T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/814 Esas
KARAR NO: 2025/488
DAVA: Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))
DAVA TARİHİ: 26/09/2024
KARAR TARİHİ: 22/05/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 30/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; Davacı taraf, müflisin Bakırköy .... İcra ve İflas Müdürlüğü'nün .. İflas sayılı dosyası ile 22.02.2024 tarihinde iflasının açıldığını, 20.02.2024 tarihli, 450.000 TL bedelli, ... seri numaralı, .... Şubesine ait çekten kaynaklı, 450.000,00 TL çek asıl alacağı, 1.350,00 TL çek komisyonu (çek bedelinin %0,30'u), 29.459,00 TL işlemiş avans faizi (Vade tarihi ile talep tarihi olan 16.04.2024 arası) alacak için iflas masasına alacak kaydının yapılması ve sıra cetveline eklenmesi için tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla İİK Md. 196 gereğince iflasın açılması ile birlikte işleyecek faizlerinde hesaplanarak ödemeye dahil edilmesi için 16.04.2024 tarihli dilekçe ile Bakırköy ... İcra ve İflas Dairesi'nin ... İflas sayılı dosyasına 17 kayıt numarasıyla başvurulduğunu, iflas masasının alacak kaydının reddine karar verdiğini, öncelikle iflas dosyasındaki satış işlemlerinin ya da satış bedellerinin alacaklılara ödenmesinin tedbiren durdurulmasına, ayrıca İcra ve İflas Kanunu'nun 235/1. maddesi 2. cümlesi gereğince Bakırköy .... İcra ve İflas Dairesi ... İflas sayılı dosya tahtında yapılacak 2. alacaklılar toplantısına katılmaları yönünde karar verilmesine, davanın kabulü ile iflas dairesi tarafından verilen alacağın kaydının reddine dair kararın kaldırılarak; 450.000,00 TL Çek asıl alacağı, 1.350,00 TL Çek komisyonu (Çek Bedelinin %0,30 'u), 29.459,00 TL İşlemiş avans faizi (Vade tarihi ile talep tarihi olan 16.04.2024 arası) olmak üzere 480.809,00 TL toplam alacağın iflas masasına kaydı ile sıra cetveline eklenmesi ile 4. sıraya kaydına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf usulüne uygun çıkartılan tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Davanın İİK’nun 235 maddesi gereğince açılan kayıt kabul istemine ilişkin olduğu, davanın yasal süresinde açıldığı, uyuşmazlığın davacı alacağının müflis şirketin iflas masasına kaydının gerekip gerekmediği, kayıt yapılacak ise miktarının tespiti hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nden ... esas sayılı dosyası UYAP üzerinden, İstanbul .... İcra Dairesi'nden ... esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden, Bakırköy .... İcra Dairesi'nden Müdürlüğünüzün ... iflas sayılı dosyasında davacı ... Anonim Şirketi'nin 17. Sıra başvurusuna ilişkin gazete ilanı, başvuru dilekçesi, sıra cetveli ve alınan karar, İstanbul .... İcra Dairesi'nden ... esas sayılı dosyası UYAP üzerinden celp edilmiştir.
Mahkememizce alınan 03/02/2025 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle;
MALİİNCELEME-DEĞERLENDİRME-HESAPLAMA
Davacı Tarafın Talebi, Davacı taraf, müflisin Bakırköy .... İcra ve İflas Müdürlüğü'nün ... İflas sayılı dosyası ile 22.02.2024 tarihinde iflasının açıldığını, 20.02.2024 tarihli, 450.000 TL bedelli, ... seri numaralı, .... Şubesine ait çekten kaynaklı, 450.000,00 TL çek asıl alacağı, 1.350,00 TL çek komisyonu (çek bedelinin 960,30 'u), 29.459,00 TL, işlemiş avans faizi (Vade tarihi ile talep tarihi olan 16.04.2024 arası) olmak üzere 480.809,00 TL toplam alacağın iflas masasına alacak kaydının yapılmasına karar verilmesini talep ettiği, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/02/2024 tarih ... esas sayılı dosyasından ... sicil numaralı, ... vergi numarası ile kayıtlı, ... Mahallesi, ... Caddesi, ... Binası Apartman No 19/2 Beylikdüzü/İstanbul" adresinde kayıtlı Müflis ... San. Ve Tic. AŞ'nin 22.02.2024 tarih saat 09:48 itibariyle iflasına karar verdiği, Davacı Tarafın İflas Masasına Başvurusu, Davacı tarafın iflas masasına sunduğu dilekçesinde, 480.809,00 TL tutarındaki alacağın iflas masasına kaydının yapılmasını talep ettiği, Bakırköy ..... İcra Ve İflas Müdürlüğü'nün Sıra Cetveli İlanı, Bakırköy ... İcra iflas müdürlüğünün ... İflas sayılı dosyası için verdiği 11.09.2024 tarihli kararında, davacı tarafın 480.809,00 TL tutarındaki alacak talebinin tamamının müdürlüğün .... iflas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak üzere çek suretinin yanında borcun varlığını kamıtlayan fatura, cari hesap hareketi ve sair evraklar sunulmadığından alacağın varlığının kanıtlanması yargılamayı gerektirdiğinden reddine karar verdiği, Davacı Tarafın Ticari Defter Bilgiler Davacı ... Anonim Şirketi'ne ait ticari defterler üzerinde yapılan incelemede, 6102 Sayılı TTK.m.64 ve VUK.182 gereğince mecburi olan yukarıda tabloda belirtilen 2023-2024 yılı ticari defterlerinin tutulduğu, iş bu defterlerin yevmiye ve kebir defterinin Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 1 Sıra nollu elektronik defter tebliği gereğince elektronik ortamda e-defter olarak tutulduğu, 1 sıra nodu e-defter tebliği gereğince ocak ayı beratlarının açılış tasdiki, aralık ayı beratlarının kapanış tasdiki yerine geçtiği, açılış ve kapanış beratlarının yasal süresi içinde alındığı, yevmiye ve kebir defterlerinin birbirini teyit eder şekilde ve kanunlara uygun olarak tutulduğu, birbirini doğruladığı, davacı tarafın 2023-2024 yılına ait ticari defter ve kayıtlarının (HMK md.222TTK 64 m/mülga TTK 85 m.) sahibi lehine delil niteliği bulunduğu, Sayın mahkemenin verdiği yerinde inceleme yetkisi ile Müflis ... San. Ve Tic. AŞ'nin ticari defter ve kayıtlarını incelemek üzere Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'ne 30.01.2055 tarihinde gidildiği, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü tarafından müflis şirkete ait ticari defterlerin müdürlüğe teslim edilmemesinden dolayı inceleme yapılamayacağının beyan edildiği, bu nedenlerle müflis şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılamadığı, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nden inceleme yapılamadığına dair tutanak alındığı ve dosya muhteviyatına ayrıca eklendiği, Davacı tarafın ticari defter ve kayıtları Davacı tarafın davaya konu çek yönünden iflas tarihi itibariyle dava dışı ...-...'den 450.000,00 TL alacaklı olduğu, müflis tarafla herhangi bir ticari ilişkinin olmadığı, Müflis Tarafın Ticari Defter Kayıtları, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü tarafından müflis şirkete ait ticari defterlerin müdürlüğe teslim edilmemesinden dolayı inceleme yapılamayacağının beyan edildiği, bu nedenlerle müflis şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılamadığı, Davaya konu alacak Kayıt Talebine İlişkin Çek Davacı tarafın iflas masası alacak kayıt talebinin 20.02.2024 keşide tarihli, ... seri numaralı, 1 adet ve toplam 450.000,00 TL tutarlı çekten ibaret olduğu, davacı tarafın iflas masası alacak kayıt talebine ilişkin sunduğu çekin dava dışı .... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından müflis tarafa düzenlendiği, çek üzerinde müflisin, dava dışı ...-...ün ve davacı tarafın cirolarının bulunduğu, Davacı tarafından dosya muhteviyatına sunulan 16.10.2023 tarihli faktöring sözleşmesinin konusunun, dava dışı ...-...'ün daha önce doğmuş ve/veya sözleşme süresi içinde işletmesi ile ilgili olarak yurtiçi/yurtdışı mal, hizmet satışlarından doğacak alacaklarını peşinen ve toptan davacıya devri/temliki suretiyle faktöring hizmetlerinden yararlandırılmasından ibaret olduğu, iş bu sözleşmede davacı tarafın faktör, ...-...'ün müşteri konumunda yer aldığı, azami faktöring hacminin 5.000.000,00 TL olarak belirlendiği, davacı ve dava dışı ...-...'ün arasında imzalandığı, Davacı tarafından dosya muhteviyatına sunulan 27.10.2023 tarihli Alacak Bildirim Formu (ABF)/Ödeme Araçları Tevdi Bordrosu/Ön Ödeme Talimatı başlıklı belgede, dava dışı ...-...'ün ABF kapsamındaki alacaklarına ilişkin dökümü verilen 1 adet ödeme aracının devir ve teslim edildiğinin beyan edildiği, iş bu döküme ilişkin ödeme aracının davaya konu iflas masası alacak kayıt talebine ilişkin 1 adet ve 450.000,00 TL tutarlı çekin olduğu, belge üzerinde iş bu alacağa ilişkin dava dışı ...-...'ün dava dışı ... Orman Ürünleri Reklam Org. İnş. Malz. Met. Tic, Ltd. Şti 'ne 5.10.2023 tarihli, ... numaralı ve KDV dahil 899.845,80 TL tutarlı faturaya istinaden 450.000,00 TL alacağı devir ettiğinin bildirildiği, belgenin dava dışı ...-... tarafından imzalandığı, Takip Talebi, Davacı tarafın müflis ve diğer cirantalar hakkında 450.000,00 TL asıl, 1.192,90 TL başvuru harcı, 4.700,00 TL vekalet ücreti, 7.092,12 TL işlemiş faiz, 45.000,00 TL çek tazminatı, 1.350,00 TL komisyon olmak üzere 509.335,02 TL toplam alacağın takip tarihinden itibaren icra harç masrafları ve vekalet ücretiyle asıl alacağa işleyecek yıllık yasal faizi tahsili talebi ile (Türk Borçlar Kanunun 100. Maddesi uyarınca yapılacak kısmi ödemelerin öncelikli faiz ve masraflara mahsubuyla) İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyası üzerinden 11.03.2024 tarihinde takibe geçtiği, Değerlendirme, Davacı tarafın iflas tarihi itibariyle 450.000,00 TL çek bedeli, çek bedelinin 96 0,30 oranında 1.350,00 TL çek komisyon bedeli, çekin keşide tarihinden 16.04.2024 iflas masası başvuru tarihine kadar yasal faiz oranlarıyla hesapladığı 29.459,00 TL işlemiş faiz tutarı olmak üzere toplam 480.809,00 TL alacak talebinin olduğu, Davacı tarafın iflas masası alacak kayıt talebinin 20.02.2024 keşide tarihli, ... seri numaralı, 1 adet ve toplam 450.000,00 TL tutarlı çekten ibaret olduğu, davacı tarafın iflas masası alacak kayıt talebine ilişkin sunduğu çekin dava dışı .... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından müflis tarafa düzenlendiği, çek üzerinde müflisin, dava dışı ...-...'ün ve davacı tarafın cirolarının bulunduğu, Davacı tarafından dosya muhteviyatına sunulan 16.10.2023 tarihli faktöring sözleşmesinin konusunun, dava dışı ...-...'ün daha önce doğmuş ve/veya sözleşme süresi içinde işletmesi ile ilgili olarak yurtiçi/yurtdışı mal, hizmet satışlarından doğacak alacaklarını peşinen ve toptan davacıya devri/temliki suretiyle faktöring hizmetlerinden yararlandırılmasından ibaret olduğu, iş bu sözleşmede davacı tarafın faktör, ...-...'ün müşteri konumunda yer aldığı, azami faktöring hacminin 5.000.000,00 TL olarak belirlendiği, davacı ve dava dışı ...-...'ün arasında imzalandığı, Davacı tarafından dosya muhteviyatına sunulan 27.10.2023 tarihli Alacak Bildirim Formu (ABF)/Ödeme Araçları Tevdi Bordrosu/Ön Ödeme Talimatı başlıklı belgede, dava dışı ...-...'ün ABF kapsamındaki alacaklarına ilişkin dökümü verilen 1 adet ödeme aracının devir ve teslim edildiğinin beyan edildiği, iş bu döküme ilişkin ödeme aracının davaya konu iflas masası alacak kayıt talebine ilişkin 1 adet ve 450.000,00 TL tutarlı çekin olduğu, belge üzerinde iş bu alacağa ilişkin dava dışı ...-...'ün dava dışı ... Orman Ürünleri Reklam Org. İnş. Malz. Met. Tic. Ltd. Şti 'ne düzenlediği 25.10.2023 tarihli, .... numaralı ve KDV dahil 899.845,80 TL tutarlı faturaya istinaden 450.000,00 TL alacağı devir ettiğinin bildirildiği, belgenin dava dışı ...-... tarafından imzalandığı, Davacı tarafın davaya konu çek yönünden iflas tarihi itibariyle dava dışı ...-...'den 450.000,00 TL alacaklı olduğu, müflis tarafla herhangi bir ticari ilişkinin olmadığı, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü tarafından müflis şirkete ait ticari defterlerin müdürlüğe teslim edilmemesinden dolayı inceleme yapılamayacağının beyan edildiği, bu nedenlerle müflis şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılamadığı, Yukarıda yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmeler ışığında sayın mahkemenin takdirine bırakılarak davacı tarafından iflas masası alacak kayıt talebine konu 1 adet 450.000,00 TL tutarlı çek için iflas tarihi itibariyle 450.000,00 TL tutarlı alacaklı olduğu, iflas tarihi itibariyle çek komisyon bedelinin 900,30 oranıyla 1.350,00 TL, işlemiş faizin yasal faiz oranlarıyla 1.091,10 TL, toplam alacağın da 452.441,10 TL olarak hesaplandığı ve nihai takdirin sayın mahkemeye bırakıldığı, sonuç ve kanaatine varılmıştır.
SONUÇ VE KANAAT
Takdirler Sayın Mahkemenin olmak üzere yukarıda yapılan inceleme ve tespitler sonucunda ve raporumuz içinde açıklanan nedenlerle; Davacı tarafın 2023-2024 yılına ait yasal defterlerini usulüne uygun tuttuğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, 2. Sayın mahkemenin verdiği yerinde inceleme yetkisi ile Müflis ... San. Ve Tic. AŞ'nin ticari defter ve kayıtlarını incelemek üzere Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'ne 30.01.2055 tarihinde gidildiği, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü tarafından müflis şirkete ait ticari defterlerin müdürlüğe teslim edilmemesinden dolayı inceleme yapılamayacağının beyan edildiği, bu nedenlerle müflis şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılamadığı, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nden inceleme yapılamadığına dair tutanak alındığı ve dosya muhteviyatına ayrıca eklendiği, Davacı tarafın iflas tarihi itibariyle 450.000,00 TL çek bedeli, çek bedelinin % 0,30 oranında 1.350,00 TL çek komisyon bedeli, çekin keşide tarihinden 16.04.2024 iflas masası başvuru tarihine kadar yasal faiz oranlarıyla hesapladığı 29.459,00 TL işlemiş faiz tutarı olmak üzere toplam 480.809,00 TL alacak talebinin olduğu, Davacı tarafın iflas masası alacak kayıt talebinin 20.02.2024 keşide tarihli, ... seri numaralı, 1 adet ve toplam 450.000,00 TL tutarlı çekten ibaret olduğu, davacı tarafın iflas masası alacak kayıt talebine ilişkin sunduğu çekin dava dışı .... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından müflis tarafa düzenlendiği, çek üzerinde müflisin, dava dışı ...-...'ün ve davacı tarafın cirolarının bulunduğu, Davacı tarafından dosya muhteviyatına sunulan 16.10.2023 tarihli faktöring sözleşmesinin konusunun, dava dışı ...-...'ün daha önce doğmuş ve/veya sözleşme süresi içinde işletmesi ile ilgili olarak yurtiçi/yurtdışı mal, hizmet satışlarından doğacak alacaklarını peşinen ve toptan davacıya devri/temliki suretiyle faktöring hizmetlerinden yararlandırılmasından ibaret olduğu, iş bu sözleşmede davacı tarafın faktör, ...-...'ün müşteri konumunda yer aldığı, azami faktöring hacminin 5.000.000,00 TL olarak belirlendiği, davacı ve dava dışı ...-...'ün arasında imzalandığı, Davacı tarafından dosya muhteviyatına sunulan 27.10.2023 tarihli Alacak Bildirim Formu (ABF)/Ödeme Araçları Tevdi Bordrosu/Ön Ödeme Talimatı başlıklı belgede, dava dışı ...-...'ün ABF kapsamındaki alacaklarına ilişkin dökümü verilen 1 adet ödeme aracının devir ve teslim edildiğinin beyan edildiği, iş bu döküme ilişkin ödeme aracının davaya konu iflas masası alacak kayıt talebine ilişkin 1 adet ve 450.000,00 TL tutarlı çekin olduğu, belge üzerinde iş bu alacağa ilişkin dava dışı ...-...'ün dava dışı ... Orman Ürünleri Reklam Org. İnş. Malz. Met. Tic. Ltd. Şti 'ne düzenlediği 25.10.2023 tarihli, .... numaralı ve KDV dahil 899.845,80 TL tutarlı faturaya istinaden 450.000,00 TL alacağı devir ettiğinin bildirildiği, belgenin dava dışı ...-... tarafından imzalandığı, Davacı tarafın davaya konu çek yönünden iflas tarihi itibariyle dava dışı ...-...'den 450.000,00 TL alacaklı olduğu, müflis tarafla herhangi bir ticari ilişkinin olmadığı, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü tarafından müflis şirkete ait ticari defterlerin müdürlüğe teslim edilmemesinden dolayı inceleme yapılamayacağının beyan edildiği, bu nedenlerle müflis şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılamadığı, Yukarıda yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmeler ışığında sayın mahkemenin takdirine bırakılarak davacı tarafından iflas masası alacak kayıt talebine konu 1 adet 450.000,00 TL tutarlı çek için iflas tarihi itibariyle 450.000,00 TL tutarlı alacaklı olduğu, iflas tarihi itibariyle çek komisyon bedelinin 900,30 oranıyla 1.350,00 TL, işlemiş faizin yasal faiz oranlarıyla 1.091,10 TL, toplam alacağın da 452.441,10 TL olarak hesaplandığı şeklinde rapor düzenlemişlerdir.
İİK'nun 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, ancak İİK'nun 223/3 maddesi hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür. Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar. İİK'nun 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar. İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabulü elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle İflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK'nun 223. maddesi). Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Çünkü İİK'nun 235. maddesinde açıkça İİK'nun 223. maddesi saklı tutulmuştur. İİK 223/3. fıkra son cümleye göre, bu muameleyi yaptırmış alacaklılar hakkında İflas idare memurunun kararlarına karşı kanun yolları, kendilerine tebliğ tarihinden itibaren başlar. İİK'nun 223/3. fıkrasına göre yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle İflas idaresinin kararlarının kendisine tebliğini istememiş olan alacaklı için, sıra cetveline itiraz davası açma süresi yukarıda belirtildiği üzere, sıra cetvelinin ilanından itibaren işlemeye başlar.
İİK'nun 195/1. maddesinde "Borçlunun taşınmaz mallarının rehni suretiyle temin edilmiş olan alacaklar müstesna olmak üzere iflasın açılması müflisin borçlarını muaccel kılar. İflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ile takip masrafları anaya zammolunur." hükmü yer almaktadır. İİK'nın 195. maddesinde müflisin borçlarının iflasın açılması ile muaccel olacağı ve iflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ve takip masraflarının ana paraya ilave edilerek masaya kaydedileceği öngörülmüş olduğuna göre, iflas masasına yazılacak alacakların iflas tarihi itibariyle hesaplanıp, belirlenmesi gerekmektedir. İflasın açılması ile ipotekle temin edilen alacaklar hariç, diğer alacaklar muaccel hale gelir ve iflasın açıldığı tarihe kadar işleyen faizler ve takip masrafları da asıl alacağa eklenerek masaya yazılır.
Kayıt kabul davalarında, ispat yükü, kural olarak, hakkının tanınmasını isteyen davacı alacaklıda olup, davacı alacağının mevcudiyetini gerçek bir hukuki ilişkiye dayandığını sonradan düzenlenmesi mümkün olmayan ve birbirini doğrulayan delillerle ispatlaması gerekir. Kambiyo senetleri kural olarak illetten mücerret sayılsalar da, bunlar tek başına alacağın varlığını ispat yeterli olmayıp, bunlara dayalı olarak iflas masasına kayıt isteyen alacaklının alacağını ispatlaması gerekir. Çeklerin ve bonoların hangi alacak nedeniyle verildiği dayanağı davacı yanca kanıtlanmalıdır.(Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2014/10328 Esas, 2014/7923 Karar Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2012/6696 Esas, 2013/500 Karar, Dairemizin 2021/1668 esas 2022/1300 karar sayılı ilamı )
Açıkça “emre yazılı” kaydıyla veya bu kayıt olmadan belirli bir kişi lehine ödenmesi şart kılınan bir çek, ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilebilir. (6102 sayılı yasanın 788/1.maddesi)
Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. (6102 sayılı yasanın 790/1.maddesi)
Finansal Kiralama Factoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin 22/2. maddesine göre factoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş ve doğacak fatura ve benzeri belgelerle tevsik edilmeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler. Bu hükmün, uygulamada boş ve hileli senetlerin faktoring şirketlerince devir alınmasını önlemeye yönelik olduğu kabul edilmektedir (Tekinalp Ünal, Banka Hukukunun Esasları, s.497). Dolayısıyla faktoring şirketleri devir aldığı alacak, bir kambiyo senedinden kaynaklanıyor olsa bile alacağı doğuran temel ilişkiye ait fatura veya benzeri belgelerle bunu tevsik etmelidir. Bu hüküm “düzenleyici amir bir hüküm” olarak kabul edilmektedir. Faktoring şirketinin müşterisinden temliken aldığı bir alacağı takip edebilmesi için; alacak bir kambiyo senedinden kaynaklansa bile faktoring sözleşmesi ile beraber, alacağı doğuran temel satım ilişkisine ait fatura ve benzeri belgeleri de ibraz etmek zorundadır (Yargıtay HGK'nın 2010/19-488 Esas, 2010/557 Karar sayılı kararı).
Davacı vekiline çek aslı ve çeklerin dayanağı ticari ilişkiye ilişkin delil ve belgelerinin sunmak üzere süre verilmiş olup davacı vekilince süresinde sunulan beyan dilekçesi ile çek aslının Şişli /İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında olduğunun belirtildiği, davacı vekilinin beyanı üzerine UYAP sistemi üzerinden Şişli /İstanbul ..... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından çekin arkalı önlü örneği dosyaya celp edilmiştir.
Somut olayın değerlendirilmesinde, davacının talebinin 16/03/2023 tarihli Faktoring Sözleşmesi uyarınca davalı müflis şirketten alınan çeke dayalı kayıt kabul istemine ilişkin olduğu, talebe dayanak çekte davacı tarafın iflas masası alacak kayıt talebinin 20.02.2024 keşide tarihli, .... seri numaralı, 1 adet ve toplam 450.000,00 TL tutarlı çekten ibaret olduğu, davacı tarafın iflas masası alacak kayıt talebine ilişkin sunduğu çekin dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından müflis tarafa düzenlendiği, çek üzerinde müflisin, dava dışı ...-...'ün ve davacı tarafın cirolarının bulunduğu yapılan bilirkişi incelemesi ile davacı tarafından dosya muhteviyatına sunulan 16.10.2023 tarihli faktöring sözleşmesinin konusunun, dava dışı ...-...'ün daha önce doğmuş ve/veya sözleşme süresi içinde işletmesi ile ilgili olarak yurtiçi/yurtdışı mal, hizmet satışlarından doğacak alacaklarını peşinen ve toptan davacıya devri/temliki suretiyle faktöring hizmetlerinden yararlandırılmasından ibaret olduğu, iş bu sözleşmede davacı tarafın faktör, ...-...'ün müşteri konumunda yer aldığı, azami faktöring hacminin 5.000.000,00 TL olarak belirlendiği, davacı ve dava dışı ...-...'ün arasında imzalandığı, davacı tarafından dosya muhteviyatına sunulan 27.10.2023 tarihli Alacak Bildirim Formu (ABF)/Ödeme Araçları Tevdi Bordrosu/Ön Ödeme Talimatı başlıklı belgede, dava dışı ...-...'ün ABF kapsamındaki alacaklarına ilişkin dökümü verilen 1 adet ödeme aracının devir ve teslim edildiğinin beyan edildiği, iş bu döküme ilişkin ödeme aracının davaya konu iflas masası alacak kayıt talebine ilişkin 1 adet ve 450.000,00 TL tutarlı çekin olduğu, belge üzerinde iş bu alacağa ilişkin dava dışı ...-...'ün dava dışı ... Orman Ürünleri Reklam Org. İnş. Malz. Met. Tic. Ltd. Şti 'ne düzenlediği 25.10.2023 tarihli, ... numaralı ve KDV dahil 899.845,80 TL tutarlı faturaya istinaden 450.000,00 TL alacağı devir ettiğinin bildirildiği, belgenin dava dışı ...-... tarafından imzalandığı, Davacı tarafın davaya konu çek yönünden iflas tarihi itibariyle dava dışı ...-...'den 450.000,00 TL alacaklı olduğu, İİK m. 195 uyarınca ancak iflas tarihine kadar olan süre için faiz talep edilebileceği, buna göre yapılan bilirkişi incelemesi ile hesap edilen 450.000,00 TL çek asıl alacağı, 1.350,00 TL çek komisyonu, 1.091,10 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 452.441,10 TL alacağın iflas masasına kayıt ve kabulüne karar vermek gerektiği kanaati ile aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
AÇILAN DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
1-)Davacının müflis şirketten olan 450.000,00 TL çek asıl alacağı, 1.350,00 TL çek komisyonu, 1.091,10 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 452.441,10 TL alacağın Bakırköy .... İflas Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyasında iflas masasına kayıt ve kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gereken 615,40-TL harçtan, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 187,80-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 916,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça sarf edilen bilirkişi, tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 4.255,00-TL'nin kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 4.003,52-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin e-duruşma ortamında yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 22/05/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır