T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/386 Esas
KARAR NO: 2022/213
DAVA: FSEK - Tazminat
DAVA TARİHİ: 20/01/2021
KARAR TARİHİ: 14/10/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 14/11/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan FSEK - Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacı şirketin haber ajansı olarak faaliyet gösterdiğini, ülke çapında ve hatta yurt dışında yaygın ağı ile elde edilen haberleri, görüntü ve fotoğrafları, abonesi ve/veya müşterisi olan yayıncı ve yayımcı kişi ve kuruluşlara bedeli karşılığında sattığını, davacı şirket tüm gelirini haber satışlarından sağlamakta, muhabir çalışanların masrafları, maaşlar ve telif ücretleri bu gelirlerden karşılandığını, davacı şirketin, yine kendisine ait www....com.tr adresindeki internet sitesi yoluyla haberleri abonelerine ulaştırdığını, www...com.tr adresinin ayrıntılı içeriği sadece üyelere (abonelere) açık olduğunu, siteden haber, görüntü ve fotoğrafları kopyalamak ve kendi bilgisayarına aktarabilmek için üye/abone olmak şart olduğunu, davalının, izin almadan, davacıya ait internet sitesinde sadece abonelere açık olan bölümlere girerek, müvekkili tarafından abonelerine sunulmak üzere, fotoğraf ve görüntülerle baskıya hazır hale getirilen haberi, emeksiz ve masrafsız şekilde İnternet sitesi vasıtası ile okuyucuya sunmakta ve FSEK kapsamında Telif Haklarımızı ve bilhassa TTK kapsamında Haksız Rekabet hükümlerini ihlal ettiğini, http://www...com.tr imtiyaz sahibi ve genel yayın yönetmeni davalı ...'in, müvekkil şirkete ait internet sitesinden izinsiz ve FSEK md 84’e aykırı olarak haber, görüntü ve fotoğrafları sürekli almış ve halen de sahibi (imtiyaz sahibi) olduğu http://www....com.tr internet sitesinde kullandığını, davacı internet sitesinden çeşitli usullerle almak suretiyle davalının internet sitesinde yayınladığı haberlerde kullanılan fotoğrafların, davacı müvekkile (...'ya) ait .... ve ... marka ve model fotoğraf makineleri ile çekilmiş olup, buna ilişkin haberler ve fotoğraflar, fotoğraf makineleri ID bilgileri ve cep telefonu ID bilgileri ile birlikte Mahkemeye sunulduğunu, davalının, müvekkil şirket ile hiçbir ilgisi ve ticari ilişkisi olmadığını, açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin her türlü talep hakları saklı kalmak kaydıyla, ihlale konu fotoğrafların eser kabul edilmesi halinde FSEK m. 68 uyarınca üç katı tazminat talebimize karşılık fotoğrafların telif bedelinin tespiti; dava konusu fotoğrafların eser kabul edilmemesi halinde FSEK m. 84 hükmü ve TTK m. 55'te düzenlenen haksız rekabet hükümleri uyarınca haber ve fotoğrafların rayiç değerinin tespiti ile; davalının sahibi (imtiyaz sahibi) olduğu internet sitesinde yapılan ihlaller için ayrı ayrı olmak üzere her birine şimdilik 100 TL'den toplamda 1.500 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davalı tarafından müvekkilin adının davalının internet sitesinde rızası hilafına yayınlanmaması, müvekkilin müşterileri ve/veya aboneleri tarafından olumsuz baskılara maruz bırakılması ve ticari itibarının zedelenmesi sebepleriyle müvekkilin uğradığı manevi zararının giderilmesi için 15.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davalının sahibi (imtiyaz sahibi) olduğu internet sitesinde devam eden tecavüzün ref'ine (kaldırılmasına), kurulacak hükmün 5846 sayılı FSEK'in 67 ve 78. maddeleri ile TMK'in 25/2. maddesi hükümleri uyarınca davalının sahibi (imtiyaz sahibi) olduğu internet sitesinde bir defa ilan olunmasına, yargılama giderlerinin, vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile, 26.03.2013 tarih, 28599 sayılı Resmî Gazetede yayınlanan ve aynı zamanda 01.04.2013 tarihinde Gümrük Genel Tebliği ile yürürlüğe giren FSEK ilgilendiğinde davaların mahkemeyi kandırmaya yönelik olduğunu, kanunun 7 madde üzerinde oluştuğunu, davaya konu haberin FSEK'ten uzaktan yakından hiçbir alakası olmadığını, taraflarına karşı çok sayıda aynı tarz davaların açıldığını, Isparta'nın ilgili ceza mahkemelerince beraat kararı verildiğini, halen internet sitelerinde binlerce haber portalları olduğunu, bir haber yayınlandıktan sonra binlerce haber sitesinde konu edildiğini ve yayınlandığını, iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Davacı tarafça dava konusu internet sitesinde yayınlanan haber ve fotoğraflar, ...'nda yayınlanan haber ve fotoğraflar dosyaya sunulduğu görülmüştür.
Dosya, davaya konu edilen fotoğrafların eser vasfına haiz olup olmadığı, davacının eser sahibi olup olmadığı, davalının davacıya ait eserden kaynaklı maddi ve manevi hakları ihlal edip etmediği, tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı, oluştuysa miktarı hususlarında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 20/10/2021 tarihli raporlarında; "www....com.tr alan adında bulunan web sitesinin yer ve erişim sağlayıcısının ... Teknoloji A.s. olduğu görülmekle beraber, söz konusu alan adının 13 Aralık 2018 tarihinde tescil ettirilmiş olduğu, alan adının kayıtlı olduğu kişi/kurum bilgisinin bulunduğu kısımın boş olarak geldiği tespit olunmuştur. Alan adı sahipliği hususunda Mahkemece gerekli görülmesi halinde alan adının kayıt ettiridiği ....SAN. VE TİC. A.Ş.’ye sorulacak öğrenilebileceği, Davaya konu görsellerin bulunduğu www....com.tr alan adında bulunan web sitesinin İmtiyaz Sahibi ve Sorumlu Müdürü davalı ... olduğu, Davacı taraf, davalı kullanımı olarak 5 (BEŞ) ayrı internet adresinde toplamda 15 (ON BEŞ) adet fotoğrafın davalı yanın kullandığının belirtildiği, davalıya ait dosyaya sunulan linkler incelendiğinde toplam 15 adet fotoğraf bulunduğu, Davalı dosyaya konu edilen haber fotoğraflarının kendisine ait olduğunu belirten herhangi bir savunma yapmadığı, Davacı tarafından dosyaya sunulan deliller incelendiğinde dosyaya sunulan fotoğraflara ilişkin bilgilerdeki alenileşme tarih ve saatleri dikkate alındığında davacının yayınını takiben davalı tarafından yayın yapıldığı, Fotoğrafların hak sahipliği bu bakımdan davacı yana aittir kanaati oluşmuşsa da; fotoğrafların net olarak davacıya ait olduğunun ve hangi fotoğraf makineleriyle çekildiğinin tespiti tarafımızca mümkün olmamıştır. Bu hususta net bir kanıya varılabilmesi için davacının fotoğrafların müdahale edilmemiş, hiçbir işlemden geçirilmemiş, ham, sıkıştırmasız (RAW) halini, yoksa aynı niteliklerdeki JPEG halini taşınabilir bir bellekte Mahkemeye sunulması gerektiği, Fotoğrafların ayrıca ham halinin iletilmesi halinde davacının hak sahipliği yönünden Mahkemece şüphe oluşması halinde yeniden sektörel inceleme yapılabileceği, Arz ve izah edilen nedenlerle davacının eser mahiyetinde kabul edilemeyecek iş mahsullerinin Türkiye bölgesinde yetkili temsilcisi ve alt lisans verilmesine ehil kişisi olduğu ve fakat eser kapsamında olmayan görsellerin korumasının FSEK md. 84 yollaması karşısında FSEK md. 68’e dayandırılmasının ve üç katı tazminat talebinin mümkün görülemeyeceği, Davacının FSEK md. 84 hükmü yollamasına uygun yegane haksız rekabet hükümlerine ilişkin talebinin, dava dilekçesinin istem kısmında yer verilmemiş ise de ilgili görsellerin internet sitesinden kaldırılmasına yönelik talebi olduğu, bu talebin değerlendirmeye alınmasının Mahkeme takdirinde mümkün olabileceği, Herhalde davalının mesul olması gereken maddi tazminat kapsamında bir bedel rayiç hesabı yapılması ihtiyacı var ise, davacının abonelik sözleşmelerinin emsal alınarak ve şimdilik talebi gereği beher görselin 13 ila 26 USD bandında piyasa rayicinde toplu lisansa konu edilebilir olduğu, toplu görsel kullanımında rayicin davacının ilk talebi olan 100 TL olarak ele alınmasının TTK md. 55 kapsamında tazminat talepleri değerlendirildiğinde tam ve yeterli görülebileceği, manevi tazminat talepleri ile ifaya yönelik olmayan sair taleplerin takdir ve değerlendirmesinin mahkemeye ait olduğu" hususlarını tespit ve rapor ettikleri görülmüştür.
Davacı vekili 02/11/2021 havale tarihli dilekçesi ile, emsal faturaların dava dilekçesi ekinde mevcut olmasına karşın fotoğraf bedellerinin düşük tespit edildiğini, emsal faturalara göre bedellerin yeniden tespit edilmesini talep ettiklerini, bu nedenle tekrar yeni emsal faturalar sunulduğunu, FSEK m. 84 hükmüne atfen TTK m.55'teki düzenlenen haksız rekabet hükümlerine göre maddi ve manevi tazminat taleplerinin, dava ve cevaba cevap dilekçeleri netice ve talep kısmında açıkça yazılı olduğunu, işbu beyan dilekçeleri ile sundukları ve mahkemeye verdikleri yeni emsal faturaların ve dava konusu fotoğrafların orijinal hallerini içeren flash belleğin bilirkişi heyetine tevdi ile celse arasında fotoğraflara ait hak sahipliğinin teyit edilmesi ve fotoğraf başına birim bedelinin yeniden hesaplanması için ek rapor alınmasını talep etmiştir.
Davalı 13/12/2021 tarihli dilekçesi ile, anılan resimlerden hiçbirisinin müellifi belli olmayan, çizimi yapılmadığını ve emek harcanmadığını, fotoğraf yöntemiyle elde edilen çekilen mekan, alan ve şahıslardan izin alınmaksızın yani similtone gelişen resimler olduğunu, haberin ...'e karşı açılan 22 davanın 22'sinide kaybeden İhlas grubunun hiç ilgisi olmadığı halde mahkemeyi lüzumsuz meşgul ederek kontrolsüz bir alana taşıyarak çıkar elde etme konusunda mahkemeyi aracı yapmaya çalıştığını, talebin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyanın içerisindeki bellek ile birlikte, öncelikle hak sahipliği yönünden sunulan ham fotoğrafların incelenmesinin ve davacı vekilinin sunmuş olduğu itirazlar ve ekindeki belgeler ile birlikte bulunan rayice ilişkin itirazların değerlendirilmesi amacıyla bilirkişilere tevdi edildiği görülmüş, bilirkişiler 21/03/2022 tarihli raporlarında; "Davacı vekili tarafından dosyaya flash bellek içerisinde 15 (on beş) adet jpeg formatında görüntünün sunulduğu görülmüş olup, altta yer verilen davalı yan tarafından kullanıldığı tespit edilen söz konusu görsellere ilişkin olarak davacının fotoğrafların tamamının üzerinde hak sahibi olduğu, fotoğraflar fiyat belirlemek amacıyla tekrardan değerlendirildiğinde 22.03.2022 tarihi itibariyle 1 fotoğraf için biçilen değer ek raporumuzda güncellenerek 750 TL olarak belirlenmiş olup, Toplam tutar 15 fotoğraf için 11.250 TL olarak tespit edildiği" görülmüştür.
Davacı vekili 28/03/2022 tarihli dilekçesi ile, sektör bilirkişisinin dosyaya yeterli şekilde vakıf olamadığını, sektör bilirkişisinin sabit fikirli olduğunu düşündüklerini, bu nedenle yeni bir sektör bilirkişisinin görevlendirilmesini ve gerekli olduğunun ortada olduğunu, işbu dava ile aynı konuda olan Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin derdest ...esas sayılı dosyaya da emsal olarak sundukları 23/03/2021 tarihv e .... nolu 3.540 TL (KDV dahil) bedelle fotoğraf bedeli faturasını göz önüne alarak maddi tazminat bedelini fotoğraf başına 4500 TL olmak üzere .... esas sayılı dosyada 2 adet fotoğrafa ilişkin talepleri olduğundan toplam 9.000 TL maddi tazminatın ödenmesi şeklinde doğru değerlendiren emsal 23/02/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunu da sunduklarını, bilirkişi heyeti tarafından dava konusu fotoğraflara ilişkin maddi tazminatın sundukları emsal bilirkişi heyeti raporu göz önüne alınarak yeniden belirlenmesini talep ettiklerini ve mahkemenin de bu taleplerini yerinde görerek, beyanları ile birlikte emsal bilirkişi heyet raporunu işbu davada görevli bilirkişi heyetine tevdine karar verdiğini, ancak bilirkişi heyetinin emsal bilirkişi heyeti raporunu dikkate almadan ek raporunu hazırladığını, maddi tazminatı talep etmesi gerekirken, sadece fotoğrafçıların ücretleri üzerinden fotoğraf bedelini tespit eden sektör bilirkişisinin, dava konusunun içeriğine vakıf olmayışı, hatalı değerlendirmelerinde ısrar etmesi ve emsal bilirkişi raporunun işbu ek raporda dikkate alınmaması sebebiyle dosyanın öncelikle yeni bir sektör bilirkişinin heyete dahil edilerek 2 ek rapor alınmasını, mahkeme aksi kanaatte ise yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 08/06/2022 tarihli talep artırım dilekçesi ile, davalının sahibi (imtiyaz sahibi) olduğu internet sitesinde yapılan ihlallere konu her bir fotoğraf için 4.500,00 TL olmak üzere toplam 67.500,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacıya ait eserden kaynaklı maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsili talebine yöneliktir.
Davaya konu fotoğrafların sahibinin hususiyetini taşımamaları nedeni ile eser vasfını haiz olmadıkları, korumanın FSEK 84. Maddesi kapsamında değerlendirilmeleri gerektiği, sunulan deliller ve alınan rapor ışığında anlaşılmıştır.
FSEK 84. Maddesine göre "Bir işareti, resim veya sesi, bunları nakle yarıyan bir alet üzerine tesbit eden veya ticari maksatlarla haklı olarak çoğaltan yahut yayan kimse, aynı işaretin, resmin veya sesin 3 üncü bir kişi tarafından aynı vasıtadan faydalanılmak suretiyle çoğaltılmasını veya yayımlanmasını menedebilir. Tevacüz eden tacir olmasa bile birinci fıkra hükmüne aykırı hareket edenler hakkında haksız rekabete mütaallik hükümler uygulanır. Eser mahiyetinde olmıyan her nevi fotoğraflar, benzer usullerle tesbit edilen resimler ve sinema mahsulleri hakkında da bu madde hükmü uygulanır.
" Davalının, davacıya ait olduğu tespit olunan fotoğrafları usulüne uygun bir izin ve sözleşme olmaksızın kendisi yönetimindeki internet sitesinde yayınladığı, bu itibarla davacının FSEK 84.maddesi kapsamında haklarını ihlal ettiği ve tazminat koşullarının oluştuğu, bilirkişilerce belirlenen rayiç bedelin tazminat olarak fotoğrafların niteliği, davalı kullanımının boyut ve kapsamıyla uyumlu olduğu, 10 bin TL manevi tazminatın ise haksız fiilin kapsamı, kusurun ağırlığı ve davalı yanın ticari hacmi nazara alındığında yeterli ve taraf menfaatlerini dengeler mahiyette olduğu hukuki kanaatiyle davacının davasının kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile,
-FSEK 84.md yollamasıyla TTK 54 ve devamı maddeleri hükümlerine göre 11.250,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin maddi ve manevi taleplerinin reddine,
-http://www.....com.tr/...
-http://www.....com.tr/....
-http://www.....com.tr/....
-http://www.....com.tr/....
-http://www.....com.tr/.... linklerinde bulunan davacıya ait fotoğrafların kaldırılmasına,
-Hüküm özetinin www.....com.tr internet sitesinde masrafı davalı yana ait olmak üzere bir defa ilanına,
2-Alınması gereken 1.452,00 TL harçtan, davacı tarafça yatırılan 281,78 TL peşin harç ve 1.127,12 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 43,10 TL harcın, davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. maddesine göre kabul edilen maddi tazminat davası yönünden 11.250,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/1. maddesine göre kabul edilen manevi tazminat davası yönünden 10.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan 3.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 400,00 TL posta/tebligat masrafı olmak üzere toplam 3.400,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranında hesaplanan 875,75 TL'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafça yatırılan 281,78 TL peşin, 59,30 TL başvuru ve 1.127,12 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.468,20 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliyesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/10/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸