T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/626
KARAR NO : 2024/115
DAVA : Patent ve Tasarıma Tecavüzün Tespiti Men ve Ref'i, Tazminat
DAVA TARİHİ : 14/12/2021
DAVA : Patent Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ : 11/02/2022
DAVA : Tasarım Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ : 11/02/2022
KARAR TARİHİ : 12/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 12/08/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Patent ve Tasarım davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin uzun yıllardan beri mutfak araç ve gereçleri sektöründe faaliyet gösterdiğini, ... markası adı altında tüketici nezdinde bilinen, aranan ve tanınmış bir mağazacılık zinciri oluşturduğunu, davalının ... nolu tasarım ile TPMK nezdinde tasarım tescilini gerçekleştirdiğini, işbu tasarımı hükümsüzlüğü açısından Ankara .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında iptal ve hükümsüzlük istemli dava ikame edildiğini, davalının tasarımının müvekkili patentine tecavüz teşkil ettiğini, Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyası ile tanzim edilen bilirkişi raporunda tasarımların benzer olduğu ve müvekkilinin tescilli patent hakkının koruma kapsamına da girdiğinin tespit edildiğini, davalının tasarımının yenilik kriterlerinden yoksun olduğunu, davalı ... ait tespiti yapılan ürünün yenilik ve ayırt edicilik kriterlerinden yoksun olması sebebi ile tasarım hakkına tecavüzün tespitine, men’ine ve yasaklanmasına, davalı ... ait tespiti yapılan ürünün ... nolu patent belgesinin 1 nolu bağımsız isteminin koruma kapsamında olduğundan dolayı patent hakkına tecavüzün tespitine, menine ve yasaklanmasına müvekkiline ait ... ve ... tescil numaralı tasarım belgelerinden ve TR ... başvuru numaralı patentten kaynaklı haklarına tecavüzlerinin ref ve men'ine, müvekkili şirketin tescilli tasarım ve patentine ait olan ve iltibasa sebebiyet veren tüm davalı ... ürünlerinin imha edilmesine, tecavüz tespit edildiği takdirde kesinleşen mahkeme kararının tirajı en yüksek günlük gazetelerden birinde yayımlatılmasına, ileride bedel artırım talepleri saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat ve 25.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan bankalarca uygulanacak en yüksek mevduat faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile, tasarıma tecavüz iddiası değerlendirilirken tasarımların bilgilenmiş kullanıcı dikkate alınarak değerlendirildiğini, ürünlerin ortak özelliklerinin belirlenmesi gerektiğini ve ortak özelliklerin işlevsellikten kaynaklanıp kaynaklanmadığının ortaya konulmasının gerektiğini, müvekkilinin ürünününe ait tasarım tescil belgesi bulunduğunu, davacının patentine tecavüz iddiasının da yerinde olmadığını, davacının tazminat taleplerinin reddi gerektiğini, açıklanan nedenlerle, açacağımız hükümsüzlük davalarının bekletici mesele yapılmasını, müvekkiline ait ... faydalı model başvurusunun bekletici mesele yapılmasını, davacıya maddi tazminata ilişkin talebini açıklaması için hmk md 119/f.2’ye göre bir haftalık kesin süre verilmesini, açılan tecavüzün durdurulması davasının, maddi ve manevi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddini ve her reddedilen talep yönünden ayrı vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI DOSYADA DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı adına tescil edilen TR ... numaralı patent hakkında yenilik araştırılması yapılmışsa da yapılan araştırmanın yeterli düzeyde yapılmadığını, Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 82.maddesinin I.fıkrası gereğince, bir buluşun patentle korunabilmesi için yeni olması, buluş basamağı içermesi, sanayiye uygulanabilir olmasının gerektiğini, davaya konu patentin buluş basamağı içermediğinin açık olduğunu, bir buluşun patentle korunabilmesi için teknik soruna çözüm getirmesinin gerektiğini, patent başvurusunun bütünüyle incelendiğinde buluş basamağını aşamadığının görüldüğünü, açıklanan nedenlerle TR ... başvuru numaralı patentin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI DOSYADA CEVAP : Ankara .... Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dava dosyası ile davalı/karşı davacı ... ait dosyaya konu ... tescil nolu tasarımın hükümsüzlüğü ve YİDK kararının iptali istemiyle ikame edilen davada yargılamanın devam ettiğini, devam eden davada mahkemece dosyanın bilirkişi heyetine atandığını ve işbu davada da haklılıklarını ispat eden 21/07/2022 tarihli bilirkişi raporunun tanzim edildiğini, bilirkişi raporunun genel özetinde davalı/karşı davacı ... ... nolu tasarımının müvekkilinin hem tescilli tasarımlarına hem de tescilli patentlerine benzer olduğu, bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edicilik niteliği taşımadığı ve birden çok değerlendirmede yenilik kriterine haiz olmadığının tespit edildiğini, işbu bilirkişi raporuyla beraber müvekkilinin hem tescilli tasarımına hem de tescilli patentine karşı haksız ve hukuka aykırı bir şekilde tecavüzde bulunulduğu ayrıca Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş dosyası haricinde alınan Ankara .... Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasında 21/07/2022 tarihinde bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen bilirkişi raporu ile de ispat edildiğini, mahkemeye Ankara .... Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nce 21/07/2022 tarihinde bilirkişi heyeti tarafından tanzim ettirilen bilirkişi raporunu dosyaya ışık tutması ve delillerinde yer alması bakımından işbu dilekçe ekinde sunduklarını beyan etmiştir.
BİRLEŞEN BAKIRKÖY .... FSHHM ... ESAS SAYILI DOSYADA DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile, dilekçeleri ekinde .... Üniversitesi Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü Başkanı ... tarafından hazırlanan uzman görüşünde davaya konu tasarım tescil belgelerinin yeni olmadığının açıkça ortaya konulduğunu, uzman görüşünde yer verilen .... numaralı Çin tasarım tescilinin davalının tasarım tescil belgeleriyle aynı olduğunu, her iki tasarımda da "...." biçiminde boşluk yer aldığını, .... gövde oran ve konturlarının ayırt edilmeyecek kadar benzer olduğunu, davalının bu eylemlerinin müvekkilinin tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, davalı adına kayıtlı ... ve ... tescil numaralı tasarım belgelerinin hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN BAKIRKÖY ... FSHHM ... ESAS SAYILI DOSYADA CEVAP : müvekkilinin tescilli tasarımları ile dava dilekçesi ve eki uzman görüşünde gösterilen ürünlerin bilgilenmiş kullanıcı nezdinde tamamen farklı olduğunu, SMK’nın yenilik ve ayırt edicilik kriterini sağlamadığını, uzman görüşü raporunun yüzeysel olarak değerlendirildiğini, ayrıca benzerliği iddia edilen ürünün gerçekliğinin, kamuya sunulma tarihinin araştırılması gerektiğini, açıklanan nedenlrele, haksız ve hukuk aykırı olarak ikame edilen ...-1-2-3 tescil nolu tasarımların hükümsüzlük talebinin reddine, haksız ve hukuk aykırı olarak ikame edilen ... tescil nolu tasarımların hükümsüzlük talebinin reddine, yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davacı adına kayıtlı patent ve tasarım tescil belgeleri celp olunmuştur.
Davalı-birleşen dosyalar davacısı vekili birleşen mahkememizin ... esas sayılı dava dilekçesi ekinde, Dr. Öğr. ... tarafından düzenlenen 08/02/2022 tarihli uzman mütalasını dosyaya sunduğu görülmüştür.
Davalı-birleşen dosyalar davacısı vekili birleşen Bakırköy .... Fikri ve Sına Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dava dilekçesi ekinde, Doç. Dr. .... tarafından düzenlenen uzman mütalasını dosyaya sunduğu görülmüştür.
Mahkememizin ... değişik iş sayılı dosyası dosya arasına alınmış, tetkikinde; talep eden ... Ev ve Mutfak Gereçleri İthalat İhracat Anonim Şirketi tarafından, karış tarafı ... aleyhine delil tespiti talebinde bulunulduğu, alınan bilirkişi raporunda; "Bilirkişiler 15/11/2021 tarihli ayrıntılı ve gerekçeli raporlarında; "aleyhine tespit istenen .... Plastik San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne ait .... Fuar ve Kongre Merkezi .... Mahallesi ... Caddesi 9/1, 34500 .../İstanbul adresinde keşif esnasında pembe renkte yaklaşık 47 adet tespite konu temizlik kovası tespit edildiği, tespit taep eden tarafa ait 25/04/2019 başvuru tarihli ... numaralı tescilli temizlik kovası tasarımı ile aleyhine tespit istenene ait Fuar adresinde bulunan tespite konu temizlik kovası arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunduğu, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılandıkları, tespit mahallinde görülen temizlik kovasının; ... nolu "...." buluş başlıklı patent belgesinin 1 nolu bağımsız isteminin koruma kapsamında olduğu, bu nedenle tespit mahallinde görülen temizlik kovasının ... nolu "...." buluş başlıklı patent belgesinin koruma kapsamında olduğu, tespit mahallinde görülen temizlik kovasının; .... nolu patent belgesinin 1 ve 4 nolu bağımsız istemlerinin koruma kapsamında olmadığı, bu nedenle tespit mahallinde görülen temizlik kovasının ... nolu patent belgesinin koruma kapsamında olmadığı, tespit mahallinde görülen temizlik kovasının; ... nolu "...." buluş başlıklı patent belgesinin 1 nolu bağımsız isteminin koruma kapsamında olmadığı, bu nedenle tespit mahallinde görülen temizlik kovasının, 2.... nolu patent belgesinin koruma kapsamında olmadığı" hususlarının tespit ve rapor edildiği görülmüştür.
Davacı-birleşen dosyalar davalısı vekili 29/06/2022 tarihli dilekçesi ile, 27/06/2022 tarihli .... Üniversitesi Makine Fakültesi-Makine Mühendisliği Bölümü akademisyenlerinden Prof. Dr. ....'nın dekanlık onaylı uzman görüşü raporunu dosyaya sunduğu görülmüştür.
Dosya, Ana dosyada: davalının davacıya ait ... tescil numaralı patentten doğan haklarına ve .... ile ... tescil numaralı tasarımlarından doğan haklarına tecavüzünün bulunup bulunmadığı, var ise sonuçlarının nasıl ortadan kaldırılacağı, maddi ve manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı oluştuysa miktarı hususlarında; Birleşen mahkememize ait ... esas sayılı dosyada:birleşen dosya davalısına ait ... tescil numaralı patentin hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında; Birleşen mahkememize ait ... esas sayılı dosyada;birleşen dosya davalısına ait ... ve ... tescil numaralı tasarımların hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı, hususlarında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 13/03/2023 tarihli raporlarında; "Davalı/birleşen davacıya ait .... fuarında 15.11.2021 tarihinde Bilirkişi heyeti tarafından tespit edilen ürünlerin, davacı/birleşen davalıya ait TR ... no’lu patentinin 1 no’lu istemindeki tüm unsurları içermesinden dolayı koruma kapsamında kaldığı, davacı tarafa ait 16.07.2020 başvuru tarihli ... nolu ve 25.04. 2019 başvuru tarihli ... tescil tasarım ile davalı tarafa ait 20.11.2020 başvuru tarihli .... nolu tasarımların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibarıyla benzer olduğu, BİRLEŞEN KARŞI DAVA AÇISINDAN Davacı/karşı davalıya ait TR ... no’lu patentin dosya kapsamındaki tüm deliller karşısında 1-2 no’lu istemlerinin yenilik içerdiği, fakat buluş basamağı içermediği, 25.04.2019 başvuru tarihli ... numaralı ve 16.07.2020 başvuru tarihli ... numaralı Tasarım Tescillerinin başvuru tarihleri itibarı ile yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarına sahip olmadığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
Davalı-birleşen dosyalar davacısı vekili 19/03/2023 tarihli dilekçesi ile, davacıya ait tasarımla müvekkiline ait tasarım karşılaştırılırken tasarımların ortak özelliklerinin belirlenmesi gerektiğini ve ortak özelliklerinin işlevsellikten kaynaklanıp kaynaklanmadığının ortaya konulması gerektiğini, davaya konu ürünler arasında "hazne kovaları", "tahliye kanalları", "tahliye kısımlarının bulunduğu yerler", "mop girişleri", "kulplar" ve "iç kısımda bulunan kovaları birbirinden ayıran kısımlar" ürünün işlevsel özelliğine ilişkin olduğunu, bu kısımlarda ürünün, tasarımcısına ya hiç seçenek özgürlüğü bırakmadığını ya da sınırlı seçenek özgürlüğü bıraktığını, davacıya ait tasarımla müvekkiline ait ürün karşılaştırılırken işlevsel unsurlar dışlandığında ürünlerin birbirinden farklı olduğunun görüldüğünü, davaya konu ürüne ilişkin müvekkilinin tasarım tescil belgesi bulunduğunu, bu nedenle de tasarım tescil belgesi hükümsüz kılınıncaya kadar müvekkiline tecavüzün durdurulması davasının açılabilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilin 01/04/2021 tarihli ... başvuru numaralı "...." başlıklı faydalı model başvurusunun da tescilli olduğunu, bilirkişi heyeti tarafından müvekkiline ait faydalı model tescil belgesi değerlendirmeden rapor tanzim edildiğini, bilirkişi heyeti tarafından tecavüzün varlığına yönelik her türlü değerlendirmenin hatalı olduğunu, bilirkişi heyetinin davaya konu patentteki istemlerin buluş basamağını aşmadığını belirttiğini, bir buluşun patentle korunabilmesi için teknik soruna çözüm getirmesi gerektiğini, SMK 138. Maddesinin I. Fıkrasının (a) bendi gereğince patent verilebilirlik şartlarını taşımadığından hükümsüzlük taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini, dava dilekçemize ekli ... Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü Başkanı Doç. Dr. .... tarafından hazırlanan uzman görüşünde davaya konu tasarım tescil belgelerinin yeni olmadığının açıkça ortaya konulduğunu, davalı adına tescil edilen ... başvuru numaralı tasarım tescil belgesi incelendiğinde tescilli kovanın dış tasarımı ve iç tasarımı üst görünüş itibariyle Çin'de tescil edilen tasarım tescil belgesiyle aynı olduğunu, açıklanan nedenlerle asıl davanın reddini, birleşen davaların kabulünü talep etmiştir.
Davacı-birleşen dosyalar davalısı vekili 28/03/2023 tarihli dilekçesi ile, bilirkişi raporunda yer alan karşı dava dosya kapsamı başlığı altında birleşen Bakırköy .... Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin ... esas sayılı patent hükümsüzlüğüne dair dosyanın incelenmediğini, seçenek özgürlüğünün hiçbir şekilde bilirkişi raporunda gereği gibi değerlendirilmediğini ve müvekkilinin hükümsüzlüğe konu edilen tasarımlarında teknik zorunlulukların tasarımların karşılaştırılmasında dışlanması gerekirken hiçbir şekilde dışlanmadığını, müvekkilinin tasarımlarına ilişkin cevap dilekçesinde belirtilen farklılıkların bilirkişilerce nazara alınmadığını, bilirkişi raporunda, taraflarınca sunulan uzman görüşü raporunun hiçbir şekilde ele alınmadığını, TR ... numaralı patentin teknik probleminin bilirkişi heyet raporunda yanlış olarak belirlendiğini, bilirkişi heyet raporunda buluş basamağına ilişkin yapılan değerlendirmelerde D2 ve D3 dökümanına ait görsellere bakılarak tespit ve değerlendirmelerde bulunulmasının hukuken hatalı olduğunu, açıklanan nedenlerle, 13/03/2023 bilirkişi heyetini ve raporlarını hiçbir şekilde kabul etmediklerini ve eksiklikler, hatalar barındıran ve denetime elverişli bulunmayan rapora itirazlarının kabulü ile, yeni bir uzman heyetten birleşen davalar hakkında dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bilirkişi raporu alınmasına, mahkeme aksi kanaatte ise bilirkişiler tarafından itiraz dilekçesi doğrultusunda ek rapor alınmasını ve dosyaya uzman görüşü, mütalaa sunan uzmanların HMK 293/2 maddesi uyarınca sözlü beyanlarının alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya, tasarımda seçenek özgürlüğüne ilişkin taraf itirazları ve patente buluş basamağı incelemesinde sunulan mütalaanın değerlendirilmesine yönelik itirazlar kapsamında ek rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 22/06/2023 tarihli ek raporlarında; "Karşı davalıya ait ... no’lu patentin 1 no’lu isteminin yenilik ve buluş basamağı içerdiği, 2 no’lu isteminin yenilik içerdiği fakat buluş basamağı içermediği, Asıl Dava açısından; Davacı tarafa ait 16.07.2020 başvuru tarihli .... nolu ve 25.04. 2019 başvuru tarihli ... tescil tasarım ile davalı tarafa ait 20.11.2020 başvuru tarihli ... nolu tasarımların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibarıyla benzer olduğu, Birleşen Karşı Dava açısından; 25.04.2019 başvuru tarihli ... numaralı ve 16.07.2020 başvuru tarihli ... numaralı Tasarım Tescillerinin başvuru tarihleri itibarı ile yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarına sahip olmadığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
Davacı-birleşen dosyalar davalısı vekili 24/07/2023 tarihli dilekçesi ile, bilirkişi raporuna itirazlarında dile getirmiş oldukları müvekkili firmanın başka bir davaya konu dosyasında alınan bilirkişi raporunda ... tescil numaralı temizlik kovası tasarımının değerlendirmesinde seçenek özgürlüğünün çok fazla olmadığı hususuna herhangi bir şekilde açıklama getirilmediğini, yine ortaya konulan temizlik kovası görsellerinde farklılıkların neye dayandığının da açık bir şekilde gösterilmediğini, ....’nın tasarım hükümsüzlüğüne dair ikame edilen davada itirazlarının gereği gibi incelemediğini, özellikle ... nolu tasarımın tamamen farklı gözüken yerleri mevcut olmasına rağmen hiçbir şekilde itirazlarının nazara almadığını belirterek bilirkişi kök ve ek raporuna bu yönüyle itirazlarını tekrar ettiklerini, seçenek özgürlüğünün değerlendirmesinde yazılan hususların bilirkişilerce detaylıca değerlendirilmediğini, farklı bir tasarım uzmanı tarafından değerlendirilmesini talep ettiklerini, bilirkişi ek raporunda yenilik değerlendirmesinde uzman mütalaasından farklı olarak 1 nolu istemde (E) olarak gösterilen kısmın D1 nolu dökümanda var olduğunun belirtildiğini, ancak açıklamadaki hatadan dolayı bu kısmın yanlış değerlendirildiğini, bilirkişi heyet ek raporunda yenilik değerlendirmesinde 1(H) olarak belirlenen kısmın D1 nolu dökümanda da yer almadığının haklı itirazları ve mütalaa raporu sayesinde bilirkişilerce tespit edildiğini, bilirkişi heyet ek raporunda ... nolu patentin 1 nolu isteminde yer alan (H), (J),(K) ve (l) unsurları bakımından yapılan buluş basamağı incelesinde her ne kadar (K) unsurunun D3 nolu dökümanda var olduğu belirtilmişse de D3 nolu dökümanda darbe emici özellik bulunmadığını, bilirkişi heyet ek raporunda her ne kadar eksiklikler yer alsa da haklılıklarının ispatı niteliğinde olan ... nolu patente ait 1 nolu istemin buluş basamağı içerdiğinin tespit edildiğini, bilirkişi heyet raporunda buluş basamağına ilişkin yapılan değerlendirmelerde D2 ve D3 dökümanına ait görsellere bakılarak tespit ve değerlendirmelerde bulunulmasının hukuken hatalı olduğunu, bilirkişi kök raporunda 2 nolu istemin bağımsız bir istem olduğu belirtilerek ana istemden ayrı olarak değerlendirme yapılmasının hukuken hatalı olduğunu hiçbir şekilde kabul edilemeyeceğini, açıklanan nedenlerle, 22/06/2023 tarihli bilirkişi heyet ek raporuna karşı beyan ve itirazlarının kabulü ile yeni bir tasarım uzmanından ... E. nolu birleşen dava hakkında dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bilirkişi raporu alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı-birleşen dosyalar davalısı vekili 24/07/2023 tarihli dilekçesi ile, kök rapor ve ek rapor birbiriyle çelişkli olduğunu, taraflarınca hükümsüzlük davası açılan davacıya ait ... başvuru numaralı "...." başlıklı patentinin kök raporda her iki isteminde buluş basamağını aşamadığının belirtildiğini, ek raporda hiçbir gerekçeye dayanmadan (I) numaralı istemin buluş basamağını aştığı kanaatine varıldığını, ek raporda heyet görüş değiştirirken herhangi bir gerekçeye dayanmadığını, davacının patent başvurusuna konu ettiği istemlerin tekniğin bilinen unsurunu aşamadığının ortada olduğunu, her ne kadar inceleme raporu olumlu gelmişsede raporun gerekli teknik araştırma yapılmadan geldiğini, basiretli tacir olarak davranması gereken davacının buluş eşiğini aşamayan istemlerine patent aldığı gerekçesine dayanarak müvekkilinden hak talep etmesinin Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesinde karşılık bulan dürüstlük kuralına aykırılık teşkil edeceğini, ek raporun uzman görüşüyle de çeliştiğini, açıklanan nedenlerle, ek rapor hem kök rapora hem de taraflarınca sunulan bilirkişi raporuyla çelişkili olup gerekçeden yoksun olduğunu, rapora itiraz ettiklerini, davanın reddini, karşı davaların kabulünü talep etmiştir.
Dosya, raporlar ile uzman görüşleri arasında çelişki tam olarak giderilemediğinden dava konusu ... tescil numaralı patentin hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı, davalı ürününün bu patent koruma kapsamında olup olmadığı hususlarında rapor tanzimi için yeni bir bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 08/01/2024 tarihli raporlarında; "Asıl davada davalı ürününün dava konusu ... no.lu patentin aynen/lafzi yolla koruma kapsamında kalan bir ürün olduğu, Birleşen ... Esas sayılı dosya bakımından dava konusu ... no.lu patentin 1 no.lu bağımsız isteminin yeni ve sanayiye uygulanabilir olduğu ancak buluş basamağı kriteri taşımadığı, Birleşen ... Esas sayılı dosya bakımından dava konusu ... no.lu patentin 2 no.lu bağımsız isteminin yenilik vasfı bulunmadığı ve buluş basamağı kriteri taşımadığı, Bu manada birleşen dosya bakımından dava konusu ... no.lu patent için tüm istemleri itibariyle SMK m.138/1 koşullarının oluştuğu" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
Davacı-birleşen dosyalar davalısı vekili 26/01/2024 tarihli dilekçesi ile hükümsüzlük iddialarına ilişkin 1 no.lu istemdeki tespitlerin yerinde olmadığını, "mop kısmı yıkandıktan sonra teker (13) aparatı sayesinde aşağı yukarı hareketle sıkma işlemini sağlayan sıyırıcı (5)" unsurunun delilde açıklanmadığını, destek tekerleğinin aşağı yukarı hareketle sıkma işlemini sağlamamakta sadece destek görevi gördüğünü, D3 nolu dokümanda teker aparatının bulunmadığı gibi aşağı yukarı hareketle sıkma işlemini sağlayan sıyırıcı da bulunmadığını, D3 nolu dokümanda bir kanal sisteminin olduğunu ama bu kanal sisteminin farklı yere akıtma yapmadığını, D3 nolu dokümanında kilit parçası görünmemesine rağmen zorlama bir yorumla kilit mekanizması olduğunun söylendiğini, D3 nolu dokümanda tek bir kulp kovanın sağ ve solundan destek alarak bir şekilde konumlandığını, müvekkilinin patentinde yer alan iç tapalardan kasıt darbe emici özelliğe sahip ek bir yapı olduğunu, D3 nolu dokümanda iç tapa değil sadece yükselti bulunduğunu, objektif teknik problemin hatalı tespit edildiğini, 2 no.lu istemin bağımsız istem alınmasının hatalı olduğunu, buluş basamağı değerlendirmesinde en yakın bilinen teknik dokümanın hatalı seçildiğini, ızgara sisteminin suyu tahliye ederken tortuların lavabo tıkamasını önleyici özelliğini; hangi buluşa, hangi uygulamaya, hangi ürüne bakarak rutine bağladığını ve buluşsal faaliyet kapsamında değerlendiremediğinin anlaşılamadığını, farkların www... adresindeki videodan görülebileceğini, 08/01/2024 tarihli bilirkişi heyet raporuna karşı beyan ve itirazlarının kabulü ile yeni bir bilirkişi heyeti tarafından birleşen ... Esas sayılı dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bilirkişi raporu alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya, itirazlar değerlendirilerek ek rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 03/06/2024 tarihli ek raporlarında; "kök rapordaki görüş ve kanaatlerini değiştirecek bir husus bulunmadığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
Davacı-birleşen dosyalar davalısı vekili 20/06/2024 tarihli dilekçesi ile, bilirkişi raporunda 2 nolu istemin bağımsız bir istem olduğu belirtilerek ana istemden ayrı olarak değerlendirme yapılmasının hukuken hatalı olduğunu, hiçbir şekilde kabul edilemeyeceğini, buluş basamağı değerlendirmesinde en yakın bilinen teknik dökümanın seçiminin yanlış yapıldığına dair itirazların değerlendirmesine hiçbir şekilde katılmadıklarını, bilirkişi ek raporunda buluş basamağı değerlendirmesinde objektif teknik problemin tespitinin ve en yakın teknik döküman seçiminin birbirine bağlı olduğunu bildirerek tespitinin değişmediğini bildirmişse de bu tespite hiçbir şekilde katılmadıklarını, bilirkişi raporunda hükümsüzlük iddialarına ilişkin D1 nolu dökümanın 1 nolu istem karşısındaki yenilik değerlendirmesine yaptığımız itirazlara tatmin edici herhangi bir teknik değerlendirme sağlanmadığının görüldüğünü, bilirkişi raporunda hükümsüzlük iddialarına ilişkin yenilik değerlendirmesi yapılırken D3 nolu dökümanın 1 nolu istem karşısındaki tespitlerine yönelik itirazları doğrultusunda değerlerndirmelerine katılmadıklarını, D3 nolu dökümanla 1 nolu istemin bütünü kıyas edildiğinde dahi birçok farklılık mevcut olduğunu, bu sebeple bilirkişilerce yapılan en yakın döküman seçiminın yanlış yapıldığını, bilirkişilerin buluş basamağının olmadığı yönündeki görüşlerini kabul etmediklerini, bilirkişilerin ek raporda denge sağlamak üzere bir dayanma yüzeyi oluşturulmasını da rutin ve basit bir yapısal değişiklik olarak düşünmesi patent hukuku kapsamında fecaat bir açıklama olup kabul etmediklerini, bilirkişilere inceleme ve değerlendirmesinde yardımcı olması adına bilirkişi raporuna itirazlarında yer verdikleri müvekkili firmanın yetkilisinin ....'da yüklü olan ... nolu patente ait temizlik kovasını tanıttığı videoyu da izlemediğini, karşılaştırmada esas almadığını, mahkemece farklı bir bilirkişiye dosyanın atanmasını ve tarafsız, objektif ilgili alandaki uzman gözüyle hareket ederek karşılaştırmada bulunmasını, ayrıca itirazları ve aşağıda yer alan .... linkini de incelemeye ve karşılaştırmaya esas alınan D3 nolu dökümandan farklılıklarını açıkça görülmesi bakımından ele alınmasını talep etmiştir.
Asıl davada dava, davalının, davacıya ait patent ve tasarımdan doğan haklarına tecavüzünün tespiti, men ve ref'i ile maddi ve manevi tazminat talebine; birleşen Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında dava, davalı adına kayıtlı patentin hükümsüzlüğü talebine; birleşen Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında dava, davalı adına kayıtlı tasarımın hükümsüzlüğü talebine yöneliktir.
Birleşen davalarda, asıl davaya dayanak patentin ve tasarımın hükümsüzlüğü talep edildiğinden ve hükümsüzlük kararının geçmişe etkisi nedeniyle öncelikle birleşen davalar yönünden inceleme yapılmalıdır.
Birleşen Mahkememizin ... esas sayılı dosyada patent hükümsüzlüğü davası yönünden yapılan incelemede;
Hukukumuza göre patentin unsurları yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirliktir. Bu unsurlardan herhangi birinin eksikliği hükümsüzlük sonucunu doğurur.
Patent tescilinin ilk şartı, buluş olduğu iddia edilen konunun "yeni" olmasıdır. Bu yeniliğin kapsamı patentin istemlerine göre belirlenir. Tescil ve hükümsüz kılınmama şartı olarak yeniliğin ne olduğunu ise 6769 sayılı SMK'nun 82, 83 ve 84.maddelerine göre tespit etmek gerekir. Buluşa patent alınması ve alındıktan sonra hükümsüz kılınmaması için yapılan başvuru tarihinden ve varsa rüçhan tarihinden önceki tarih itibarıyla yenilik araştırması yapılması gerekir. Dünyanın herhangi bir yerinde, herhangi bir zamanda kamunun ulaşabileceği biçimde açıklanmış buluşa ilişkin bilgi mevcutsa artık o buluş yerinde değildir.
Bir buluşun yeni ve patent korumasından faydalanabilir olması için içerdiği tüm unsurların (istemlerin) tekniğin bilinen durumu ile birebir aynı özelliklere sahip olmaması gerekir. "Tekniğin bilinen durumu" kavramı ve kriterinin uygulamada geniş yorumlanması gerektiği kabul edilmektedir. Buluşun öncelik talep edilen tarihinden önce dünyada herhangi bir yerde açıklanmış, ulaşılabilir hale gelmiş bilgiler tekniğin bilinen urumunu oluşturur. Bir buluşun tekniğin bilinen durumuna dahil olması halinde patent tescili kabul edilmez; eğer inceleyen uzmanın gözünden kaçarak patent verilmiş olsa bile iptal edilmesi (hükümsüz kılınması) gerekir.
Yukarıda anılan hukuki kriterler ışığında yapılan değerlendirmede; taraflarca dosyaya sunulan tüm deliller ve uzman görüşlerinin iki ayrı bilirkişi heyeti tarafından iki ana ve iki ek rapor ile değerlendirildiği; dava konusu patent bölgesinde yer alan 1 ve 2 no'lu istemlerin birinde, diğerine gönderme yapılmış olmasına rağmen 2 no'lu istemin kullanım, 1 no'lu istemin ise ürün yazım şekline sahip olduğu, her iki istemin de bağımsız istem olduğunun kabulü gerektiği, patent belgesine göre su haznesi vasıtasıyla sıkılan paspas suyunun temiz su ile karışmasının önlendiği, bunun dışında suyun tahliyesi sırasında kullanılan ızgara sisteminin buluşsal bir faaliyet olarak nitelendirilemeyeceği, denge sağlamak üzere bir dayanma yüzeyi oluşturulmasının da rutin ve basit yapısal değişiklik olduğu, alanında uzman kişi tarafından D3 dökümanında yer alan yapılanmaya D1 öğretisinin uyarlanması ile patente konu teknik problemin çözümünün mümkün olduğu, yine D4 dökümanında da mopun kirli su da yıkanmasının iyi olmadığı ve bunun için kirli ve temiz su bölümlerinin var olduğunun açıklandığı, bu açıklama ile D3 dökümanında yer alan temizlik kova yapılanmasından yola çıkılarak 1 no'lu istemin buluş basamağının bulunmadığı sonucuna ulaşılabileceği, 2 no'lu istemin ise D3 ve D4 dökümanları karşısında hem buluş basamağı hem de yenilik kriterlerine sahip olmadığı, hükümsüzlük koşullarının oluştuğu kanaatine ulaşılmıştır.
Birleşen Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyada tasarım hükümsüzlüğü davası yönünden yapılan incelemede;
SMK'nun 56/4. Maddesine göre bir tasarımın aynısı tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce Dünya'nın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.
Yenilik tanımındaki küçük ayrıntının sınırları somut olaya göre farklılık göstermektedir. Aynı tasarımlardaki renk, malzeme veya boyutsal farklılıklar çoğu zaman tek başına bir ürünü farklılaştırmada yeterli olmadığından küçük ayrıntı olarak nitelendirilir. Zira bu özellikler tasarımın görünüm özellikleri açısından asli unsuru oluşturmamakta ve istisnai bazı durumlar haricinde tasarımın kimliğini etkilememektedir.
Yenilik incelenmesinde esas alınacak referans tarihi tescilli tasarımlar açısından başvuru ve rüçhan tarihidir. Yani SMK 56/4-a gereği tescilli tasarımın aynısı başvuru veya rüçhan tarihinden önce Dünya'nın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise söz konusu tescilli tasarım yeni kabul edilecektir.
Bir tasarımın ayırt edicilik özelliği ise SMK'nun 56/5 maddesinde belirlenmiştir. Buna göre bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.
Ayırt edicilik tasarımın koruna bilmesi için kıyaslanan tasarımlarla arasındaki farklılığın seviyesinin belirlenmesi için konulmuş bir kriterdir.
Kanunda yer alan "bilgilenmiş kullanıcı" özel bir bilgiye sahip olmadan markalar alanında markaları karşılaştırabilen ortalama tüketici kavramı ile ilgili sektörde teknik bilgiye sahip uzman arasındaki kişidir. Ayırt edici niteliğin belirlenmesinde tasarımların karşılaştırmasını yapacak bilgilenmiş kullanıcı üretici, satıcı, tasarımcı veya teknik uzman değildir. Sektörde bu tür tasarımların olduğunu bilen dikkatli ve deneyimli ürün kullanıcısıdır.
Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi de dikkate alınır. (SMK 56/6 mad.) tasarımcılar sektörel ve fonksiyonel bazda her zaman aynı derecede seçenek özgürlüğüne sahip değildir. Tasarımlarını yaparken belirli sınırlar içinde kalmaları gerekebilir. Bir tasarımcı ne kadar seçenek özgürlüğüne sahipse tasarımını o derece farklılaştırabilir.
Yukarıda anılı ilke ve yasal düzenlemeler çerçevesinde bilirkişiler vasıtasıyla yapılan değerlendirmede;
Davacı-birleşen dosyalar davacısına ait hükümsüzlüğe konu 25/04/2019 başvuru tarihli ...-1 numaralı tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak ifade edilen 13/01/2018 başvuru tarihli ... numaralı Çin tasarım tescili görselleri karşılaştırıldığında, karşılaştırılan tasarımların temizlik kovası tasarımı olduğu, ...-1 numara ile tescillenmiş tasarım ile ... numaralı Çin tasarım tescilindeki tasarımları kapak ve gövde olmak üzere iki ana bileşen oluşturduğu, karşılaştırılan tescillerin üstten görünüşlerinin eliptik yapıda olduğu, tasarım gövde yapıları geometrik olarak benzer olduğu ve ... yüzeylerinde dikey çizgiler söz konusu olduğu, kapak ve gövdeyi birbirine bağlayan kelepçe sisteminin görsel tasarım unsurlarının geometrik olarak benzer olduğu ve benzer konumlarda olduğu, kapak bölümlerinin kenarlarında bulunan delikli bölümlerin boyutları, konumları ve görsel algı unsurlarının benzer olduğu, tutma saplarının birinde tek kol diğerinde iki kol şeklinde olduğu;
Hükümsüzlüğe konu 16/07/2020 başvuru tarihli ...-1 numaralı tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak ifade edilen 13/01/2018 başvuru tarihli ... numaralı Çin tasarım tescili görselleri karşılaştırıldığında, karşılaştırılan tasarımlar temizlik kovası tasarımı olduğu, ...-1 numara ile tescillenmiş tasarım ile ... numaralı Çin tasarım tescilindeki tasarımları kapak ve gövde olmak üzere iki ana bileşen oluşturduğu, karşılaştırılan tescillerin üstten görünüşlerinin eliptik yapıda olduğu, tasarımın gövde yapılarının .... olarak benzer olduğu ve ... yüzeylerinde dikey çizgilerin söz konusu olduğu, kapak ve gövdeyi birbirine bağlayan kelepçe sisteminin görsel tasarım unsurlarının geometrik olarak benzer olduğu ve benzer konumlarda olduğu, kapak bölümlerinin kenarlarında bulunan delikli bölümlerin boyutları, konumları ve görsel algı unsurlarının benzer olduğu, ...-1 tescilli tasarım tek tarafında bu deliklerin söz konusu olduğu, tutma saplarının birinde tek kol diğerinde iki kol şeklinde olduğu; 25/04/2019 başvuru tarihli ... numaralı ve 16/07/2020 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihleri itibarı ile yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarına sahip olmadığı yönündeki tespitlerin usulüne uygun ve hüküm kurmaya elverişli gerekçe içerir araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmakla, birleşen davanın kabulü ile ... ve ... tescil numaralı tasarımların hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir.
Yenilik ve ayırdedicilik kriterini karşılayamayan davacı-birleşen dosyalar davalısına ait tasarımların ve patent belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesi dolayısıyla, söz konusu hükümsüzlük kararının geçmişe etkili mahiyeti nazara alınarak asıl davadaki aynı tasarımdan ve patentten doğan haklara tecavüzün tespiti ve tazminat talebine yönelik davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, asıl davanın reddine, birleşen davaların kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
ANA DOSYADA;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Davacı tarafça yatırılan 444,02 TL peşin harçtan, alınması gereken 427,60 TL ilam harcının mahsubu ile arta kalan 16,42 TL harcın, karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen tasarımdan doğan haklara tecavüzün tespiti davası yönünden 25.500,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen patentten doğan haklara tecavüzün tespiti davası yönünden 25.500,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesine göre reddedilen maddi tazminat davası yönünden 1.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen maddi tazminat davası yönünden 25.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
8-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZE AİT ... ESAS SAYILI DOSYADA :
1-Birleşen dosya davacının davasının KABULÜ İLE;
-Birleşen dosya davalısına ait ... tescil numaralı patentin HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, karar kesinleştiğinde sicilden terkinine,
2-Alınması gereken 427,60 TL harçtan, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL harcın, davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 25.500,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç, 35.000,00 TL bilirkişi ücreti, 208,60 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 35.370,00 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
BİRLEŞEN BAKIRKÖY ... FSHHM'E AİT ... ESAS SAYILI DOSYADA :
1-Birleşen dosya davasının KABULÜ İLE;
-Birleşen dosya davalısına ait ... tescil numaralı ve ... tescil numaralı tasarımların HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, karar kesinleştiğinde sicilden terkinine,
2-Alınması gereken 427,60 TL harçtan, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL harcın, davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ... tescil numaralı tasarım yönünden 25.500,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ... tescil numaralı tasarım yönünden 25.500,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç, 440,00 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 601,40 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliyesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/07/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır