T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/439 Esas
KARAR NO: 2025/455
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/10/2024
KARAR TARİHİ: 13/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 04/06/2025
Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;
İSTEM:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle;müvekkil tarafından davalıya keşide edilen; ... Bankası'na ait .... seri numaralı 12.09.2024 ödeme tarihli 132.250,00 Türk Lirası değerinde ki çekin davalı ... Otomotiv firması ile müvekkil arasındaki araç alım satımına ilişkin verildiği; ancak davalı şirketin sözleşme kapsamında edimlerini ifa etmediği ve aracın 3.kişilere tescilinin yapılması sebebiyle sözleşmenin ifasının imkansız hale geldiği ve bu nedenle davalı ... tarafından teslim edimi ve yükümlülüğü yerine getirilmediğinden ve dolayısıyla müvekkilin de bu durumda borçlu olması gibi bir durum söz konusu olmamasına rağmen ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde iadesi ve istirdatını talep ve dava ettiği görülmüştür.
YANIT:
Asıl Davada Davalı .... Faktoring Anonim Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketinin bddk denetime tabi, vadesi gelmemiş faturalı alacakları temlik alan bir faktoring şirketi olduğunu, davaya konu çekin, müvekkili şirketinin müşterisi olan .... şirketinin ... oto kiralama şirketinden olan faturalı alacağına istinaden faktoring işlemine konu edildiğini, müvekkili şirketinin ... ... şirketinin ... oto kiralama şirketinden olan alacağını temlik aldığını, davacının ise çekin keşidecisi olup faktoring işlemine konu alacağın, diğer bir ifadeyle temlik edilen faturanın tarafı olmadığını, sunulan ABF Formları, fatura ve faktoring sözleşmesinden görüldüğü üzere müvekkili şirketinin ... ... Şirketinin ... Oto Kiralama Şirketinden olan 25.03.2024 tarihli ... Numaralı 1.760.000,000-TL bedelli faturalı alacağının 846.500,00- TL'lik kısmını temlik alarak faktoring işlemi yaptığını, bu alacağa ilişkin ödeme aracı olarak da müşterisinden 4 adet çek teslim aldığını, davacı ...'in dilekçesinde, ... Otomotiv şirketinden araba satın aldığını ve dava konusu çeki bu firmaya keşide ettiğini beyan ettiğini, söze konu çekin ... Otomotiv tarafından ... Oto Kiralama Şirketine ciro edildiğini, ... Oto Kiralama Şirketi de çeki ... ... Otomotiv'e ciro ettiğini, akabinde ... ... Otomotiv tarafından söz konusu çekler faktoring sözleşmesi kapsamında ödeme aracı olarak müvekkili şirketine teslim edildiğini, bu kapsamda müvekkili şirketinin yetkili hamil olarak vade tarihinde çekin tahsilatını gerçekleştirdiğini, istirdat talebinde bulunulan ... Bankası'na ait 12.09.2024 keşide tarihli, .... çek seri numaralı, 132.250,00-TL bedelli çeki müvekkili şirketine, uygun ciro silsilesi ile teslim edidiğini ve bankaya ibraz edildiğini,. Hal böyle iken, faktoring işleminin tarafı olmayan davacı keşidecinin ... Otomotiv'e keşide ettiği çeki, ... Otomotiv Şirketinden sonra ... Oto Kiralama Şirketine, ardından ... Oto Kiralama ile ... ... Otomotiv Şirketinin faturalı ticari ilişkisi nedeniyle ... ... Otomotiv Şirketine geçtiğini, akabinde ... ... Şirketi'nin müvekkili şirketinden kullandığı finansman gereği ödeme aracı olarak kullanıldığını ve faktoring sözleşmesi gereği müvekkili şirketine geçtiğini, bu kapsamda meşru hamil olarak çekin tahsilatını yapan müvekkili şirketinin kötü niyetinden bahsedilemeyeceği müvekkili şirketinin kendisinden önceki ciranta ile arasındaki faktoring sözleşmesi gereği çeki teslim aldığı ve bu durumda çek üzerinde iyiniyetli meşru hamil olduğu ve iyiniyeti mevcutken çek bedelinin istirdatına karar verilemeyeceğini beyan ederek davanın reddine, davacının kötüniyetle işbu davayı ikame ettiği nazara alınarak %20 den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
-Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasının asıl davasında davalı ... Faktoring Anonim Şirketi yönünden açılan davanın iş bu dosyadan tefriki ile yeni bir esasa kaydedilmesine, Davalı ... Faktoring Anonim Şirketi yönünden yargılamaya tefrik edilen dosya üzerinden devam olunmasına karar verilmiş ve Davalı ... Faktoring Anonim Şirketi yönünden dosya tefrik edilerek Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
-Dava, .... Bankası'na ait ... seri numaralı 12.09.2024 ödeme tarihli 132.250,00 TL bedelli çekin 14/06/2023 tarihli satış sözleşmesi hükümleri uyarınca davalı ... Otomotiv tarafından edimlerin yerine getirilmediği iddiası ile çek bedelinin Davalı ... Faktoring Anonim Şirketi ile davalı ... Otomotiv tarafından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla geri ödenmesi istemine ilişkindir.
-6102 Sayılı TTK 'nun 5/A maddesi (Ek:6/12/2018-7155/20 md.) "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. (2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir." şeklinde düzenlenmiştir.
-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nın 114 maddesinde dava şartları açıkça sayılmış olup, mahkeme tarafından resen gözetilir.
-Somut olayda, davacı vekiline arabuluculuk son tutanağının ibraz hususunda kesin süre verilmiş, kesin süre içerisinde ibraz edilen İstanbul Arabuluculuk Bürosu ... Sayılı arabuluculuk son tutanağında davalı davalı ... Faktoring Anonim Şirketi'nin arabuluculuk dosyasına taraf olmadığı görülmüştür. Davacının talebi çek bedelinin istirdatı ve dolayısı ile para alacağına ilişkin olduğundan dava tarihi itibariyle arabuluculuğa başvuru zorunluluğuna ilişkin dava şartı bulunduğu sabittir.
-Bu nedenle iş bu davanın 6102 Sayılı TTK'nun 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesinin 1.fıkrasına aykırı olarak davalı ... Faktoring Anonim Şirketi yönünden arabuluculuk kurumuna başvuru yapılmadan açılmış olması nedeniyle , dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın 6100 sayılı HMK'nin 114/2 ve 115/2. Maddeleriyle 6102 sayılı Ticaret Kanunu'nun 5/A-1 maddesi gereğince arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleşiğinde ilgili tarafa derhal iadesine,
Dair; tebliğden itibaren İKİ HAFTA içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenecek olan istinaf yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda karar verildi.13/05/2025
Katip ....
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır