T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/68 Esas
KARAR NO : 2024/736
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 23/01/2024
KARAR TARİHİ : 09/07/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 19/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; davalı sigortalının maliki işleteni olduğu ...... plaka numaralı aracın müvekkili tarafından düzenlenen 31/12/2021-31/12/2022 başlangıç ve bitiş tarihli ...... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, İstanbul, Bahçelievler'de, 30.05.2022 tarihinde davalının malik/işleteni olduğu ...... numaralı sigortalı aracın, dava dışı sürücü ...... sevk ve idaresinde bulunduğu sırada Köyceğiz Sokak üzerinde seyir halinde iken, ...... Restoran yakınında karşıdan karşıya geçen yaya ...... 'a çarpması sonucu tek araçlı ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, dava konusu trafik kazası nedeni ile yaralanan dava dışı yaya .......'ın trafik kazasına ilişkin Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'na yaptığı şikayet başvurusunda; " 22.05.2022 tarihinde, plakasını sonradan görgü tanıklarından öğrendiğimiz ..... plakalı araç sürücüsü, yaya halindeki müvekkile çarpmak suretiyle müvekkilin yaralanmasına neden olmuştur. Müvekkile çarptıktan sonra olay yerinden kaçtığı için kimliği tespit edilemediği " şeklinde şikayet sebepleri ile müvekkil şirkete trafik sigortalı ...... plaka numaralı araç sürücüsü ...... 'ün kaza akabinde olay yerini terk ettiği belirtilerek araç sürücüsü hakkında şikayetçi olunduğunu, müvekkili ..... Sigorta A.Ş., Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi teminatları dahilinde, yukarıda açıklanan raporlar ve taraflar arasında arabuluculuk görüşmeleri sırasında yapılan anlaşma uyarınca, dava konusu olay nedeni ile yaralanan dava dışı .......'a %50 kusuru nispetinde sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı giderleri ve tedavi gideri vb. tüm tazminat alacaklarına ilişkin 12.09.2023 tarihinde toplamda 210.800,00.-TL sigorta tazminatı ödediğini, müvekkili şirketin yapmış olduğu ödeme ile TTK'nın 1472 ve TBK'nın 183. madde hükmü uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğundan ve alacağını temlik aldığından davalı tarafın sorumluluğunda bulunan 210.800,00.-TL alacak için davalı/borçluya rücu hakkı doğduğunu, davaya konu olay nedeni ile ödenen sigorta tazminatının, rücu muhatabı olan davalı borçludan tahsili amacı ile gönderilen rücu ihtarının sonuçsuz kalmasına istinaden Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü'nün ..... E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine yapılan icra takibine karşı davalının haksız itirazı ve arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kalması üzerine, müvekkil şirket alacağının davalıdan tahsili için itirazın iptali davasının açılması zarureti doğduğunu beyanla fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davalı borçlunun Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü'nün ...... E. sayılı dosyasına karşı yaptığı haksız itirazlarının iptali ile takibin asıl alacak ve ferileri üzerinden devamına,%20 'den az olmamak kaydı ile davalı aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkil şirket, faaliyetlerini uhdesindeki zırhlı araçlarla sürdürmekte olup, ticari faaliyetleri kapsamında kullanmakta olduğu ..... plakalı aracının tüm bakımları yapıldığını, zorunlu trafik muayenesi ve trafik sigortası mevcut olduğu, müvekkili şirketin iştigal konusu ile ilgili olarak taşıma sektöründe sayıldığından, şirkete ait araçların tüm bakım ve yasal sorumluluklarının tam olarak müvekkil şirketçe yaptırıldığını, kaza tarihinde aracın herhangi bir mekanik kusuru olmayıp, muayenesi tam ve trafik sigortası da mevcut olduğunu, açıklanan nedenlerle müvekkil şirketin meydana gelen kaza nedeniyle karşı tarafın zararını karşılamak amacıyla zorunlu karayolları trafik kanunu mali sorumluluk sigortasını da yaptırmış olduğu hususu dikkate alındığında meydana gelen olayda müvekkilininin kusuru bulunmadığını, dava konusu trafik kazasının 30.05.2023 tarihinde müvekkil şirketin çalışanı ...... 'ün sevk ve idaresindeyken meydana geldiğini, müvekkili şirket para ve kıymetli maden taşımacılığı yapan silahlı güvenlik görevlilerinin müşterek muhafaza (iki kişi ayrılmama) kuralı ile çalışan bir güvenlik şirketi olduğunu, kazanın meydana geldiği gün aracın sürücüsünün yanında müşterek muhafaza ile görevli ...... isimli çalışan da bulunduğunu, çalışanların dava dışı 3. kişiye çarpmadıklarını, ancak yakınında durduğunu, olay sonrası durup araçtan inip 3. Kişiye sağlığını sorduklarını, 3. Kişinin iyiyim birşeyim yok demesi üzerine el sıkışarak ayrıldıklarını, müvekkili çalışanının çarpıp kaçmasının söz konusu olmadığını, bu hususun ceza dava dosyası içerisindeki ifadelerden de anlaşılacağı, kabul anlamına gelmemekle birlikte, meydana gelen kaza ile dava dışı 3.kişinin zararı arasında bir bağlantı mevcut ise de meydana gelen trafik kazasında her türlü önlemi alan müvekkil şirketin değil, aracı kullanan şöförün tali kusuru mevcut olduğunu beyanla açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Açılan davanın itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, davalının davacı şirketin sigortalısı, akidi olduğu, uyuşmazlığın davalı şirket adına kayıtlı aracın karıştığı kazada zarar görene yapılan sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ve tedavi giderlerinden davalının olay yerini terk nedeni ile sorumlu olup olmadığı, dava dışı zarar görene yapılan ödemelerin kadri marufunda olup olmadığı, meydana gelen kazada tarafların kusur durumları, yapılan ödemelerden davalı tarafın sorumlu olup olmadığı, olması halinde miktarı hususlarında olduğunun tespitine ilişkindir.
Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün ...... E. Sayılı takip dosyası celp edilmiş olup incelenmesinde davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine asıl alacak ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 213.798,85 TL alacak üzerinden takip başlatıldığı, takip dayanağının "İstanbul Bahçelievler de 30.05.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, kazaya sebebiyet veren ..... plakalı araca ait zmm trafik sigorta poliçesinden kazada yaralanan yaya .......'ta oluşan bedeni hasardan dolayı ödenen sigorta tazminatının, sigortalı araç sürücüsünün kaza akabinde haklı bir nedeni olmaksızın olay yerini terk etmesinden dolayı zmmgş b.4 maddesi uyarınca sigortalıdan rücuen tazmini talebidir" şeklinde belirtildiği ve davalı borçlu tarafından süresinde itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği görülmektedir.
Bakırköy ...... Asliye Ceza Mahkemesinin ..... E. Sayılı dosyası UYAP üzerinden Mahkememize gönderilmiş olup incelenmesinde araç sürücüsü ...... 'ün sanık, dava dışı zarar gören .......'ın müşteki olarak yer aldığı, yargılamanın basit yargılama usulü uyarınca yürütüldüğü ve araç sürücüsü ...... hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve kararın 29/01/2024 tarihinde kesinleşmiş olduğu görülmüştür. Araç sürücüsü ...... 'ün ifadesinde meydana gelen kazanın akabinde hemen durarak ..... 'e müdahale etmek istediğini, şahsın kendilerine bir şeyinin olmadığını söylemesi üzerinde oradan uzaklaştıklarını belirttiği, ...... 'ün ise vekili aracılığı ile vermiş olduğu şikayet dilekçesinde kendisine çarpan şahsın olay yerinden kaçması nedeni ile kimliğinin tespit edilemediğini belirttiği görülmüştür.
Her ne kadar davacı vekilinin talebi üzerinde tanık olarak bildirilen ....... adına tebligat yapılmış ise de, tanığın bildirilen adresinin iade döndüğü, ne var ki tanık olarak bildirilen şahsın zarar gören kişi olduğu, bu hali ile bildirilen tanığın tarafsız beyanda bulunmayacağı kanaatine varıldığından tanık olarak bildirilen .......'ın dinlenilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.
Dava konusu uyuşmazlıkta çözümlenmesi gereken hukuki sorun, davalı araç malikinin dava konusu trafik kazası nedeniyle dava dışı zarar gören 3. Kişiye ödenen tazminattan sorumlu olup olamayacağı noktasında toplanmaktadır.
Sigortacının rücu hakkı, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95-(2) maddesinde düzenlenmiş olup, anılan maddede; "Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Sigorta ettirene ödeme yapan sigorta şirketi halefi olarak zarar görenlerden ödediği tazminatın rücuen tahsilini talep edebilir. Rücu edilebilecek tazminat tutarı sigortalıya ödenen miktar olmayıp ancak zarar görenin gerçek zararı kadardır. Yine rücu edilebilecek tazminat miktarı tayin edilirken zarara sebep olanın kusuru da nazara alınmalıdır.
Hangi hâllerin sigortalıya rücu hakkı vereceği Genel Şartlar’ın “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve İşletene Rücu Hakkı” başlıklı B.4. maddesinde düzenlenmiş ve bu madde ile de sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin Kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hâllerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği bir kez daha vurgulanmıştır. Bu maddede sayılan durumlardan herhangi biri mevcut değilse, sigorta şirketi rizikonun gerçekleşmesi sonucu meydana gelen zarara kendi katlanmak durumundadır.
Karayolları Motorlu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B-4.f maddesine göre; bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin tedavi ve yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde ödemede bulunan sigortacı sigortalıya rücu edebilir.
TTK.nun 1409/1 maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı yasanın 1409/2 maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.
Somut olayın değerlendirmesinde davalı şirkete ait araç sürücüsünün zarar görenin iyi olduğuna yönelik beyanı üzerine olay yerinden ayrıldığı, yine dava dışı zarar görene ait tedavi evraklarının incelenmesinde dava dışı görenin kazadan sonra başvurduğu Kahramanmaraş ...... Hastanesine başvurduğu tarihin kazanın üzerinden yaklaşık 2 ay geçmesinden ( 26/07/2022 ) sonrasına ait olduğu, davalı şirkete ait araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğine dair kesin delilin dosya arasında bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Bu haliyle her ne kadar davacı sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B-4.f maddesi uyarınca olay yerini terk iddiası ile rücuen tazminat talep edilmiş ise de dava dışı zarar görenin soruşturma dosyasında yer alan ifadesi haricinde davalı tarafa ait araç sürücüsü ......'ün olay yerini terk ettiğine dair delilin dosyaya sunulamamış olduğu, sürücüsü ...... 'ün ifadesi de nazara alındığında kaza sonrası kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranmak amacıyla hareket etmediği, davalı araç sürücüsünün yargı kararlarında "aynı durum ve koşullar altında her mantıklı insanın göstereceği en ilkel (basit) dikkat ve özenin gösterilmemesi" yönünde bir hareket kastının bulunmadığı, bu haliyle davacı tarafın rücuen tazminat talebinin yerinde olmadığı kanaatine varıldığından davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
AÇILAN DAVANIN REDDİNE;
1-Alınması gereken 427,60 -TL'nin harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 2.582,16 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 2.154,56 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE,
2-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 34.069,83 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
3-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
4-Taraflarca dosyaya yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve TALEP HALİNDE İLGİLİSİNE İADESİNE,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (davalı vekiline e-duruşma ortamında) kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/07/2024
Katip ......
¸e-imzalıdır
Hakim ....
¸e-imzalıdır