T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/176
KARAR NO : 2024/117
DAVA : Tescilsiz Tasarımdan Kaynaklanan Haklara Haksız Rekabetin
Tespiti, Önlenmesi Tazminat
DAVA TARİHİ : 15/08/2022
KARAR TARİHİ : 12/07/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 12/08/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Tescilsiz Tasarımdan Kaynaklanan Haklara Haksız Rekabetin Tespiti, Önlenmesi Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosyasına tevzi olunan dava dilekçesi ile, müvekkili firmanın 30 yıldan beri .... kimya olarak tekstil kimyasalları üreten ve son 10 yıldan beri de ..... olarak makine üretimleri yapmakta olduğunu, müvekkili firmanın kendine ait yeni çizimler yaparak makine ve makine parçaları ürettiğini, yapılan çizimlerin kendilerine ait kod numaralarının bulunduğunu, davalıların tamamen davacıya ait olan ve başka hiçbir firmada bulunmayan söz konusu bu çizimleri ve kodları bilgisayar server’ini patlatmak suretiyle kopyalayarak çaldıklarını, yapılan araştırma neticesinde müvekkil firmanın üretim yaptığı ve tedarikçisi olan .... adlı firmaya davalıların müvekkili firmaya ait çizim ve kodları çalarak sipariş verdiklerinin tespit edildiğini, davalılardan .... ve ... hakkında Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'na yapılan şikayet sonucu şüpheliler hakkında takipsizlik kararı verilmişse de itiraz süreci ve dolayısıyla soruşturmanın, halihazırda devam ettiğini, soruşturmada alınan bilirkişi raporunun eksik ve yetersiz olduğunu, fikri mülkiyet hukuku bağlamında korumadan yararlanabilmek için tescil gerekli ise de rekabet hukuku bakımından böyle bir zorunluluğun söz konusu olmadığını, açıklanan nedenlerle, davalıların eyleminin haksız rekabet olduğunun tespitine, davalıların haksız rekabetinin önlenmesine, davalıların haksız rekabeti nedeniyle sebep oldukları şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkili davacıya verilmesine, hükmün ilanına, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkili davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalılar ... ve .... vekili cevap dilekçesi ile, müvekkillerinin çizimleri çaldığının doğru olmadığını, davacının kötü niyetli olarak dava şikayette bulunduğunu, dava dilekçesinde yer alan çizimin özel bir çizim olmadığını, davacı şirket tarafından dava konusu makinenin ve çizimin kendilerine ait olduğuna ilişkin bir belge ve delil sunmadığını, müvekkillerinin kurulum ve montaj işlerinde çalıştığını ve şifleri olan mühendislerin kullandığı bilgisayara erişimlerinin olmadığını, Savcılık dosyasında da kovuşturmaya yer olmadığına şeklinde karar verildiğini, taraflar arasında rekabet yasağı sözleşmesinin olmadığını, davacının müvekkilinin piyasada bulunan itibarını ve saygınlığının yok edilmeye çalışıldığını, bu nedenle haksız olarak açılan davanın reddine yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve .... Kimya vekili cevap dilekçesi ile, davacı şirketin davaya konu edilen ürünlere yönelik tekelci bir hak sahibi olduğuna ilişkin herhangi bir bilgi ve delilin olmadığını, müvekkili şirketin bahse konu ürünleri ürettiğine dair somut bir delil bulunmadığını, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı ... Sor. ... K. çerçevesinde davaya konu edilen vakıada haksız rekabete konu edilen bir eylem veya eylem Unsurunun tespit edilememesi sebebiyle davacının ihtiyati tedbir talebinin reddine, Davacının haksız ve mesnetsiz olarak açmış olduğu davanın reddine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı ... yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/02/2023 tarih, ... esas ve ... karar sayılı kararı ile, "Göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle, HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri gereğince DAVANIN USULDEN REDDİNE..." karar verilmiş, davalılar ... ve .... vekilinin, davanın müvekkilleri yönünden esastan reddini içerir istinaf talebi üzerine dosya BAM'a gönderilmiş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 07/09/2023 tarih, ... esas, .... karar sayılı ilamı ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş ve dosya mahkememize gönderilerek yukarıdaki esas sırasına kaydı yapılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Davacı tanıkları dinlenilmiş, davacı tanığı .... duruşmadaki beyanında; davacı firmayı çalıştığı şirketin davacı firma ile iş yapması nedeni ile tanıdığını, kendisinin ... pano ve kabin sistemleri şirketinde genel müdür olarak görev yaptığını, çalıştığı firmanın davacı şirkete makine yapımında kullanılmak üzere bir kısım makina parçalarının kesimini yaptığını, davalılardan ... fabroda davacı firmada çalıştığı dönemden tanıdığını, ...'un bir gün yine kendilerinden parça siparişinde bulunduğunu, söz konusu parçaları keserek, davalı ...'a teslim ettiklerini, ancak faturayı davacı şirkete değil farklı bir şirket adına kestiklerini, genel müdür olarak çalıştığı ve fatura ve benzeri işleri organize ettiği için bu durumu bildiğini, bildiği kadarıyla davalı ... adına iki kere bu şekilde makine parçası teslim ederek fatura kestiklerini, söz konusu faturaların hangi şirketler adına düzenlendiğini üzerinden uzun zaman geçtiğinden hatırlamadığını, davalı ... tarafından, çalıştığı firmadan talep edilen makine parçaları daha önce davacı firmaya kestikleri makine parçaları ile birebir aynı olduğunu, bu nedenle parçaların ... için kesildiğini düşündüklerini, konuyu .... yetkililerine ilettiğini, .... yetkilileri söz konusu parçaları kimin istediğini sorduğunu, ...'ın sipariş verdiğini .... yetkililerine ilettiğini, konu ile ilgili bilgisinin bundan ibaret olduğunu beyan etmiştir.
Davacı tanığı .... duruşmadaki beyanında; ... Kimyada ön muhasebe departmanında çalıştığını, ... Kimyanın sahibi ile davacı ... Makinanın sahibinin aynı kişi olduğunu, bu nedenle tarafları tanıdığını, davalılardan ... Ve ...'la bir arada çalıştığını, ... ve ...'un ... Makinada çalıştığı bir dönemde Japonya'dan çalıştıkları bir firmanın, ... Kimyaya mail atarak, sattıkları bir kısım ürünlerden taraflarına bir sipariş ulaştığını, "bu ürünleri Türkiyede sadece size satıyoruz, farklı bir firmadan bize bir talep geldi" diyerek durumu çalıştığı firmaya bildirdiğini, mail ekinde sipariş edilen ürünün fotoğrafının yer aldığını, ... Kimya'nın Japonya'daki firmadan kimyasal ürün satın aldığını, fotoğrafta yer alan ürün ... tarafından satın alınan kimyasal ürünün fotoğrafı olduğunu, söz konusu fotoğrafın çalıştığı firmanın deposunda çekilmiş ve ...'un çalıştığı alanda yer alan ürünlerin fotoğrafı olduğunu, bunun üzerine çalıştığım firmanın sahibi ... Bey'in, .... çağırarak durumu ona sorduğunu, daha sonra da ... ile iş akdinin sonlandırıldığını, ... ve ...'ın davalı ... çalışmaya başladığını, bildiği kadarıyla hem ... hem ... davacı şirkette çalışırken akşamları da davalı ...de çalıştığını, buna ilişkin polis tutanağı olduğunu, ....'in davacı şirketle aynı alanda faaliyet gösterdiğini, davalılar tarafından davacı firma için geliştirilen makina çizimlerinin kullanıldığını, bu bilgilerin davalılardan ... tarafından davacı firmanın serverından alınarak kullanıldığını, davalılardan ...'ı işe kendisinin aldığını, ona çizim yapmayı çalıştığı firma tarafından verilen eğitim sonunda öğrendiğini, bildiği kadarıyla davalılardan ...'un iş akdinin feshine yukarıda anlattığı olayın neden olduğunu, davacı firmadan çizimleri ...'ın aldığını düşündüğünü, ...'un çizimleri aldığını bilmediğini, ...'ın görevi icabı davacı şirketin çizimlerine ulaşabilldiğini, davacı firmanın söz konusu makina parçalarını hem yurtdışı hem yurtiçine sattığını, söz konusu parçaların herkes tarafından üretilebilir nitelikte olduğunu, ancak çizimleri davacı şirket tarafından yapıldığından davacı şirkete özel makina parçaları olduğunu beyan etmişti.
Dosya, davacı ... davaya dayanak çizim ve ürünlerinin tescilsiz tasarım korumasından yararlanılıp yararlanılmayacağı, davalı ... tasarım gaspı, tecavüzü yahut haksız rekabeti bulunup bulunmadığı, haksız rekabet hükümlerine göre tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı, oluştuysa miktarı hususlarında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 27/02/2024 tarihli raporlarında; "Davacı tarafın, maddi tazminat talebine yönelik olarak, 6769 sayılı SMK. 151. Maddesinde sayılan yöntemlerden, seçimlik hakkını kullanmadığı, bu nedenle maddi tazminat talebi yönünden tespit ve değerlendirme yapılamadığı, davacı tarafın, maddi tazminat talebinin Türk Borçlar Kanununun 50. ve 51. Maddelerine göre belirlenmesi hususunun Mahkemenin takdirinde olduğu, Davacı vekili, her ne kadar müvekkilinin davaya dayanak çizim ve ürünlerinin tescilsiz tasarım korumasından faydalanmasını gerektiğini, Davalıların kullanımının haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek huzurdaki davayı açmış ise de, mevcut dosya kapsamı içinde, Davacının hak sahibi olduğunu iddia ettiği ve tescilsiz tasarım olarak korunması gerektiğini belirttiği davaya dayanak çizim ve ürünlerine ilişkin herhangi bir bilgi/belge ya da görselin yer almadığı, aynı zamanda Davalıların iddia edilen haksız kullanımlarını göstermesi açısından da herhangi bir bilgi/belge ya da görselin yer almadığı, Dolayısıyla, gerek tescilsiz tasarım açısından SMK kapsamında gerekse de haksız rekabet açısından TTK kapsamında herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapma imkanı bulunmadığı, mevcut delil durumuna göre nihai hukuki değerlendirme ve takdirin Mahkemeye ait olduğu" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
Davacı vekili 04/04/2024 tarihli dilekçesi ile, dosyanın evveliyatı, Bakırköy .... Asliye Ticaret ... Esas dosyası da dahil incelendiğinde beyanlarının tutarlı ve hayatın olağan akışına uygun olduğunu, bununla beraber yine usul ve yasanın gerekleri doğrultusunda haklı davalarını ortaya koyduklarını, dosyanın eski esasında dinlenen tanık beyanları da dikkate alındığında tüm beyanlarının somutlaştığını ve davalıların kötü niyetli olarak atfedilen hukuka aykırı eylemleri gerçekleştirdiklerinin sabit olduğunu, ancak yine de bilirkişi raporunda herhangi bir bilgi/belge ya da görsel yer almadığı gerekçesiyle tespiti yapılamayan hususlar için bu kez keşif yapılarak yerinde inceleme ile rapora ve denetime elverişli şekilde tespitlerin yapılmasını talep ettiklerini, her ne kadar beyanları ile gerçekleşen hukuka aykırı eylemleri somutlaştırmaya çalışmışsalar da bilirkişilerce tespit için istenen bilgi/belge ve her türlü görsel ancak keşif delilinin icrası ile elde edilebileceğini, bu sebeplerle yerinde inceleme için keşif talebinde bulunduklarını, mali inceleme yönünden takdir mahkemenin olmakla ve diğer tüm talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelirlerin tespiti ile müvekkiline tazminat olarak ödenmesini talep etmiştir.
Davacı vekiline davaya dayanak tasarımının görsel yahut çizimlerinin ve neye ilişkin incelemeye esas olabilecek delillerini sunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmiş, verilen kesin süre içerisinde davacı vekilinin beyanda bulunmadığı görülmüştür.
Dava, davalıların, davacıya ait tescilsiz tasarımdan kaynaklı haklarına haksız rekabetinin tespiti, önlenmesi ile maddi tazminat talebine yöneliktir.
Tescilsiz tasarım hakkına tecavüz iddiası yönünden ilk değerlendirilmesi gereken husus söz konusu tasarımın korunmadan yararlanıp yararlanmayacağıdır. SMK'nun 55/4.md'sine göre tescilsiz tasarım ilk kez Türkiye'de kamuya sunulmuş olması halinde korunur. İlk kez Türkiye'de kamuya sunulan bu tasarım ayırdedici olmalı ve kamuya arzından itibaren üç yıllık süre geçmemiş olmalıdır.
Davacı tescilsiz tasarım hakkına dayanmış ve dava dilekçesinde "ekde yer alan çizimler" olduğu hususu belirtilmiş ise de ekte herhangi bir çizim bulunmadığı, yargılama safahatında da tescilsiz tasarımın herhangi bir görselini ya da çizimini sunmadığı, yerinde keşif talep ettiği, ancak keşfen gidilecek mahallinde yer alan tüm ürün görselleri üzerinden tescilsiz tasarım incelemesinin yapılmasının mümkün olmadığı gibi davacının bu bakımdan davasını somutlaştırmak yükümlülüğünde bulunduğu, münhasıran tanık beyanlarının tescilsiz tasarıma tecavüzden kaynaklı haksız rekabet iddialarını ispata yeterli kabul edilemeyeceği anlaşıldığından ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL harçtan, davacı tarafça yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL harcın, davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen haksız rekabetin tespiti davası yönünden 25.500,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesine göre reddedilen maddi tazminat davası yönünden 1.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Davalı ... Kavas tarafından yapılan 82,00 TL yargılama giderinin, davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliyesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/07/2024
Katip ....
¸
Hakim ....
¸