T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/631 Esas
KARAR NO: 2022/157
DAVA: Patent (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 21/12/2021
KARAR TARİHİ: 16/09/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/09/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Patent (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili ...'ın, davalı ... Ltd. Şti. Bünyesinde 15/06/2015-31/10/2016 ve 15/07/2017-19/10/2018 tarihleri arasında davaya konu olan projenin ön prototopinin geliştirilmesi ve imalat çalışmaları bakımından ... Programından destek alınabilmesi amacıyla gerekli koşulların sağlanabilmesi için SGK'lı olarak çalıştığını ve çalıştığı süre içerisinde .... kod numaralı "...." buluş başlığını taşımakta olan patent ve uluslararası alanda yapılmış olan müracaatlar ile ... numaralı, .... numaralı patentlerin mucidi olduğunu, SMK md. 115'e göre çalışanın yapacağı buluş hizmet buluşu olsa dahi, işverenin buluş üzerinde tam hak talep etmesi halinde makul bir bedelin kendisine verilmesini talep etme hakkının mevcut olduğunu, ilgili bedelin buluşun ekonomik değeri çerçevesinde belirleneceğini, davalı firmanın müvekkili ...'ın buluşunu kendisine bildirmesinin akabinde buluş üzerindeki tüm hakları talep ettiğini ve buluş bakımından patent başvurusunu gerçekleştirdiğini, ancak bedeli müvekkiline ödemekten imtina ettiğini, daha sonra davalı yanın, ilgili ödemeleri müvekkili ...'a hizmet buluşu bedeli ve projelerde yoğun olarak emek sarf etmesi karşılığında yapmayı açıkça taahhüt ettiğini, müvekkilinin kritik görevler üstlendiği ... projesinin başarılı bir şekilde nihayetlendiğini, Avrupa Birliğinin müvekkilinin yetkilisi ve sahibi olduğu diğer müvekkili ... Şti'nin ve davalılardan ... 'nin içerisinde bulunduğu konsorsiyum vasıtası ile gerçekleştirilmiş olan projeyi onaylaması ve Hibe Desteği verilmesine karar vermesinin akabinde davalı ... Ltd. Şti'nin Avrupa Birliği Komisyonu tarafından Proje Konsorsiyum Üyelerinin kendi aralarında imzalanmasını tavsiye ettiği 3 farklı sözleşmeyi davalı firmanın imzalamaktan imtina ettiğini ve ilgili projeden vazgeçtiğini, .... Ltd. Şti'nin yetkilisi olan davalılardan ...'in kararı ile keyfi olarak, müvekkillerinin herhangi bir onayı olmaksızın gerçekleştirilen ilgili iptal işleminin müvekkillerinin ekonomik açıdan ciddi oranda zararına sebebiyet verdiğini, müvekkillerinden ...'ın SMK 115/8.maddesi gereği işverenin kendiliğinden vazgeçtiği kısım bakımından da müvekkillerinden ...'ın proje bedeline hak kazandığını, açıklanan nedenlerle, müvekkili ...'ın mucidi olduğu hizmet buluşuna yönelik olarak buluş bedeli ve projeye kazandırılan katma değerler çerçevesinde müvekkiline ödenmesi gereken bedelin hesaplanması ile müvekkiline ödenmesini, ilgili husus bakımından şimdilik 10.000,00 TL bedelin muaccel olduğu, tarihten itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile, müvekkili ...'ın yetkilisi olduğu diğer müvekkili .... Şti'nin müvekkili ...'ın da onayı ile davalılardan ... ile birlikte gerçekleştirdiği Avrupa Birliği fonlama projesinin olumlu ilerlemesine karşın müvekkillerinin onayı olmadan ilgili projenin davalılardan .... Teknoloji tarafından tek taraflı olarak iptal edilmesi nedeni ile müvekkillerinin uğradığı zararın tazmini bakımından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL bedelin muaccel olduğu tarihten itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacıların iki tane birbirinden farklı konu ve talebin yer aldığının açıkça görüldüğünü, ancak davacıların farklı konu ve talepler ile tarafları birbirine karıştırarak, farklı Mahkemelerin görev alanına giren iki ayrı davayı işbu davada tek bir dava gibi ikame etmeye çalıştıklarını, usulen ciddi hatalar yaptıklarını, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevsizlik sebebiyle davanın reddi gerektiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, davacının ilgili projenin mucidi olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, söz konusu proje için toplamda iki adet patent başvurusu yapıldığını, ilk patent başvurusunda buluş sahibi olarak müvekkili ... ile davacı ...'ın isimlerinin geçtiğini, ancak bu patent başvurusu yenilenmediği için düştüğünü, ilk patent başvurusu düştüğü için ikinci patent başvurusunun yapıldığını, ikinci patent başvurusunda davacı ...'ın müvekkilinin iyiniyetinden istifade ederek, ısrarlı davrandığını ve buluş sahibi olarak kendisini yazdırdığını, davacının dava konusu patent ile ilgili olarak herhangi bir yetkinliği ve tecrübesi olmadığı gibi, söz konusu buluşla ilgili olarak yenilikçi bir fikir de geliştirmediğini, projeyle ilgili her türlü fikir ve yol haritasının müvekkili ... ile dava dışı ... tarafından gerçekleştirildiğini, davaya konu edilen patentlerin hiçbir şekilde kullanılmadığını, ortada herhangi bir kazancın da bulunmadığını, davacı ile müvekkilleri arasında bedele ilişkin imzalanmış bir sözleşme bulunmadığını, davacı şirket ... Şti yetkilisi ve diğer davacı ...'ın Avrupa Birliği ... fonlarından yararlanmak için imzalanması gerekli olan .... sözleşmesinin imzalanması aşamasında müvekkillerinden akıl almaz isteklerde bulunduğunu, isteklerinin karşılanmaması durumunda da sözleşmeleri imzalamayacağını müvekkillerine beyan ettiğini, davacının müvekkilinden açıkça para ve .... marka araç talep ettiğini, söz konusu hukuka aykırı taleplerin müvekkillerince karşılanamayacağının belirtilmesi üzerine söz konusu projenin temel sözleşmesi ile bundan önce imzalanması gereken .... sözleşmesinin davacı tarafından imzalanmadığını, imzadan imtina ettiğini, tekrar hibe kredisi başvurusunun müvekkili tarafından yapıldığını, davalı müvekkilleri ile fon başvurusunda oluşturulan üçlü konsorsiyuma dahil edilen .... 'i ortağı ve yöneticisi ....'nın tüm çabalarına rağmen davacı ...'ın sözleşmeleri süresinde imzalamayarak taahhütlerine uygun davranmadığını, açıklanan tüm nedenlerle davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce 16/09/2022 tarihli celsede, davacıların davalı ... Limited Şirketine yönelik birlikte gerçekleştirilen AB fonlama projesinin tek taraflı iptal edilmesi iddiasından kaynaklı tazminat talep ve davasının işbu dosyadan tefriki ile başka bir esasına kaydına karar verildiği görülmüştür.
SMK'nun 115/11.maddesine göre: "Çalışan buluşları ile ilgili bedel tarifesi ve uyuşmazlık hâlinde izlenecek tahkim usulü yönetmelikle belirlenir." Buna göre ilgili Çalışan Buluşlarına Yükseköğretim Kurumlarında Gerçekleştirilen Buluşlara ve Kamu Destekli Projelerde Ortaya Çıkan Buluşlara Dair Yönetmeliğin 24. maddesinde "(1) Çalışan ve işverenin, bu Yönetmelik hükümlerine göre ödenecek bedelin miktarı ve ödenme şekli üzerinde, işveren hizmet buluşu üzerinde tam hak talebinde bulunmuşsa patent veya faydalı model verildiği tarihten, kısmi hak talebinde bulunmuşsa işverenin buluştan yararlanmaya başladığı tarihten itibaren iki ay içinde anlaşamamaları halinde uyuşmazlık bu Yönetmelikteki hesaplamalar kapsamında tahkim yoluyla çözümlenir. (2) Tahkime ilişkin olarak yazılı şekilde tahkim sözleşmesi bulunma şartı aranmaksızın 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun tahkime ilişkin hükümleri uygulanır. Yabancılık unsuru taşıyan ihtilaflarda 21/6/2001 tarihli ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu uygulanır. (3) Çalışan ve işverenin iş ilişkisinin, patent veya faydalı model verilmeden önce sona ermiş olması halinde bu Yönetmelik hükümlerine göre ödenecek bedelin miktarı ve ödenme şekli üzerindeki uyuşmazlıkların çözümünde birinci ve ikinci fıkra hükümleri uygulanır. (4) Çalışan ile işveren arasında ve çalışanların kendi arasında bu Yönetmelik hükümlerine göre doğan uyuşmazlıklar tahkim yoluyla çözümlenir. (5) Taraflar bu madde kapsamında tahkim yoluna başvurmadan önce uyuşmazlığı 7/6/2012 tarihli ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu kapsamında da çözebilirler." hususları düzenlenmiştir. Somut olaya konu uyuşmazlık bakımından dava tarihi itibariyle geçerli olan ve yukarıda anılı mevzuat hükümlerine göre zorunlu tahkim şartı bulunduğu; söz konusu tahkim şartı gereği açılan davanın usulden reddi gerektiği kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davacı ...'ın hizmet buluşu iddialarından kaynaklı davasının zorunlu arabuluculuk dava şartından dolayı USULDEN REDDİNE,
2-Peşin alınan 170,78 TL harçtan, alınması gereken 80,70 TL harcın mahsubu ile arta kalan 90,08 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
3-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 7/2 maddesine göre 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
5-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliyesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/09/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸