T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/158
KARAR NO: 2023/49
DAVA: Tescilsiz Tasarım ve Tescilli Markalardan Doğan Haklara
Tecavüzün Tespiti, Men'i, Durdurulması ve Eski Hale Getirilmesi,
Marka Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 27/05/2019
KARAR TARİHİ: 17/02/2023
KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 13/03/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka ve Tasarım davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacıların .... şirketi olduğunu, 1983 senesinde kurularak uzun yıllardan bu yana porselen üretimi satış ve dağıtımı ile faaliyet gösterdikleri ürün reçeteleri oluşturup ham madde ve bileşen listeleri geliştirdiklerini, porselen ürünlerinde elde ettiği uzun yıllara yayılan faaliyet sonucunda ulaştığını, bu üretim bilgilerini ilgili sektörde sır olarak ifade edildiğini, davacıların her birisinin kendisi tarafından uzun yıllara yayılan Arge yatırımlarının olduğunu, ..., ...,... ve .... no ile tescilli markaları ile ürünlerini piyasaya sunduklarını, davalılardan ...'ın davacılardan .... Limited şirketinde 08/06/2010 tarihinde işe başladığını, Ar-Ge müdürü iken 29/07/2016 tarihinde istifa ederek ayrıldığını, ...'ın istifasından hemen sonra diğer çalışanlara kendi işini kuracağını ve müvekillerinin ürünlerinin tamamını .... markası ile kendisinin üretip satacağını beyan ettiğinin duyulması üzerine, Adli Bilişim incelemesi yaptırıldığını, incelemede davacıya ait tüm işletme sırlarını kendi şahsi e-posta adresine gönderdiğini ve kendisine ait harici Hard diske kopyalayarak çaldığının tespit edildiğini, buna ilişkin inceleme raporunu sunduklarını, yine aynı şekilde tüm ticari sırlarını Know-how mahiyetindeki dökümanlarını, Ar-Ge ve hammadde başta olmak üzere ulaşabildiği her türlü bilgiyi kopyaladığını ve ele geçirdiğini, ...'ın o tarihte Gebze'de kurulu ve faal olan davalı ... Sanayi Limited Şirketi bünyesinde işe girdiğini, bu şirket ve sahipleri ile ortak şekilde ... markası ile davacıların ürünlerinin taklitlerini piyasaya sunduklarını, bunun üzerine davalılar aleyhine haksız rekabet ve güveni kullanma sebebiyle Torbalı Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde şikayette bulunulduğunu, ... sayılı soruşturma dosyasından inceleme yapıldığını ve davalardan ....'a ait .... marka cep telefonunda inceleme başlatıldığını, ilaveten haksız rekabetin tespiti için İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ... esas sayılı dosyası ile davanın ikame edildiğini, bilahare davalı .... tarafından Türk Patent nezdinde .... tescil nolu ... markası için marka başvurusunda bulunulduğunun tespit edildiğini, sonrasında bu şirketin diğer davalı ... Porselen ve Mutfak Eşyaları İnşaat Taahhüt San Tic Limited şirketine devredildiğini, davalıların davacıların ürünleri ile iltibas yaratmak amacıyla kötü niyetle marka başvurusunda bulunduklarını, Aynı şekilde davacılara ait tescilsiz tasarımlarının taklitlerini üreterek haksız kazanç sağlama amacında olduklarını, böylelikle davaların davacıların marka ve tasarımlar ile ilişkin haklarını ihlal ettiklerini, ... ibaresi ile .... markasının benzer olduğunu, SMK 6-1 ve 6-5 maddelerine göre tüketici nezdinde iltibasa neden olunacağını, bu nedenle söz konusu markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesinin gerekli olduğunu, bunun yanında davacılardan .... Limited Şirketinin Ticaret unvanının Kılavuz unsuru olduğunu, ... markasıyla ... ibaresinin benzer olup bunun da ayrıca bir hükümsüzlük sebebi olduğunu, açıklanan nedenlerle, Türk Patent nezdinde ... no ile tescilli ... markasının hükümsüzlüğüne, davalıların davacıya ait tescilli markaları tescilli ve tescilsiz tüm tasarımları üzerindeki haklarına tecavüz ettiğinin tespitine, tecavüzün menine, durdurulmasına ve eski hale iadesine, hükmün ilanına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... Porselen vekili cevap dilekçesi ile, davacılar ve davalar arasındaki bağlantının dava dilekçesinde tam olarak izah edilemediğini ve derdestlik itirazında bulunulduğunu, davacı .... Ev Gereçlerinin ... ve ... nolu markaları tescil edilmiş olduğu mallar açısından ciddi bir şekilde kullanmadığını, kullanmama define ileri sürdüklerini, ... ibaresinin kemik anlamına gelmekte olduğunu, porselen sektöründe sık kullanılan ve tek başına zayıf marka niteliğinde bir ibare olduğunu, .... ibaresinin porselen anlamında kullanıldığını, ... Porselen ibaresinin üretiminde kemik tozu olarak sadece sığır kemiklerinin pişirilmesi ile elde edilen malzeme ile özellikle ve sadece sağır kemiklerinin kullanıldığını, üretim tekniğine ve kullanılan malzemeye atıf yaptığını ve çağrışım uyandıran bir marka olduğunu, .... kelimesinin Türkçe karşılığının .... olduğunu, .... ibaresinin sektörde ince porselen anlamına geldiğini ve kemikten mamul porselen anlamına geldiğini, dolayısıyla bone denildiğinde akla doğrudan porselen gelmeyeceğini ve 21. sınıfta tescil alınmasına engel olmadığını, bu ibarenin porselen sektörü ve ham madde ile alakalı olduğu izlenimi de doğurduğu için bone ibareli markaların sektörde zayıf marka olarak kabul edilmesinin gerektiğini, ... ibareli marka tescil alan firmalar arasında ... Porselen, .... Porselen, Toprak Ürünleri, ...., ... Züccaciye, ... Eşyaları gibi sektörde öncü firmaların olduğunun görüleceğini, davacılardan .... Porselen adına tescilli olan ... markalarının ... ve ... no ile tescilli olup davalının, .... markasından sonraki tarihli olduğunu, dolayısıyla söz konusu markaların davalıya ait ... markasının hükümsüzlüğü için dayanak teşkil edemeyeceğini, söz konusu markaların Fonetik olarak ve görsel olarak benzer olmadığını, ayrıca aralarında kavramsal benzerliğin bulunmadığını, her iki tarafın markalarının fiili kullanımlarına bakıldığında markalarına birbirlerine yaklaştırmadıklarının görüldüğünü, her iki tarafta tescilli hallerinde yer almayan Logo ve yazı karakterleri ile markalarını kullandıklarını, davalının www....com.tr ve davacının www...com.tr alan adlarına sahip olduklarını, davacıların kötü niyet iddialarının kabul edilemeyeceğini, davacıların kendilerinin basiretsiz olduklarını, davacıların tasarım ve haksız rekabet iddialarının kabul edilemeyeceğini, haksız rekabet ve tasarım ihlali iddiasında bulunup bulunmadığının tam olarak anlaşılmadığını, davacıların hak iddia ettikleri tasarımlar incelendiğinde yenilik ve ayırt edicilik unsuru olmayan yurt içi ve yurt dışında değişik firmalarca üretilen ürünlere ait olduğunun görüldüğünü, davacıların tasarım tescilleri incelendiğinde birçok tasarımın hükümsüz kılındığının görüldüğünü, hükümsüz kılınmasa dahi diğer tasarımların bilindik ve sıradan ürünleri kendi adlarına tescil ettirmeyi alışkanlık haline getirdiğinin açık olduğunu, tescilli tasarımlarında yenilik ve ayırt edicilik unsurlarına sahip olmadıklarını, bu nedenle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile, davalı ...’ın davacı .... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nde 2010 yılında kısa bir süre çalıştığını ve ayrıldığını, daha sonra tekrar teklif getirmeleri üzerine 28/06/2011 tarihinde Hammadde Hazırlama Sorumlusu olarak ikinci kez işe başlamış olduğunu, ... Sanayi ve Tic.Ltd.Şti.'ndeki yoğun çalışma süresi, fazla mesai ücretlerini alamamak, kişisel ve mesleki gelişimime maddi manevi destek görememe, sürekli stres ve firma sahiplerinin mobbing tarzındaki diyaloglarından sonra oluşan motivasyon kaybından dolayı 5 yıl içinde 3-4 kez ayrılmak için istifa ettiğini, 29/07/2016 tarihinde yine yukarıda sayılan sebeplerden dolayı ayrılmak isteyince de yine aynı gerekçeler ile istifasının kabul edilmediğini, izne çıkarıldıktan sonra işten çıkarıldığını, işyerinde iş akti davacı tarafından fesh edildiğinde davacıya ait ve davacı tarafından kullandırılan tüm belge, alet ve eşyaları davacı şirketin yetkilisine tutanak karşılığında teslim edildiğini, Gebze .... İş Mahkemesi'nin ... E.sayılı dosyasında davacıya karşı işçi alacakları nedeniyle dava açtığını, yüksek alacak çıkınca bunu bertaraf etmek için müvekkili hakkında mesnetsiz gerekçelerle Torbalı Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturmanın devam ettiğini, iş akti sona erdirildikten sonra yoğun bir şekilde iş aradığını, bir süre sonra C sınıfı İş Güvenliği Uzmanı olarak Gebze organize iş sağlığı ve güvenliği firmasında işe başladığını, sonrasında kısa bir süre diğer davalılardan ... Porselen'in Gebze'deki merkezinde çalıştığını, ancak davalı ... porselen tarafından dayatma ile imzalatılan sözleşmede "ayrıldıktan sonra bu sektörde 3 yıl boyunca çalışamaz" ibaresi yüzünden tecrübeli ve bilgi sahibi olmasına rağmen bu şirketten de ayrıldığını, İzmir Torbalı'da .. San.Ltd.Şti.'nde işe başladığını, dava konusu markanın tescil edildiği tarihlerde davalının .... Makina Kalıp ve San. Tic. Ltd.'de çalıştığını, ekonomik kriz nedeniyle iş aktinin sona erdirildiğini, davacı ... Porselen kendisi ile ticari ilişkisi olan kişilere düzenlettiği bilirkişi raporuna dayanarak iddialarda bulunduğunu, bunun kabul edilemeyeceğini, bilgilerin hemen hemen tamamının herkesçe bilinen yazışmalar olduğu gibi, Türkiye çapında porselen üretimi yapan ünlü firmaların ve uluslararası şirketlerin herkese açık olan sitelerinde zaten mevcut olduğunu, davacı .... Porselen adlı firmada kullanıldığı iddia edilen bilgisayarın davacı şirkette çalışan herkes tarafından kullanılan ve kimseye zimmetli olmayan bir bilgisayar olduğunu, Araştırma–Geliştirme ve dış laboratuarlarda yaptırılan analizlerin sonuçlarını almak için internet bağlantısına ihtiyaç olduğunu, davacı şirket bilgisayarlarda kısıtlama olduğundan sadece şirket e-mailleri çalıştığını, davalının bulduğu sitelerin adreslerini ve internette bulduğu dokümanları şahsi e-mailine gönderip kendi şahsi internetini harcayarak firma yararına araştırma yaptığını, bilgisayardaki bilgilerin .... marka hard disk gibi belleklere kopyalanarak çalındığı iddia edilmişse de davalının böyle bir hard disk'ten haberinin olmadığını, şirket bilgisayarlarının masaüstü bilgisayar olduğu için arıza ya da format atılma işlemi gibi durumlarda dışarıdan gelen bilgisayarcı tarafından kasanın sökülüp götürüldüğünü, götürmeden önce bilgilerin harddisk vasıtasıyla önce kopyalanıp sonra diğer şirket bilgisayarlarına aktarıldığını, bilirkişi raporu incelendiğinde benzer dosyaların tekrar eder şekilde taşındığının görüldüğünü, davalının adına olan ....@gmail adresinden gönderilen ve gelen e-maillerin çıktıları incelendiğinde davacı tarafın iddialarının gerçekleri yansıtmadığının görüleceğini, davalının diğer davalılardan .... San.Tic.Ltd.Şti ile seramik üretimi konusunda hiç bir bağlantısının olmadığını, bu firma ile birlikte hareket ederek haksız rekabet oluşumun ve taklit ürün üretiminin ispatı davacı firmaya düştüğünü, davalının diğer davalı ... Porselen'de ise taraflar arasında markaların tescili ve marka devri olmadan çok kısa bir süre çalıştığını, .... markasının davalı müvekkili diğer Davalı .... Porselen'den ayrıldıktan yaklaşık 2 yıl sonra tescil edildiğini ve bu nedenle bu markalarla da davalının ilgisinin olmadığını, davalı müvekkili ile illiyet bağının olmadığını, davalının, davacı ... Porselen'e ait firma sırı niteliğinde hiçbir bilgiyi almadığından kimse ile de paylaşmadığını, davacı aleyhine hiç bir eylemde bulunmadığını, iddialarının soyut olduğunu, İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E., ....Karar sayılı dava dosyasında dinlenen tanıkların davalının dava dilekçesindeki hiç bir beyanını doğrulamadıklarını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacılar vekiline davaya konu ettiği tescilsiz tasarımların olup olmadığı ve varsa hangi tescilsiz tasarımlar olduğu hususlarında beyanda bulunmak üzere kesin süre verildiği davacılar vekili 09/07/2021 tarihli dilekçesi ile, davalıların, dava dilekçelerinde de beyan ettikleri üzere müvekkilinin birden fazla tescilli ve tescilsiz tasarımlarını haksız ve hukuka aykırı şekilde kopyalayarak taklitlerini ürettiğini ve satmak suretiyle, haksız kazanç sağlayarak marka ve tasarımlar bakımından iltibas yarattığını ve müvekkilinin marka ve tasarım haklarını ihlal ettiğini, davalıların müvekkilinin üretim sırlarını kullanarak taklit ettiği çok sayıda tescilli ve tescilsiz tasarımı bulunduğunu, davalıların, tüm tasarımlarını müvekkilinin kataloglarından bire bir taklit ederek ürettiğini, davalılar tarafından taklit edilen, davacıya ait tasarımların, dilekçe ekinde karşılaştırmalı tablo olarak sunduklarını, müvekkiline ait tasarımların yer aldığı kataloğu sunduklarını beyan ettiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davacıya ait marka ve tasarım sicil kayıtları ve davalıya ait hükümsüzlüğü talep edilen marka sicil kayıtları celp olunmuştur.
... Porselen'e ait ticaret sicil kayıtları celp olunmuştur.
İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp olunmuş, tetkikinde; davacı ... Porselen Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından, davalılar ..,...., .... Porselen ve Seramik Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ..,...,...,..., .... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine, davalıların haksız rekabetlerinin tespiti talebine yönelik 01/12/2017 tarihinde dava açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı ... vekilince, Torbalı Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasından verilen Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Kararı dosyaya sunulmuş, müştekilerin ... Porselen Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, .... olduğu, şüphelinin ..,..,... ve ... olduğu, suçun, ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgeleri açıklamak olduğu, soruşturma sonunda 09/09/2020 tarihinde "...'a ait kişisel resim ve videolar olduğu 03/07/2020 tarihli bilirkişi raporunda tespit edildiği, müşteki şirkete ait teknik veri veya emarelerin olduğuna dair bir delilin bulunmadığı, yine dosya kapsamında iddia edilen ticari sır ile ilgili somut bir tespitin öne sürülmediği, Türk Ceza Kanununun 239.maddesinde düzenlenen "ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteki sırrı niteliğindeki bilgi ve belgeleri yetkisiz kişilere vermesi veya ifşa etmesi gerektiği, tüm dosya kapsamında şüpheli ...'ın yukarıda açık kimlik bilgileri yazılı diğer şüphelilere iddia edilen bilgi ve belgeleri verip veya ifşa ettiğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin, inandırıcı, somut ve yeterli delil bulunmadığına ilişkin 14/08/2020 tarihli bilirkişi raporunda mevcut olduğu anlaşılmakla şüpheliler hakkında kamu adına KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA" karar verildiği görülmüştür.
Davacılar vekilinin cevaba cevap dilekçesindeki tespit talebi üzerine dosya, http://www.....com.tr adlı internet sitesinin tüm içeriğinin ve alan adı aidiyet bilgilerinin tespiti hususunda rapor tanzimi için bilişim uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi 01/10/2019 tarihli raporunda; "http://www.....com.tr uzantılı alan adının 22/11/2017 tarihinde oluşturulduğu ve ".... Porselen ve Seramik Sanayi Ticaret Limited Şirketi" ismine kayıt/tescil ettirildiği, http://www.....com.tr isimli internet sitesinde; firma bilgisi olarak " ... Porselen ve Mutfak Eşyaları Sanayi Ticaret Limited Şirketi", adres bilgisi olarak ".... Mahallesi, .. Ada No:..., D: ..., .... Bağcılar/İstanbul" ve iletişim bilgileri olarak "+... (MERKEZ)", "+... (FABRİKA)", "Faks: +..." ve "e-mail: info@....com.tr" belirtildiği, mezkur sitede "..." ibaresinin alan adında, logoda firma adı ile birlikte (marka olarak), mail adresinde ve sitenin muhtelif yerlerinde kullanılmış olduğu, ayrıca sitenin "Ürünler" menüsü altında kategorize edilmiş ürün görsellerine yer verildiği" hususlarının tespit edildiği görülmüştür.
Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyası uyap çıktıları dosya içerisine alınmış, tetkikinde; talep edenin ... Porselen Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, karşı tarafın ... Porselen ve Seramik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, tespit sonucu alınan bilirkişi raporunda; "... Porselen Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait tescilli .... "..." porselen ürünün, tescil belgesindeki ürün görseline göre aleyhine tespit istenen ... Porselen ve Seramik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait ürünlerin fuarda sergilediği ürünlerle davalı ürün görsellerinde görüldüğü gibi oval kayık dizayn yapıda ürün tasarımının, benzer tasarımlar olduğu, tasarım açısından seçenek özgürlüğü bulunmakla birlikte tescilli tasarıma benzer dizayn form yapıda oluşturulan ürün tasarımının, bilgilenmiş genel kullanıcı izlenim algısında; yenilik ve ayırt edici özelliğin olmadığı, iltibas oluşturacak nitelikte benzer tasarımlar olduğu, tespit isteyen; ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait TPMK nezdinde, tescilli .... tasarıma ait "..." ürünün tescil belgesinde "..." olarak tasarlanmış porselen bir ürün olduğu, tescil belgesi görsellerinde, "..." görünümü olmakla birlikte ürün üzerinde lekesel yapıda desen dizayn yapıların görsellerde izlenemediği, ancak belge olarak dosyaya sunulan resimde lekesel desen yapıların görüldüğü, raporda yer alan görsele göre keşif esnasındaki ürünlerde aynı benzer desen dizayn lekesel yapının kullanıldığı, ancak tescil belgesi görsellerinde porselen ürün üzerindeki lekesel desen görülemediği" hususlarını tespit ettiği görülmüştür.
Davacılar vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş, kararın davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmuş ve dosyanın ilgili hukuk dairesine gönderildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .. . Hukuk Dairesi'nin 30/12/2019 tarih, .. esas, ... karar sayılı kararına istinaden değişik iş dosyasına rapor sunan bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi 16/03/2020 tarihli ek raporunda; "kök raporda belirtilen tespit bulguları ve tüm mevcut dosya kapsamı ışığında; ... Porselen Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait TPMK nezdinde tescilli ... tasarıma ait, "..." ürünün, tasarım olarak, seçenek özgürlüğü bulunduğu halde davalı ürün tasarımının; ayırt edilmeyecek derecede benzer ve genel izlenimde iltibas oluşturacak nitelikte bir tasarım olduğu, bilgilenmiş genel kullanıcı algısında; tasarımlar arasında belirgin farkla olmadığından, benzer tasarımlar olarak algılandıkları, mevcut durum itibariyle, davalı ürün tasarımının, davacının .... nolu "..." isimli tasarımına yönelik hukuki koruma haklarına tecavüz oluşturduğu" hususlarını tespit ve rapor etmiştir.
Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyasına ait gerekçeli karar dosya içerisine alınmış, tetkikinde; davacı ... Porselen Mutfak Eşyaları İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından, davalı ... Porselen Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi aleyhine, davalı adına kayıtlı ... (4) tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğü talebine yönelik dava açıldığı, yargılama sonunda mahkemece 10/06/2021 tarih, ... karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verildiği, dosyanın istinafta olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyası bekletici mesele yapılmış ise de davacı vekilinin başkaca talepleri de olduğundan, dosya, davacının davalıların davacı adına olan tescilsiz tasarımlar ile ... tescil nolu tasarımdan doğan haklarına tecavüzlerinin olup olmadığı, davalı ... Ltd. Şti'ye ait "..." markasının önceye dayalı hak sahipliği, benzerlik, karıştırma ihtimali, kötüniyet nedenleriyle hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı, yine davacı tarafça bu markanın dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık dönemde tescilli olduğu sınıflarda kullanımın olup olmadığı hususlarda rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 12/10/2022 tarihli raporlarında; "Davacı ...SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ’nin Türk Patent nezdinde ... no ile tescilli ve ... no ile tescilli markasının sahibi olduğu, Davacı ... PORSELEN SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ’nin Türk Patent nezdinde ... no ile tescilli ve ... no ile tescilli markasının sahibi olduğu, Davalının Türk Patent nezdinde ... no ile 35. Sınıfta tescilli ... markasının sahibi olduğu, Davalı adına ... no ile 35. Sınıfta tescilli ... markasının hükümsüzlük koşullarının mevcut olmadığı, Davalının kullanımlarının davacının tescilli markalarına tecavüz eder mahiyette olmadığı, Davacı tarafın incelenen ticari defterlerinin sahipleri lehine delil vasfına haiz olduğu, Davacı tarafından incelemeye sunulan satış faturalarının üzerinde, logo olarak, yada ürün açıklamalarında dava konusu ... markasının kullanılmadığı, ancak ürün açıklamalarında ürün kodlarının kullanıldığı ve bu kodların ürün görsellerinde ... markasının kullanıldığı, 2015, 2017 ve 2022 yılı kataloglarındaki ürün kodlarıyla örtüştüğü, davacı tarafın incelenen satış raporları ve faturaları üzerinde yapılan incelemede, dava tarihinden önceki 5 yıllık sürede, incelenen satışlarının % 95 nin bu kataloglarda görülen ürün satışları olduğu, Davacı tarafın, dava konusu markayı, dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık dönemde, tescilli olduğu 21. Sınıfta; yemek servis takımları, kap-kacak alt emtialarında ciddi biçimde kullandığı, Davacı tarafa ait ... (4) numaralı tasarım ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple benzer olarak algılandıkları" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
Davalı ... Porselen vekili 26/10/2022 tarihli dilekçesi ile, taraf markalarının benzer olmadığının bilirkişi raporunda tespit edildiğini, bilirkişilerin marka iltibas noktasında yaptıkları değerlendirmelere itirazlarının bulunmadığını, davacı adına tescilli ... (4) numaralı tasarımın Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi dosyasında yenilik unsuru bulunmadığı için hükümsüz kılındığını, dava dosyası içinde yer alan 2018 yılında yapılan değişik iş tespitleri, değişik iş bilirkişi raporlarının tarafının ... Porselen olduğunu, müvekkili ... Porselen aleyhine en ufak bir iddia ve delil olmadığını, tarafı olmadıkları değişik iş raporlarında bahsedilen tasarım kullanımları nedeniyle müvekkilinin hukuken yükümlü tutulamayacağını, Türk Patent kayıtlarıyla da aşikar olduğu üzere müvekkilinin, "..." markasını Şubat 2019 tarihinde devir/satın aldığını, müvekkilinin markayı devir/satın almasından tam 1 yıl önce yapılan değişik iş dosyasının da tarafı olmadığını, raporda yapılan, tescilsiz tasarım tespitlerine de katıldıklarını, davacıların devamlı suretle hukuka aykırı olarak yeni iddialar, belgeler vs sunduğunu, davayı karmaşık, çözümsüz bırakmaya çalıştığını, davacıların devamlı iddia ve taleplerini değiştirdiklerini, 2019 yılında açılan davada müvekkili aleyhine sadece marka ihlal ve marka hükümsüzlük davası yöneltilmiş iken 2022 yılında marka ihlal, marka hükümsüzlüğü, tescilli tasarım ihlali, tescilsiz tasarım ihlali iddialarının yöneltildiğini, işbu davada "tescilsiz tasarım" iddialarının sürülmesinin hukuka, usul kurallarına aykırı olduğunu, müvekkilinin savunma hakkının da ihlali olduğunu, davacıların hukuku kullanarak "haksız rekabet" yaptıklarını, açıklanan nedenlerle, davanın ilk açıldığı andaki talep ve iddiaları kapsamında yürütülmesini, savunma haklarını kısıtlayan, yargılamayı belirsizleştiren yeni iddia ve taleplerin reddedilmesini, müvekkili ... Porselen aleyhine yöneltilen iddia ve taleplerin reddedilmesini talep etmiştir.
Davacılar vekili 31/10/2022 tarihli dilekçesi ile, bilirkişi raporun, dosyada mevcut raporlarla çelişki arz ettiğini, 01/10/2019 tarihli bilirkişi raporuna ve 16/03/2020 tarihli bilirkişi raporuna göre, davalıların tasarım ve marka hakkına tecavüzünün sabit olduğunu, raporlara göre www.....com.tr alan adının davalılardan ... Porselen'e ait olduğunu, bu alan adını ... Porselen'in yarattığını, sonra marka tescili başvurusu yaptığını ve İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde derdest haksız rekabet davasından sonra hem alan adını hem de markayı, dolaylı bir şekilde ve olası yasal sorumluluktan kaçabilmek için davalı ... Porselen'e devrettiğini, davalıların, müvekkillerinin yıllarca emek ve çaba sarf ederek ürettikleri ürünü taklit ederek, ürettikleri ürünlerde farklılık bulunmadığının tespit edildiğini, bilirkişilerin kötüniyet tespitinin yerinde olmadığını, davalıların kötüniyetli olduklarını, kötüniyetli marka başvurularının hükümsüzlük nedeni olduğunu, ticari defterler ve mali kayıtların incelenmesi sonucu uyuşmazlık konusunun müvekkiline ait ürünün ciddi şekilde kullandığının tespit edildiğini, bilirkişilerin markasal yönden yaptığı değerlendirmeye katılmadıklarını, marka başvurusunun SMK kapsamında bir bütün olarak yorumlanması gerektiğini, bilirkişilerin marka hakkına tecavüz bakımından vardığı sonuca katılmadıklarını, açıklanan nedenlerle, itirazları doğrultusunda bilirkişi ek raporu alınmasına, yapılacak ek incelemede tarafların tescilli veya tescilsiz tüm katalog ve ürünlerinin ne seviyede benzerlik gösterdiğinin anlaşılması için karşılaştırmalı şekilde incelenmesine, davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili 01/11/2022 tarihli dilekçesi ile, mevcut dava dosyasında henüz ön inceleme yapılmadığını, en az 3 yıl önce oluşturulan değişik iş delil tespiti dosyasına dayanılarak rapor düzenlenmesinin usuli olarak mümkün olmadığını, davacının aynı amaçla İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde dava açtığını, davayı haksız rekabetten açtığını ve marka konusuna indirgediğini, davanın halen derdest olduğunu, davacı tarafın aynı konuda derdest olan davanın yanında ikinci bir dava açtığını, bu da davalının kötüniyetli olduğunu gösterdiğini, mahkemenin, davanın esasına girmeden derdestlik yönünden red etmesi gerekirken davayı sürdürmesini anlamadıklarını, derdestlik itirazın da bulunduklarını, müvekkilinin, davacılar ve davalılar arasında devam eden bu dava ile hiçbir ilgisi olmadığını, raporun usulsüz düzenlendiğini, dosyaya giren ve müvekkili ile hiçbir ilgisi ve bağlantısı olmayan raporun müvekkili açısından dikkate alınmaması gerektiğini, 2018 tarihli değişik iş dosyasının tarafı olmadıklarını, açıklanan nedenlerle, davanın ilk açıldığı andaki talep ve iddialar kapsamsında yürütülmesini, savunma haklarını kısıtlayan, yargılamayı belirsizleştiren yeni iddia ve taleplerin reddedilmesini, müvekkili aleyhine yöneltilen iddia ve taleplerin reddedilmesini, cevap dilekçeleri ve bu dilekçede ayrıntılarıyla açıklanan usul ve derdestlik itirazlarının dikkate alınmasını, davanın müvekkili açısından reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce 11/01/2023 tarihli ara karar ile, davacının ... tescil numaralı tasarımdan doğan haklarına tecavüz iddiasından kaynaklı davasının işbu dosyadan tefrikine karar verilmiştir.
Dava, davalıların, davacılara ait tescilsiz tasarımlarından ve davacılara ait tescilli markalarından doğan haklarına tecavüzlerinin tespiti, men'i, durdurulması ve eski hale getirilmesi ile, davalı ... Porselen'e ait .... tescil numaralı "..." markasının önceye dayalı gerçek hak sahipliği, benzerlik, karıştırma ihtimali ve kötüniyet nedenleriyle hükümsüzlüğü talebine yöneliktir.
Davacının marka hükümsüzlüğünün yanı sıra tüm davalılar aleyhine marka ve tasarım hakkına tecavüz davaları da talep etmiş olduğu; SMK 156/3 maddesi karşısında tecavüz davaları bakımından mahkememizin yetkili olduğu ve yerleşmiş Bölge Adliye Mahkemesi kararlarına göre dava yığılması halinde davalardan birinin yetkili olduğu mahkemede dava açılabileceği ve davların bir arada görülmesinin gerektiği anlaşıldığından yetki itirazının kabulü cihetine gidilmemiştir.
İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasına konu iddiaların, davalı ...'ın davacı firmada çalıştığı sürede vakıf olduğu ticari sırları diğer davalılarla paylaşmak suretiyle haksız rekabet eylemi olduğu, işbu davaya konu uyuşmazlığın ise davalıların eylem birliği içerisinde ve kusurlu bir şekilde marka tecavüzü bulunmak, davalı ... 'ın davacı firmada çalıştığı dönemde vakıf olduğu tescilsiz tasarım bilgileri vasıtasıyla tasarım hakkına tecavüzde bulunmak ve marka hükümsüzlüğü olduğu, davaya konu uyuşmazlığı sınai mülkiyet haklarının oluşturduğu ve derdestlik koşullarının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davalı ... Porselen'e ait markanın ve marka hakkına tecavüz iddia ve hükümsüzlüğü talebine yönelik yapılan değerlendirmede;
SMK'nun 25.md'si hükümsüzlük hallerini düzenlemektedir. Buna göre 5.md'deki mutlak red; ve 6.md'deki nisbi red sebepleri hükümsüzlük sebebidir.
SMK'nun 6/1 md'sine göre, tescil başvurusu yapılan bir markanın tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.
Karıştırılma ihtimali ortalama tüketicilerin her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyor ise doğrudan karıştırma ihtimali; eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırd ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırma ihtimalinden söz edilecektir.
Somut olayda davacının davaya dayanak markalarının asli ve ayırdedici unsuru "... " kelimesi; davalının hükümsüzlüğe konu markasının asli ve tek unsuru "..." ibaresidir. Söz konusu markalar arasında kısmi işitsel benzerlik bulunsa da markalar genel görünüm, algı, ses ve anlam olarak farklılaşmakta ve farklı olarak algılanmaktadır. Bu yönde tespitler içeren bilirkişi raporuna mahkememizce de hukuken iştirak edilmiştir.
Kötüniyet iddiası yönünden yapılan incelemede;
Kötüniyetten ne anlaşılması gerektiği ve hangi koşullarda varlığının kabul edilmesi gerektiği her somut olayda ayrıca değerlendirilmesi gereken bir husus olmakla birlikte "ticari dürüstlük kurallarına aykırı olarak ve başkasının markasını ele geçirmeye, başkasının markasının tanınmışlığından haksız yarar sağlamaya yönelik olarak, "önceki marka sahibini tescil konusu ürünleri pazarlamaktan alıkoyma, piyasaya girmesini engelleme amacı ile" yapılmış tesciller kötüniyetli kabul edilmektedir. Hukukumuzda iyiniyet asıldır. Yani kötüniyet iddiasında bulunan bu iddiasını ispat külfeti altındadır. Davaya konu olayda davalının davaya konu ... ve .... tescil numaralı markalarının kötüniyetli tesciline delalet eder yeterli ve somut delil dosyaya sunulmadığından ve özellikle davalı yanın davacı markası ile karıştırma ihtimali olmayan bir markayı tescil ettirmiş olduğunun kabulü karşısında bu iddianın ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır.
Tescilli markalardan doğan haklara tecavüzün tespiti davası yönünden yapılan değerlendirmede;
SMK'nun 6/1 md'sinde nisbi red nedeni olarak düzenlenen karıştırma ihtimali, aynı kanunun 7/1 md'sinde marka hakkına tecavüz hali olarak yer almaktadır. SMK'nun 6/1 md'sine göre, önceki marka ile tescil başvurusu yapılan marka aynı ya da benzer ise sınıflar da aynı ya da benzer ise bu başvuru itiraz üzerine red edilir. SMK'nun 25/1 md'si gereğince hem 5.md'de yazılı mutlak red nedenleri , hem de 6.md'de yazılı nisbi red nedenleri birer hükümsüzlük nedenidir. Marka koruma kapsamına ilişkin SMK'nun 7/1-b md'sine göre ise, marka sahibi "tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerde aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılmasını engelleyebilir ve bu durum aynı zamanda marka hakkına tecavüz olarak nitelendirilmektedir.
Davalı yanın fiili markasal kullanımlarının tescilli olan markadan uzaklaşarak davacı markalarına yanaşma iradesi göstermediği, tescilli markasının ise hitap olunan ortalama tüketici nezdinde, bütünsel değerlendirmede, farklı olarak algılandığı, bu itibarla marka hakkına tecavüzün yasal koşullarının oluşmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
Tescilsiz tasarımlardan doğan haklara tecavüzün tespiti davası yönünden yapılan değerlendirmede ise; davacının tescilsiz tasarım hakkına tecavüz iddiasında bulunduğu ancak davaya konu ettiği tescilsiz tasarımlarına ilişkin net ve incelemeye esas olacak şekilde veri ve delil sunmadığı, bu itibarla tescilsiz tasarımların her birinin ayrı ayrı tasarım korumasından yararlanıp yararlanmayacaklarının tespit olunamadığı anlaşıldığından söz konusu talepler yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davacıların tescilsiz tasarımdan doğan haklarına tecavüz; tescilli markalarından doğan haklarına tecavüz ve davalı ... Porselen Limited Şirketine ait .... tescil numaralı markanın hükümsüzlüğü davalarının ayrı ayrı REDDİNE,
2-Alınması gereken 179,90 TL harçtan, peşin alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 135,50 TL harcın, davacılardan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davalılar ... ve ... Porselen kendilerini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen tescilsiz tasarımdan doğan haklara tecavüzün tespiti davası yönünden 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davacılardan alınarak, davalılar ... ve ... Porselen'e verilmesine,
4-Davalılar ... ve ... Porselen kendilerini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen tescilli markalardan doğan haklara tecavüzün tespiti davası yönünden 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davacılardan alınarak, davalılar ... ve ... Porselen'e verilmesine,
5-Davalı ... Porselen kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen marka hükümsüzlüğü davası yönünden 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davacılardan alınarak davalı ... Porselen'e verilmesine,
6-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderinin üzerlerinde bırakılmasına,
7-Davalı ... Porselen tarafından yapılan 250,00 TL yargılama giderinin, davacılardan alınarak davalı ... Porselen'e verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliyesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/02/2023
Katip ....
¸
Hakim ...
¸