T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/68 Esas
KARAR NO: 2021/97
DAVA: Faydalı Modelden Kaynaklı Tecavüzün Tespiti, Önlenmesi, Durdurulması, Tazminat
DAVA TARİHİ: 09/02/2018
KARŞI DAVA: Faydalı Model Hükümsüzlüğü
KARŞI DAVA TARİHİ: 16/03/2018
KARAR TARİHİ: 04/06/2021
K. YAZILDIĞI TARİH : 21/06/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Faydalı Model Belgesi (Faydalı Md. İtibarının Kaybı Nedeniyle Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile, ...... Y sayılı faydalı modelin müvekkili adına tescilli olduğunu, davalının "Esnaf Sarayı ..." logosu ile ...... linki üzerindenfaydalı modele konu olan mekanizmalı kredi kartlığını deri cüzdanın ayrılmaz parçası olarak satışa sunduğunu, bu eylemin müvekkilinin korunan hakkına tecavüz niteliğinde haksız fiil olduğunu, müvekkilinin ticari itibarına zarar verildiğini, davalıya ihtarname gönderildiğini ancak davalının tecavüz teşkil eden eylemlerinden vazgeçmediğini, bu nedenle tecavüzün tespitine, önlenmesine, durdurulmasına, kaldırılmasına, 10.000,00 TL maddi, 2.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE KARŞI DAVA : Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesi ile, davacı-karşı davalının faydalı model belgesinin buluş olmadığını, yenilik içermediğini, bu tekniğin daha önceden de kullanıldığını, diğer ürünlerden ayırt edici yönünün bulunmadığını, ürünün dünya çapında bilinen, üretilen ve satılan bir ürün olduğunu, bu sebeple davacı adına tescilli ...... Y sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesini, asıl dava yönünden ürünün tüm dünyada bilindiği, üretildiği ve satıldığı; yeni olmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davacı adına kayıtlı faydalı model tescil belgeleri celp olunmuş, dosya esas dava yönünden davalı-karşı davacının, davacı-karşı davalı adına tescilli olan ...... Y sayılı faydalı modeline tecavüz edip etmediği, tecavüz söz konusu ise davacının isteyebileceği maddi ve manevi tazminat tutarı; karşı dava yönünden davacı-karşı davalı adına tescilli olan ...... Y sayılı faydalı modelin yenilik unsurunu taşıyıp taşımadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında rapor tanzim etmek üzere bilirkişilere tevdi edilmiştir.
Bilirkişiler 09/05/2019 tarihli raporlarında; "davacı-karşı davalı tarafından faydalı model belgesine tecavüz ettiği belirtilen ürünler ile ilgili sunulan görsellerin en azından iç mekanizmasının/parçalarının görülememesinden dolayı faydalı model belgesinin belirlediği koruma kapsamı açısından değerlendirme yapmak için yeterli olmadığı, bundan dolayı söz konusu faydalı modelin koruma kapsamının ihlali ile ilgili bir değerlendirme yapmanın mümkün olmadığı; heyetlerine mali bilirkişi atanmamış olması ve faydalı model belgesine bir ihlal olup olmadığı sonucuna ulaşılamamış olmasından dolayı tazminat tutarının hesaplanmasına gerek olmadığı ve hesaplanamadığı, davalı karşı davacı tarafından açılan hükümsüzlük davasında sunulan belgelerin TR ...... nolu faydalı model belgesinin başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğunu kanıtlayan bir bilgi/ibare bulunmaması, yapılan teknik incelemede de eski tarihli bir arşiv kaydına ulaşılamadığından dolayı bu delillerin hükümsüzlük açısından değerlendirmeye alınmadığı, bu doğrultuda TR ...... nolu faydalı modelin yenilik içerdiği ve 551 nolu KHK 5.maddesine uygunluk gösterdiği" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
Davacı vekili 15/06/2019 tarihli dilekçesi ile, mahkemeye delil listeleri ile birlikte sundukları orijinal ürünleri ve toplanan tüm delillere rağmen elde hiçbir veri yokmuş gibi değerledirme yapılmasını kabul etmediklerini, eğer eksik bir husus var ise bunun taraflarına her şekilde iletilebilmesi mümkün iken bunun yerine sonuç temin etmeyecek bir rapor tanzimini makul görmediklerini, rapora itiraz ettiklerini, ek rapor alınmasını talep ettikleri görülmüştür.
Dosya tarafların sunmuş oldukları ürünler ve iddiaları hususlarında inceleme yaparak ek rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 21/01/2020 havale tarihli raporlarında; "mahkeme tarafından dava dosyasına sunulması istenen dava konusu ürün ile ilgili olarak sunulmuş ....... firmasına ait kartlığın, yapılan inceleme sonucunda TR ...... nolu faydalı model belgesinin ana istemindeki bütün unsurları içermediği için davacının faydalı model belgesinden doğan haklarına tecavüz etmediği" yönündeki raporlarını sundukları görülmüştür.
Davacı vekili 31/01/2020 tarihli dilekçesi ile, verilen ara karara rağmen davalı tarafından davalıya ait ürün sunulmadığını, buna rağmen ....... markalı ürünün davalı-karşı davacının ürünüymüş gibi değerlendirerek müvekkili faydalı model ile kıyaslanarak taklit unsuru taşımadığı yönünde verilen raporun hatalı olduğunu, davalı ticari defter ve kayıtları ile internet satışları üzerinden inceleme yapılmak üzere eksiklikler ikmal edildikten sonra dosyanın hesap bilirkişisine tevdine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce ...... markalı ürünün davalı yana ait olmadığı hususuna dikkat eçekilerek ve davalının ürün örneği sunmadığı hususu belirtilerek tecavüz iddiaları yönünden mevcut deliller ışığında ek rapor tanzimin istenilmesine karar verildiği, bilirkişiler 13/04/2020 tarihli raporunda; "dava dosyasına sunulmuş, davalıya ait olduğu ileri sürülen bir kartlık yapısı bulunmadığı için davacıya ait söz konusu faydalı model belgesi üzerinden tecavüz incelemesi yapılmadığını, daha önce ....... firmasına ait olarak sunulan ürünün göz ardı edildiğini" beyan etmişlerdir.
Davalı vekili 12/06/2020 havale tarihli dilekçesi ile, tecavüz iddiası ile dava açan davacının bu tecavüzün oluşturduğu delili(kendilerine ait olan) sunmadığı gibi, bu tecavüze ilişkin de hiçbir delil sunmadığını, davacıya ait ürünün yenilik unsuru içermediğini, yalnızca sundukları delillerden değil, sanal ortamda yapılabilecek basit bir araştırma ile anlaşılabileceğini, kamu düzenini de ilgilendiren bir husus olduğundan bu konuda sunulan delillerinin göz ardı edilmesinin usule aykırı olduğunu, davacının davasının reddine, karşı davalarının kabulüne karar verilmesini, mahkemece bu kanaatin oluşmaması durumunda, taraflara tecavüz konusu ürün ile birlikte tüm ürünleri sunmaları için süre verilerek yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 26/06/2020 tarihli dilekçesi ile, davalı-karşı davacı tarafın kendilerine ait ürünü dosyaya sunmaktan kaçındıklarını, davalı-karşı davacının delil sunmadıkları yönündeki iddia ve beyanlarının iyiniyet taşımadığını, dosyaya davalı-karşı davacının kendi ürününü sunmadığını, ....... markalı dava dışı ürünü sunarak, algı yanılmasına çalıştığını, bilirkişinin ürün kıyaslamasına, emsal teşkil etmek üzere davalı-karşı davacıdan 04/05/2020 tarihli fatura ile satın alınan bir adet mekanizmalı cüzdanı sunduklarını, daha önce dosyaya sundukları müvekkiline ait ürün örneği ile kıyaslanarak ek rapor alınmak üzere bilirkişiye dosya ile birlikte teslimini talep etmiştir.
Bilirkişiler 06/11/2020 tarihli üçüncü ek raporu ve 08/04/2021 tarihli dördüncü ek raporlarında; "dava dosyalarına sunulan "....... " logosuna sahip kartlık ...... no ile tescilli faydalı modelinin koruma kapsamı bakımından incelendiğini, ilgili belgenin koruma kapsamını belirleyen ana istemdeki "kaymayı önleyici saç parça" unsurunun söz konusu üründe bulunmadığı için koruma kapsamı dışında kaldığı, ...... no ile tescilli faydalı modelinin haklarına tecavüz etmediği, TR ...... no ile tescilli faydalı modelin belgesinin başvuru tarihinden önce sunulan delillerin hükümsüzlük açısından tekrar değerlendirildiği, koruma kapsamını belirleyen ana istemdeki unsurların hepsini tek seferde gösteren bir belge veya delilin bulunmadığı, bundan dolayı hükümsüzlük koşullarının gerçekleşmediği" hususlarını rapor ettikleri görülmüştür.
Davacı vekili 03/05/2021 tarihli dilekçesi ile, davalı-karşı davacının piyasaya sunduğu ürünün hiçbir korunma hakkı veya yasal dayanağa olmadığını bildiğinden üzerinde hiçbir hakkı olmadığı halde ....... markalı ürünü, inceleme için dosyaya sunduğunu ve itiraz edilince durumun fark edildiğini, hükümsüzlük talebine olumsuz cevap veren raporda, davalı-karşı davacı tarafından müvekkilinin faydalı model hakkının kötü bir taklidi olarak piyasaya sunulan ve haksız kazanç sağlanan ürünün, eksik parçası sebebiyle faydalı model hakkına tecavüz etmediği kanaatine ve bu kanaate ulaşma metoduna itiraz ettiklerini, bilirkişiler tarafından faydalı model hakkının korunması kapsamı dışında kaldığı iddia edilen ürünün eksik ve hatalı malzeme seçimi sebebiyle müvekkili ürününden daha ucuz olduğundan daha fazla satışa konu olurken eksik parçalar sebebiyle arızalandığında tamir için müvekkiline geldiğini, itirazlarına cevap vermeyen ek rapora itiraz ettiklerini, dosyanın yeni bir heyete tevdi ile yeni bir rapor alınmasına karar verilmesini, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 03/05/2021 tarihli dilekçesi ile, dördüncü ek raporda da davacının faydalı model belgesine tecavüz edilmediğinin açık bir şekilde belirlendiğini, bilirkişi raporlarından görüleceği üzere davacının dava konusu modeline tecavüzünün söz konusu olmadığını, davacının davasının reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıya ait ürünün yenilik unsurunu içermediğini, davacı kendisinin bulmadığı bir ürünü Çin'den getirttiğini ve ülkemizde yeni diyerek faydalı model belgesi aldığını, davacının bu ürünü ürettiği herhangi bir tesisin bile bulunmadığını, bu nedenle açmış oldukları karşı davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.
Asıl dava: davalının davacıya adına tescilli faydalı modelden kaynaklanan haklarına tecavüzünün tespiti, önlenmesi, durdurulması ve tazminat talebine yönelik, karşı dava ise davacı adına tescilli faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü talebine yöneliktir.
Mahkememizce alınan tüm rapor ve ek raporlar ile sunulan deliller hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından dosyaya sunulan ürün örneğinin davalı yana ait olduğunun davalı yanca açık kabulü ile bilirkişi incelemesi istendiği, inceleme neticesi sunulan ürün örneğinin TR ...... tescil numaralı faydalı model belgesinin koruma kapsamını belirleyen (1) numaralı bağımsız ana istemde A3 unsuru olan "kaymayı önleyici sac parçaya" sahip olmadığı, faydalı model kıyaslamasında "görünüm" değil "fonksiyonun" değerlendirilmesi gerektiği, bu yönden davacı vekilinin taraf ürünlerinin görünümleri dolayısıyla nihai tüketici nezdinde karışıklığa neden olduğu yönündeki itirazının yerinde olmadığı ve sınai mülkiyet hakkına tecavüzün koşullarının oluşmadığı anlaşılmıştır.
Davalı-karşı davacının hükümsüzlük davası yönünden; bilirkişi raporlarına göre davacı-davalı adına tescilli ...... Y nolu faydalı model belgesi için bu faydalı model belgesinde yer alan "mekanizma kurucu yay" ve kart yükseltici mekanizma parçası unsurlarının yenilik kırıcı olarak sunulan patent belgesinde yer almadığı, heyetçe res'en yapılan araştırmada da faydalı modelin yenilik unsurunu ortadan kaldıran bir ürüne rastlanmadığı anlaşıldığından hükümsüzlük talepli karşı davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davanın ve karşı davanın ayrı ayrı REDDİNE,
2-Asıl dava yönünden peşin alınan 204,93 TL harçtan alınması gereken 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 145,63 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Karşı dava yönünden alınması gereken 59,30 TL harçtan peşin alınan 35,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 23,40 TL harcın karşı davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davalı-karşı davacı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen tecavüz tespiti talebi yönünden 5.900,00 TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine,
5-Davalı-karşı davacı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen maddi tazminat talebi yönünden 5.900,00 TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine,
6-Davalı-karşı davacı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen manevi tazminat talebi yönünden 5.900,00 TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine,
7-Davacı-karşı davalı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen hükümsüzlük talebi yönünden 5.900,00 TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
8-Davacı ve karşı davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerlerinde bırakılmasına,
9-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliyesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/06/2021
Katip ...
¸
Hakim ...
¸