T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/240 Esas
KARA NO: 2022/109
DAVA: Tasarım'dan Doğan Haklara Tecavüzün ve Haksız Rekabetin
Tespiti, Durdurulması, Önlenmesi ile Maddi ve Manevi tazminat
DAVA TARİHİ: 31/05/2012
BİRLEŞEN BAKIRKÖY FSHHM ... ESAS, ... KARAR SAYILI DOSYADA
DAVA: Tasarım Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 16/10/2012
KARAR TARİHİ: 22/06/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 22/07/2022
Taraflar arasında görülen ...'dan kaynaklı davanın yapılan açık yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacılar vekili dava ve ıslah dilekçesi ile, müvekkili ... adına TPE nezdinde ..., ... no ile tescilli "Panel" çoklu endüstriyel tasarımlar ile ortağı ve yetkilisi olduğu diğer davacı şirketin "Ofis Masası" ürününün aynısının/ ayırt edilemeyecek kadar benzerini davalı tarafça taklit edilerek imal, ithal, satış ve ticaretinin yapıldığını, ayrıca davalı şirket tarafından müşterilerine gönderilen katalogda yer alan çağrı merkezi mobilya ve panellerinden oluşan tasarımlar ve ses tutucu kumaşların müvekkili ürünlerinin birebir aynısı olduğunu, davalının, "..." isimli sektör dergisine verdiği reklamda yine müvekkili şirketin ... Çağrı Merkezi'ne kurduğu mobilya ve panellerin fotoğraflarını kullandığını, müvekkillerinin zarar uğradığını ileri sürerek, ... hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, taklit ürünlere, ambalajlarına, reklam tanıtım vasıtalarına ve kalıplara el konulmasına, toplatılmasına, imhasına, 554 KHK.'nin 52.maddesi uyarınca 10.000,00 TL yoksun kalınan kazanç, 5.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin adına tescilli herhangi bir ... bulunmadığından aktif dava ehliyetinin olmadığını, davacı tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik kriterine haiz olmadığını savunarak, açtıkları hükümsüzlük davasının bu dava dosyası ile birleştirilmesine ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA DAVA : Bakırköy ... FSHHM'nin ... Esas sayılı birleşen dava dilekçesinde davacı vekili özetle; davalı ... adına TPE nezdinde çoklu tescilli ... (6), (9) nolu ve ... (5), (6), (7) nolu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik kriterini taşımaması nedeniyle hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA CEVAP : Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının hukuki menfaatinin bulunmadığını, müvekkilinin tescilli tasarımlarının özgün, yeni ve ayırt edici olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde 26/11/2014 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararla, Bakırköy FSHHM'nin .. Esas sayılı birleşen dava yönünden davanın KABULÜNE, Davalı adına TPE nezdinde tescilli bulunan ... sayılı endüstriyel ... tescil belgesinin (6) ve (9) nolu tasarımlarının, ... sayılı endüstriyel ... tescil belgesinin (5), (6) ve (7) nolu tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik vasfını taşımaması nedeniyle hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine; Asıl davanın reddine karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince temyizi üzerine Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 19.10.2015 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile "...taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine, asıl davanın davacıları vekili; 554 Sayılı KHK hükümlerine dayalı talepleri yanında, davalının müvekkilinin müşterilerine fiyat teklifleri gönderdiğini, bu tekliflerde müvekkiline ait tasarımları, çizimleri ve müvekkilinin ürettiği ürünlerin fotoğraflarını sunduğunu, davalının ... isimli sektör dergisine verdiği reklamda müvekkililerinin asist çağrı merkezinde kurduğu mobilya ve panelllerin fotoğrafını kullandığını, müvekkillerine ait ürünlerin fotoğraflarına kendi katologlarında yer verdiğini ileri sürerek 6102 sayılı TTK'nın haksız rekabet hükümleri uyarınca da talepte bulunduğundan Mahkemece davacının haksız rekabetten kaynaklı talepleri hakkında herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmadan ve bu talepler yönünden gerekçeli kararda bir değerlendirmeye yer verilmeden yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmediği.." gerekçesi ile kararın bozulduğu anlaşılmıştır.
Bozma sonrası yapılan yargılamada, Haksız rekabet nedenine dayalı talebi yönünden bozmadan sonra bilirkişiler Prof. Dr. ...., Yrd. Doç. Dr. ... ve ... tarafından düzenlenen 13/04/2018 tarihli bilirkişi raporu içeriğine göre, iltibasa dayalı haksız rekabetin söz konusu olmadığı, tanık olarak dinlenen ...'e gönderildiği iddia edilen fiyat tekliflerinin davacı çizimleri ile benzer olmadığı gibi esasen tanık ... gerçek bir müşteri olmayıp davacı adına çalışan kişi olup sırf davalının haksız rekabet edip etmediğinin test amacı ile gerçek olmayan sipariş verdiği bu nedenle beyanına itibar etmenin mümkün olmadığı, yine tanık ....'nin de benzer şekilde hareket edip gerçek sipariş verme niyetlerininde bulunmadığı anlaşılmakla beyanlarına itibar etmenin mümkün olmadığı, davacının fiyat teklifinin davalı tarafça birebir kopyalanmadığı, sadece davalının verdiği reklamda daha önce davacı tarafça yapıldığı belirtilen çağrı merkezinin fotoğrafını kullandığı kabul edilse dahi bu fotoğraf FSEK anlamında eser niteliğinde olmadığından FSEK 84 maddesi anlamında haksız rekabetin de söz konusu olmadığı, mali müşavir bilirkişi .... tarafından düzenlenen 18/09/2018 tarihli raporda dahi davalı .... şirketinin çağrı merkezi masası satışı yaptığı, davacı ... şirketinin ise çağrı merkezi ürünlerinin modül halinde satışının yapıldığı, tüm bunlara göre davalının TTK'nın 56 vd. Maddeleri anlamında haksız rekabetinin ve davacının zararının bulunmadığından bahisle Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 13/12/2018 tarih, ... esas, ... karar sayılı kararıyla, birleşen davanın kabulüne; asıl davanın reddine karar verilmiş, taraf vekillerinin temyiz talebi üzerine dosya Yargıtay'a gönderilmiştir.
Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 18/12/2019 tarih, ... esas, ... karar sayılı ilamıyla, "Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre asıl davada davacı, birleşen davada davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir. Asıl davada davacı şirket vekilince, dava dışı şirkete ait ... Merkezine müvekkili şirket tarafından kurulan mobilya ve panellerin fotoğraflanarak davalı tarafından kendi iş mahsülüymüş gibi reklamda kullanıldığı ileri sürülmüştür. Reklamda kullanılan iş yerindeki mobilya ve panellerin davacı şirket tarafından imal edildiğinin ispatlanması halinde davalının anılan iş mahsülünü herhangi bir maliyete ve zahmete katlanılmaksızın reklamında kullanması fiili, reklamın yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6267 sayılı TTK’nın 57. maddesi hükmüne göre haksız rekabettir. Bu durumda Mahkemece, davacı şirketçe dava dışı şirkete ait ...Merkezine kurulduğu iddia edilen mobilya ve panellerin, dosya kapsamına sunulan deliller değerlendirilmek ve gerekirse dava dışı şirketten bu konuda bilgi-belge istenmek suretiyle davacı şirket tarafından imal edilip edilmediği ve reklamda kullanılan fotoğraftaki iş yerinin dava dışı şirkete ait çağrı merkezi olup olmadığının gerektiğinde yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile fotoğrafın FSEK anlamında eser niteliğinde olmadığından haksız rekabetin bulunmadığına karar verilmesinin uygun olmadığından.." bahisle karar bozularak dosya Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esasını aldığı görülmüş, Mahkememizin faaliyete açılması nedeniyle dosyanın mahkememiz yukarıdaki esasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce bozma sonrası yapılan yargılamada, ... Çağrı Merkezi'ne yazı yazılarak, davacı tarafça delil olarak dayanılan fotoğraftaki mobilyanın ve panellerin davacı şirketten alınıp alınmadığı ve kimden alındığı hususlarında bilgilerin istenilmesine karar verilmiş, gelen cevabi yazıda yazı ekinde gönderilen mobilya ve panellere ait fotoğraflar üzerinden herhangi bir tespitin yapılmadığından yazıya konu mobilyaların müvekkili şirket tarafından satın alınıp alınmadığı anlaşılamamışsa da, ikinci yazı ile tebliğ edilen faturalara istinaden de bir kayda ulaşılamadığı, bu faturaların davanın taraflarına ait faturalar olduğu, müvekkili şirket kayıtlarında bulunabilen yegane kayıtların ise davanın davalısı olduğu belirtilen .... Yapı San. Ve Tic. Ltd. Şti'ye 2009 yılı cari hesap kaydı olduğu, cari hesap kaydının gönderildiğinin bildirildiği görülmüştür.
... Çağrı Merkezi'nde 20/09/2021 tarihinde keşif icrasına karar verilmiş, davacı vekilince bilirkişi ücreti ve keşif harcı yatırılmadığından keşfin yapılamadığı anlaşılmıştır.
Dosyanın, bir mali müşavir, bir haksız rekabet uzmanı ve bir ... uzmanından oluşacak bilirkişi heyetine tevdi ile, Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda, davalı reklamında kullanılan ... Çağrı Merkezi'ndeki mobilyaların davacının iş ürünü olup olmadığı, dava dışı ...'in gönderdiği cari hesap, davacının sunduğu faturalar ve davacı defterleri incelenmek suretiyle rapor tanzimine karar verilmiş, bilirkişiler 17/02/2022 tarihli raporlarında; "Dava dışı ... A.Ş. tarafından dava dosyasına sunulan cari hesap ekstresinde, davalı ... Mobilya şirketi ile ticari ilişkilerinin 19.01.2009 tarihinde, davalı .... Mobilya’ nın “...” açıklaması ile alacaklandırılması ile başladığı, bu tarihten sonra da, davalı tarafından, farklı tarihlerde, dava dışı şirkete, “Dinlenme Odası”, "Uzman Odası”, “Çağ. Masası Bedeli” vb. açıklamaların bulunduğu faturalar düzenlendiği, ancak dava konusu ÇAĞRI MERKEZİ ne ilişkin sunulan cari hesap ekstresinde ayırt edici bir açıklama bulunmadığı, Davacı tarafın, davalı taraf ile ÇAĞRI MERKEZİ üretimi ve montajı işi kapsamında ticari ilişki içinde bulunduğu, incelemeye sunulan 19.03.2009 tarihli sözleşme kapsamında, düzenlenen faturalara konu olan ÇAĞRI MERKEZİ nin, dava dışı ... A.Ş. nin Bostancı ve Erzincan da bulunan çağrı merkezleri için üretildiği ve montajının yapıldığının anlaşıldığı, ancak davacı tarafından, sözleşme kapsamında davalı taraf adına teslimini gerçekleştirdiği ÇAĞRI MERKEZİ ürünün, dava konusu tasarıma ait ürün olup olmadığının, sunulan ticari belgeler üzerinden tespitinin mümkün olmadığı, ... teknik incelemesi ile Davacıya ait tasarımın ayniyet derecesinde benzerinin kullanılmakta olduğu ve bunun eski TTK m.57/5 kapsamında karıştırılmaya yol açan bir durum olduğu anlaşılmakla birlikte, mali inceleme neticesinde “dava konusu ÇAĞRI MERKEZİ’ne ilişkin sunulan cari hesap ekstresinde ayırt edici bir açıklama bulunmaması ve söz konusu ürünün, dava konusu tasarıma ait ürün olup olmadığının, sunulan ticari belgeler üzerinden tespitinin mümkün olmaması nedeni ile Haksız Rekabete ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapma imkanı bulunmadığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde;
Birleşen Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ...-... e-k. sayılı ilamı ile; kesinleşmiş olduğundan söz konusu dava yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Yenilik ve ayırdedicilik kriterini karşılayamayan davacı-birleşen dosya davalı tasarımının hükümsüzlüğüne karar verildiği ve bu kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği, bu haliyle hükümsüzlük kararının geçmişe etkili mahiyeti nazara alınarak asıl davadaki tasarımdan doğan haklara tecavüz iddiası yönünden asıl davanın reddine karar verilmiştir.
Davacının haksız rekabet iddiası yönünden ise,
Davacı temel olarak davalıların sektör dergisinde dava dışı ... A.Ş.'ye ait ve davacı tasarımlarının bulunduğu çağrı merkezinin mobilya ve panellerin kendi iş ürünüymüş gibi fotoğraflarının kullanılmak suretiyle haksız rekabet iddiasında bulunmaktadır. Ancak bu iddia yönünden söz konusu reklamda kullanılan ... Çağrı Merkezindeki mobilya ve panellerin davacı şirket tarafından üretildiğinin ispat yükü yine davacı taraftadır. Mahkememizce davacı yanın dayandığı tüm deliller toplanmış, uyulan bozma ilamı doğrultusunda dava dışı ... A.Ş.'ye müzekkere yazılarak tüm kayıt ve belgeleri celbolunmuştur. Ancak yine mahkememizce uyulan bozma ilamı doğrultusunda keşif yapılmasına karar verilmiş ise de davacı yan keşif masrafını yatırmamış ve 13/07/2021 tarihli dilekçesi ile sarahaten keşif talebinde bulunmadıklarını, yapılacak keşfin zaman kaybı olacağını, dosyada sunulmuş olan mevcut deliller üzerinden inceleme yapılarak karar verilmesini talep ettikleri görülmüş, söz konusu nedenler ile keşif yapılamamıştır.
Haksız rekabet iddiaları yönünden toplanan tüm deliller ışığında yapılan bilirkişi incelemesi ile de, davacı ... Ltd. Şti. İle dava dışı ... A.Ş. arasında ticari ilişki tespit edilmekle birlikte, ... Çağrı Merkezinde bulunan mobilya ve panellerin davacı iş ürünü olup olmadıklarının ticari defterler ile cari hesaplardan tespiti mümkün olamadığı, bu itibarla davacının haksız rekabet iddialarını ispatlayamadığı, ispatlanamayan davanın reddi gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
ASIL DAVADA;
1-... hakkına tecavüzün tespiti ve men'i, tecavüzün sonuçlarının ortadan kaldırılması, maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine,
2-Davacının haksız rekabet iddiasından doğan davasının reddine,
3-Peşin alınan 148,50 TL harçtan, alınması gereken 80,70 TL harcın mahsubu ile arta kalan 67,80 TL harcın, karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen tecavüz ve haksız rekabet davası yönünden 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen maddi tazminat davası yönünden 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen manevi tazminat davası yönünden 5.000,00 TL vekalet ücretinin, davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yapılan 2.434,00 TL yargılama giderinin, davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
9-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
BİRLEŞEN DAVADA;
-Davalı adına tescilli ...-(6)-(9); ...-(5),(6),(7) nolu tasarımların hükümsüzlüğüne ilişkin Mahkememize ait ...Esas, .. Karar sayılı 13/12/2018 tarihli kararın Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar sayılı ilamıyla kesinleştiği anlaşıldığından, bu hususlarda yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
-Birleşen dava kesinleştiğinden, vekalet ücreti ve yargılama gideri ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına,
Kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/06/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸