde; davalı tarafından davacı aleyhine cari hesap alacağına dayanılarak başlatılan ilamsız icra takibinde kesinleşen alacak miktarının 283.556,94 TL olduğu, güncel kapak hesabına göre alacak miktarının 435.642,23 TL olduğu görülmektedir.
-Tarafların cari hesap kayıtlarına göre 01/03/2021 tarihi ile 01/09/2022 tarihleri arasında davalı tarafın davacı taraftan 283.556,94 TL alacağının bulunduğu, her iki taraf cari hesap kayıtlarında bu işlemlerin mutabık ve uyumlu olduğu, 10/09/2022 tarihinde davacı tarafın, 10/10/2022 tarihinde davalı tarafın tahsilat açıklaması ile 377.000,00 TL ödemeyi kayıtlarına işlediği sabittir.
-Yine dosyaya sunulan ve davalı tarafın imzasını taşıyan ibranamede; “ekte dökümü bulunan cari hesap sahibi .....’dan 05.09.202 tarihinde 928 numaralı makbuzuna istinaden toplamda 3 adet karşılığı
377.000,00 TL çek ödemesi alınmış olup tarafımıza hiçbir cari borcu kalmamıştır. ...... ’dan takip tarihi ve sonrası itibariyle herhangi hiçbir hak ve alacak talebimiz
bulunmamaktadır. .......’a gayri kabili rücu icra ettiğimizi açıkça kabul ve beyan
ederiz.” hususlarına yer verildiği, görülmektedir.
-Yine dosyaya sunulan ve davalı tarafın imzasını taşıyan ibranamede; “.......’dan takip tarihi ve sonrası itibariyle
herhangi hiçbir hak ve alacak talebimiz bulunmamaktadır. .......’a gayri kabili rücu icra
ettiğimizi açıkça kabul ve beyan ederiz. Her ne kadar şirket tarafından ....... hakkında
Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün ...... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış ise de
iş bu dosyaya konu alacak ....... tarafından tamamı ödenmiş olup şirketimizin .....’dan hiçbir hak ve alacağı bulunmamaktadır. Ancak takibe konu borç ile ilgili olarak icra
dosyasına tahsilat bildirilmemiştir. İş bu işlem sehven yapılmış olup dosya takipsiz bırakılmıştır.
Takip alacaklı olarak takibe konu dosya borcu ve takip sebebiyle .......’dan hiçbir hak
alacağımız bulunmamaktadır. Kendisini ibra ederiz.” hususlarına yer verildiği, görülmektedir.
-Yine dosyaya sunulan ve davalı tarafın imzasını taşıyan ibranamede;-Yine dosyaya sunulan ve davalı tarafın imzasını taşıyan ibranamede;“....... KUMAŞ PAZARLAMA DIŞ TİC. LTD. ŞTİ. ve ... TEKSTİL PAZ.SAN.VE TİC.A.Ş. talimatı ile; Alacaklısı ....... KUMAŞ PAZARLAMA DIŞ. TİC. LTD. ŞTİ. olan Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü ..... esas sayılı dosyası, Alacaklısı .......TEKSTİL PAZ.SAN.VE TİC.A.Ş. olan Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü ..... esas sayılı dosyası ile ....... hakkında her iki şirketin alacaklı olduğu iki ayrı icra takibi başlatılmışsa da söz konusu cari hesap alacaklarının 05.09.2022 tarihinde .....nolu makbuz ile hem ...... PAZARLAMA DIŞ.TİC.LTD.ŞTİ. hem de ........ TEKSTİL PAZ.SAN.VE TİC.A.Ş açısından ....... KUMAŞ PAZARLAMA DIŞ.TİC.LTD.ŞTİ tarafından ..... Bankası A.Ş. .... Şubesine ait ; ..... nolu, 30.08.2023 tarih ve 75.000.00-TL 5. .... nolu, 30.09.2023 tarih ve 75.000.00-TL 6. .... nolu, 09.11.2022 tarih ve 227.000.00-TL Bedelli 3 adet çek ile cari hesap alacaklarının tahsil edilmiş olduğu anlaşılmış ve icra takiplerinin müvekkil şirketler tarafından SEHVEN açtırıldığı anlaşılmıştır. İş bu durum müvekkil şirketin bildirimi ile anlaşılmış olup söz konusu icra dosyalarına istinaden .......’dan herhangi bir ad altında herhangi bit tahsilat tarafımca yapılmamıştır. Gerekli harçların yatırılması halinde icra dosyalarından feragat edilecektir. İş bu icra dosyalarına istinaden .......’I ibra ederim. 30.11.2022” hususlarına yer verildiği, görülmektedir.
-Dosyada mevcut ve Mahkememizce celp edilen banka kayıtlarına göre tarafların ticari defterlerin ve ibranamelerde yer verilen ..... nolu, 30.08.2023 tarih ve 75.000.00-TL
bedelli, ..... nolu, 30.09.2023 tarih ve 75.000.00-TL
bedelli, ..... nolu, 09.11.2022 tarih ve 227.000.00-TL
bedelli çeklerin ibraz edildiği ve iş bu çeklerin bedellerinin banka tarafından ödendiği görülmektedir.
-Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda Mahkememizce yapılan değerlendirmede; tarafların ticari defter ve kayıtlarına göre davacı tarafın 01/03/2021 tarihi ile 01/09/2022 tarihi arasındaki cari hesap bakiyeleri yönünden davalı yana 283.556,94 TL borcunun bulunduğu, davalının imzasını taşıyan ibranameler ve yine davalı tarafın davacı ile uyumlu olan ticari defter kayıtlarına göre iş bu borcun yukarıda ayrıntılarına yer verilen toplam 377.000,00 TL bedelli 3 adet çek ile ödendiği, akabinde yine davalı tarafça yeniden cari hesap alacağına ilişkin olarak Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı takip dosyası davacı aleyhine icra takibi başlatıldığı ve fakat takip tarihi itibariyle davacı tarafın cari hesap borcunun bulunmadığı, bu durumun tarafların ticari defter kayıtları ile de sabit olduğu görülmektedir.
-Bu kapsamda davacı tarafın Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı dosyasında davalı yana borçlu olmadığının tespiti ile iş bu dosyada haciz bakısı altında ödenen bedelin istirdatına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı takip dosyasında davacı tarafın davalı yana borçlu olmadığının tespitine,
-İcra dosyasına ödenen 435.643,00 TL'nin davalıdan istirdadı ile 18/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 19.369,78-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 4.842,45-TL harcın mahsubu ile bakiye 14.527,33-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından peşin olarak olarak yatırılan 6.235,80-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama sırasında sarf edilen 427,60 TL başvurma harcı, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti, 134,00-TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere 7.561,60-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 45.369,12-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk bürosunun ..... numaralı arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa derhal iadesine,
Dair; tebliğden itibaren İKİ HAFTA içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin e-duruşma ortamında yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/03/2025
Katip .....
e-imzalıdır
Hakim ....
e-imzalıdır