T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/966
KARAR NO: 2025/937
DAVA: İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/10/2025
KARAR TARİHİ: 14/10/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 14/10/2025
DAVA; Davacılar vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle: Davacı şirketler ... San. Tic. Ltd. Şti. ve .... Tic. Ltd. Şti.'nin yetkilisi ... olduğunu, davalı .... Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin yetkilisi de ... olduğunu, taraflar aralarında 29.08.2025 tarihli bir adi yazılı sözleşme akdetildiğini ve sözleşme gereği ... ve/veya yetkilisi olduğu şirket(ler) üzerinde bulunan taşınmazların ...'a devri gerçekleşmesi kararlaştırıldığını, işbu taşınmazlar Düzce ve Sapanca/Sakarya illerinde bulunan taşınmazlar sözleşme gereği davacı şirketin 23 adet çekin teslimi kararlaştırıldığını, davanın kabulü ile davalı tarafça hukuki sebebi ortadan kalkmış şekilde elinde tutulan 23 adet çekin davacılara iadesine, çeklerin davalıya veya 3. Kişilere ödenmemesi yönünde ivedi olarak ihtiyati tedbir kararı (ödeme yasağı) verilerek ilgili bankalara müzekkere yazılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, çeklerin istirdatı ve menfi tespit istemine ilişkindir.
28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31'inci maddesiyle yapılan değişiklik neticesinde 6102 Sayılı TTK'nun 5/A maddesi (Ek:6/12/2018-7155/20 md.): "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.(1)(2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir." şeklinde düzenlenmiştir.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/a maddesinin 1.fıkrasında "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır." aynı maddenin 2. fıkrasında ise "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." denilerek zorunlu arabuluculuğa tabi davalarda bu şartın gerçekleşmemesi halinde davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nın 114 maddesinde dava şartları açıkça sayılmış olup, mahkeme tarafından resen gözetilir.
Davacı taşınmaz devri için verilen çeklerin taşınmaz devri gerçekleşmemiş olması nedeniyle davacıya iadesine karar verilmesini talep etmiş olup, dava mahiyeti itibariyle menfi tespit istemine ilişkindir. Menfi tespit davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Mahkememizce yapılan incelemede davacı tarafça arabuluculuğa başvurulmadığı anlaşılmaktadır. İşbu dava zorunlu arabuluculuğa tabi olup, arabulucuya başvurmak ve süreç tamamlandıktan sonra dava açılması hususu ve buna uyulmaması HMK'nin 114/2.maddesinde belirtilen "diğer dava şartlarına aykırılık" olarak davanın usulden reddi sebebidir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15.HD, 28/11/2019 tarih, 2019/2087 Esas, 2019/1476 karar; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23.HD, 2019/1127 Esas, 2019/1166 karar) Bu sebeple davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş olup aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-7155 sayılı Yasa ile değişik 6102 sayılı TTK'nun 5/A ve aynı sayılı yasa ile değişik 6325 sayılı kanunun 18/A maddesinin 1. fıkrası uyarınca arabuluculuğa başvurulmasına ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gereken harç peşin alındığından bu hususta hüküm kurulmasına yer OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
Dair, tarafların yokluğunda, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar verildi.14/10/2025
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır