T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/772 Esas
KARAR NO: 2025/803
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/08/2025
KARAR TARİHİ: 15/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/09/2025
Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;
İSTEM:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketinin ticari faaliyeti kapsamında davalı ile ticari ilişki kurmak ve davalı tarafın ürünlerini ürünleri toptan pazarlamak ve ihraç etmek amacıyla görüşmelere başladığını, bunun için davalı tarafa dava konusu çek ile avans ödemesi yaptığını ancak müvekkili şirketinin davalıyla yaptığı görüşmeler kapsamında belirlenen tekstil ürünlerin bedeline avans olmak üzere, ... Bankası .... Şubesine ait .... çek nolu 01/02/2025 keşide tarihli ve 2.000.000,00 TL bedelli çeki lehtarı davalı olacak şekilde keşide ettiğini ve davalıya teslim ettiğini ancak davalı yanın bahse konu farklı cinsten emtiaları teslim etmediğini, müvekkiline aldığı ödemeye rağmen pro forma veya nihai fatura kesmediğini ve herhangi bir şekilde ticari yükümlülüğünü yerine getirmediğini, taraflar arasında yapılan görüşmeye rağmen edimini yerine getirmemiş olması nedeniyle mahkemenizce de bilindiği üzere Yargıtay uygulamasında çokça yer aldığı üzere bedelsiz kaldığını, buna göre taraflar arasında karşılıklı olarak edimlerin yerine getirilmesi kararlaştırıldığını ancak karşı edim yerine getirilmediğini fakat bu edime ilişkin karşı tarafa çek teslim edilmişse, somut olayda karşı edimin yerine getirilmemesi nedeniyle çekin bedelsiz hale geldiğini, çekin keşide tarihi yakın olup, muhatap banka tarafından ödenmemesi ve icra takibine konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini beyan ederek öncelikle, davalı şirkete avans olarak verilen ancak bedelsiz kalan ... Bankası ... Şubesine ait .... çek nolu 01/02/2025 keşide tarihli ve 2.000.000,00 TL bedelli çekin yazdırılmaması, muhatap banka tarafından ödenmemesi ve icra takibine konu edilmemesi yönünde teminatsız veya uygun bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalı şirkete avans olarak verilen ancak bedelsiz kalan ... Bankası ... Şubesine ait ... çek nolu 01/02/2025 keşide tarihli ve 2.000.000,00 TL bedelli çekten dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine, haksız ve kötü niyetli davalının, dava konusu ... Bankası ... Şubesine ait ... çek nolu 01/02/2025 keşide tarihli ve 2.000.000,00 TL bedelli çek bedelinin %20 oranında tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
YANIT:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; dava şartı olan arabuluculuk süreci süresinde işletilmeden açıldığından dava şartı noksanlığından davanın reddi gerektiğini, derdestlik itirazında da bulunduklarını, kötü niyetli davacı tarafın aynı sebebe dayanarak ve aynı dava dilekçesi ile Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında da dava açtığını ve davasının reddedildiğini, dosyanın halen derdest olduğunu, ayrıca Bakırköy .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında da itiraz da bulunduğunu ve dava açtığını, davacı tarafın bedelsizlik sebebi ile iptal ettirmeye çalıştığı çekin bir kambiyo senedi olduğu dikkate alındığında ancak yazılı bir belge ile aksi ispat edilebilir ki davacı tarafın soyut, tutarsız, dayanaksız ve aslı astarı olmayan iddiasının ispatına yarayabilecek tek bir tane dahi delil, belge, dayanak, fatura sözleşme veyahut eşdeğer herhangi bir evrak sunulmadığını, müvekkili ile davalı taraf arasında mal alışverişi, sipariş verme şeklinde herhangi bir hukuki ilişki asla söz konusu olmadığını, müvekkiline verilmiş olan çekin kambiyo senedi olup, sebepten mücerret olduğunu, davacının iddiasının aksine asla müvekkiline herhangi bir ticari ilişkiye girmediğini, mal alışverişi veyahut sipariş verme söz konusu olmadığını, varsa davacının buna yönelik herhangi bir dayanak, delil, sözleşme, yazışma sunması ve ispat etmesi gerektiğini, davacının iddiasının aksine, davacı müvekkiline 3500,000 TL Borçlandığını, borcuna karşılık müvekkiline 1500,000 TL ve 2000000 TL tutarlı 2 adet çek verdiğini, bu çeklerden ... bankasına it, ... seri nolu 04.01.2025 tarihli olanı, borçlu davacı, günü geldiğinde, çeki elden aldığını ve müvekkiline borcu olan 1500,000 TL'yi kapattığını/ ödediğini, 01.02. 2025 tarihli ve işbu davaya konu 2000000 TL 'lik çeki ise ödeyeceğini ise söyleyip durduğunu ancak günü geldiğinde ise işbu kötü niyet barındıran davayı açtığını beyan ederek dava şartı olan arabuluculuk süreci süresinde yerine getirilemediğinden, davacının davasının dava şartı noksanlığından , Aynı hukuki ilişkiye dayalı daha öncesinde Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açıldığı ve dosyanın halen derdest olduğu dikkate alınarak, reddine karar verilmesini, İşbu talepleri uygun görülmezse ispat külfeti neticesinde esasa girilerek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddine, İşbu davanın açılmasında ve borcun ödenmemesinde tamamen kötüniyetli olan davacının İ.İ.K. md 72/4 uyarınca alacağın %20’ sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmolunmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
-Dava, davalı şirkete avans olarak verilen ancak bedelsiz kalan ... Bankası ... Şubesine ait ... çek nolu, 01/02/2025 keşide tarihli ve 2.000.000,00 TL bedelli çekten dolayı davacının borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
-6102 Sayılı TTK 'nun 5/A maddesi (Ek:6/12/2018-7155/20 md.) "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. (2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir." şeklinde düzenlenmiştir.
-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nın 114 maddesinde dava şartları açıkça sayılmış olup, mahkeme tarafından resen gözetilir.
-Somut olayda, talep kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit ilişkin olup, iş bu talep para alacağına ilişkin olduğundan dava tarihi itibariyle arabuluculuğa başvuru zorunluluğuna ilişkin dava şartı bulunduğu sabittir.
-Mahkememizce davacı vekiline bu doğrultuda çıkartılan 20/08/2025 tarihli tensip ara kararı ile "davacı vekiline davalı taraf yönünden dava tarihi itibariyle arabuluculuğa başvurulduğuna dair arabuluculuk son tutanağının aslı veya arabulucu tarafından onaylı suretini sunmak üzere iş bu ara kararın tebliğinden itibaren 1 haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde mahkememize ibraz edilmediği takdirde iş bu davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verileceğinin ihtarına" karar verildiği, verilen kesin süre içerisinde davacı tarafça arabuluculuk tutanağının sunulmadığı görülmüştür.
-Mahkememizce davacı tarafa dava tarihi itibariyle arabuluculuk başvurusu yapıldığı ve bu hususta varsa arabulucuk tutanağını ibraz etmek üzere 1 haftalık kesin süre verilmiş, verilen kesin süre içerisinde davacı tarafça arabuluculuk tutanağının sunulmadığı görülmüştür. Bu nedenle iş bu davanın 6102 Sayılı TTK'nun 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesinin 1.fıkrasına aykırı olarak arabuluculuk kurumuna başvuru yapılmadan açılmış olması nedeniyle, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın 6100 sayılı HMK'nin 114/2 ve 115/2. Maddeleriyle 6102 sayılı Ticaret Kanunu'nun 5/A-1 maddesi gereğince arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL başvurma harcı ve 615,40-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 34.155,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 32.924,20 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleşiğinde ilgili tarafa derhal iadesine,
Dair; tebliğden itibaren İKİ HAFTA içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenecek olan istinaf yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda karar verildi.15/09/2025
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır