T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/74 Esas
KARAR NO : 2025/224
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 25/01/2024
KARAR TARİHİ : 06/03/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 24/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; Birtakım malların Rusya'ya taşınması amacıyla davalı taşımacı....... Lojistik Dış Tic. Ltd. Şti. İle 5.200,00 USD karşılığında anlaştıklarını, taşıma işinin davalı taşımacı tarafından "......" plakalı araç ile yapıldığını, taşınan malların “30.09.2022 tarihli No.1728 sayılı Kararnameye aykırı olması” sebebiyle Rusya Gümrüğünden geri döndürüldüğünü, ayrıca tırın şoförü ...... tarafından tutulan tutanakta ise “Avrupa Birliği plakalı bir tırın bu malları 1728 sayılı Kararnameye göre Rusya'ya getirme izni olmadığını” yönde açıklamalara yer verildiği, dolayısıyla davacı tarafından taşımaya konu olan mallarının Rusya'ya taşınması borcunun yerine getirilmediği, bu sebepten içerik olarak tamamen aynı olan dava konusu malların dava dışı bir başka Taşımacı ile Rusya'ya yeniden taşındığını ve bu noktada başka bir taşımacı ile yapılan bu ikinci taşımada ise her hangi bir sorun olmadan malların taşımasının gerçekleştirildiğini, ilk taşıma işleminde geri çevirme işleminin mallardan kaynaklanmadığı, taşımacı tarafından organize edilen araçtan kaynakladığın bu nedenle de Taşıma bedeli olan 5.200 USD Navlun bedelini kendilerine geri iade etmeleri gerektiğini, ayrıca aynı mallara ilişkin ikinci bir taşıma yapıldığından kaynaklı olarak Rusya İdaresi tarafından tatbik edilen 2.200 USD tutarında Tİ iptal cezasını ödemek zorunda kaldıklarını, 5.200USD'si Navlun, 2.200 USD'si ise TI İptal cezası olmak üzere toplamda 7.400USD Tutarından dava konusu malların taşıma işlemini sözleşmeye aykırı ve kusurlu bir şekilde yapan davalı taşımacı ...... Lojistik Dış Tic. Ltd. Şti. firmasının sorumlu olduğu belirtilmiştir.
CEVAP; Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle;
Taşımayı yaptıklarını ancak kendilerinden kaynaklanmayan sebeplerden dolayı taşımanın yarıda, Rusya sınır kapısında meydana gelen sorunu anlamaya ve çözmeye çalıştıklarını ayrıca sorunu davacıya ve alıcıya haber vererek teslimatta gecikme yaşanacağını beyan ettiklerini, davacı tarafın malının yüklendiği noktada kendisine iade edilmesi konusunda ısrarcı olduğunu bu sebeple de araç şoförüne davacının talebi doğrultusunda talimat verilerek malı yüklenen noktada davacıya (Aksaray) iade edildiği, yükün Aksaray'dan-Rusya Sınır kapısına kadar taşındığı konusu davacı tarafından dosyaya sunulan delillerle sabit olduğu, yapılan araştırmalara göre aracın davacının yükündeki kusurlardan dolayı Rusya'ya alınmadığının tespit edildiği, böylece davacının yükün geri getirilmesindeki ısrarının da açığa çıktığı, yükteki bazı eşyanın tamamen çıkarıldığını bazı eşyanın ise beyanının değiştirildiğini yani davacı, aynı yükü başkasına taşıttırdığını iddia etmişse de davacı tarafından dosyaya sunulan belgedeki yük ile kendilerinin taşıdığı yükün aynı olmadığı, davacı tarafından kendilerine taşıttırılan gümi ahşap keser sapı, el arabası, katalog, tişört ve şapka diye beyan edildiğini fakat diğer taşımada ise keser sapı, demonte el arabası, adalı katalog, ........ tişört ve ........ şapka şeklinde il ayrıca kendilerine taşıttırılan yükte gelberi diye bir eşyanın olmadığı, bununla birlikte kendileri tarafında taşınan ve gümrüğe koli taşıma arabası şeklinde beyan edilen eşyanın ise diğer dava dışı taşımacı ile taşıttırılan taşımada yer almadığı, yük içerisinde tek bir eşyanın değişmesi halinde dahi aynı taşımadan söz edilemeyeceği, gümrük incelemesinde tek bir parçanın kriterlere uygun olmaması veya ürünün beyan edilen açıklamaya uygun olmaması dahi aracın içeri almaması için yeterli olduğu, örneğin gümrüğe ahşap keser sapı diye beyan edilen kolinin incelenmesi anında kolide ahşap olmayan keser sapının tespit edilmesi tek başına aracın gümrükten içeri alınmasına engel teşkil ettiği, bizzat davacı tarafından dosyaya sunulan deliller aracın Rusya sınır kapısından içeri alınmama sebebinin davacıya ait yük olduğunu ispatladığını, dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek; her iki yükün nitelik, nicelik (adet ve ağırlık açısından ayrı ayrı) ve gümrüğe beyan açısından birebir aynı olup olmadığı, her iki yük için gerekli sertifika, ruhsat vb. belgelerin aynı olup olmadığı ve her iki taşımada beyan edilen yükteki eşyanın gümrük vergilendirmesinin aynı olup olmadığı hususlarının tespit edilmesi gerektiği, taşımanın Aksaray - Rusya Sınır Kapısı olan bölümünün yapıldığını, bununla birlikte mallara hiçbir zarar görmeden tekrar geri getirilmek suretiyle davacıya iade edildiği, davacıya ait yükü hem Rusya sınırına kadar götürdüklerini hem de aynı yolu katederek geri getirdiklerini ve iade ettiklerini, sözleşmeye konu taşımanın toplam km'sinden daha fazla taşıma yaptıklarını, Davacının, iddiaları kabul edilse dahi kabul anlamına gelmemek kaydıyla Aksaray-Rusya Sınırı ve Rusya Sınırı-Aksaray güzergahında yapılan taşımanın ücreti davacı tarafından karşılanması gerektiği, Davacıyla taşıma sözleşmesi Yapıldığı tarihte Avrupa Birliği plakasına sahip herhangi bir aracın Rusya'ya çıkı yapmasında fiili bir engel olmadığı, nitekim kendilerinin Türkiye-Rusya arasında taşıma işini sürekli yaptığını, araç şoförünün yazdığı tutanağın tamamen gerçeğe aykırı olduğu, dolayısıyla da davanın reddedilmesi ve kötü niyetinden dolayı davacı aleyhine tazminata hükmedilmesi gerektiği belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, faturaya dayalı hizmet bedelinin iadesi, zarar bedeli tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın davaya konu taşıma hizmetinin davalı tarafça gereği gibi yerine getirilip getirilmediği tarafların kusur durumu davacının davalıdan alacak ve zarar talep edip edemeyeceği davacı tarafın alacaklı olduğunun tespit edilmesi halinde alacağın miktarı hususlarında olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Bakırköy ...... İcra Dairesi'nden ...... esas sayılı dosyasının celbi talep edilmiş, dosya uyap sistemi üzerinden mahkememize gönderilmiş olup, davacı tarafından davalılar aleyhine toplam 7.400,00 USD üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalıların takibe itiraz ettiği anlaşıldı.
Mahkememizce alınan 05/07/2024 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle;
Davacının başkasına taşıttırdığı yük ile müvekkile taşıttırdığı yük farklıdır. Davacı, aynı yükü başkasına taşıttırdığını iddia etmişse de davacı tarafından dosyaya sunulan belgedeki yük ile müvekkilin taşıdığı yükün aynı olmadığı görülmektedir. Müvekkil tarafından yapılan taşımaya ait, davacının başkasına taşıttırdığını CMR belgesinde yer alan yük eşyası, iddia ettiği yük eşyası, El arabası, Demonte el arabası, Koli taşıma arabası, Gelberi, Tırmık, Tırmık Kurutmalık, Kurutmalık, Ütü masası, Ütü masası, Kaynak pensesi Kaynak pensesi, Keser, Keser, Ahşap keser sapı, Keser sapı Boya rulosu Boya rulosu, Sıva malası, Sıva malası, Karton koli, Karton Koli, Katalog, Adalı Katalog, Tişört, ........ Tişört, Şapka, ........ Şapka Müvekkile taşıttırılan yükte gümrüğe ahşap keser sapı, el arabası, katalog, tişört ve şapka diye beyan edilen eşya diğer taşımada keser sapı, demonte el arabası, adalı katalog, ........ tişört ve ........ şapka şeklinde değiştirilmiştir. Ayrıca müvekkile taşıttırılan yükte gelberi diye bir eşya yoktur. Müvekkil tarafından taşınan ve gümrüğe koli taşıma arabası şeklinde beyan edilen eşya ise diğer taşımada yer almamaktadır. Yük içerisinde tek bir eşyanın değişmesi halinde dahi aynı taşımadan söz edilemez. Zira gümrük incelemesinde tek bir parçanın kriterlere uygun olmaması veya ürünün beyan edilen açıklamaya uygun olmaması dahi aracın içeri alınmaması için yeterlidir. Örneğin gümrüğe ahşap keser sapı diye beyan edilen kolinin incelenmesi anında kolide ahşap olmayan keser sapının tespit edilmesi tek başına aracın gümrükten içeri alınmasına engeldir. Bizzat davacı tarafından dosyaya sunulan delil aracın Rusya sınır kapısından içeri alınmama sebebinin davacıya ait yük olduğu iddiamızı ispatlamaktadır. Madem yükten kaynaklı bir sorun yoktu, davacı yükü neden Aksaray'a geri istemiş ve neden aynı yükü tekrar göndermemiştir? Dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek; her iki yükün nitelik, nicelik (adet, ağırlık açısından ayrı ayrı) ve gümrüğe beyan açısından birebir aynı olup olmadığı, her iki yük için gerekli sertifika, ruhsat vb. belgelerin aynı olup olmadığı ve her iki taşımada beyan edilen yükteki eşyanın gümrük vergilendirmesinin aynı olup olmadığı hususlarının tespit edilmesi gerekir. Mesafe olarak, Yapması gerekenden daha fazla taşıma yapmıştır. Yukarıda izah edildiği ve davacı tarafından dosyaya sunulan delillerle sabit olduğu üzere taşımanın Aksaray-Rusya Sınır Kapısı olan bölümü yapılmıştır. Bununla birlikte davacının yükü hiçbir zarar görmeden tekrar geri getirilmek suretiyle kendisine iade edilmiştir. Müvekkil davacıya ait yükü hem Rusya sınırına kadar götürmüş hem de aynı yola kat ederek iade etmiştir. Sözleşmeye konu taşımanın toplam km'sinden daha fazla kadar taşıma yapılmıştır. Yükte çıkan sorun müvekkile kusur olarak yüklenemez. Davacının, iddiaları kabul edilse dahi Aksaray-Rusya Sınırı ve Rusya Sınırı-Aksaray güzergahında yapılan taşımanın ücreti davacı tarafından karşılanmalıdır. Tekrar belirtelim bu maddede yer alan beyanlarımız davacının iddialarını kabul edildiği anlamı taşımaz. Aracın Rusya sınır kapısından içeri alınmama sebebi araç, dolayısıyla müvekkilden kaynaklı bir durum değildir. Aracın Rusya sınır kapısından içeri alınmaması tamamen davacının yükünün kriterlere uymamasıdır. Davacıyla taşıma sözleşmesi yapıldığı tarihte Avrupa Birliği plakasına sahip herhangi bir aracın Rusya'ya giriş-çıkış yapmasında fiili bir engel yoktu. Nitekim müvekkil Türkiye-Rusya arasında taşıma işini sürekli yapmaktadır. Böyle bir fiili yasak olsaydı bu taşımanın öncesinde ve/veya sonrasında yine karşılaşması gerekirdi. Davacının araç şoförüne yazdırdığı tutanak tamamen müvekkili zor durumda bırakmak için olup bu açıdan gerçeğe aykırıdır. Nitekim araç şoförü tutanakta bekleme ücreti alınmadığını iddia etmişse de kendisi bizzat bekleme ücreti talep etmiştir. Kaldı ki bu husus hayatın gerçeklerine aykırıdır.Zira gümrük alanında bekleyen araçlardan saatlik park ücreti alınmaktadır. Ticaret Bakanlığı'na müzekkere yazılarak Türkiye'den Rusya'ya yük taşıyan araçların AB plakalı olması halinde herhangi bir yasağa tabi tutulup tutulmadığı hususunda bilgi alınması talep olunur. Buna rağmen aracın Rusya sınır kapısından içeri alınmama sebebinin müvekkilden kaynakladığı kabul edilse dahi; iyi niyetli bir kişi Rusya sınırına kadar götürülen yükü bulunduğu yerden tekrar geri getirmez. İyi niyetli kişiden beklenen şey müvekkilin uygun araç tahsis etmesini beklemesidir veya başka bir araç ayarlamak suretiyle taşımanın kalan kısmını bizzat kendisinin yapması ve eksik taşımadan kaynaklı zararını talep etmesidir. Oysa davacı bir gün dahi beklemeden yükün Aksaray'a geri getirilmesini talep etmiştir. Davacının bu davranışı dahi problemin yükten kaynaklandığını göstermektedir. Dolayısıyla Sayın Mahkeme davacının iddialarını doğru kabul etse dahi davacının kötü niyetinin göz önüne alınması ve müvekkil tarafından yapılan taşıma mesafesi ile sözleşme gereği yapılması gereken taşıması mesafesinin karşılaştırılması, çıkan fark üzerinden yargılama yapılması gerekir. Şayet müvekkil yapması gerekenden daha fazla km taşıma yapmışsa davanın reddedilmesi, müvekkil yapması gerekenden daha az km taşıma yapmışsa ise fark miktarına denk gelen ücret üzerinden davanın kabul edilmesi gerekir. Tüm bu hususların belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yapılması gerekir.Davanın reddedilmesi ve kötü niyetinden dolayı davacı aleyhine tazminata hükmedilmesi gerekir. Deliler: Davalının delil ve beyanlarına karşı delil sunma hakkımız saklı olmak kaydıyla; Bilirkişi, tanık, CMR Belgeleri, CARİ hesap ekstreleri, faturalar, mutabakat mektupları, ticari defterler, yemin, tanık, taşıma sözleşmeleri vs. her türlü yasal delil. Ticaret Bakanlığı'ndan 18.07.2023-04.08.2023 tarihleri arasında Türkiye'den Rusya'ya yük taşıyan araçların AB plakalı olması halinde herhangi bir yasağa tabi tutulup tutulmadığı hususunun celbini, Tanık: ...... (TC: ......) Mernis adresi seçilmiştir. Sonuç ve Talep: İzah edilen ve Sayın Mahkemece re'sen gözetilecek sebeplerle; Davanın reddine, Karşı taraf aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata, Vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine,Karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz.
Dosya ve İş Yerinde Yapılan Tespitler;
Defterler üzerinde yapılan çalışmalar
E deftere tabi olduğu bu nedenler beratların oluşumu olayın gerçekleştiği tarihten yıl sonuna kadar olanlar dikkate alınmıştır. Ocak 2023 ayı beratı 01.06.2023 tarihinde ...... yevmiye numarası ile ...... tarafından düzenlendiği, ocak ayı beratının tasdik anlamına geldiği, Temmuz 2023 ayı beratı 29.11.2023 tarihinde YEVMİYE ...... numarası ile ........ tarafından oluşturulduğu, -Ağustos 2023 ayı beratı 29.11.2023 tarihinde YEVMİYE ....... numarası ile ........ tarafından oluşturulduğu Eylül 2023 ayı beratı 29.11.2023 tarihinde YEVMİYE ...... numarası ile ........ tarafından oluşturulduğu, -Ekim 2023 ayı beratı 07.05.2024 tarihinde YEVMİYE ......numarası ile ........ tarafından oluşturulduğu, Kasım 2023 ayı beratı 07.05.2024 tarihinde YEVMİYE ...... numarası ile ........ tarafından oluşturulduğu, Aralık 2023 ayı beratı 07.05.2024 tarihinde YEVMİYE ...... numarası ile ........ tarafından oluşturulduğu, Envanter Defteri; Aksaray ...... Noterliği tarafından 13.12.2022 tarihinde ...... numarası ile tasdik işlemlerinin yapıldığı,
Faturaların düzenlenmesi ve muhasebe kayıtlarına ilişkin işlemler;
...... Dış Ticaret Danışmanlık San. Ve Tic. Ltd. Şti ve ..... Dış Ticaret Danışmanlık San. Ve Tic. Ltd. Şti Araların da yapmış oldukları anlaşma gereği Aksaray Rusya Federasyonu arasında yük taşıma ücreti olarak 5.200 üzerinden anlaşıldığı, ..... Lojistik Dış Tic. Ltd. şti. yük için 19.07.2023 tarihinde ..... Nolu ve 5.200 USD doları karşılığında 139.480,64 TL tutarlı faturayı ........ Dış Ticaret Danışmanlık San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenmiş olup, aynı gün ...... Bankası aracılığı ile 5.200 USD doları olarak ..... Lojistik Dış Tic. Ltd. in ..... iban nosuna gönderilmiştir. A maddesinde belirtilen faturanın muhasebe kaydı şöyledir. 2440 19.07.2023 760- Pazarlama Satış Ve Dağıtım Gidekleri 139.480,64 Navlun Bedeli 320- SATICILAR HESABI 139.480,64 320.88 ......... Lojistik Dış Tic. Ltd. Şti. 19.07.2023 ...... nolu faturası B maddesinde belirtilen ödemenin muhasebe kaydıdır. 19.07.2023 320- SATICILAR HESABI 139.480,64 ......... Lojistik Dış Tic. Ltd. Şti. 102-BANKALAR HESABI 139.480,64 ..... bankası ......... Lojistik Dış Tic. Ltd. araç plakasında sorun yaşanması nedeniyle Rusya Federasyonu na götürmek üzere yüklemiş olduğu, ihraç ürünlerini ........ Dış Ticaret Danışmanlık San. Ve Tic. Ltd. Şti firmasının Aksaray ilindeki fabrikasına geri indirmiş olması nedeniyle firma iade faturası düzenlemiştir. Düzenlenen iade faturası 04.08.203 tarih ...... nolu fatura ve 5.200 Dolar karşılığı 139.480,64 TL lık faturadır. C maddesinde belirtilen faturanın Muhasebe kaydıdır. 2802 04.08.2023 320- Satıcılar Hesab 139.480,64 ......... Lojistik Dış Tic. Ltd. 760- Pazarlama Ve Satış Ve Dağıtım Giderleri 139.480,64 ...... numaralı iade faturası gereği muhasebe kaydı Nakliye firması ......... Lojistik Dış Tic. Ltd. a.04.08.2023 tarih ve ...... Nolu fatura ...... Aksaray Rusya Gidiş ve Rusya Aksaray Dönüş navlun ve Demuraj ücreti olarak düzenlenmiş olan 2.500. USD karşılığı 67.374,50 TL fatura nın ........ Dış Ticaret Danışmanlık San. Ve Tic. Ltd. Şti nin a maddesinde belirtilen 41 nolu faturaya karşılık 05.08.2023 tarihinde ...... nolu 2.500 USD karşılığı 67.374,50 TL. lık iade faturası düzenlediği, c.3.a maddesindeki faturanın muhasebe kaydı 2800 04.08.2023 760-pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri 67.374,50 Navlun 320.satıcılar hesabı 67.374,50 320.88 ..... Lpjistik Dış Tic.ltd....... nolu Rusya federasyonu-Aksaray navlun bedeli ve Demuraj ücret faturasının muhasebe kaydı. d.3.b. Maddesi Faturasının muhasebe kaydı 2821 05.08.2023 320-Satıcılar Hesabı 67.374,50 320.88 ...... Lpjistik Dış Tic Ltd. 760-pazarlama, Satış Ve Dağıtım Giderleri 67.374,50 ...... Dış Ticaret Danışmanlık San. Ve Tic. Ltd. Şti ....... nolu düzenlemiş olduğu iade faturası gereği muhasebe kaydı
Cezasının Oluşumu ve Ödenmesi
Davalı şirket taşımayı gerçekleştiremediği, başka bir taşıma firması ile söz konusu Malları taşımak için anlaşılmış bu firma tarafından taşıma işlemi başarıyla gerçekleştirilmiş olduğu, İlk taşıma işleminin iptali sebebiyle T1 iptal cezası kesilmiş bunun tutarı 2.200 USD 29.08.2023 tarihinde faturası düzenlenmiş 31.08.2023 tarihinde ise fatura tutarı ödenmek zorunda kullanılmıştır. ...... Lojistik Ticaret Ltd. Şti. 29.08.2023 tarih ...... nolu 2.200 USD yurt dışı işlemleri iptal ücreti ve masrafları olarak düzenlenen fatura Muhasebe kaydı. 3267 29.08.2023 760- pazarlama, satış ve dağıtım giderleri 58.464,78 320.- satıcılar hesabı 58.464,78 320.0001 Firmalar hesabı ...... Lojistik Ticaret Ltd. Şit.nin ..... nolu faturanın muhasebe kaydıdır. 3307 31.08.2023 320- satıcılar hesabı 58.464,78 320.0001 firmalar hesabı 102 bankalar hesabı 58.464,78 102.05.01 ..... Bankası ........ Dış Ticaret Danışmanlık San. ve Tic. Ltd. Şti İhraç Ürünlerini ......... Lojistik Dış Tic. Ltd. Şti. firmasının ...... Plakalı tıra yükleyip-Aksaray Moskova navlun için yola çıktığı, Rusya Vladikavkaz gümrüğüne ulaşıldığında Gümrük yetkililerinin Şoförü 1 gün bekletip, ertesi günü Avrupa Birliği Plakalı bir aracın bu malları Rusya ya getirme iznini olmadığı nedenle asker eşliğinde Gümrük sahasından çıkarıp Gürcistan istikametine gönderdikleri ve CMR belgesi üzerine not yazdılar CMR üzerine yazılan notun durumu;13. Bölüm üzerindeki not aynen şöyledir. “Gümrük alanına giriş 30.09.2022 tarihli No: 1728 Sayılı Rusya Federasyonu hükümetinin kararnamesine göre yasaktır. Rusya Federasyonu Hükümeti 30 Eylül 2022 tarih No: 1728 sayılı emir Uluslararası alanda Rusya Federasyonu vatandaşları ve Rusya tüzel kişileri ile ilgili olarak kısıtlayıcı önlemler getiren yabancı ülkelerde kayıtlı yapancı taşıyıcılara ait yük araçlarında Rusya Federasyonu topraklarında uluslararası karayolu yük taşımacılığında yasaklar tespit edilmesine ve sınırlayıcı tedbirler uygulanmasına, ilişkin olarak Rusya Federasyonu Vatandaşları ve Rusya Tüzel Kişilerine Uluslararası Karayolu Yük Taşımacılığında Kısıtlayıcı Tedbirler Uygulayan Yabancı Devletlerin Listesi -1-Devletler – Avrupa Topluluğuna üye olan devletler -Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı -Norveç Krallığı -Ukrayna Eldeki Verilerin Değerlendirilmesi; ........ Dış Ticaret Danışmanlık San. Ve Tic. Ltd. Şti nin e deftere tabi olduğu e deftere bağlı olarak tasdik anlamına gelen beratları yasal süresi için yapıldığı, Envanter defteri kanuni süresi için tasdik işleminin yaptırıldığı, kayıtların birbirini doğrular nitelikte olduğu, sahibinin lehine delil olabilecek kayıt düzenine uyumlu işlem yapıldığı, Gönderilen yük için yükleme yapılan ......... Lojistik Dış Tic. Ltd. Şti. Navlun işine karşılık 19.07.2023 tarihinde düzenlemiş olduğu, ....... nolu fatura bedeli olan 139.480,64 TL karşılığı 5.200 USD dolar 19.07.2023 günü ziraat katılım bankası aracılığı ile ödeme işleminin yapıldığı, Rusya federasyonunu “Gümrük alanına girişi 30.09.2022 tarihli 1728 Sayılı Rusya Federasyonu Hükümetinin kararnamesine göre” yasak olduğu gerekçesiyle asker eşliğinde geri gönderilmesi sonucu yükün Aksaray a teslim edilmesine takiben ......... Lojistik Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından 04.08.2023 tarih ..... Nolu, 2500 USD tutarlı 67.374,50 TL karşılığı ....... plakalar için Aksaray Rusya Gidiş ve RUSYA Aksaray dönüş Navlun ve Bekleme ücreti için düzenlenen faturanın kayıtlara geçtiği bu fatura bedelinin ödenmediği, 4.2. Madde ......... Lojistik Dış Tic. Ltd. Şti tarafından ........ Dış Ticaret Danışmanlık San. Ve Tic. Ltd. Şti adına düzenlenen ımp ....... nolu fatura ya karşılık olarak ........ Dış Ticaret Danışmanlık San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından 04.08.2023 tarihinde ...... nolu iade faturası ......... Lojistik Dış Tic. Ltd. Şti adına düzenlendiği, bu nedenle faturalar karşılıklı mahsuplaştırma sistemi ile kapatılmış ve Ödenen 139.480,64 TL karşılığı 5.200 USD hesabının açıkta kaldığı görülmektedir. Yıl sonu itibariyle 159.88 ....... Nak.firması nın hesabında borç kalanı olarak verdiği, diğer bir ifade ile davacı ........ Dış Ticaret Danışmanlık San. Ve Tic. Ltd. Şti nakliye firmasından alacaklı durumdadır. 5.3.maddede düzenlenen faturanın bedeli olana 2.500 USD doların karşılığı ........ Dış Ticaret Danışmanlık San. Ve Tic. Ltd. Şti fatura bedeli ödenmediği için 05.08.2023 tarihli ...... nolu İADE Faturası düzenlendiği faturalara bağlı mahsup işleminin yapıldığı, borç alacak ilişkisinin olmadığı sebeple talepte bulunulmadığı, ilk taşıma işleminin Rusya Gümrüğünden asker eşliğinden geri gönderilmesi sebebi ile başka firma ile anlaşılmış, anlaşılan firma taşımayı başarılı bir şekilde gerçekleştirmiş olması nedeniyle ilk taşıma işleminin iptali edilmesinden kaynaklı olarak T1 iptal cezası kesilmiştir. ...... Lojistik Tic.Ltd. Şti. tarafından bu ceza ödenmiş ve firmaya 29.08.2023 tarih ve ...... nolu 58.464,78 TL karşılığı 2.200 USD dolar ceza tutarı fatura düzenlenmiş ve bu tutar 31.08.2023 tarihinde ....... bankası ...... şubesi aracılığıyla ödenmiştir. Rusya Federasyonu’nun 30.09.2022 tarih ve 1728 Sayılı Emirleri gereği Avrupa Topluluğuna üye olan devletlerin, taşıtları için geçiş sınırlaması getirildiği, yüklü araçRusya gümrüğünden Asker nezaretinde geri gönderildiği Araç şoförünün düzenlemiş olduğu tutanak ve CMR Kamyon İrsaliyesi Adlı belgenin 13. Bölümü Üzerine gümrük memur-larında düşülen not aynen şöyle ”Gümrük alanına giriş 30.09.2022 tarihli No1728 Sayılı Rusya Federasyonu Hükümetinin kararnamesine göre yasaktır.“ ifadesinin açıklaması Avrupa topluluğuna üye olan devletlerin, taşıtları için geçiş sınırlamasının olduğu,
Sonuç Olarak;
Taşıma firması ......... Lojistik Dış Tic. Ltd. Şti tarafından 19.07.2023 tarihinde ........ Dış Ticaret Danışmanlık San. Ve Tic. Ltd. Şti adına düzenlemiş olduğu ....... nolu ve 5.200 USD dolar tutarlı Aksaray – Rusya arası nakliye faturasının bedeli Firma tarafından ..... Bankası şubesi aracılığı ile ödemesinin yapıldığı, bu tutar ..... hesapta kalan olarak, nakliye firmasından alacak kalanı olarak kayıtlarda vardır. ........ Dış Ticaret Danışmanlık San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından kendi adına düzenlenen ...... nolu faturaya ilişkin nakliyenin sonuçlanmaması nedeniyle 04.08.2023 tarihinde ...... nolu 5.200 TL. tutarlı İADE faturası ile 1. Maddedeki faturaya ilişkin tutarın kapatıldığı, ödenmiş olan 5.200 USD tutarının ....... Nakliye Firmasının borcu olarak göründüğü, ......... Lojistik Dış Tic. Ltd. Şti nin Rusya-Aksaray arası nakliye bedeli ve bekleme ücreti olarak 05.08.2023 tarih ..... nolu 2.500 $ dolar tutarlı faturayı ........ Dış Ticaret Danışmanlık San. Ve Tic. Ltd. Şti adına düzenlemiştir. İhracat yapan firma tarafından ......... Lojistik Dış Tic. Ltd. Şti ne 05.08.2023 tarihin ...... nolu ve 2.500$ tutarlı İADE faturası düzenlemiş olup bunun sonucu olarak faturaların mahsup işlemi yapılması nedeniyle ödeme talebinde bulunulmamıştır. Bu faturaya ilişkin bir ödemenin yapılmadığı için talepte bulunmadığı, görülmüştür. 4.31.08.2023 tarihinde İlk taşıma işleminin iptal edilmiş olması nedeniyle T iptal Cezası işlemi için 2.200 $ ödenmiştir. İkinci nakliye işlemini yapan ....... Lojistik Tic.Ltd. Şti tarafından bu cezanın ödenmiş olması nedeniyle ihracatçı firma adına 29.08.2023 tarihli ....... nolu fatura düzenlenmiş olup, bunun tutarı olan 2.200 $ ...... bankası ...... şubesi aracılığı ile ödenmiştir. 5.1 ve 2. Maddede faturalar borçları sıfırlamış olduğu, 1. Maddedeki fatura tutarı ihracaatcı firma tarafından ödenmiş olan 5.200 $ ve 4. Maddede belirtilen fatura karşılığı ödenen T1 İptal ceza tutarı 2.200 $ toplamları alındığında (5.200+2.200) 7.400 $ Taşıma firması ......... Lojistik Dış Tic. Ltd. Şti nin Rusya Federasyonunun yükü geri göndermesinin sebebinin yük taşımasını yapan firma plakalarının sınırlandırılmış olması nedeniyle ........ Dış Ticaret Danışmanlık San. Ve Tic. Ltd. Şti ödenmesi gerektiği kanaati oluşmuştur.
Mahkememizce alınan 03/11/2024 tarihli 2. Bilirkişi Raporunda özetle;
İNCELEMELER:
......... Sayı ve 18.07.2023 tarihli Emtia Faturası: Faturanın davacı ........ Dış Tic.Dan.San. Ve Tic. Ltd. Şti. firması tarafından Rusya'da bulunan dava dışı ....... firması adına CPT Teslim Şekline ve “Mal Mukabili” (180 gün Vadeli) Ödeme şekline göre düzenlendiği, fatura muhteviyatını El Arabası, Taşıma arabası, Gelberi, Tırmık, Ütü Masası, Kurutmalık, Keser, Ahşap Keser sapı, Kaynak Pensesi, Boya Rulosu, Mala, Sıvacı Küreği... vb. emtianın oluşturduğu, fatura muhteviyatı emtianın toplamda 14.836 adet, 476 kap, 15.195,49 Net kg, 16.316,83 Brüt Kg ve 3.715.089,20 RUB Kıymetinde olan emtiadan ibaret olduğu ayrıca fatura üzerinde yer verilen bu malların “Türk Menşeli” olduğuna dair ibarelere de yer verildiği görülmüştür ..... sayı ve 18/07/2023 tarihli İhracat Beyannamesi: Konu beyannamede Gönderici/İhracatçı hanesinde davacı ........ Dış Tic. Dan. San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmasına ait bilgilere, Alıcı hanesinde ise Rusya'da bulunan dava dışı ..... firmasına ait bilgilere yer verilerek beyannamenin Aksaray Gümrük Müdürlüğünden 1000 Gümrük Rejim kodu üzerinden (Daha önce bir rejime tabi tutulmamış eşyanın kesin ihracatı) tecil edildiği, Teslim Şekli olarak CPT, Ödeme şekli olarak MAL MUKABİLİ beyan edildiği, Beyanname muhteviyatının ise toplamda 14.836 adet, 476 kap, 15.195,49 Net kg, 16.316,83 Brüt Kg ve 3.715.089,20 RUB Kıymetinde bulunan El Arabası, Ütü Masası ve Kurutmalık, Keser, Keser Sapı, Koli Taşıma arabası, Tırmık-Gelberi, Kaynak Pensesi, Boya Rulosu, Sıva Malası... vb. muhtelif emtiadan ibaret olduğu, ayrıca konu beyanname için “Ticaret Bakanlığının “https://.....gov.tr/BeyannameSorgulama/” adlı internet adresinden yapılan sorgulamada 24/07/2023 tarihinde “KAPANMIŞ” Statüye geldiği görülmüştür. ...... Sayı ve 18.07.2023 tarihli Emtia Faturası: Faturanın davacı ........ Dış Tic.Dan.San. Ve Tic. Ltd. Şti. firması tarafından Rusya'da bulunan dava dışı ....... firması adına CPT Teslim Şekline ve “Bedelsiz” olarak düzenlendiği, fatura muhteviyatını Karton koli, Adalı Katalog, ........ Tişört, ........ Şapka... v.b. Emtianın oluşturduğu, fatura muhteviyatı emtianın toplamda 830 adet, 14 kap, 401,80 Net kg, 419,10 Brüt Kg ve 13.000,20 RUB Kıymetinde olan emtiadan ibaret olduğu görülmüştür. ..... sayı ve 18/07/2023 tarihli İhracat Beyannamesi: Konu beyannamede Gönderici/İhracatçı hanesinde davacı ........ Dış Tic. Dan. San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmasına ait bilgilere, Alıcı hanesinde ise Rusya'da bulunan dava dışı ....... firmasına ait bilgilere yer verilerek beyannamenin Aksaray Gümrük Müdürlüğünden 1000 Gümrük Rejim kodu üzerinden (Daha önce bir rejime tabi tutulmamış eşyanın kesin ihracatı) tecil edildiği, Teslim Şekli olarak CPT, Ödeme şekli olarak BEDELSİZ beyan edildiği, Beyanname muhteviyatının ise toplamda 830 adet, 14 kap, 401,80 Net kg, 419,10 Brüt Kg ve 13.000,20 RUB Kıymetinde bulunan Karton koli, Adalı Katalog, ........ Tişört, ........ Şapka... vb. muhtelif emtiadan ibaret olduğu, ayrıca konu beyanname in Ticaret Bakanlığının “https://......gov.tr/BeyannameSorgulama/” adlı internet adresinden yapılan sorgulamada 24/07/2023 tarihinde “kapanmış” Statüye geldiği görülmüştür. ....... sayı ve 19/07/2023 tarihli İhracat Refakat Belgesi: İhracat Refakat belgesinin; Gönderici/İhracatçı hanesinde davacı ........ Dış Tic. Dan. San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmasına ait bilgilere, Alıcı hanesinde ise dava dışı ....... firmasına ait bilgilere yer verildiği, ..... Plakalı araç ile Türkiye'den Rusya'ya sevk edilen ve davacı ........ Dış Tic. Dan. San. Ve Tic, Ltd. Şti. firmasına ait toplamda 490 kap, 16.735,93 Brüt Kg ğında olan El Arabası, Ütü Masası ve Kurutmalık, Keser, Keser Sapı, Koli Taşıma arabası, Tırmık-Gelberi, Kaynak Pensesi, Karton koli, Adalı Katalog, ........ Tişört, ........ Şapka... vb. emtia için düzenlendiği, ayrıca iş bu İhracat Refakat belgesine davacı ........ Dış Tic. Dan. San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmasına ait ve Aksaray Gümrük Müdürlüğünce tescilli olan ...... ve ........ sayı tarihli ihracat beyannamelerini ilendirildiği, ayrıca ilişkilendirilen bu ihracat beyannameleri muhteviyatı ile uyumlu olduğu görülmüştür. .... sayı ve 04/08/2023 tarihli Transit Refakat Belgesi: Transit Refakat belgesinin; Gönderici/İhracatçı hanesinde dava dışı ....... firmasına ait bilgilere, Alıcı hanesinde ise davacı ........ Dış Tic. Dan. San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmasına ait bilgilere yer verildiği, ..... Plakalı araç ile Rusva'dan Türkiye'ye iade m davacı ........ Dış Tic. Dan. San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmasına ait toplamda 490 kap, 15.597,29 Net kg, 16.735,93 Brüt Kg ağırlığında olan El Arabası, Ütü Masası ve Kurutmalık, Keser, Keser Sapı, Koli Taşıma arabası, Tırmık-Gelberi, Kaynak Pensesi, Boya Rulosu, Sıva Malası, Karton koli, Adalı Katalog, ........ Tişört, ........ Şapka... vb. emtia için düzenlendiği, ayrıca iş bu Transit Refakat belgesine davacı ........ Dış Tic. Dan. San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmasına ait ve aynı zamanda Aksaray Gümrük Müdürlüğünce tescilli olan ..... ve ..... sayılı ihracat beyannameleri ile ...... sayılı tarihli İhracat Refakat Belgesinin de ilişkilendirildiği, dolayısıyla ilişkilendirilen bu İhracat beyannameleri ile İhracat Refakat Belgesi muhteviyatı emtianın bu belge ile uyumlu olduğu görülmüştür. Bununla birlikte Transit Refakat Belgesinde Hareket Gümrük İdaresi olarak ..... Gümrük ...... Gümrük İdaresi olarak da ..... Gümrük Müdürlüğüne ilişkin bilgilerin yer aldığı görülmüştür. ........ sayı ve 08/08/2023 tarihli Transit Refakat Belgesi: Transit Refakat belgesinin; ...... Plakalı araç ile Türkiye'den Rusya'ya sevk edilen davacı ........ Dış Tic, Dan. San. Ve Tic, Ltd. Şti. firmasına ait toplamda 490 kap, 15.597,29 Net kg, 16.735,93 Brüt Kg ağırlığında olan El Arabası, Ütü Masası, Kurutmalık, Keser, Keser Sapı, Tırmık-Gelberi, Kaynak Pensesi, Boya Rulosu, Sıva Malası, Karton koli, Adalı Katalog, ........ Tişört, ........ Şapka... vb. emtia için düzenlendiği, ayrıca iş bu Transit refakat belgesine davacı ........ Dış Tic. Dan. San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmasına ait olan ...... ve ..... sayılı Emtia faturalarının ilişkilendirildiği dolayısıyla da buradan hareketle iş bu Transit Refakat Belgesi muhteviyatı emtianın ..... ve ...... sayılı ihracat beyannameleri ile Türkiye'den Rusya'ya ihraç edilen dava konusu emtialar olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte Transit Refakat Belgesinde Hareket Gümrük İdaresi olarak Aksaray Gümrük Müdürlüğü, Varış Gümrük İdaresi olarak da Sarp Gümrük Müdürlüğüne ilişkin bilgilerin yer aldığı görülmüştür. ..... Sayı ve 19.07.2023 Tarihli Navlun Faturası: Navlun Faturasının davalı taşımacı ......... Lojistik Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı ........ Dış Tic. Dan. San. Ve Tic, Ltd. Şti. adına toplamda 5.200,00 USD bedeli ile düzenlendiği, Faturanın açıklamalar kısmında ise; Aksaray/Moskova'ya ..... Plakalı araç ile yapılan taşımaya ilişkin ibarelere yer verildiği görülmüştür. ...... Numara ve 19.07.2023 İşlem tarihli Ödeme Dekontu:...... Bankası A.Ş.'ye ait olan iş bu dekont ile davacı ........ Dış Tic. Dan. San. Ve Tic. Ltd. Şti. firması tarafından davalı taşımacı ......... Lojistik Dış Tic. Ltd. Şti. adına toplamda 5.200,00 USD tutarında bir ödeme yapıldığı görülmüştür. ...... Sayı ve 04.08.2023 Tarihli İade Faturası İade Faturasının davacı ........ Dış Tic. Dan. San. Ve Tic. Ltd. Şti. firması tarafından davalı taşımacı ......... Lojistik Dış Tic. Ltd. Şti. adına toplamda 5.200,00 USD bedeli ile düzenlendiği, faturanın kalem bilgilerinde; Aksaray/Moskova'ya ...... Plakalı araç ile yapılan taşımaya ilişkin ibarelere yer verildiği, ayrıca açıklama kısmında ise “HİZMET İFA İŞTİR” şeklinde ibarelere yer verildiği görülmüştür. ...... Sayı ve 29.08.2023 Tarihli TI İptal İşlemleri Masraf Faturası: Faturasının dava dışı ..... Lojistik Tic.Ltd.Şti. tarafından davacı ........ Dış Tic. Dan. San. Ve Tic, Ltd. Şti. adına toplamda 2.200,00 USD bedeli ile düzenlendiği, Faturanın açıklamalar kısmında ise; “...... Plakalı araca ait Rusya Giriş kapısındaki TI İptal edilmemesi kaynaklı geri dönüşten dolayı sonraki adımda olan TI işlem ve Hizmet Bedeli” şeklinde ibarelere yer verildiği görülmüştür. ...... Numara ve 31.08.2023 İşlem tarihli Ödeme Dekontu: ...... Bankası A.Ş.'ye ait olan iş bu dekont ile davacı ........ Dış Tic. Dan. San. Ve Tic. Ltd. Şti. firması tarafından dava dışı ....... Lojistik Tic.Ltd.Şti. firması adına toplamda 2.200,00USD tutarında bir ödeme yapıldığı 13-R000 Sayılı ve 18.07.2023 Tarihli CMR Belgesi: CMR Belgesinin Gönderici hanesinde davacı ........ Dış Tic. Dan. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Firmasına ait bilgilere, Alıcı hanesinde ise dava dışı ........ firmasına ait bilgilere yer verildiği, Aksaray/Türkiye'den ...... Plakalı araç ile teslim alınarak Moskova/Rusya'ya teslim edilmek üzere toplamda 490 kap, 15.666 adet, 16.735,93 Brüt Kg ağırlığında olan El Arabası, Ütü Masası ve Kurutmalık, Keser, Ahşap Keser Sapı, Koli Taşıma arabası, Tırmık, Kaynak Pensesi, Boya Rulosu, Sıva Malası, Karton koli, Katalog, Tişört, Şapka... vb. muhtelif emtia için düzenlendiği ve CMR belgesinin “Ekli belgeler” ile ilgili olan 5. Hanesinde davacı ........ Dış Tic. Dan. San. Ve Tic, Ltd. Şti. firmasına ait olan...... sayılı Emtia faturalarına ait olan bilgilerin ilişkilendirildiği dolayısıyla buradan hareketle de iş bu CMR muhteviyatı taşınan emtianın ...... sayılı ihracat beyannameleri ile Türkiye'den Rusya'ya ihraç edilen dava konusu emtialar olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca CMR belgesinin 13. Hanesinde “Gümrük alanına girişi 30.09.2022 tarihli No.1728 sayılı Rusya Federasyonu Hükümetinin kararnamesine göre yasaktır” şeklinde şerh düşülerek Resmi Mühür ile mühürlendiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRMELER
Dava konusu olay dosyaya sunulan bilgi ve belgeler dikkate alınarak incelendiğinde kısaca özetle; Davacı ........ Dış Tic.Dan.San. Ve Tic. Ltd. Şti. firması tarafından dava dışı ........ firmasına ...... ve ...... sayılı fatura muhteviyatı malların Aksaray/Türkiye'den Moskova/Rusya'ya İhracatının planlandığı ve İhracat işlemine ait malların taşıma sorumluluğunu davalı taşımacı ......... Lojistik Dış Tic. Ltd. Şti. firmasının üstlendiği, Bu İhracat işlemi için davacı tarafından Aksaray Gümi iden ...... ve ...... sayılı ihracat beyannamelerinin tescil ettirilerek onaylattırıldığı, bu ihracat beyannameleri muhteviyatı olan toplamda 490 kap, 16.735,93 Brüt Kg ağırlığında ve El Arabası, Ütü Masası, Kurutmalık, Keser, Keser Sapı, Koli Taşıma arabası, Tırmık-Gelberi, Kaynak Pensesi, Karton koli, Adalı Katalog, ........ Tişört, ........ Şapka... vb. tanımlarda yer alan Muhtelif malların ...... sayı ve 19/07/2023 tarihli İhracat Refakat Belgesine bağlandığı ve davalı taşımacı tarafından RO00 Sayılı ve 18.07.2023 Tarihli CMR Belgesi de düzenlenerek ..... Plakalı araç ile Rusva'ya gönderildi 30 Eylül 2022 tarih ve 1728 sayılı Yönetmelik ile Avrupa Birliğine Üye Ülkelere kayıtlı araçların Rusya topraklarında karayolu taşımacılığı operasyonları gerçekleştirmesinin Rusya Hükümet tarafından daha önce yasaklandığı bu sebepten de Rusya'ya davalı taşımacı tarafından ....... Plakalı araç ile gönderilen bu malların “Avrupa Birliğine Üye Ülkelere kayıtlı Araç” ile sevk edildiği gerekçesi ile ...... Sayılı ve 18.07.2023 Tarihli CMR Belgesinin 13. Hanesine “Gümrük alanına girişi 30.09.2022 tarihli No.1728 sayılı Rusya Hükümetinin kararnamesine göre yasaktır” şeklinde şerh de düşülerek Rusya Gümrüğünce kabul edilmeyip Türkiye'ye geri gönderildiği, Rusya Gümrüğünce kabul edilmeyen ...... sayılı faturalar muhteviyatı olup aynı zamanda Amasya ince Tescil ve Onayı yapılan ...... sayılı İhracat beyannamelerine konu olan malların daha sonra ...... sayı ve 08/08/2023 tarihli Transit Refakat Belgesi düzenlenerek ...... Plakalı araç ile yeniden Türkiye'den Rusya'ya sevk edildiği, bu süreçte davacı ........ Dış Tic.Dan.San. Ve Tic. Ltd. Şti. firması tarafından Rusya Yasalarına uygun olarak yeniden taşıma organize edilmek durumunda kalındığı için; ...... plakalı araç ile Navlun, ...... plakalı araç ile yapılan ilk taşıma işlemini olarak 2.200USD iptal işlem masrafı, olmak üzere toplamda 7.400USD Tutarında ekstra maliyet oluştuğu, buna istinaden de Davalı taşımacı olan ......... Lojistik Dış Tic. Ltd. Şti. firması tarafından ....... plakalı araç ile yapılan fakat Rusya yasalarına aykırı bir araç ile sevk edildiğinden sebeple geri iade edilen ilk taşımaya ilişkin olarak daha önce ödenen 5.200 USD navlun bedeli ve bu işlemin Türkiye'ye geri iade sürecinde işlem iptal masrafı olarak ödenmek zorunda kalınan 2.200 USD tutarının yani toplamda 7.400 USD tutarının Davacı ........ Dış Tic, Dan. San, Ve Tic, Ltd. Şti. firması tarafından davalı taşımacıdan iadesi talep edildiğinden sebeple iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Gelinen noktada Dava konusu olayı taşımacılık mevzuatı yönünden etraflıca ele aldığımızda dava konusu olay ile alâkalı olarak CMR konvansiyonunun “Taşımacının Sorumluluğu” başlıklı 17. Maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun “Taşımacının Sorumluluğu” ana başlıklı 875, 876, 877 ve 878. Maddelerine bakılması gerekecektir. Bu maddeler aşağıdaki şekildedir;
CMR KONVANSİYONU MADDI
Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz. Taşımacı taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtları, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut çalışanlarının hata ve veya ihmallerinden dolayı sorumludur. 4. Madde 18 paragraf 2 ila 5'e uygun olmak üzere kayıp veya hasar durumları aşağıda belirtilen koşullardan bir veya birkaçının doğal sonucu olan özel risklerden doğmuş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz. Kullanılmasında anlaşmaya varılmış ve sevk mektubunda açıkça belirtilmiş olduğu üzere, madeni levha ile kaplanmamış açık taşıtlar kullanılması, ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman, özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması, yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması, özellikle kırılma, paslanma, çürüme, kuruma, normal fire yahut da güve ve haşerattan kısmen veya tamamen zarar görebilecek malların özelliği, sandık veya paketlerin üzerindeki marka veya numaraların yetersiz veya hatalı oluşu, canlı hayvan nakli, kayıp, hasar ve gecikmeye neden olan faktörlerden bazıları bakımından bu maddeye göre sorumlu olduğu faktörlerin kayıp, hasar ve gecikmeye yaptıkları katkı oranında sorumlu olacaktır. Taşıyıcının sorumluluğu Zıya veya hasar ile gecikmeden doğan zarardan sorumluluk MADDE 875-(1) Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır, gecikme hâlinde herhangi bir zarar oluşmasa da taşıma ücreti gecikme süresi ile orantılı olarak indirilir; meğerki, taşıyıcı her türlü özeni gösterdiğini ispat etmiş olsun. TI - Sorumluluktan kurtulma 1. Genel olarak Taşıyıcının özeni MADDE 876-(1) Zıva, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı v. sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur. Araç arızası ve kiraya verenin kusuru MADDE 877-(1) Taşıyıcı, taşıma aracındaki arızaya, taşıtı kiraladığı kişinin onun temsilcilerinin veya alışanlarının kusuruna dayanarak sorumluluktan kurtulamaz.
2. Özel hâller
MADDE 878-(1) Zıya, hasar veya teslimdeki gecikme, aşağıdaki hâllerden birine bağlanabiliyorsa taşıyıcı sorumluluktan kurtulur. Sözleşme veya teamüle uygun olarak üstü açık bir aracın kullanılmış olması yahut güverteye yükleme yapılması. Gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama. Eşyanın gönderen veya gönderilen tarafından işleme tabi tutulması, yüklenmesi veya boşaltılması. Eşyanın; özellikle kırılma, paslanma, bozulma, kuruma, sızma, olağan fire yoluyla kolayca zarar görmesine yol açan doğal niteliği, Taşınacak paketlerin gönderen tarafından yetersiz etiketlenmesi. Canlı hayvan taşıması. 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile diğer kanun ve düzenlemelerde yer alan hükümlerin taşıyıcının sorumluluktan kurtulmasını haklı gösterdiği hâller Herhangi bir zararın hâl ve şartlara göre birinci fıkrada öngörülen bir sebebe bağlanmasının muhtemel bulunduğu durumlarda, o zararın bu sebepten ileri geldiği varsayılır. Birinci fıkranın (a) bendinde öngörülen olağanüstü zıya veya hasar hâlinde bu karine geçerli olmaz. Zıya, hasar veya gecikme, gönderenin eşyanın taşınmasına ilişkin özel talimatlarına taşıyıcının uymamasından ileri gelmişse, taşıyıcı birinci fıkranın (a) bendine dayanarak sorumluluktan kurtulamaz. Taşıyıcı, sözleşme uyarınca eşyayı sıcağa, soğuğa, ısı değişikliklerine, neme, sarsıntılara ya da benzer etkilere karşı özel olarak koruma yükümlülüğü altında ise, birinci fıkranın (d) bendine ancak, hâl ve şartlara göre, özellikle de gerekli donanımın seçimi, bakımı ve kullanımına ilişkin kendisine düşen tüm önlemleri almış ve özel talimatlara uygun davranmış bulunması hâlinde dayanabilir. Taşıyıcı birinci fikranın () bendine ancak hâl ve şartlara göre kendisine düşen tüm önlemleri almış ve özel talimatlara uygun davranmış bulunması hâlinde dayanabilir. Öncelikle, Taşımacı eşyayı varma yerine götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi, buna karşılık gönderen veya gönderilen ise taşıyıcıya taşıma ücretini ödemeyi borçlanmaktadır. Yukarıda da görüleceği üzere Taşımacıların gerek Ulusal mevzuat gerekse de Uluslararası Taşıma mevzuatı uyarınca eşyanın teslim alınmasından teslim edilmesine kadar olan süre içerisinde eşyanın zıyaından ve hasarından doğacak zararlardan sorumlu olduğu sabittir. Fakat, taşıyıcının bu sorumluluğu zararın oluşmasına varsa gönderenin/yükletenin bir davranışı ya da taşınan eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde bu kriterlerin ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınması gerekir. Ayrıca, ortaya çıkan zıya ve hasar taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmiş ise taşıyıcı sorumluluktan kurtulabilecek noktada Taşıyıcı, işin niteliği gereği en yüksek özeni göstermekle yükümlüdür ki bu durum, uluslararası taşımalarda güncel mevzuat ve kısıtlamalara uygun hareket etmeyi de kapsamaktadır. Kaldı ki; Avrupa Birliğine Üye Ülkelere Kayıtlı Araçların Rusya'ya girişlerinin 30.09.2022 tarihli ve ...... numaralı Kararname ile Rusya Federasyonu Hükümeti tarafından yasaklandığı da ortadadır. Buna ilişkin olarak ayrıca Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) tarafından adım adım duyuların yapıldığı da bilinmektedir. Özelikle Rusya'ya taşıma yapan Duyuru-(1): UND tarafından 03.10.2022 tarihinde yapılan duyuru ile Avrupa Birliğine Üye Ülkelere kayıtlı araçların Rusya'ya girişlerinin yasak olduğuna dair bildirim yapılmıştır. Bu uygulamanın 31.12.2022 tarihine kadar uygulamada kalacağı da belirtilmiştir. Duyuru-(2): UND tarafından 30.12.2022 tarihinde yapılan duyuru ile Avrupa Birliğine Üye Ülkelere kayıtlı araçların Rusya'ya girişlerinin yasak olduğuna dair sürenin uzatıldığına dair bildirim yapılmıştır. Bu uygulamanın 30.06.2023 tarihine kadar uzatıldığı da belirtilmiştir. Duyuru-(3): UND tarafından 04.07.2023 tarihinde yapılan duyuru ile Avrupa Birliğine Üye Ülkelere kayıtlı araçların Rusya'ya girişlerinin yasak olduğuna dair sürenin uzatıldığına dair bildirim yapılmıştır. Bu uygulamanın yine 30.12.2023 tarihine kadar uzatıldığı da belirtilmiştir. Bütün bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde dava konusu olayda; ...... plakalı aracın Rusya Gümrük idaresi tarafından Türkiye'ye geri iade olarak gönderilmesine Davacı gönderenin bir davranışının ya da taşınan eşyanın özel bir ayıbının sebep olmadığı, Dolayısıyla da Davalı Taşımacı firmanın, taşıma güzergahındal cel düzenlemeleri bilmek ve bu kurallara uygun araçlarla taşımayı gerçekleştirmekle yükümlü olduğu buna istinaden de Davalı Taşımacı tarafından Rusya'nın 30 Eylül 2022 tarihli yasağını göz önünde bulundurarak, Avrupa Birliğine Üye Ülkelere kayıtlı plakalı bir araçla Rusya'ya giriş yapmanın risklerini önceden bilmesi ve taşımanın tamamlanmasını engelleyen bu yasal düzenlemelerden doğan engelleri dikkate alarak taşımayı planlamak zorunda olduğu hususu dikkate alındığında Davalı Taşımacının bu noktada ortaya çıkan zararlardan davacıya karşı sorumlu olacağı değerlendirilmektedir.
SONUÇ
Dava Dosyasında bulunan ve yukarıda yer verilen mevcut bilgi ve belgeler ışığında yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda tüm delillerin ve her türlü hukuksal durumun takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; ...... plakalı aracın Rusya Gümrük idaresi tarafından Türkiye'ye geri iade olarak gönderilmesine Gönderen veya yükletenin bir davranışının ya da taşınan eşyanın özel bir ayıbının sebep olmadığı, davalı Taşımacı firmanın, taşıma güzergahındaki güncel düzenlemeleri bilmek ve bu kurallara uygun araçlarla taşımayı gerçekleştirmekle yükümlü olduğu, dolayısıyla davalı taşımacı tarafından Rusya'nın 30 Eylül 2022 tarihli yasağı göz önünde bulundurularak, Avrupa Birliğine Üye Ülkelere kayıtlı plakalı bir araçla Rusya'ya giriş yapmanın risklerini bilinmesi ve taşımanın tamamlanmasını engelleyen bu yasal düzenlemelerden doğan engellerin dikkate alarak taşımanın planlanması gerektiği, Kaldı ki bunun yanında ayrıca UND (Uluslararası Nakliyeciler Derneği) tarafından da bu yasaklar ile alâkalı olarak düzenli bildirim yapıldığı hususu dikkate alındığında Davalı Taşımacının bu noktada ihmali olduğu ve bundan sebep ortaya çıkan zararlardan davacıya karşı sorumlu olacağı. yönünde sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı, sonuç ve kanaatlerine ulaşılmıştır.
Mahkememizce alınan 20/01/2025 tarihli Bilirkişi Ek Raporunda özetle;
Davalı Taşımacı eşyayı varma yerine götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi, buna karşılık gönderen veya gönderilen ise taşıyıcıya taşıma ücretini ödemeyi borçlanmaktadır. Taşımacıların gerek Ulusal mevzuat gerekse de Uluslararası Taşıma mevzuatı uyarınca eşyanın teslim alınmasından teslim edilmesine kadar olan süre içerisinde eşyanın zıyamndan ve hasarından doğacak zararlardan sorumlu olduğu sabittir. Dolayısıyla 03.11.2024 tarihli Bilirkişi Kök Raporunun “/V-Değerlendirmeler” başlıklı kısmının 8,9,10,11 ve 12. Sayfalarında itiraz konusu bu husus ile alâkalı olarak dosyada yer alan mevcut belgeler üzerinde gerekli değerlendirmeler yapılmış olup, 03.11.2024 tarihli Bilirkişi Kök raporunda bu madde kapsamında ver verilen görüş ve kanaati değiştirecek nitelikte her hangi bir yeni bilgi ve belgeye rastlanılmadığından, buradaki takdir yine tamamen Sayın Mahkemeye ait olmak üzere bu husus ile alâkalı olarak 03.11.2024 tarihli Bilirkişi Kök raporunda yer verilen görüş ve kanaatin yine aynen geçerli olduğu yönde değerlendirme yapılmıştır.
SONUÇ
Dava Dosyasında bulunan ve yukarıda yer verilen mevcut bilgi ve belgeler ışığında yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda tüm delillerin ve her türlü hukuksal durumun takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; “03.11.2024 tarihli kök raporumuzda yer alan görüşleri değiştirecek bir unsurun bulunamadığı, böylelikle 03.11.2024 tarihli kök raporumuzdaki görüşlerin muhafazası gerektiği” yönde sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı, sonuç ve kanaatlerine ulaşılmıştır şeklinde rapor düzenlemişlerdir.
Tüm dosya kapsamı hep bilikte değerlendirilmesinde ;Dava, faturaya dayalı hizmet bedelinin iadesi, zarar bedeli tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup dosyada alınan bilirkişi raporunda davacı ........ Dış Tic.Dan.San. Ve Tic. Ltd. Şti. firması tarafından dava dışı ...... firmasına ...... ve ...... sayılı fatura muhteviyatı malların Aksaray/Türkiye'den Moskova/Rusya'ya İhracatının planlandığı ve ihracat işlemine ait malların taşıma sorumluluğunu davalı taşımacı ......... Lojistik Dış Tic. Ltd. Şti. firmasının üstlendiği, Bu İhracat işlemi için davacı tarafından Aksaray Gümrüğünden ...... ve ..... sayılı ihracat beyannamelerinin tescil ettirilerek onaylattırıldığı, davacı ........ Dış Tic. Dan. San. Ve Tic, Ltd. Şti. firmasına ait olan ...... ve ...... sayılı Emtia faturalarına ait olan bilgilerin ilişkilendirildiği dolayısıyla buradan hareketle de iş bu CMR muhteviyatı taşınan emtianın ..... ve ..... sayılı ihracat beyannameleri ile Türkiye'den Rusya'ya ihraç edilen dava konusu emtialar olduğu ...... plakalı aracın Rusya Gümrük idaresi tarafından Türkiye'ye geri iade olarak gönderilmesine davacı gönderenin bir davranışının ya da taşınan eşyanın özel bir ayıbının sebep olmadığı, dolayısıyla da davalı Taşımacı firmanın, taşıma güzergahındal cel düzenlemeleri bilmek ve bu kurallara uygun araçlarla taşımayı gerçekleştirmekle yükümlü olduğudavacı ........ Dış Tic.Dan.San. Ve Tic. Ltd. Şti. firması tarafından Rusya Yasalarına uygun olarak yeniden taşıma organize edilmek durumunda kalındığı için; ..... plakalı araç ile Navlun, ..... ABC plakalı araç ile yapılan ilk taşıma işlemini olarak 2.200USD iptal işlem masrafı, olmak üzere toplamda 7.400USD Tutarında ekstra maliyet oluştuğu buna istinaden de davalı taşımacı tarafından Rusya'nın 30 Eylül 2022 tarihli yasağını göz önünde bulundurarak, Avrupa Birliğine Üye Ülkelere kayıtlı plakalı bir araçla Rusya'ya giriş yapmanın risklerini önceden bilmesi ve taşımanın tamamlanmasını engelleyen bu yasal düzenlemelerden doğan engelleri dikkate alarak taşımayı planlamak zorunda olduğu hususu dikkate alındığında Davalı Taşımacının bu noktada ortaya çıkan zararlardan davacıya karşı sorumlu olacağı tespit edilmiş olup bu kapsamda CMR konvansiyonunun “Taşımacının Sorumluluğu” başlıklı 17. Maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun “Taşımacının Sorumluluğu” ana başlıklı 875, 876, 877 ve 878. Maddelerine göre değerlendirilmesi gerektiği, davalı taşımacı firmanın, taşıma güzergahındaki güncel düzenlemeleri bilmek ve bu kurallara uygun araçlarla taşımayı gerçekleştirmekle yükümlü olduğu, sorumluluğun sınırlanmasını ortadan kaldıracak bir delilde davalı tarafça sunulmadığı dosyada hükme esas alına bilirkişi raporu da dikkate alınarak açılan davanın kabulüne; Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün ...... esas sayılı takip dosyasında davalı tarafın yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacağın %20'sine tekabül eden 40.649,23 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağidaki şekilde hüküm kurulmasına karar verildi.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
AÇILAN DAVANIN KABULÜNE;
1-Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün ..... esas sayılı takip dosyasında davalı tarafın yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına,
2-Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacağın %20'sine tekabül eden 40.649,23 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 15.325,76-TL harçtan, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 2.815,22-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 12.510,54-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 3.303,62-TL+1.016,22-TL olmak üzere toplam 4.319,84-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça sarf edilen tebligat ve müzekkere gideri ile bilirkişi sarf gideri olmak üzere toplam 12.257,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 35.896,99-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının olması halinde karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 06/03/2025
Katip .....
¸e-imzalıdır
Hakim ......
¸e-imzalıdır