T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/345 Esas
KARAR NO: 2021/189
DAVA: Tasarım'a Tecavüzün Tespiti, Önlenmesi ve Men'i
DAVA TARİHİ: 19/11/2020
KARAR TARİHİ: 03/11/2021
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 22/11/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Tasarım'a Tecavüzün Tespiti, Önlenmesi ve Men'i davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin ......... firması ve markasının tek sahibi olduğunu, müvekkili ayakkabılarının taklidinin yapıldığı yönündeki piyasadan gelen şikayetler üzerine davalıya ait ayakkabılardan numuneler alınmış ve iş bu numunelerin incelenmesi üzerine davalı ürünlerininmüvekkili tasarımlarının birebir aynısı olduğunun görüldüğünü, bunun üzerine müvekkilinin haksız bir işlem yaparak başkalarını zan altında bırakmamak adına ......... Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü Öğretim Üyesi Dr. ......... 'dan ürünleri incelemesi ve taklit olup olmadığı yönünde rapor verilmesini rica ettiklerini, ve rapor alındığını, müvekkiline ait ......... tescil numaralı ayakkabı konulu ......... sınıfı endüstriyel tasarım tescil belgesi ile korunan tasarımların, davalı tarafından piyasaya sürülmüş bulunan, ayakkabı tasarımlarının, bilgilenmiş kullanıcılar üzerinde yarattıkları izlenim bakımından ayırt edilemez düzeyde benzerlik arz ettiğini, açıklanan nedenlerle, davanın kabulü ile davalının müvekkiline ait tasarıma tecavüzünün önlenmesine ve men'ine, işbu tecavüzün önlenebilmesi adına davalının taklit niteliğindeki ürünlerin piyasadan toplatılmasına, bu ürünleri içerir her türlü katalogların toplatılarak ilgili ürünlerin ürün kataloglarından çıkartılmasına, her türlü televizyon reklamının yayının durdurulmasına, gazete ve billboard gibi görsel her türlü reklam aracının durdurulmasına, ilgili ürünlerin satışının yasaklanmasına, ürünlerin üretimlerinin durdurulmasına, hükmün ilanına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin herhangi bir kötüniyeti ve taklit kastının olmadığını, müvekkilinin ürünü ile davalı ürünü arasında "tasarım serbestisi" çerçevesinde farklılıklar mevcut olduğunu, müvekkilinin ürününün davalı tasarımına tecavüz teşkil etmediğini, iki ayakkabı arasındaki en büyük benzerliğin, iki ürünün de siyah, sarı ve mavi renk kombinasyonlarından oluşan outdoor ayakkabı ürünü olmalarından ibaret olduğunu, davacının tasarımının yenilik ve ayırt edicilik unsurlarının olmadığını, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davalı tasarımının tescil belgeleri celp olunmuş, mahkememizce verilmiş ihtiyati tedbir kararına karşı davalı vekilinin itirazının reddine karar verildiği, davalı vekilinin istinaf talebi üzerine dosyanı İstanbul BAM'a gönderildiği, İstanbul BAM ......... Hukuk Dairesi'nin 26/03/2021 tarih, ........ esas, ......... karar sayılı kararı ile "davalı yanın itirazlarının değerlendirilmesi aşamasında inceleme yapılmadığı ve mahkeme hakiminin kendi gözlemine göre karar verdiği anlaşılmaktadır. İncelenmesi gereken husus ise teknik bilgi gerektirir bir husus olduğundan, tedbire itirazın bilirkişi raporu alınarak değerlendirilmesi sağlıklı bir sonuca ulaşmak için gerekli olmakla, davalı yanın istinaf başvurusunun kabulü ile bu yönde delillerin toplanıp değerlendirilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine" şeklinde karar verdiği görülmüştür.
Mahkememizce 13/04/2021 tarihli ara karar ile dosya, taraf beyanları, sunulan deliller, uzman görüşü, sunulan numuneler ve istinaf kararı ışığında davalının tedbire itirazının tasarım benzerliği kapsamında değerlendirilerek rapor tanzimin istenilmesine karar verilmiş, bilirkişi 24/05/2021 tarihli ayrıntılı ve gerekçeli raporunda; "Davalı ve davacı firmaya ait ayakkabı çiftleri model, kullanılan malzeme (materyal), renk uyumu, görünüm, ıstampa parçalarının birbirlerinin benzeri olduğu ve kullanılan renklerin, ilave küçük değişikliklerin farklı olması genel tasarım görünümünde bir değişiklik oluşturmayacağı, her iki ayakkabı çiftinin (davacı ve davalı) benzer yönlerin fazla olduğu, lokal olarak benzemeyen yönlerin az olduğu ve ayakkabılar bütün olarak değerlendirildiğinde ortalama / bilgilenmiş tüketici nezdinde ayniyet derecesinde benzer oldukları" hususlarını tespit ve rapor etmiştir.
Dava, davalının davacıya ait .......... tescil numaralı tasarımdan doğan haklarına tecavüzün tespiti, önlenmesi ve men'i talebine yöneliktir.
SMK'nun 55.md'sine göre tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Burada kanun koyucu patent ve faydalı modelden farklı olarak fonksiyona değil, görünüme koruma bahsetmiştir. Bu nedenle tecavüz iddiaları da ürünün "görünümü" nazara alınarak değerlendirilmelidir.
Bir tasarımın koruma kapsamı belirlenirken o tasarımın bilgilenmiş kullanıcı gözünde oluşturduğu genel izlenim ile bariz bir benzerlik gösteren bütün tasarımların birlikte dikkate alınması gerekir. Kıyaslanan tasarımlar arasında sadece küçük ayrıntılarda farklılık varsa tasarımların aynı olduğu kabul edilir. Yine bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim ile herhangi bir tasarımın böyle bir kullanıcı üzerinde oluşturduğu genel izlenim arasında genel bir farklılık varsa tasarım ayırd edici niteliğe sahip demektir. Burada, tasarım alanında, özellikle dikkat edilmesi gereker husus korumanın, görünüm, şekil, doku ve ergonomi gibi özelliklere hasredilmesidir. Tasarım hakkı ürün ve eşyaların teknik işlevini değil, dış görünümünü konu etmektedir.
Somut olayda davalı yana ait ürünler ile davacı yana ait tescilli tasarım arasında genel görünümde bilgilenmiş kullanıcı nezdinde karıştırma ihtimali doğuracak ayniyet derecesinde benzerlik bulunduğu, ayrıntılardaki farklılıkların ürün ile tescilli tasarım arasındaki benzerliği kaldırmaya yeterli düzeyde bulunmadığı ve ayrıntılarda kaldığı, bu hususun bilirkişi raporu ile ve mahkememizin tutanağa geçirilen gözlemleri ile tespit olunduğu anlaşıldığından yasal koşulları oluşan davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davacının davasının KABULÜ ile;
-Davacıya ait ........ tescil numaralı tasarımdan doğan haklarına tecavüz oluşturan davalı yana ait örneği dosyaya sunulmuş olan ve görsellerine dosya içerisindeki 25/05/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda yer verilen ayakkabı ürününün üretiminin durdurulmasına, satışının yasaklanmasına, davalı uhdesindeki söz konusu ürünlere ve bu ürünlerin bulunduğu kataloglara el konulmasına, bu ürünlerin gazete, tv ve billboard reklamlarının durdurulmasına,
-Hüküm özetinin masrafı davalı tarafça karşılanmak suretiyle ulusal çapta yayın yapan tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde ilanına,
2-Alınması gereken 59,30 TL harçtan, peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 5.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvurma harcı, 54,40 TL peşin harç, 1.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 248,00 TL posta/tebligat masrafı olmak üzere toplam 1.356,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
6-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliyesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/11/2021
Katip ........
¸
Hakim .......
¸