T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/502 Esas
KARAR NO: 2025/960
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/05/2025
KARAR TARİHİ: 16/10/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 30/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... ile davalı ... ... Sanayi Ticaret Ltd. Şti. arasında, müvekkiline ait yeni kurulmakta olan Tuzla Marina'daki işletmesine ''... Yapı Blok ve muhtelif" malzeme siparişi hususunda anlaşıldığını, müvekkili tarafından davalı şirketin ... numaralı hesabına; 08/08/2024 tarihinde 430.000 TL, 21/08/2024 tarihinde 250.000 TL avans adı altında havale yapıldığını, 22/08/2024 tarihinde 100.000 TL ve 23/08/2024 tarihinde 100.000 TL olmak üzere davalı şirketin pos cihazına kredi kartından müvekkilinin avans adı altında ödeme yapıldığını, davalı şirketin .... IBAN numaralı hesabına ödemeler yapıldığını, davalı şirketini müvekkili ile akdetmiş olduğu sözleşmedeki edimlerini ifa etmediği gibi, müvekkilinin ödemiş olduğu toplam 880.000 TL'lik avansın iadesini de sağlamadığını, taraflar arasında akdedilen sözleşmede belirtilen iç mekan ürünlerinin teslim edildiğini, dış mekan ürünlerinin teslim edilmediğini, müvekkilinin davalı şirkete ödemiş olduğu toplam 880.000 TL'lik masrafın iadesi için 23/12/2024 tarihli ... yevmiye numaralı ihtar çekildiğini, ilgili ihtarnamede davalı ... sözleşmede kararlaştırılan edimini ifa etmediğini, müvekkilinin ödemiş olduğu avansın iadesini talep ettiklerini, ancak bu talebin davalı yan tarafından kabul görmediğini, müvekkilinin beyanına göre davalı şirket tarafından teslim edilen mallarda ayıplı ifa söz konusu olduğunu, bu nedenlerle açılan davanın kabulü ile davalı şirketin tüm mal varlığına, taşınır ve teminatsız olarak ihtiyadi tedbir konulmasına, mümkün değilse teminat karşılığı tedbir konulmasına, davalı şirketin banka hesaplarına teminatsız ihtiyadi haciz konulmasına, mümkün değilse teminat karşılığı ihtiyadi haciz konulmasına, müvekkilinin ödemiş olduğu 880.000 TL bedelin davalıdan alınarak, ihtar tarihi olan 23/12/2024 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiziyle müvekkilinize ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle;
Davalı müvekkili şirket ile davacı arasında iç ve dış mekan ürünlerinin tedariki hususunda şifahi olarak anlaşma sağlanmış daha sonra buna uygun olarak 06/08/2024 satış sözleşmesi üzerinde tarafların anlaşma sağladıklarını, sözleşme tutarının 1.655.474,00 TL olup taraflar bu ürünlerin tedariki ve alımı konusunda anlaştıklarını, davalı müvekkilinin bu ürünlerin imalatı ve üretimi anlamında da masraf yapmış olup davacı ile varmış oldukları anlaşma gereği belli bir kısım ürünleri davacıya, müvekkilinin fatura edip teslim ettiğini, davacının davalı müvekkilinin göndermiş olduğu ürünleri çeşitli bahaneler ile beğenmediğini belirterek bakiye kalan ürünleri almayacağını ve bundan sonra ödeme yapmayacağını bildirerek müvekkilinin davacı ile yapmış olduğu protokolün gereğini yerine getirmesini istemediğini ancak müvekkilinin bu ürünlerin imalatı ve davacıya ürün halinde verilmesi için yapmış olduğu maddi çalışmaların karışılığını da ödemeyeceğini belirterek aralarındaki bu anlaşmaya riayet etmediklerini, davalı müvekkilinin üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini ancak davacının artık ürün istememesi nedeniyle aralarında hukuki ve ticari husumet meydana geldiğini, davalı müvekkilinin ürünleri teslim anlamında herhangi bir geciktirme, ayıplı mal teslimi veya başkaca bir durum olmadığı gibi bunlara ilişkin herhangi bir tespit de yapılmadığını, taraflar arasında meydana gelen bu ihtilaf nedeniyle davacının, davalı müvekkiline ürünlerin geri iadesi (veya davalıya ürünlerin geri satımı yönünde) fatura kesmiş ve bu e-fatura ile müvekkil şirkete gönderdiğini, davalı müvekkili şirketin bu faturayı kabul etmediği ve ürünleri almadığı yönünde faturayı iade ettiğini ve faturayı kabul etmediğini, yine konuya ilişkin olarak Büyükçekmece .... Noterliğinin 13/06/2025 tarih, 14682 ihtarı ile faturaları iade ettiğine dair ihtarname keşide ettiğini, davacının, davalı müvekkili firma ile arasındaki bu hukuki ihtilafı gayriresmi yollardan çözmeye kalktığını ve şirket yetkilisi ...'i, yanında da bir kişi ile birlikte gelerek tehdit ettiğini, buna ilişkin şirket yetkilisi ...'in, Büyükçekmece CBS'ye dilekçe ile başvurduğunu ve daha sonra yine ifade tutanağından da anlaşılacağı üzere .... 'de 16/06/2025 tarihinde kendisini tehdit eden, hakaret eden ve alacaklarını vermediği takdirde başına geleceklerden sorumlu olmayacaklarını bildiren .... ve davacı ...'ndan şikayetçi olduğunu ve şüphelilerin kendisini tehdit ettiğine dair görüntü ve ses kayıtlarını savcılık dosyasına sunduğunu, davalı müvekkilinin ticari sözleşme, anlaşma, protokol ile alakalı olarak edimini yerine getirmeme, edimini vaktinde yapmama, ayıplı bir eylemde bulunma gibi bir fiili olmayıp basiretli bir tacirin davranması gerektiği gibi davrandığını, ancak davacı sözleşme gereği ürünleri teslim almadığı gibi müvekkilinin maddi zarara uğramasına sebep olduğunu ancak yine de bu durumda ihtilafın davalı müvekkilinden kaynaklı olduğu gibi göstererek dava ikame edildiğini, ancak davanın hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, avukatlık ücreti ve masrafların davacı üzerine bırakılmasına talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, alacak talebine ilişkindir.
Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. 6100 Sayılı HMK'nun 114/c maddesi gereğince mahkemelerin görevi dava şartı olup, yasanın 115. maddesi gereğince mahkeme dava şartının bulunup bulunmadığını res'en araştırmakla yükümlüdür.
6102 Sayılı T.T.K.'nun 4. maddesinin 1. fıkrası 6335 Sayılı Yasanın 1. maddesi ile değiştirilerek ticari davalar her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları, T.T.K.'nun 4. Maddesinin a bendi gereğince T.T.K.'nun dan kaynaklanan davalar, T.T.K.'nun 4. maddesinin b, c, d, e, f bentlerinde sayılan davalar ve diğer özel kanunlarda Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu kararlaştırılan davalar ticari dava olarak Ticaret Mahkemelerinde görülecektir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.
Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir ... ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Mahkememizce davacının tacir kaydı olup olmadığı hususunda araştırma yapılarak Vergi Dairesi Müdürlüğüne ve Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılmış olup, gelen müzekkere cevaplarının tetkiki ile davacının tacir olmadığı anlaşılmıştır.
Somut olayın incelenmesinde; davanın itirazın iptali davası olduğu, davacının tacir olmadığı, dava konusunun kanunda özel olarak düzenlenen hallere girmediği, 6102 sayılı TTK'nın 4/1 maddesi hükmünce davanın ticari dava olmadığı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmış olmakla davanın dava şartı yokluğundan reddine, mahkememizin görevsizliğine karar verilmiş ve aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Mahkememizin görevli olmaması nedeniyle, HMK'nun 114/.1.(c).b,115. maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğundan REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğine, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
3-6100 sayılı HMK'nun 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkemenin hükmedeceğine; şayet görevsizlik kararından sonra davaya başka bir mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine mahkememizin dosya üzerinden bu durumu tespiti ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum edeceğine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.16/10/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır