T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/85
KARAR NO: 2022/114
DAVA: Marka'dan Doğan Haklara Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti,
Men'i, Sonuçlarının Ortadan Kaldırılması ile Maddi ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 23/05/2018
KARAR TARİHİ: 24/06/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 25/07/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka'dan Doğan Haklara Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i, Sonuçlarının Ortadan Kaldırılması ile Maddi ve Manevi Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin ...'e bağlı grup şirketi olduğunu, ... tescil nolu "..." markasının sahibi olduğunu, davalının kendisine ait .... hesabında "..." unvanı ile müvekkiline ait "..." markasının kullanarak ürün satışı yaptığını, bu ürünlerin müseccel "..." markası ile hiçbir ilgisinin olmadığını, nitekim davalıya ait .... hesabında "..." olarak reklam ve tanıtımı yapılan montun müvekkili şirketçe satın alındığını, ürün etiketinde "..." ibaresinin olduğunu, kötü bir taklit olduğunu, buna ait belgeleri dosyaya sunduklarını, bu eylemin markaya tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini, eylemin devam ettiğini, davalının markanın imajından herhangi bir ücret ödemeden karşılıksız yararlandığını ve haksız kazanç elde ettiğini, açıklanan nedenlerle davalının, davacıya ait "..." markasına vaki tecavüzünün tespiti ile men'ini, sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, vaki haksız rekabet fiillerinin de tespiti ile men'ini, davalının ... hesabından yaptığı ürün satışlarında ve ... "..." markasının kullanımının tedbiren engellenmesine, hukuka aykırı işlem ve eylemleri sebebiyle fazlaya dair bilcümle haklar saklı tutularak 5.000,00 TL maddi tazminat, 5.000,00 TL manevi tazminata hükmolunmasına, maddi ve manevi tazminatların tespitinin yapıldığı 11/04/2018 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, bu nedenle dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Adliyesi Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerine gönderilmesini, davacının dilekçesinde belirttiği belgelerin dosyada bulunmadığını ve UYAP sisteminde görülemediği için savunma hakkının kısıtlanmaması için delillerin taraflarına tebliğ edildikten sonra savunma yapabileceklerini, davacının bahsettiği hesabın taraflarına ait olmadığını, müvekkilinin "..." markalı ürünler satmadığını, bu ismi ürünlerinde kullanmadığını, tasarım tescili olmayan ürünler üzerinde, yalnızca marka tescili ile hak iddia edemeyeceğini, müvekkilinin ... hesabında hiçbir üründe "..." ibaresini kullanmadığını, "..." etiketi içeren hiçbir ürün bulunmadığını, açılan haksız davanın öncelikle yetkisizlik nedeniyle usulden reddini ve devamla esastan reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dosya, davacının ... markalı ürününün .. hesabında kullanılıp kullanılmadığı, ürün satışı yapılıp yapılmadığı, marka hakkına tecavüz edilip edilmediği ve emsal lisans bedeline göre davacının varsa maddi tazminat talebinin tespit edilmesine yönelik rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 19/07/2019 tarihli raporlarında; "davacının tescilli "..." markasının davalı tarafından ... hesabında ürün tanıtımında birebir aynısının kullanıldığı, söz konusu kullanımın iltibas yarattığı, davalının ... hesabının gizli hesap olması ve heyetlerinde bilişim uzmanı olmaması sebebiyle davalının ... hesabı üzerinde inceleme yapılamadığı, ancak davacının dosyaya sunmuş olduğu deliller kapsamında inceleme yapıldığı, dosyadaki bilgi ve belgeler kapsamında davacının ... hesabında "..." markalı ürünleri ticari amaçla sattığı, ancak satış sonrası "..." markalı ürün yerine "..." markalı ürün gönderildiği, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında düzenlenen marka hakkına tecavüz hükümlerine aykırı bir fiil işlenmiş olduğu ve haksız rekabet oluşturduğu, mahkeme, davalı tarafın hak ihlal süresinin 2017 yılında başladığı ve dava tarihine kadar sürdüğüne karar vermesi halinde, davacı tarafın talep edebileceği lisans bedelinin 1.983.561,64 TL, (2017 yılı için 1.400.000,00 TL, 2018 yılı için 583.561,64 TL) olarak hesap edildiği, hak ihlalinin 2018 yılında başladığına karar verilmesi halinde, dava tarihine kadar olan süre için davacı tarafın talep edebileceği lisans bedelinin 583.561,64 TL olarak hesap edildiği, davalı tarafın mali tabloları incelenemediğinden hesaplanan tutarın davalının mahvına sebep olup olmayacağının tespit edilemediği, ayrıca hak ihlal süresinin tespit edilemediği göz önüne alınarak, davacı tarafın maddi tazminat talebinin Borçlar Kanunu'nun 50 ve 51.maddelerine göre belirlenmesi hususunun mahkemenin takdirinde olduğu" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
Davalı vekili 08/09/2021 tarihli dilekçesi ile, müvekkilinin ... markasını hiçbir şekilde ürünlerinde kullanmadığını, davacının sunduğu ürün incelendiğinde bunun açıkça göründüğünü, davalının ürününde kullanılan etiketten de görüleceği üzere davalının kullandığı markanın ... markası olduğunu, müvekkilinin hiçbir şekilde ... isimli ürünleri satmadığını, bu ismi ürünlerinde kullanmadığını ve paylaşımı kabul etmemekle birlikte gösterilen delillerden anlaşıldığı üzere yalnızca ... modeline benzeyen bir ceketi farklı bir marka ismiyle sattığını, müvekkilinden satın alındığı, iddia edilen ürünler üzerinde dahi davacının kabulüyle ... ibaresi yer almaktayken davalı müvekkilinin 6769 sayılı Kanun'un 7.maddesindeki hangi fıkra gereği davacının markasına tecavüz ettiğinin bilirkişi raporunda da tartışılmadığını, ... markasının kendi lisans sözleşmeleri yerine Türkiye'nin en pahalı markasının lisans sözleşmelerinin emsal alındığını ve sanki müvekkilinin .... marka ürünleri Türkiye'nin her yerine pazarlıyormuş gibi bir izlenim ile ve tek ürün olmasına rağmen 1,5 yıl üzerinden tazminatın hesaplanmasının hatalı olduğunu, davalının satmış olduğu ... marka ceket ile davacının zararına hareket etmediğini ve davacı markasına hiçbir şekilde zarar vermediğini, itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasını talep etmiştir.
Davacı vekili 15/09/2021 tarihli dilekçesi ile, taraflarınca dava konusu olay ve emsal dosaylar göz önüne alınarak, davalının mahvına ya da yoksullaşmasına sebebiyet vermeyeceği düşüncesiyle davalıdan 30.000,00 TL maddi tazminatın talep edilmesinin uygun bulunduğunu beyan ederek davasını ıslah etmiş ve eksik harcını tamamladığı görülmüştür.
Dosyanın bilişim uzmanı bilirkişiye tevdi ile davalının davaya konu sosyal medya hesabının kendisine ait olmadığı iddiası başta olmak üzere davacının bu hesapta tescilli markasının kullanılıp kullanılmadığı, kullanıldıysa süresi ve şekli hususlarında rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiş, bilirkişi 28/11/2019 tarihinde; ".. .. hesabı kontrol edildiğinde ....:... olduğu, www...com.tr linkinin olduğu, ... ... hesabında ilk paylaşımın 10 Aralık 2017 tarihinde olduğu, ... ... ... hesabında 25 Mayıs 2018 tarihli paylaşım açıklama kısmında ...'inin bulunduğu, Hesabın kime ait olduğu ile ilgili yapılan inceleme Çerçevesinde şifremi unuttum diyerek hesabın bağlı bulunduğu bilgiye ulaşılmaya çalışıldığında ... harfi ile başlayan ve ... ile biten (....) mail hesabına bağlı olduğu görülmektedir. Mail adresinin .. işareti ile gizlenen harfleri ... tarafından güvenlik nedeniyle gizlendiği için görülememektedir. ... hesabında yazan ... linki kontrol edilmiş olup link içerisinde bulunan web sitesi içerisinde ... sosyal medya yazısı üzerine gelindiğinde https.... linki yazdığı, Web Sitesinde logo kısmında .... yazdığı, iletişim menüsüne tıklandığında Firma Adı kısmında ... yazdığı, Telefon kısmında ... yazdığı, Adres kısmında ... Mah. ... BLV. .... AVM. No:6/105 yazdığı, E-Posta kısmında ... com.tr yazdığı, www...com.tr alan adı sahibi/yetkilisi (whois) bilgileri sorgulandığında; .... Sanayi Ticaret A.Ş. Address : ... Universitesi ... Binasi Yani Ek Bina Nilufer Bursa, Türkiye yazdığı ve Telefon: ... bilgisinin olduğu görülmüş olup alan adının 21 Ocak 2019 tarihinde alındığı görülmüştür. Çıktısı EK-1'de sunulmuştur. Davacı/Vekili tarafından Dosya içerisine sunulan 2 adet paylaşımın ekran görüntüleri kontrol edildiğinde sunulan paylaşımların ... hesabından paylaşıldığı ve Açıklama kısmında ... ibaresinin olduğu görülmektedir. Fakat 26.11.2019 tarihinde hesapta yapılan paylaşımlar kontrol edildiğinde dosyaya sunulan 2 adet paylaşım ğörülememiştir. Farklı bir paylaşımda ... hashtag'inin olduğu görülmüştür. Bu paylaşımın/paylaşımların yapılmadığı ve açıklama kısmında ... ibaresinin kullanılmadığı anlamına gelmemektedir. Çünkü ... Sosyai Medya platformunda yapılan paylaşımlar silinebilmekte ve açıklamaları düzenlenebilmekte/silinebilmektedir. Bu nedenle ..., .... firmasından hesabın sahibi ile ilgili bilgileri, hesaba giriş yapılan adresleri (IP adresleri geldikten sonra gelen IP adreslerinin kime ait olduğu, ilgili .... firmasından talep edilmesi gerekecektir.) Hesapta yapılan paylaşımların silinme ve güncelleme işlemleri ile ilgili kayıtlar var ise talep edilerek de ulaşılabilecektir. Ayrıca ... hesabında bulunan www...com.tr alan adı sahibi/yetkilisi görünen ... Sanayi Ticaret A.Ş. firmasından alan adı sahibi ile ilgili bilgiler talep edilerek alan adı sahibi bilgilerine ulaşılabileceği" yönünde raporunu sunduğu görülmüştür.
Davacı vekili 12/12/2019 havale tarihli dilekçesi ile, raporda bahsi geçen ... Avm içinde bulunan ... isimli işyerinden ekli satış fişi ile ürün satın aldıklarında; bu işyerinin ... adına kayıtlı olduğu, Pendik V.D. ... nolu mükellefi olduğu anlaşıldığını, perakende satış fişinin ekte sunulduğunu, fişte yer alan mükellefiyetin aynı zamanda davalının T.C. Kimlik numarası olduğunu, bilirkişi raporundaki işyeri adresi ve bahsi geçen ... hesabının davalıya ait olduğunu, davalının aksi yöndeki beyanlarının çürütüldüğünü, dosyaya sunulu davalının ... hesabına ait belgeler, davalının ... hesabındaki ... numarası üzerinden yapılan yazışmalar ve verdikleri sipariş üzerine davalıdan gelen ürün, son olarak bilirkişi raporundaki adreste bulunan firma sahibi ile davalının aynı kişi olması karşısında dava konusu marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet eylemlerinin davalıdan sadır olduğunu kanıtlamaya yetecek kanıtların dosyada mevcut olduğunu, ilave araştırmalara gerek olmadığını, açıklanan nedenlerle taleplerinin ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
.... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden, acarboutique.com.tr alan adının sahiplik bilgilerinin celbi için müzekkere yazılmış, gelen müzekkere cevabında, ....com.tr alan adı kontrolleri sonucunda 26/12/2019 tarihinde "...@gmail.com" kullanıcı adlı "..." yetkili kişili hesaptan .... firmasından satın alındığın, satın alındığına dair sepet kaydı ve üyelik kayıt bilgilerinin gönderildiği görülmüştür.
... Üniversitesi'ne, ... .com.tr alan adının sahiplik bilgilerinin celbi için müzekkere yazılmış, gelen müzekkere cevabında, dava konusu ...com.tr alan adının 21/01/2019 tarihinde ... adına yapılan başvuru sonrası tahsis edildiği, herhangi bir yinelemenin yapılmaması halinde 20/01/2022 tarihine kadar mevcut sahip adına kayıtlı olacağının bildirildiği görülmüştür.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na, https://... linkinin ve ... numaralı hattın sahiplik bilgilerinin celbi için müzekkere yazılmış, gelen müzekkere cevabında, GSM numarasına ilişkin bilgilerin gönderildiği, numaranın ... adına kayıtlı olduğu, https://... hesabına ilişkin bilgilerin kurum bünyesinde bulunmadığı, söz konusu talep ile ilgili olarak ... Limited Şirketi'nden bilgi alınabileceğini bildirdikleri görülmüştür.
... Limited Şirketi'ne https://..., ... kullanıcı adının sahiplik bilgilerinin celbi için müzekkere yazılmış, gelen müzekkere cevabında, müvekkili şirketin ... Amerika Birleşik Devletleri'nde yerleşik bir tüzel kişi olduğunu, şirket merkezinin Amerika'da olduğunu, kendilerinin, ...'nin Türkiye'de 1136 sayılı Avukatlık Kanunu çerçevesinde vekilliğini yaptıklarını, bu kapsamda avukatlık ortaklarının veya ... Limited Şirketi'nin .... içeriklerinin kaldırılmasına veya söz konusu hesaplara dair herhangi bir bilgi verilmesine ilişkin olarak herhangi bir müdahale ve/veya karar yetkisi olmadığını bildirdikleri görülmüştür.
Dava, davalının, davacı markasından doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, men'i ve sonuçlarının ortadan kaldırılması ile maddi ve manevi tazminat talebine yöneliktir.
SMK'nun 29.maddesi yollamasıyla SMK'nun 7/3'e göre: "a) İşaretin, mal veya ambalajı üzerine konulması. b) İşareti taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi. c) İşareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi. ç) İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması. d) İşareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması.
f) İşaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması." marka hakkına tecavüz sayılır.
Somut olayda davaya konu .... hesabında davacı yana ait "..." markasını ihtiva eden paylaşımlar yapıldığı, hastag olarak kullanıldığı, bu ibare ile söz konusu markanın tescilli olduğu hizmet ve emtia grubunda satış yapılarak yukarıda anılı kanun maddesi çerçevesinde marka hakkına tecavüz fiilinin gerçekleştiği anlaşılmıştır.
Her ne kadar davalı vekili davaya konu ve tecavüz fiilinin gerçekleştiği www.... hesabının davalıya ait olmadığını beyan ve iddia etmişse de, söz konusu hesapta bulunan adreste bulunan işyerinin davalı adına kayıtlı olduğu, yine bu hesapta bulunan ve sipariş alınan telefon numarasının dava tarihi itibariyle davalı adına kayıtlı olduğu, davacı yanca sunulan satış fişi ve dosyaya celbedilen ve yukarıda ayrıntısı zikredilen müzekkere cevaplarına göre, anlaşılmış ve davalı savunmasının yerinde olmadığı, tecavüz fiilinin davalı yanca gerçekleştirildiği hukuki ve vicdani kanaatine ulaşılmıştır.
Davacı maddi tazminat hesabı yönünden seçimlik hakkını SMK 151/2-c maddesine dayandırmıştır. Buna göre dosyaya sunulu yapılan hesaplamaya göre bilirkişilerce davacının talep edebileceği lisans bedelinin 583.561,64 TL olarak tespit edilmiştir. Ne var ki lisans bedeline göre hesaplama yapılırken somut olaya uygun ve gerçek lisans sözleşmeleri ile birlikte davalı yana ait tespit olunan ürünlerin miktar ve değeri, genel ekonomik koşullar, tarafların ticari hacimleri hep birlikte dikkate alınmalıdır. "Bu bedelin tespitinde ele geçen ürün fiyatı veya bu ürünlerden elde edilecek kar rakamı belirlenerek taklit üretim yapan kişilerin ödüllendirilmesinden kaçınılması gerekirken, bir yandan da astronomik lisans bedelleri belirlenerek, somut olayla hiç bağdaşmayan lisans bedelleri tespitinden de uzak durulmalıdır"(ÇOLAK, Türk Marka Hukuku, s.799)
Bu durumda gerek tarafların genel ağırlıklı ticari konularının farklılığı, gerek davacı markasının genel ticari ağının genişliği ile davalının göreceli ticaret hacminin küçüklüğü ve münhasıran lisans bedeli hesabında meslek odalarının tarife rakamlarının tek başına hükme esas alınamayacağı ilkesi (Y.11.HD 02/03/2015 tarih, 2014/17036 E., 2015/2789 K.) karşısında kesin ve net bir şekilde belirlenmesi mümkün olmayan maddi tazminatın mahkememizce TBK 50-51.maddeleri çerçevesinde taktiri zarureti ile 30 bin TL maddi tazminata hükmedilmiştir.
İhlal edilen hakkın boyutu, kusurun derecesi ve tarafların mali durumları nazara alınarak 5.000,00 TL manevi tazminatın yeterli ve dengeleyici olacağı kanaatine ulaşılmıştır.
6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. 55. Maddesinin 4. fıkrasında ise, iyi niyetle bağdaşmayan, haksız rekabete ilişkin eylemlere örnek olarak, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak gösterilmiş ve haksız rekabet halleri hüküm altına alınmıştır. Bu itibarla, marka hakkına tecavüz oluşturan eylemleri aynı zamanda ticari dürüstlük kurulanı aykırıdır ve haksız rekabet oluşturmaktadır.
Tüm bu yapılan açıklamalar ışığında davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davacının davasının KABULÜ ile;
-Davalının davacıya ait "..." markasından doğan haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ile, bu tecavüz ve haksız rekabetin men'ine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına,
-TBK 50-51. maddeleri nazara alınarak 30.000,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Hüküm özetinin masrafı davalı yanca karşılanmak suretiyle ulusal çapta yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde ilanına,
2-Alınması gereken 2.390,85 TL harçtan, alınan 170,78 TL peşin harç, 430,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.790,07 TL harcın, davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen tecavüz ve haksız rekabet talebine yönelik 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen maddi tazminat talebine yönelik 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen manevi tazminat talebine yönelik 5.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 170,78 TL peşin harç, 35,90 TL başvurma harcı, 430,00 TL ıslah harcı, 332,10 TL posta/tebligat masrafı ve 3.400,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.368,78 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliyesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/06/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸