T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/111 Esas
KARAR NO: 2021/1
DAVA: Marka (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 02/10/2018
KARAR TARİHİ: 27/01/2021
K.YAZILDIĞI TARİH : 19/02/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile, ülkemizde mühendislik üzerine bilgisayar yazılımı üreten sayılı firmalardan biri olduğunu, lisans hakkı kendilerine ait olan ...... isimli bilgisayar yazılımının FSEK mevzuatı uyarınca eser sahibi olduğunu, müvekkilinin yazılım sektörünün kendine has özellikleri nedeniyle, öncelikle yapılan üretim için TürkPatent Enstitüsü'nden ...... isim hakkını marka olarak almış ve tescil ettirmiş olduğunu, olay tarihinde davacı şirkete gelen ihbarlar ve şikâyetler dikkate alınarak, Bakırköy Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...... D.İş dosyasından yapılan tespit sonucunda düzenlenen 08/03/2018 tarihli keşif tutanağında belirtildiği üzere davalı şirketin iş sahibi olduğu, ....... Projesi işlerinin yapıldığı şantiyede davalılara ait; bilgisayarda mali hakları davacı şirkete ait olan ..... yazılımı ile ...... modüllerinin 12/12/2015 tarihinden itibaren bilgisayarda kurulu ve aktif olarak çalışır durumda olduğunu, ayrıca program kullanılarak çizimler üzerinde çalışıldığının tespit edilmiş olduğunu, yine davalılara ait bilgisayarda mali hakları davacı şirkete ait olan ....... yazılımı ile ....... modüllerinin 31/01/2015 tarihinden itibaren bilgisayarda kurulu ve aktif olarak çalışır durumda olduğunu, aynca program kullanılarak çizimler üzerinde çalışıldığının tespit edilmiş olduğunu, davacı şirket yazılımlarının izinsiz olarak korsan diye tabir edilen biçimde yüklenmiş ve kullanılmakta olduğunun tespit edildiğini, davalı şahıslar hakkında Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığına yapmış oldukları şikâyet nedeni ile. ...... no ile soruşturma yürütülmekte olduğunu, bu nedenle davalıların davacı şirketin sahibi olduğu bilgisayar yazılımlarını herhangi bir sözleşme ve izne tabi olmaksızın şifre kırmak suretiyle bilgisayarında kullandığını, davalıların işi ve faaliyet alanı gereği bu programlardan haksız kazanç elde ettiği açıkça ortaya çıkmış olduğunu, davalılar FSEK Mevzuatına aykırı hareket etmek suretiyle davacı şirketin mali haklarına tecavüz etmiş olduğunu, davacı şirkete ait bilgisayar programlarının davalılar tarafından izinsiz ve lisansız kullanılması nedeniyle davacı şirketin mali haklarının ihlalinden dolayı fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin "......." isimli bilgisayara programın yüklenme tarihi olan 12/12/2015 tarihinden, "......." isimli bilgisayara programın yüklenme tarihi olan 31/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari (reeskont) faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davalının, satın alma durumunu ispatlar şekildeki her türlü delili davanın aleyhine sonuçlanmaması ile sübut bulacak olduğunu, konu ile ilgili delil sunma haklarını mahfuz tuttuklarını, ayrıca davalının söz konusu yazılımın korsan olup olmadığı konusunda da esaslı bir bilgiye de sahip olmadığını, kullanıcıların işinde uzman olması başka bir şey iken programı alan yani semen karşılığı iş yapan tacirin mimarlık mühendislik ayrıca yazılım konusunda da bilgi sahibi olmamasının normal karşılanması gerektiğini, orijinal sürüme sahip olan bir kullanıcının ilk kopya CD’si korsan kullanıma girmemekle birlikte bunun fevkinde yapılan ilk kopya cd ise korsan kullanıma girdiğini, yazılımın internetten indirilmesi halinde bu yazılımın korsan vasfı orjinal disk üzerinde yapılan manipülasyonlar sonucu oluşan hale göre belirlenecek olduğunu, söz konusu edilen durumların davacı yan zararının kendi ihmali hareketi sonucu oluştuğunu, davacı yanın yaptığını beyan ettiği tespite itiraz ettiklerini, davacı yanın tacir vasfı ile sorumlu olduğu ve kusurlu davrandığı bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacıya ait markanın tescil belgeleri celp olunmuş, Bakırköy ....... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...... d.iş sayılı dosyası dosya içerisine alınmış, tetkikinde; talep edenin ...... Yazılım A.Ş., karşı tarafın ....... İnşaat ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, tespit sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda; işyerinde incelemesi yapılan 3 adet bilgisayarda yapılan tespit talep edene ait "....... " isimli yazılımın bulunduğu, tespit edilen yazılımın bilgisayarlara sırasıyla 1.bilgisayar için 12/12/2015 ve 2. Bilgisayar için 31/01/2015 tarihinde ....... seri numarası ile kurulduğu ve çalışır durumda bulunduğunu, versiyonun 5.1.0.962 sayılı olduğu ve demo sürüm olmadığı, ancak 3.bilgisayarda kurulu yazılımın programın çalışır durumda olmadığı, bu sebeple yazılımın lisanslı ya da lisanssız kullanılıp kullanılmadığına ilişkin tespitin yapılamadığı, yazılım programlarının 2 adet bilgisayarda çizim yapılabilir durumda olduğu, bilgisayarlarda adı geçen yazılım programı ile oluşturulmuş birçok proje çizim dosyalarına ve örneklerine rastlanıldığı hususlarını tespit ettiği görülmüştür.
Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...... soruşturma sayılı dosyası UYAP üzerinden celp olunmuş, tetkikinde; müştekinin ...... Yazılım A.Ş., şüphelinin ....... İnşaat ve Tic. Ltd. Şti.olduğu, suçun konusunun müştekiye ait lisanslı yazılımın şüpheli tarafından kullanıldığına yönelik olduğu görülmüştür.
Dosya dava konusu yazılımın FSEK anlamında eser olup olmadığı, davalının hak sahibi olup olmadığı, davalıların haksız kullanımlarının olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının isteyebileceği maddi tazminat miktarının ne olduğu, her bir davalının sorumluluğunun ne olduğu yönünde rapor tanzim etmek üzere bilirkişilere tevdii edildiği, bilirkişiler 28/01/2020 tarihli ayrıntılı ve gerekçeli raporlarında; "dava konusu uyuşmazlıktaki ...... isimli yazılım programının FSEK m.2/1 kapsamında hususiyet taşıyan eser niteliğinde olduğu, davacının mali hak sahibi sıfatıyla işbu davayı açma yetkisinin bulunduğu, dosyada bulunan delil tespiti konulu, Bakırköy Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...... D.İş dosyasından yapılan tespit sonucunda düzenlenen 23/03/2018 tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği üzere; davalı şirketin iş sahibi olduğu, ....... İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti.’nden yapılan incelemede; davalı tarafın faaliyette ve açık olan işyerinde/ofisinde yapılan incelemeler sonucunda 2 adet bilgisayarda bahsi geçen "......" yazılımın ve "...... " modüllerin kurulu ve çalışır durumda olduğu ve ilgili program aracılı ile yapılan dosyaların uzantısı ile dosya araması yapıldığı ve yazılım/program ile yapılmış dosyaların tespit edildiği, davalının bilgisayarlarında kurulu/yüklü olan ...... yazılım programları ile ilgili gerek keşif incelemesi esnasında gerek sonrasında davalı tarafça herhangi bir Fatura/Belge sunulmadığı, tüm dosya kapsamında inceleme ve değerlendirmeler sonucunda davalının 2 adet bilgisayarlarında tespit edilmiş olan "......" yazılım programlarının davalı tarafça lisanssız yani izinsiz kullanıldığı, vaki durumun FSEK çerçevesinde çoğaltma hakkının ihlali olduğu, dava konusu olan yazılım programının rayiç bedelini tespit etmek adına yapılan genel araştırmalar ve dosyaya sunulan fatura örnekleri incelenmiş bahsi geçen "....." yazılımın ve ....... adet rayiç bedelinin 46.250,00 TL olduğu, hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
Davacı vekilinin rapora itirazları nedeniyle önceki bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş bilirkişiler hazırlamış olduğu 22/08/2019 tarihli ek raporda sonuç olarak, 2018 yılı fiyat listesine göre ...... yazılımının rayiç bedelinin 48.000,00 TL olduğu, iskontolu bedelin 32.653,50 TL olduğu, dava konusu bahsi geçen yazılımın ve modüllerinin bilgisayarlara yükleme tarihi olan 2015 yılı baz alınması durumunda rayiç bedelin 35.650,00 TL olduğu, iskontolu bedelin 28.154,50 TL olduğu belirtilmiştir.
Davacı vekili 14/09/2020 tarihli dilekçesi ile davasını 168.927,00 TL'ye ıslah etmiş ve eksik harcını ikmal ettiği görülmüştür.
Dava, davacıya ait lisanslı yazılımın davalılar tarafından izinsiz kullanıldığından tazminat talebine yöneliktir.
FSEK'in 2/1. Maddesi, herhangi bir şekilde dil ve yazı ile ifade olunan eserler ve her biçim altında ifade edilen bilgisayar programları ve bir sonraki aşamada program sonucu doğurması koşuluyla bunların hazırlık tasarımlarının ilim ve edebiyat eseri sayılabileceği, FSEK'in 68. Maddesinde ise, izin alınmamış eser sahibinin sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya emsal veya rayiç bedel itibariyle uğradığı zararın en çok üç kat fazlasını isteyebileceği belirtilmiştir. Buna göre, davacının hak sahibi olduğu bilgisayar programlarının FSEK anlamında eser olup, koruma kapsamında olduğu, davalıların herhangi bir lisans bedeli ödemeden bu programları işlerindeki iki adet bilgisayarda kullandıkları tespit edildiği, programların emsaline göre haksız fiil tarihi itibarı ile her bir bilgisayarda kurulan yazılım yönünden lisans bedelinin 28.154,50 TL olduğu ve FSEK 68. md uyarınca talep edilen üç katı değerin 84.463,50 TL'ye tekabül ettiği anlaşılmıştır. Eserden kaynaklı haklara tecavüz tarihi (yazılımın kurulum tarihi) olarak "...... " isimli, ..... adres bilgisi ..... olan bilgisayar için 12/12/2015; "......." isimli, ...... adres bilgisi olan bilgisayar için 31/01/2015 tarihinin d.iş raporu ile tespit edildiği; davacının haksız fiil tarihinden itibaren faiz talebinde bulunmakla birlikte, dava dilekçesinde 2.bilgisayar için haksız fiil tarihini ve faiz başlangıç tarihini 31/05/2015 olarak talep etmiş olduğu anlaşıldığından taleple bağlılık ilkesi gereği her bir haksız fiil için davalıların haksız fiil sorumluluğu çerçevesinde müteselsilen tahsil edilmek üzere FSEK 68.md uyarınca 84.463,50 TL'den ayrı ayrı tazminata hükmetmek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davacının davasının KABULÜ ile;
-84.463,50 TL'nin 12.12.2015 tarihinden itibaren; 84.463,50 TL'nin 31.05.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 11.540,00 TL harçtan peşin alınan 170,78 TL peşin harç ve 2.714,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 8.654,63 TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 19.998,07 TL ücret takdirine, bu ücretin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından bu dava nedeniyle yapılan 170,78 TL peşin harç, 35,90 TL başvurma harcı, 2.714,00 TL ıslah harcı, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 419,40 TL tebligat/posta masrafı olmak üzere toplam 5.340,08 TL yargılama giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatırana iadesine,
Davacı ve bir kısım davalılar vekilinin yüzlerine karşı diğer tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı.27/01/2021
Katip ...
¸
Hakim ...
¸