T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/277
KARAR NO: 2022/214
DAVA: Tasarımdan Doğan Haklara Tecavüzün Tespiti, Durdurulması ve
Önlenmesi
DAVA TARİHİ: 22/06/2020
- BİRLEŞEN BAKIRKÖY .. FSHHM ... ESAS SAYILI DOSYASI -
DAVA: Tasarımdan Doğan Haklara Tecavüz Nedeniyle Tazminat
DAVA TARİHİ: 13/11/2020
KARAR TARİHİ: 14/10/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 14/11/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Tasarımdan Doğan Haklara Tecavüz davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin tekstil sanayinde tasarım faaliyetinde bulunmakta olup, Türk Patent Enstitüsüne 19.12.2019 tarihinde ..... tescil başvurusu yapıldığını, müvekkiline ait ..... numaralı Endüstriyel Tasarım Tescil Başvuru Formundaki 37 nolu tasarımı ile diğer başkaca tescilli ve tescilsiz tasarımlarının taklitlerinin davalı ..... San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. Tarafından "....." markasıyla haksız olarak üretilmiş ve satışı yapılmak suretiyle müvekkilinin tasarımlarınin ihlal edildiğini, davalı ..... TEKSTİL SAN. TİC. LTD. ŞTİ. (....) ise diğer davalı ..... San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. tarafından "....." Markasıyla üretim ve satışı yapılan taklit ürünleri kendisine ait iş yerinde ve yine kendisine ait .... adlı .... satış sayfasında satışı gerçekleştirilmekte olduğunu, davalı ..... TEKSTİL SAN. TİC. LTD. ŞTİ. (....) dan diğer davalı tarafından "....." markasıyla üretim ve satışı yapılan taklit ürün örneği satın alınmış olup buna dair satış fişinin ekte olduğunu, mahkemece müvekkiline ait orijinal ürün ile davalı ürünü karşılaştırıldığında, çıplak göz ile dahi davalı ürünün müvekkiline ait orijinal tasarımın birebir aynısı olduğunu, davalının müvekkilinin endüstriyel tasarım hakkını ihlal ettiği görüleceğini, davalının bu eyleminin SMK'ya göre tasarım hakkına tecavüz oluşturduğu gibi TTK'daki haksız rekabete ilişkin hükümlere de aykırılık teşkil ettiğini, tasarım hakkına tecavüz oluşturmamış olması durumunda dahi bu kez de TTK'ya göre haksız rekabet oluşturdukları gerekçesiyle sonuca gidilmesi talebinde olduklarını, açıklanan gerekçelerle, davalıların tasarım haklarına tecavüzünün tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, hükmün ilanını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ..... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ile, Arabuluculuk dava şartı olup dava konusu arabuluculuk yasasına tabi olup dava şartı eksikliği nedeni ile öncelikle davanın reddini talep ettiklerini, MK m. 29/2 uyarınca, SMK 19/2’ye göre Tecavüz davasına dayanak markanın dava tarihi itibarı ile Türkiye’de en az beş senedir tescilli olması şartı ile ve davalı talebi üzerine dava tarihinden önceki beş sene içerisindeki ciddi kullanımının davacı ispatı gerektiğini, ciddi kullanımın ya da kullanmamaya dair geçerli sebeplerin sunulamaması halinde davanın reddi gerektiğini, dava dilekçesinde belirtilen hususlar bakımından öncelikle müvekkilinin Sorgun ilçesinde giyim mağazası bulunmaktadır mağazaya gelen ürünleri toptancılar vasıtasıyla aldığını, bahsi geçen ürünlerin TPE tarafından tescil edildiğini bilmediğini, ürünlerin toptancılar tarafından getirildiğini, dava dilekçesinde tescilsiz ürünler belirtilmiştir lakin SMK 1/2. Ve SMK 33/1 fıkrasına göre kanun tescilsiz ürünleri kapsam dışı bıraktığını, somut olay açısından müvekkil firma ... San Ve Dış Tic Ltd Şti firmasının müşterisi olduğunu, ikinci dikkat edilecek hususun ise müvekkilinin almış olduğu ürünler üzerinde yer alan .... markası isim ve ünvanların ..... San Ve Dış Tic Ltd Şti ne ait olduğunu, müvekkilinin de bu firma ürünü olarak teminini yaptığını, karşı tarafın çıplak gözle ayırt etme iddiası ancak iki ürün arasında mukayese ile ortaya çıkacağını, fakat firmaları ticari teamüller gereği gidip ticarethaneden siparişini vermekte olup dünyadaki tüm ürünlerin tasarımını bilme zaruretinde olmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine ve vekalet ücreti ile tüm yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ..... San ve Dış Tic Ltd Şti adına dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davaya cevap vermediği anlaşılmakla davanın reddini istediği kabul edilmiştir.
Bakırköy ..... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 20/04/2021 tarih, ... esas,... karar sayılı kararıyla dosyanın işbu dosya ile birleştirilmesine karar verildiği görülmüştür.
BİRLEŞEN DOSYADA DAVA : Davacı vekili Birleşen Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasındaki dava dilekçesi ile, dava açılmadan önce dava konusu tasarım nedeniyle davalı ..... ve ..... Tekstil aleyhine delil tespiti istemli tasarım hakkına tecavüzün tespiti önlenmesi ve durdurulması davası açıldığını, işbu dosyanın birleştirilmesine karar verilmesini, müvekkilinin TPMK nezdinde ..... tescil nolu tasarımın sahibi olduğunu, müvekkiline ait ..... numaralı tasarımı ile diğer başkaca tescilli ve tescilsiz tasarımlarının taklitlerinin, davalı ..... San ve Dış Tic Ltd Şti tarafından "..." markasıyla haksız olarak üretildiğini ve satışı yapılmak suretiyle müvekkilinin tasarımlarının ihlal edildiğini, tasarım hakkına tecavüz eyleminin davalı .....'in ticari faaliyeti çerçevesinde yapıldığını, diğer davalı gerçek kişi ... ve ....'in davalı şirketi müdürü olarak haksız fiili bizzat gerçekleştiren kişiler olduğundan davalıların davaya taraf yapıldığını, davalı ..... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti'nin ise diğer davalı ..... tarafından "..." markasıyla üretim ve satışı yapılan taklit ürünleri kendisine ait işyerinde ve yine kendisine ait ... adlı .... satış sayfasında satışının gerçekleştirildiğini, tasarım hakkına tecavüz eyleminin davalı ..... Tekstil San Tic Ltd Şti ticari faaliyeti çerçevesinde yapıldığını, diğer davalı gerçek kişi .....'in davalı şirketin müdürü olarak haksız fiili bizzat gerçekleştiren kişi olduğunu, bu nedenle davaya taraf yapıldığını, Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu ile tasarım hakkına tecavüzün varlığının tespit edildiğini, davalıların müvekkiline ait tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüz ettiklerini, bu nedenle şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat, 100 TL itibar tazminatının delil tespiti yapılan tarihten itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini, 20.000,00 TL manevi tazminatın delil tespiti yapılan tarihten itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DOSYADA CEVAP : Davalılar ..... Tekstil ve ..... cevap dilekçesi ile, davaya yetki ve görev bakımından itiraz ettiklerini, davacı vekilinin davayı bulunduğu yer mahkemesinde açmasının iyiniyet göstergesi olmadığını, davacı vekilinin beyanında yer alan taklit ürünleri müvekkiline ait .... hesabından yapıldığına dair beyanları kabul etmediklerini, bahsi geçen instagram hesabının müvekkiline veya bağlı olduğu ticari işletmelere bağlı olmadığını, davacının dava dilekçesinde hangi davalı tarafa karşı beyanlarda bulunduğunun belirli olmadığını, davacı tarafın TTK'daki haksız rekabet hükümlerine dayanmasına itiraz ettiklerini, müvekkilinin davaya konu ürünleri toptancıdan aldığını, ..... markasının ..... San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti, ..... Tekstil Otomotiv Emlak Gıda İnşaat Tarım Hayvancılık Tic. San.Ltd. Şti.'ye ait olduğunu, davacının davasının kötüniyetli olduğundan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ..... San ve Dış Tic Ltd Şti, ... ve ... adına dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davaya cevap vermediği anlaşılmakla davanın reddini istediği kabul edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davacıya ait tasarım sicil kayıtları celp olunmuştur.
Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyası ve işbu dosya üzerinden düzenlenen iddianame üzerine, sanıklar ..., .... ve ..... isimli şahısların cezalandırılmasına ilişkin ceza davası açılan Bakırköy .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası uyap üzerinden celbedilerek dosyaya konulmuştur.
Davacı vekilinin tespit talebi üzerine dosyanın tensiben bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişinin 11/08/2020 tarihli raporunda; "..... tescii numaralı Tasarım No 37 numaralı Tasarım Tescil Belgesi'nin 19.12.2019 tarihinde "... SAN. VE DIŞ TİC.A.Ş.” adına tescil başvurusunda bulunulduğu ve 19.12 2019 tarıhirde tescil edildiği ve 27.05.2020 tarihinde bülten edildiği, davalılardan ..... San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının "... Mah. ... Sok No:15 Güngören/İstanbul" adresinde bulunan toptan satış yapılan mağazasına davacı modeline benzer faklı renklerde toplam 20 adet ürün bulunduğu, davacı fırmanın ..... numaralı tescil belgesinde yer alan Tasarımı No.37 numaralı modeli ile davalı ..... firmasının toptan satış mağazasında bulunan model karşılaştırıldığında; iş bu tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim açısından birebir aynı olduğu, davalı tarafından, davacı firmanır firmanın kendi ortalanma algıdakı tüketici kitlesince iltibasa ve aldatmaya yol açacak şekilde tescilli tasarım görsellerinin taklit yolu ile üretilmesi ile piyasaya sunulduğu, davacı fırmanın ..... numaralı Tescil Belgesinde yer alan Tasarım No 37 numaralı modeli ile diğer davalı ..... Tekstil Otomotiv Emlak Gıda İnş Tarım Hayvancılık Tıc ve San Ltd Şti firmasından davacı vekili tarafından satırn alınıp dosyaya sunulan model karşılaştırıldığında; iş bu tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim açısından birebir aynı olduğu, davalı tarafından, davacı firmanın kendi ortalanma algıdaki tüketici kitlesince iltibasa yol açacak şekilde tescilli tasarım görsellerinin taklit yolu ile üretilmesi ile piyasaya sunulduğu, davalılardan ..... Tekstil Otomotiv Emlak Gıda İnş Tarım Hayvancılık Tic. ve San Ltd Şti frmasına .... adlı ... he.sabında yapılan araştırmaların sonucunda davacı firma vekilnin salın alıp dosyaya sunduğu numunenin davalının ... hesabında 17 Haziran 2020 tarhinde satışa sunulduğu ve ürünlerde ... ibareli marka ve beden etiketleri kullanıldığı" hususlarını rapor ettiği görülmüştür.
Dosya, ana dava ve birleşen dava yönünden, davalıların, davacı adına kayıtlı tasarımdan doğan haklarına tecavüzünün bulunup bulunmadığı, maddi, manevi ve itibar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 01/11/2021 tarihli raporlarında; "A-ASIL DAVA AÇISINDAN; Davacı tarafa ait ..... numaralı tasarım tescili ile .... sosyal paylaşım adresinde yer alan ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Davacı tarafa ait ..... numaralı tasarım tescili ile dosya kapsamında hazırlanan bilirkişi raporunda yer alan ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, B- BİRLEŞEN DAVA AÇISINDAN; Davacı ve davalılardan ..... Giyim’ e ait incelenen ticari defterlerin sahipleri lehine delil vasfına haiz olduğu, diğer davalı ..... Tekstil’in şirket merkezinin Yozgat ilinde olması nedeniyle ticari defterlerinin incelenemediği, Mahkeme tarafından, davalıların kullanımlarının, davacı tarafın tasarım hakkına tecavüz olduğu yönünde karar verilmesi halinde, davalılar tarafından piyasada satışa sunulan dava konusu tasarıma ait elbiseyi, davacı taraf piyasada satışa sunmuş olsaydı, asgari üretim adetleri dikkate alınarak yapılan hesaba göre, davacı tarafın elde edeceği muhtemel kazancın 35.695,00 TL’ sı olarak hesap edildiği, Mahkeme tarafından, her iki davalı için ayrı ayrı maddi tazminata hükmedilecek ise hesaplanan tutarın her iki davalı için ayrı ayrı takdir edilebileceği, Nihai takdir mahkemeye ait olmak kaydı ile itibar tazminatı koşullarının mevcut olmadığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
Davacı vekili 15/11/2022 tarihli dilekçesi ile, mahkemece alınan bilirkişi raporları ile tasarım hakkına tecavüzün varlığının tespit edildiğini, bilirkişi raporunda 500 adetlik üretim üzerinden tazminat hesabı yapılmasının hatalı olduğunu, davalının ticari kayıtları maddi tazminata ilişkin hesaplamada esas alınmayacağından, ürün adedinin tespiti açısından Yargıtay tarafından seri üretim esaslarının baz alınarak kabul edilen ürün adedinin hesaplamada kullanılmasınını gerektiğini, raporda belirtilen tazminat miktarının herhangi bir caydırıcılığı bulunmadığı gibi müvekkilinin zararlarını da gidermeye elverişli olmadığını, bilirkişi raporunda itibar tazminatı hesaplanılmamasının hatalı olduğunu, bilirkişi raporunda itibar tazminatına ilişkin herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın itibar tazminatı koşullarının oluşmadığının iddia edilmesinin hatalı olduğunu, itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasını talep etmiştir.
Davalı ..... San ve Dış Tic Ltd Şti vekili 15/11/2021 tarihli dilekçesi ile, davacı firmanın yeni ve ayırt edici olmayan ürününü kötüniyetli olarak tescil ettirdiğini, dava açmak suretiyle kazanç elde etmeyi amaçladığını, bilirkişi raporunda müvekkilinin üretmiş olduğu ürün ile davacıya ait tescilli ürünün birbirinden farklı ürünler olduğunu, tekstil sektöründeki abiye modellerinin birçoğunun birbirine benzediğini, davacı tarafın tescil almış olduğu ürünün piyasada mevcut olan birçok firma tarafından üretilen bir ürün olduğunu, piyasada "..." model olarak nitelendirilen ürünün davacıya münhasır olduğundan söz etmenin mümkün olmadığını, tazminat hesaplamasında, bilirkişinin istediği ürünlerle alakalı tüm bilgi ve faturaların bilirkişiye teslim edilmesine rağmen defterlere göre değil de farazi bir hesapla 500 adet ürün ürettiğini ve davacı tarafın kar marjını defterlerinden gözeterek hesaplamasının anlaşılamadığını, davacının kar marjının yüzde 50'den fazla olmasının dosyaya sunulan maliyet raporunun da gerçek olmadığını, davacının kendisinin düzenlediği bir evrak olmasının göz ardı edildiğini, davalı tarafa ait üretim kesin olarak tespit edilemediğinden tahmini olarak 500 adet üretim yapılabileceği belirtilerek hesaplama yapılmış olmasının anlaşılamadığını, tahmini olarak hiç üretim yapılama ihtimalinin de olduğunu ve buna göre hesaplama yapılmadığını, olasılıklarla bir bilirkişi raporu düzenlenecekse tüm olasılıkların hesaplanmasının gerektiğini, pandemi döneminde olduğundan dolayı müvekkili şirketin ticari olarak zor günler geçirdiğini, davacı firmanın büyük bir ticari hacme sahip olmadığını, bilirkişinin tahmini olarak yapmış olduğu üretim adedini kabul etmediklerini, tazminata ilişkin de raporu kabul etmediklerini, rapor doğrultusunda davacı tarafın itibar tazminatı talebinin reddi gerektiğini, bilirkişi raporunda eksiklikler olduğundan ek rapora gönderilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 19/11/2021 tarihli dilekçesi ile, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda maddi tazminat taleplerini 1.000,00 TL'den 36.695,00 TL'ye arttırdıklarını beyan ettiği görülmüştür.
Sunulan bilirkişi raporuna göre davalı ..... Tekstil'in ticari defterlerinin incelenemediği anlaşıldığından mahal mahkemesine talimat yazıldığı, Sorgun ..... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... talimat sayılı dosyası üzerinden alınan bilirkişi heyet raporunda; "..... ..... San. Ltd. Şti.’ ne ait ticari defter tasdikinin zamanında yapılmış olduğu, ticari defterin şekil açısmdan usulüne uygun tutulmuş olduğu, kayıtlan birbirini doğruladığı, detaylı ve ayrıntılı bir muhasebe kayıt sistemi kullanılmadığı, ..... Teks. Otom, Emlak Gıda İnş. Tarım Hay. Tic. San. Ltd. Şti.’ nin 2020 yılı Yevmiye defteri açılış kaydında; Diğer Davalı ..... San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti.’ nin borç ya da alacağının olmadığı, Kapanış kaydında Diğer Davalı ..... San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti.’ nin borç ya da alacağının olmadığı, ..... ..... San. Ltd. Şti.’ nin 2019/2020 Yılları Gelir Tablolarına istinaden; 2019 yılında 40.307,68 TL, 2020 yılında 30.080,65 TL kar elde ettiği, elde edilen karların muhasebe kayıt sisteminin elvermemesi sebebiyle ürün ürün, reyon reyon, firma tespitininin yapılamadığı, %25 kar marjı kabul edilecek olursa 7.520,16 TL ..... ..... San. Ltd. Şti.’ nin dava konusu maldan kar elde ettiği, %35 kar marjı kabul edilecek olursa 10.528,23 TL ..... ..... San. Ltd. Şti.’ nin dava konusu maldan kar elde ettiği, %50 kar marjı kabul edilecek olursa 15.040,33 TL ..... ..... San. Ltd. Şti.’ nin dava konusu maldan kar elde ettiği, %65 kar marjı kabul edilecek olursa 19.552,42 TL ..... ..... San. Ltd. Şti.’ nin dava konusu maldan kar elde ettiği, %75 kar marjı kabul edilecek olursa 22.560,49 TL ..... ..... San. Ltd. Şti.’ nin dava konusu maldan kar elde ettiğine, Davacı tarafa ait ..... numaralı tasarım tescili ile .... D.İŞ sayılı dosya kapsamında ve Bakırköy .. FSHM ..... dosya kapsamında hazırlanan 01.11.2021 tarihli bilirkişi hevet raporunda sabit olduğu üzere:her iki raporda yer alan ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı,bu sebeple benzer olarak algılanabilecekleri, Davacı tarafa ait ..... numaralı tasarım ile ... D.tŞ sayılı sayılı dosya kapsamında ve Bakırköy .. FSHM ..... dosya kapsamında hazırlanan 01,11,2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda sabit olduüu üzere;her iki raporda yer alan ürün görselleri arasında genel görünüm itibariyle benzerlik olduğundan ve bu benzerlik iltibasa neden olduğundan davacı adına tescilli tasarımın ve davacı tarafından üretilen ürünler ile davalıda tespit edilen ürünler arasında karıştırılmanın olduğu" hususlarının tespit edildiği görülmüştür.
Davalılar ..... .... Sanayi Ltd. Şti. ve ..... vekili 27/05/2022 tarihli dilekçesi ile, müvekkilinin dava konusu ürünü toptancıdan aldığını, almış olduğu toptancının dosyada taraf olduğunu, diğer davalı tarafla yapmış oldukları ticarete ilişkin faturayı ibraz ettiklerini, bu yönde bilirkişilerin değerlendirme yapmadıklarını, müvekkilinin pandemi nedeniyle ürünleri bizzat kendisinin gidip almadığını, toptancının getirmesiyle aldığını, bu alım satımın salgın yüzünden elbiselere ilişkin kontrol yapamadığını, elbiselerin patentli olduğunu bilebilecek ve öngörebilecek durumda olmadığını, bu durumun mücbir sebep olarak değerlendirilmesini ve buna göre karar verilmesini, raporda yıllık karı 20 bin TL olan firmanın sadece birkaç parça ürünün varlığı söz konusu iken bundan yıllık karının üzerinde hesaplama yapılmasının açık hesap hatası olduğunu, açıklanan nedenlerle tekrar ek rapor alınmasını talep etmiştir.
Ana dosyada, dava, davalıların davacıya ait tasarımdan doğan haklarına tecavüzünün tespiti, durdurulması ve önlenmesi; birleşen dosyada, davalıların, davacıya ait tasarımdan doğan haklarına tecavüzü nedeniyle maddi, manevi ve itibar tazminatı talebine yöneliktir.
SMK'nun 55.md'sine göre tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Burada kanun koyucu patent ve faydalı modelden farklı olarak fonksiyona değil, görünüme koruma bahsetmiştir. Bu nedenle tecavüz iddiaları da ürünün "görünümü" nazara alınarak değerlendirilmelidir.
Bir tasarımın koruma kapsamı belirlenirken o tasarımın bilgilenmiş kullanıcı gözünde oluşturduğu genel izlenim ile bariz bir benzerlik gösteren bütün tasarımların birlikte dikkate alınması gerekir. Kıyaslanan tasarımlar arasında sadece küçük ayrıntılarda farklılık varsa tasarımların aynı olduğu kabul edilir. Yine bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim ile herhangi bir tasarımın böyle bir kullanıcı üzerinde oluşturduğu genel izlenim arasında genel bir farklılık varsa tasarım ayırd edici niteliğe sahip demektir. Burada, tasarım alanında, özellikle dikkat edilmesi gereker husus korumanın, görünüm, şekil, doku ve ergonomi gibi özelliklere hasredilmesidir. Tasarım hakkı ürün ve eşyaların teknik işlevini değil, dış görünümünü konu etmektedir.
Tüm dosya kapsamı, mevcut delil durumu, alınan bilirkişi raporları ve yukarıda değinilen yasal düzenlemeler topluca değerlendirildiğinde;
Davalılara ait ürünler ile davacıya ait ..... numaralı tasarım arasında bilgilenmiş kullanıcı gözünde, belirgin farklılıkların bulunmadığı, tasarımların benzer olarak algılanacağı, bu itibarla tasarım hakkına tecavüzün yasal koşullarının bulunduğu kanaatine ulaşılmıştır.
Maddi tazminat yönünden, sunulan deliller ve defterlere göre yapılan inceleme sonucunda kesin ve net bir sonuca ulaşmanın mümkün olmadığı, miktarın mahkememizce TBK 50-51.mdleri ile çerçevesinde takdir edilmesi gerektiği, somut olayın özellikleri, oluşan zararın derecesi ve tecavüz fiilinin boyutuna göre 30.000,00TL maddi tazminata hükmedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
İhlal edilen hakkın boyutu, kusurun derecesi ve tarafların mali durumları nazara alınarak talep edilen 15.000,00 TL manevi tazminatın dosya kapsamına uygun olacağı kanaatine ulaşılmıştır.
Gerçek kişi davalıların tecavüz fiilini gerçekleştiren şirketin yetkili müdürleri oldukları ve tazminattan birlikte sorumlu oldukları anlaşılmıştır.
Davacının itibar tazminatı talebine gelince; Yüksek Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 05/05/2016 tarih ve ... Esas- ... Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere; "... itibarı kavramı, ... ile inşa edilen imajı ifade etmektedir. Zira imaj ve güven oluşturmanın bir maliyeti vardır. İtibar zararı ise inşa edilen veya edilmekte olan imajın zedelenmesi nedeniyle doğan zarardır. İtibar tazminatı belirlenirken, bir taraftan imaj inşası için gerçekleştirilen giderlerden hareket ederek zararın giderilmesi için yapılması gereken (reklam kampanyası gibi) giderleri dikkate almalı, diğer taraftan da itibar kaybının manevi yönünü göz önünde tutulmalıdır." Somut uyuşmazlıkta, davalıların kötü üretim ve pazarlama yaptığı hususu ispatlanamadığı gibi, davacının imajının zedelendiği hususu da ispatlanamamıştır. Keza bozulan imajın düzeltilmesi için herhangi bir masraf yapılması gerektiği de ispatlanamamıştır. Bu itibarla, itibar tazminatına yönelik talebin reddi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Ana dosyada;
1-Davacının davasının KABULÜ ile,
-Davalının davacıya ait ..... numaralı tasarımından doğan haklarına tecavüzünün tespiti ile bu tecavüzün durdurulmasına ve önlenmesine,
-Hüküm özetinin masrafı davalı taraftan karşılanmak suretiyle Ulusal çapta yayın yapan trajı en yüksek üç gazeten birinde ilanına,
2-Alınması gereken 80,70 TL harçtan, peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile 26,30 TL harcın, davalılardan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 54,40 TL peşin harç, 54,40 TL başvurma harcı, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti, 462,60 TL posta/tebligat/talimat masrafı olmak üzere toplam 7.462,60 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Birleşen Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasında;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile,
-TBK 50-51md. nazara alınarak 30.000TL maddi, 15.000TL manevi tazminatın 14/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat talebi ile itibar tazminat talebinin reddine,
2-Alınması gereken 3.073,95 TL harçtan, davacı tarafça yatırılan 360,34 TL peşin harç ve 610,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 2.103,61 TL harcın, davalılardan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen maddi tazminat davası yönünden 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen manevi tazminat davası yönünden 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesine göre reddedilen maddi tazminat davası yönünden 6.695,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen manevi tazminat davası yönünden 5.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
7-Davacı tarafça yapılan 630,00 TL yargılama giderinin, davanın kabul ve reddi oranında hesaplanan 500,04 TL'sinin, davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı tarafça yatırılan 360,34 TL peşin harç, 54,40 TL başvurma harcı ve 610,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.024,74 TL harç giderinin, davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
9-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliyesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile bir kısım davalılar vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/10/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır