T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/620 Esas
KARAR NO : 2025/189
DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/07/2024
KARAR TARİHİ : 27/02/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğunu, davalı tarafından bu borcun ödenmediği bunun Üzerine davalı aleyhine Küçükçekmece İcra Dairesi ..... Esas numarası ile takip başlatıldığını davalı tarafından itiraz edildiğini ve bunun üzerine iş bu davanın açıldığını, tüm bu hususlar neticesinde kısmına ilişkin itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini, davalı aleyhine %20 icra tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ederiz.
CEVAP; Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle;
Davacı tarafa borçlarının olmadığını davalı tarafından yapılan ödeme dekontlarının mahkemeye sunulduğunu aksine davacı tarafın eksik yaptığını ancak ödemeleri aldığını tüm bu hususlar neticesinde davanın reddine karar verilmesini, davalı aleyhine %20 icra tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep ederiz.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, fatura alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın taraflar arasında ticari ilişki kapsamında davacının edimlerini yerine getirip getirmediği davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının ne kadar olduğu, varsa ödemeler davacının alacağının kalıp kalmadığı hususlarında olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ...... esas sayılı dosyası evrakları Uyap sisteminden celbi talep edilmiş, dosya uyap sistemi üzerinden mahkememize gönderilmiştir.
Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ...... eses sayılı dosyasının celbi talep edilmiş, dosya uyap sistemi üzerinden mahkememize gönderilmiş olup, davacı tarafından davalılar aleyhine 378.630,00 TL bakiye fatura alacağı üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının takibe itiraz ettiği anlaşıldı.
Mahkememizce alınan 23/01/2025 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle;
Davacı Tarafın Ticari Defterlerde Yapılan Tespitler
Davacı şirketin ticari defterleri 6762 sayılı ETTK 66 6102 Sayılı Yeni Ticaret Kanunun 64-ve 218 sayılı V.U.K. ilgili hükümleri gereğince yasal ve usulünce tutulmuştur. Ticari defterler TTK 69 ve 218 sayılı kanunun 216.md gereğince açılış tasdikleri süresinde yapılmıştır. ETTK 70/6 md. 72/3 fıkraları ve YTTK 64/8 fıkraları gereğince ticari defterler süresinde kapanış tasdikleri yapılmıştır. 1 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre Gerçek ve Tüzel kişiler için “Elektronik defter tutma sürecinde hesap döneminin ilk ayının beratının alınması açılış onayı, son ayının beratının alınması ise kapanış onayı yerine geçecektir.” hükmü bulunmaktadır. Berat yüklerne süresi, ilgili olduğu ayın takip eden üçüncü ayın son gününe kadar odluğundan, bu süreler içerisinde yapılan hesap döneminin ilk ayına ait berat yüklemeleri açılış onayı yerine geçecektir. Aynı tebliğe göre Gerçek ve Tüzel kişiler için “Elektronik defter tutma sürecinde hesap döneminin son ayının beratının alınması kapanış onayı yerine geçecektir.” Hükmü bulunmaktadır. Buna göre davacı şirketin ticari defterlerinin açılış tasdikleri yasal süresinde yaptırılmış olduğu ve usulüne uygun tutulduğu görülmüştür. 2022-2023-2024 yılı Ticari defterler ve dayanağı belgeler yardımcı defterlerin birbirini teyit etmesi nedeni ile TTK 85 md ve HMK 222. maddesi gereğince delil niteliğine haiz olabileceği kanaati oluşmuştur.
Davacı Tarafın Cari Hesabında Yapılan Tespitler
Cari hesap, şirketin tedarikçi ve müşterileri ile arasındaki tüm işlemlerin toplandığı hesaptır. Ticaret Kanunu'ndaki tanıma göre; cari hesap, iki kimsenin para, mal, hizmet ve diğer hususlardan dolayı birbirlerindeki alacaklarını ayrı ayrı istemekten karşılıklı olarak vazgeçip, bunları hesap kesim tarihinde ödemek üzere kaydettikleri hesaptır. Devamlı birbirinden mal ya da hizmet alan kişiler, bu işlemlerin her birinde ücret ödemek yerine bunları cari hesap ile takibe alırlar. Birbirleri ile alacak ve borç ilişkisi kuran iki firma, birbirleri arasında cari hesap oluşturur. Bu iki firma, birbirleriyle ihtiyaçları doğrultusunda mal ya da hizmet alım satımı yapar ancak her seferinde ödeme gerçekleştirmez. Bunun yerine cari hesap yardımı ile alacak ve borç kaydı tutarak cari hesap takiplerini yaparlar. Bu ilişkide, alacaklı ve borçlu taraflar sabit değildir; değişebilir. Davacının ticari defterlerinde, tek Düzen Hesap Planına ve Muhasebe Sistemi Uygulama Tebliğlerine uygun 120.01.0066 ..... Madeni Eşya Alüminyum ...... Kaplama San. Ve Tic.AŞ hesabında kısa vadeli olarak kayıtlı olduğu, yine taraflar arasındaki Ticari İlişkinin 2021 yılında başladığı ve en son 2024 yılında sonlandığı 31.12.2024 Tarihi İtibari ile ise davacı tarafın davalı yandan alacak bakivesinin 410.690,00 TL olduğu görülmüştür. Davacı Tarafın Davalı ..... Düzenlediği Dava Konusu Faturaların İncelenmesi Fatura; TTK md 21 ve VUK 229-232 maddelerine konu edilen müşteri ile satıcı arasında meydana, gelen ticari ilişkiyi belgelendirmeye yarayan bir araçtır. Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre fatura “Taraflar arasında yapılmış bir satım ya da iş görme sözleşmesinin ifası safhasıyla ilgili bir belgedir” Dolayısıyla söz konusu fatura ve sevk irsaliyesi düzenlenirken VUK 231/4 md. Göre fatura düzenleme kurallarına uyulmuştur Diğer yandan salt fatura düzenlenmesi, adına fatura düzenlenen kişiyi borçlu kılmaz. Adına fatura düzenlenen kişinin fatura düzenleyene borçlu sayılabilmesi için bir seçenek olarak düzenlenen faturayı tebliğ aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde fatura ve münderecatına itiraz etmemiş olması gerekir. Kaldı ki, bu da faturanın mutlaklığı anlamına tam olarak gelmez ve sadece fatura mündericatının doğru olmadığını ispat yükünü faturaya itiraz etmeyenin omuzlarına yükler. Faturayı düzenleyen, kaideten, ona süresinde karşı yan itiraz ederse, mal veya hizmeti yapıp çekişmesiz sunduğunu ortaya koymak mevkinde iken, süresinde itiraz olmadığında bu kerre süresinde itiraz etmeyip ispat külfeti altına giren yan, faturanın ihtiva ettiği mal veya hizmetin tarafına tesliminin yapılmadığını/gerçekleşmediğini veya usulünce bildirilmiş bir ayıba/eksiğe, yasal mesnetten yoksunluğa duçar olduğunu vs. ispatlamalıdır.
GÖNDERİM YÖNTEMİNE GÖRE FATURA TÜRLERİe-Arşiv fatura, e-Fatura mükellefi olmayan kişi ve kuruluşlara düzenlenen dijital faturadır. E-Arşiv Fatura sisteminde, E-Fatura'dan farklı olarak, oluşturulan faturalar, Gelir İdaresi Başkanlığı üzerinden alıcısına ulaştırılmaz. 397 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde de belirtildiği üzere, elektronik fatura kâğıt faturadan farklı bir belge türü olmayıp, kâğıt fatura ile aynı hukuki niteliklere sahiptir. Bu kapsamda elektronik ortamda düzenlenen faturaların da malın teslimi ve/veya hizmetin ifasından itibaren yedi gün içerisinde düzenlenmesi gerektiği açıktır. Geriye doğru düzenlenen faturalarda 7 günlük azami fatura düzenleme süresinin aşılmaması konusu mükellefler açısından dikkat edilmesi gereken bir husustur . Elektronik tebligat başlıklı madde 7/a fıkra | uyarınca tebligata elverişli bir elektronik adres vererek bu adrese tebligat yapılması istenen kişiye, elektronik tebligat yapılabilir. 2. fikra uyarınca ise, anonim, limited ve sermayesi paylara iş komandit şirketlere elektronik yolla tebligat yapılması zorunludur. Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre elektronik yolla tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde bu Kanunda belirtilen diğer usullerle tebligat yapılır. Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usül ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
DAVALI TARAFINDAN SUNULAN TİCARİ DEFTER VE BELGELERİ ÜZERİNDE YAPILAN İNCELEMELER; Davalı Tarafın Ticari Defterlerde Yapılan Tespitler Davalı şirketin ticari defterleri 6762 sayılı ETTK 66 6102 Sayılı Yeni Ticaret Kanunun 64-ve 213 sayılı V.U.K. ilgili hükümleri gereğince yasal ve usulünce tutulmuştur. Ticari defterler TTK 69 ve 218 sayılı kanunun 216.md gereğince açılış tasdikleri süresinde yapılmıştır. ETTK 70/6 md. 72/5 fıkraları ve YTTK 64/8 fıkraları gereğince ticari defterler süresinde kapanış tasdikleri yapılmıştır.1 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre Gerçek ve Tüzel kişiler için “Elektronik defter tutma sürecinde hesap döneminin ilk ayının beratının alınması açılış onayı, son ayının beratının alınması ise kapanış onayı yerine geçecektir.” hükmü bulunmaktadır. Berat yüklerne süresi, ilgili olduğu ayın takip eden üçüncü ayın son gününe kadar odluğundan, bu süreler içerisinde yapılan hesap döneminin ilk ayına ait berat yüklemeleri açılış onayı yerine geçecektir. Aynı tebliğe göre Gerçek ve Tüzel kişiler için “Elektronik defter tutma sürecinde hesap döneminin son ayının beratının alınması kapanış onayı yerine geçecektir.” Hükmü bulunmaktadır. Buna göre davacı şirketin ticari defterlerinin açılış tasdikleri yasal süresinde yaptırılmış olduğu ve usulüne uygun tutulduğu görülmüştür. 2022-2023-2024 yılı Ticari defterler ve dayanağı belgeler yardımcı defterlerin birbirini teyit etmesi nedeni ile TTK 85 md ve HMK 222. maddesi gereğince delil niteliğine haiz olabileceği kanaati oluşmuştur.
Davalı Tarafın Cari Hesabında Yapılan Tespitler
Cari hesap, şirketin tedarikçi ve müşterileri ile arasındaki tüm işlemlerin toplandığı hesaptır. Ticaret Kanunu'ndaki tanıma göre; cari hesap, iki kimsenin para, mal, hizmet ve diğer hususlardan dolayı birbirlerindeki alacaklarını ayrı ayrı istemekten karşılıklı olarak vazgeçip, bunları hesap kesim tarihinde ödemek üzere kaydettikleri hesaptır. Devamlı birbirinden mal ya da hizmet alan kişiler, bu işlemlerin her birinde ücret ödemek yerine bunları cari hesap ile takibe alırlar. Birbirleri ile alacak ve borç ilişkisi kuran iki firma, birbirleri arasında cari hesap oluşturur. Bu iki firma, birbirleriyle ihtiyaçları doğrultusunda mal ya da hizmet alım satımı yapar ancak her seferinde ödeme gerçekleştirmez. Bunun yerine cari hesap yardımı ile alacak ve borç kaydı tutarak cari hesap takiplerini yaparlar. Bu ilişkide, alacaklı ve borçlu taraflar sabit değildir; değişebilir. Davalının ticari defterlerinde, tek Düzen Hesap Planına, ve Muhasebe Sistemi Uygulama Tebliğlerine 520.01.268 Koçak Isıt.soğut.sistesis.danış.san.ve Tic. Ltd. Şti.hesabında kısa vadeli olarak kayıtlı olduğu, yine taraflar arasındaki Ticari İlişkinin 2021 yılında başladığı ve en son 2024 yılında sonlandığı 51.12.2024 Tarihi İtibari ile ise davalı tarafın davacı yana BROÇ bakiyesinin 540.000,00TL olduğu görülmüştür.
Davalı Tarafından Davacı Yana Yapılan Ödeme Dekontlarının İncelenmesi
Davalı tarafından davacı yana toplamda 864.900,00...TL ödeme yapıldığı görülmüştür. Davalı Tarafından Davacı Yana Yapılan Ödemelerin ve Alınan Faturaların Davalı Tarafın Ticari Defterlerinde Kayıtlı Olduğu Davacı Tarafın Belgelerinin Değerlendirilmesi; Davacı şirketin ait Ticari defterleri Ticaret kanunun 64 ve 213 sayılı VUK ilgili hükümleri gereğince yasal ve usulünce tutulmuştur. Davacı şirketin ait Ticari defterleri Ticari defterler TIK 69 ve 213 sayılı kanunun 216. Md gereğince açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, Davacı şirketin ait Ticari defterleri ve dayanağı belgeler yardımcı defterlerin birbirini teyit etmesi nedeni ile TIK 85md ve HMK 222. Maddesi gereğince delili niteliğine haiz olabileceği kanaati oluşmuştur. Detaylıca verilen davacı taraf yasal defter ticari münasebet kayıtlarına göre 2021-2022-2023- yıllarında 1.318.220,00 TL fatura kestiği, davalı tarafın bu faturalara istinaden davacı yana 907.530,00 TL ödeme yapıldığı, bu Hususta Davacının yanın davalıdan kaydı olarak 31.12.2024 Tarihi İtibariyle 410.690,00TL tutarında alacaklı olduğu görülmüştür Davalı Tarafın Belgelerinin Değerlendirilmesi; Davalı şirketin ait Ticari defterleri Ticaret kanunun 64 ve 213 sayılı VUK ilgili hükümleri gereğince yasal ve usulünce tutulmuştur. 2021 Davalı şirketin ait Ticari defterleri Ticari defterler TTK 69 ve 213 sayılı kanunun 216. Md gereğince açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, Davalı şirketin ait Ticari defterleri ve dayanağı belgeler yardımcı defterlerin birbirini teyit etmesi nedeni ile TIK 85md ve HMK 222. Maddesi gereğince delili niteliğine haiz olabileceği kanaati oluşmuştur. Detaylıca verilen davalı taraf yasal defter ticari münasebet kayıtlarına göre 2021-2022-2023- yıllarında davacı tarafından kesilen faturalarda toplu olarak yalnızca 364.900,00TL fatura girişi yapılmış ve 540.000.007. ödemelerin işlendiği, tespit edilmiş ise de davalı tarafından ticari defterlerine bakıldığında faturaların yevmiye kayıtlarına işlendiğilyukanda gösterilmiştir) ancak cari hesaba işlenmediği, davalı tarafın sadece yapılan ödemeleri cari hesaba kaydının yaptığı bu hususta borçlu tarafından faturanın 8 günlük süre içerisinde itiraza uğramaması, malın teslim edildiği veya işin yapıldığı anlamanıa gelmedi davacı fatura alacaklı mal isteslimini veya işin yapıldığını İspat yükü altında olmaya devam edeceğini fakat faturaya itiraz edilmemiş ve fatura alıcının defterine kaydedilmişse artık ispat yükü yer değiştirir. Yargıtay yine bir başka kararında“Dava, faturaya dayalı mal satımından kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali davası olup dava konusu takip dayanağı satış faturalarının tamamının davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır. Bu durum davalının takip konusu fatura içeriği malları teslim aldığına karine oluşturmaktadır. Bunun aksinin ispat yükümlülüğü davalıya aittir.” tüm bu hususlar neticesinde davacı tarafından düzenlenen fatura davalı tarafından itiraza uğramadan alındığı(e arşiv kabul ekranı) ve davalı tarafından defterlere de işlendiği görüldüğü Üzere bu hususta artık teslim karinesinin başladığı ve davacının faturaları teslim ettiği, Bu Hususta Nihai Takdir Sayın Mahkemeye Aittir.
KANAAT VE SONUÇ
Raporumuz içerisinde yapılan açıklamalar muvacehesinde, dosyaya mübrez belge, bilgi, takip dosyası, Davacı Yana Ait İncelenen ticari defteri ile yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; Dava Konusunun; Taraflar arasında bulunan ticari ilişkiden kaynaklı davacının İtirazın iptali talebinden ibaret olduğu Davacı tarafından Cari Hesap Alacağının tahsili amacıyla ile Küçükçekmece İcra Dairesi ...... Esas numarası ile takibe geçtiği, davalı yan tarafından borca itiraz edildiği ve takibin durduğu, Davacı yan tarafından yapılan itirazın iptali talebi doğrultusunda 09.07.2024 tarihinde T.C. Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi ...... E. sayılı huzurdaki davanın ikame belirlendiği, Davacı tarafın kestiği faturaların E-Arşiv Portalından Davalı yanan gönderildiği, Bu hususta Nihai Takdir Sayın Mahkemenize Aittir. Davacı tarafında kesilen faturaların davalı tarafın ticari 2021-2022 ve 2023-yılında davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarında yer aldığı, davalı taraf kanuni sürelerde itilaf yaşamadığı görülmüştür. Davacının yanın davalıdan kaydı olarak bakiyesinin 410.590,00TL tutarında Alacaklı olduğu görülmüştür. Sonuç ve kanaatine varılmıştır. Şeklinde rapor düzenlemişleridir.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmesinde :Dava, fatura bakiye alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup dosyada alnına bilirkişi raporunda bilirkişi incelesine sunulan tarafların ticari defterlerin sahibi lehine delil niteliğine haiz olduğu davaya konu davacı tarafında kesilen faturaların davalı tarafın ticari 2021-2022 ve 2023-yılında davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarında yer aldığı, davacının yanın davalıdan kaydı olarak bakiyesinin 410.590,00TL tutarında olduğu tespit edilmiş olup bu kapsamda, davacının iddialarının ispatlanmış olduğu, talebe bağlılık ilkesi ve hüküm vermeye elverişli olduğu değerlendirilen bilirkişi raporu da dikkate alınarak ;açılan davanın kabulüne; Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ......esas sayılı takip dosyasında davalı tarafın yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacağın %20'sine tekabül eden 75.726,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıda ki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
AÇILAN DAVANIN KABULÜNE;
1-Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ..... esas sayılı takip dosyasında davalı tarafın yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına,
2-Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacağın %20'sine tekabül eden 75.726,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 25.864,21-TL harçtan, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 4.572,91-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 21.291,30-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 5.061,31-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça sarf edilen tebligat ve müzekkere gideri ile bilirkişi sarf gideri olmak üzere toplam 4.235,50-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 60.580,80-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının olması halinde karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine ve davalı şirket yetkilisi ......'nın yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 27/02/2025
Katip .....
¸e-imzalıdır
Hakim .....
¸e-imzalıdır