T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/79
KARAR NO : 2024/103
DAVA : Kullanılmama Nedeniyle İptal
DAVA TARİHİ : 12/04/2023
KARAR TARİHİ : 26/06/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 22/07/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Kullanılmama Nedeniyle İptal davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili ....'ın .... Ticaret Limited Şirketi'nin yetkilisi olduğunu, ... tescil numaralı markanın sahibi olduğunu, müvekkili markası başvuru aşamasındayken karşı ... tarafından .... başvuru numaralı marka mesnet gösterilerek yayına itirazda bulunduğunu, yayına itirazın reddedilmesiyle yapılan başvuru üzerine YİDK tarafından karşı yan itirazı kısmen kabul görerek müvekkilinin marka hakkı haksız bir şekilde engellenmeye çalışıldığını, YİDK kararının iptali üzerine açılan dava kabul görerek kararın iptal edilmesine karar verildiğini, dosyanın istinaf aşamasında olduğunu, karşı ...n .... başvuru numaralı .... ibareli görseline haiz markayı "25. Sınıfta yer alan Ayak giysileri: Ayakkabılar, çizmeler, botlar, terlikler, patikler ve bunların parçaları, spor ayakkabıları ve bunların çivileri, ayakkabı parçaları yani pençeler, topuklar, konçlar, sayalar.." emtiaları, 18. Sınıfta yer alan "Derilerden, deri taklitlerinden veya diğer malzemelerden mamul başka sınıflarda yer almayan eşyalar: Çantalar, valizler, cüzdanlar, portföyler, çocuk taşımak için çantalar (portbebeler, kangurular), deri veya kösele kutular ve sandıklar, çek defteri kılıfları, kart kılıfları, boş tuvalet çantaları, boş alet çantaları, anahtarlıklar, para çantaları, torbalar, sırt çantaları, evrak çantaları, alışveriş ve okul çantaları, beslenme çantaları..." dışında, .... başvuru numaralı "...." ibareli görseline haiz markayı ise 35. Sınıfta yer alan "Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler (Ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri dahil). Büro hizmetleri. İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri (ithalat-ihracat acente hizmetleri dahil).Ticari ve sınai ürünler için eksperlik hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri. hizmetleri" bakımından kullanma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, işbu sebeple markaların bildirilen hizmetleri bakımından kullanmama nedeniyle iptalini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin, 1961 yılından bu yana ayakkabı, deri, çanta, terlik sektöründe faaliyet gösteren, "...", "..." "...", "..." ''...'' markaları ile ayakkabı-çanta sektörünün öncülerinden ve yüksek tanınırlık sahibi bir şirket olduğunu, müvekkili şirket markalarını yurtdışında da tescil ettirdiğini, davacının işbu davayı açmada hukuki yararı ve menfaati bulunmadığını, "..." ibaresinin 40 yılı aşkın süredir müvekkili şirketin ticaret unvanının esaslı unsuru olduğunu, müvekkili şirketin markasını tescil ettirmiş olduğu tüm sınıflarda kullandığını, müvekkili şirketin, "...." ibareli ve esas unsurlu markalar yönünden tescil ve koruma bakımından üstün ve öncelikli hakka sahip olduğunu, markanın tescilli olduğu mal ve hizmetle ilgili olmak kaydıyla, markanın reklamının ve tanıtımının yapılmasının da bir kullanım hali olduğunu, markayı taşıyan mal ya da hizmetin bir dergide, gazetede, televizyonda reklamı yayınlanmış ise bu reklam yayını markanın kullanılması olarak kabul edildiğini, öncelikle Ankara .... Fıkri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ... E. sayılı dosyasının bekletici mesele yapılarak davacı ile davalı markasının benzer olup olmadığı kanaatine varılması gerektiğini ve davacının menfaatini ispatlaması gerektiğini, markaların iptali koşulları oluşmadığından davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davacı ve davalı adına kayıtlı marka tescil belgeleri celp olunmuştur.
Dosya, davalıya ait ... ve ... tescil numaralı markalarında dava dilekçesinde belirtilen sınıf ve emtialarında kullanılmama nedeniyle kısmı iptal koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 13/03/2024 tarihli raporlarında; "... numaralı Davalı markası açısından; “25.sınıfta yer alan; “Ayak giysileri; ayakkabılar, çizmeler, botlar, terlikler, patikler ve bunların parçaları, spor ayakkabıları ve bunların çivileri, ayakkabı parçaları yani pençeler, topuklar, konçlar, sayalar..” emtiaları, 18. Sınıfta yer alan; “Derilerden, deri taklitlerinden veya diğer malzemelerden mamul başka sınıflarda yer almayan eşyalar: Çantalar, valizler, cüzdanlar, portföyler, çocuk taşımak için çantalar (portbebeler, kangurular), deri veya kösele kutular ve sandıklar, çek defteri kılıfları, kart kılıfları, boş tuvalet çantaları, boş alet çantaları, anahtarlıklar, para çantaları, torbalar, sırt çantaları, evrak çantaları, alışveriş ve okul çantaları, beslenme çantaları...” emtiaları dışında kalan, tescilli olduğu diğer sınıf ve emtialara yönelik olarak hakkı devam ettirecek nitelikte bir kullanım için SMK madde 9'da belirlenen esasları sağlamadığı, marka sahibinin ilgili piyasada ticari bir konum elde edebilmek veya bu konumu sürdürebilmek için ciddi çabada bulunduğunu göstermediği kanaati heyetimizde oluşmuş olup, 18 ve 25. Sınıf emtialar dışında kalan, tescilli olduğu diğer sınıf ve emtialara yönelik kısmi iptali hususundaki takdirin mahkemeye ait olduğu, ... numaralı, Davalı markası açısından; “35. Sınıfta yer alan “Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler (Ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri dahil). Büro hizmetleri. İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri (ithalat-ihracat acente hizmetleri dahil).Ticari ve sınai ürünler için eksperlik hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri” hizmetlerine yönelik kullanımlarının hakkı devam ettirecek nitelikte bir kullanım için SMK madde 9'da belirlenen esasları sağlamadığı, marka sahibinin ilgili piyasada ticari bir konum elde edebilmek veya bu konumu sürdürebilmek için ciddi çabada bulunduğunu göstermediği kanaati heyetimizde oluşmuş olup, 35. Sınıftaki hizmetlere yönelik iptali hususundaki takdirin mahkemeye ait olduğu" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
Davalı vekili 29/03/2024 tarihli dilekçesi ile, davacı tarafın, davalı müvekkili şirketin tescilli olduğu markaların iptali talebinde bulunabilmesi için hiçbir menfaati bulunmadığını, davacı ile davalı müvekkili şirket markaları aynı ticari faaliyette bulunmamaları sebebiyle yukarıda alıntı yapılan kısımda belirtildiği üzere "ilgili kişiler" kavramı dar yorumlandığında davacı tarafın sektörel rakiplerden olmadığını, afaki olarak davacının .... markası ile çeşitli sektörlerde ticari faaliyete girişimde bulunacağı varsayımı ile davalı müvekkili şirketin markalarının iptali yönünde değerlendirme yapılmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, davacının iptali istenen sınıflarda herhangi bir tescili bulunmamasına rağmen soyut beyanlarla davalı müvekkili şirketin sırf ticari faaliyetlerine şerh koyma ihitmaline binaen markanın iptali talebinde bulunmasının hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğurduğunu, açıklanan nedenlerle, davacının menfaati bulunup bulunmadığına ilişkin hukukçu bilirkişiden ve sektörel bilirkişi tarafından davacı ile davalı markasının faaliyet kollarına ilişkin değerlendirme yapmak üzere yeni bilirkişi heyetinden yeni rapor alınmasını, mahkeme aksi kanaatte ise davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davalı adına kayıtlı markaların kullanılmama nedeniyle kısmen iptali talebine yöneliktir.
Kanun koyucu kullanılmama nedeni ile iptal davasını açabilecek, yani davacı olabilecek kişiler için "ilgili kişiler" tanımını kullanmıştır. Hukuki yarar tespit edilirken "ilgili kişi" kavramına ticari rakiplerin de girdiğinin kabulü gerekir. Somut olayda davacının davaya konu aynı sınıflar bakımından ticari faaliyette bulunuyor olması, davacının hukuki yararının varlığını kabule yeterlidir. "Tescil tarihinden itibaren doğan tekel hakkı, marka sahibine, markanın üçüncü kişiler tarafından markaya tecavüzü engelleme ve markanın kullanımını yasaklama imkanı sağlamaktadır. Fakat, marka sahipleri tarafından kullanılmayan, ancak diğer yandan marka hakkı sahiplerine tekel hakkı tanımaya devam eden ve üçüncü şahısların kullanımına kapatılan markaların ölçüsüz artışı, marka sicilini gereksiz yere şişirecektir. Şüphesiz bu durum aynı veya benzer mal veya hizmetler için, aynı veya benzeri işaretleri tescil ettirmek isteyen diğer işletme sahipleri için ticari alanda özgürlüğü sınırlayıcı bir durum teşkil edecektir. Bu bağlamda markanın kullanılmaması nedeniyle iptal edilmesinde kamu yararı da vardır." (Tekinalp, Fikri Mülkiyet Hukuku, 2004, s.423)
Bu nedenle davalının hukuki yarar bulunmadığı yönündeki itirazlarının kabulü yoluna gidilmemiştir.
SMK'nun 9. Maddesi hem geçmişte tescil edilen markalar için hemde gelecekte tescil edilecek markalar için kullanma külfeti getirmiştir. Dolayısıyla davalıya ait markada kullanma külfeti altındadır. Markanın kullanımının SMK'nun 7. Maddesinin ikinci fırkasının a,b.c bentlerinde ön görülen modelde olmak üzere anılan maddenin 3. Fırkası ile 9. Maddenin 2. Ve 3. Fıkrasında açıklandığı şekilde gerçekleşmesi gerekmektedir.
İptali istenen markaların kullanımının söz konusu markaların tescil edildiği mal ve hizmetler için pazar yaratmak yahut mevcut pazarı korumak amacıyla temel işlemine uygun olarak anılan ürünlerin ve hizmetlerin menşeini garanti edecek şekilde gerçekleşmesi icap etmektedir. Bu kullanımın markaların tüketiciye yahut son kullanıcıya ürün veya hizmetin menşeini bu ürün yada hizmetin diğer kaynaklardan gelenlerden ayırt etmesine izin verecek ve karıştırmaya mahal vermeyecek biçimde yalnızca ilgili teşebbüs nezdinde değil piyasaya ulaşacak ve belirli müşteri çevresi yaratacak şekilde ciddi olarak gerçekleşmelidir. Doğal afetler, savaş, ağır bir ekonomik buhran, ambargo, ithalat kısıtlamaları gibi durumlar markanın kullanılmaması için haklı bir neden olabilir.
Olumsuz vakıaların ispatının davacıya düşmemesine ilişkin genel hukuk ilkesi uyarınca yargılama konusu markayı kullandığını ispat yükü davalıdadır. Bir markayı kullanan ve ileride kullanmama sebebine dayalı iptal tehdidi ile karşılaşmak istemeyen basiretli tacir gibi hareket etmesi gerekli olan davalının kullanıma ilişkin kanıtları özenle saklaması gerekmektedir. Davalı kullanıma ilişkin kanıtları açık ve anlaşılabilir şekilde sunmalıdır. Markanın iptal müeyyidesinden kurtulabilmesi için tescil edildiği her bir emtia için bağımsız olarak ayrı ayrı kullanılması gerekir. Buna göre bir markanın bir ürün için kullanımının diğer bir ürün için kullanım sayılmaz.
Yukarıda anılı ilkeler çerçevesinde yapılan somut olayın değerlendirilmesinde, davalının davaya konu .... tescil numaralı markası 28/07/2003 tarihinde; .... tescil numaralı markası ise 28/11/2012 sicile tescil olunmuştur. Buna göre kullanım mükellefiyetini düzenleyen hükümlere göre tescilden itibaren beş yılı dolmuş olan davalı markasının iptali talep edilebilir. Ciddi kullanım bakımından ispat külfeti bulunan davalı yan davaya konu emtia ve hizmet grupları bakımından markasal kullanımı gösterir herhangi bir belge ve delil sunmayarak bu külfeti yerine getirmemiştir.
Tüm bu nedenlerle davacının davasının kabulü ile, davalı adına kayıtlı markaların kullanılmama nedeniyle kısmen iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davacının davacısının KABULÜ ile;
-Davalıya ait .... tescil numaralı markanın 25.sınıfta yer alan; "Ayak giysileri; ayakkabılar, çizmeler, botlar, terlikler, patikler ve bunların parçaları, spor ayakkabıları ve bunların çivileri, ayakkabı parçaları yani pençeler, topuklar, konçlar, sayalar..” emtiaları, 18. Sınıfta yer alan; “Derilerden, deri taklitlerinden veya diğer malzemelerden mamul başka sınıflarda yer almayan eşyalar: Çantalar, valizler, cüzdanlar, portföyler, çocuk taşımak için çantalar (portbebeler, kangurular), deri veya kösele kutular ve sandıklar, çek defteri kılıfları, kart kılıfları, boş tuvalet çantaları, boş alet çantaları, anahtarlıklar, para çantaları, torbalar, sırt çantaları, evrak çantaları, alışveriş ve okul çantaları, beslenme çantaları..." emtiaları dışında kalan tescilli olduğu diğer tüm sınıflardaki hizmet ve emtialar bakımından kullanılmama nedeniyle İPTALİNE,
-Davalıya ait .... tescil numaralı markanın 35. Sınıfta yer alan "Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler (Ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri dahil). Büro hizmetleri. İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri (ithalat-ihracat acente hizmetleri dahil).Ticari ve sınai ürünler için eksperlik hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri" bakımından kısmen kullanılmama nedeniyle İPTALİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL harçtan, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL harcın, davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre .... tescil numaralı marka yönünden davanın kabulü nedeniyle 25.500,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ... tescil numaralı marka yönünden davanın kabulü nedeniyle 25.500,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan 179,90 TL başvurma harcı, 179,90 TL peşin harç, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 237,00 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 7.596,80 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliyesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/06/2024
Katip ...
¸
Hakim ....
¸