T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/730 Esas
KARAR NO: 2019/85
DAVA: Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/09/2014
KARAR TARİHİ: 25/01/2019
K. YAZIM TARİHİ : 11/02/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; müvekkil ile davalı arasında yapılan 16/02/2014 tarihli sözleşmesi gereğince, 3 haftalık süre içinde müvekkili şirkete ait ..... Fırını'na davalı tarafça 21,5 metre nötr reyon, 4,5 metre ısıtma ilave 4,2 metre soğut- ma ilave ve sepet ilaveli standart tezgahı imalatı karşılığında ,davacı tarafından toplam 35.000,00 TL ödenmesinin kararlaştırıldığını, satış bedeli karşılığında davacı tarafından davalıya ,10.000,00 TL nakit, 30/03/2014 vadeli 3.000,00 TL bedelli , 30/04/2014 vadeli 3.000,00 TL bedelli , 30/05/2014 vadeli 3.000,00 TL bedelli , 30/06/2014 vadeli 3.000,00 TL bedelli , 30/07/2014 vadeli 3.000,00 TL bedelli , 30/08/2014 vadeli 3.000,00 TL bedelli , 30/09/2014 vadeli 3.500,00 TL bedelli ve 30/10/ 2014 vadeli 3.500,00 TL bedelli bonoların teslim edildiğini, ancak sözleşme gereğince en geç 10/03/ 2014 tarihinde bitirilmesi gereken işin dava tarihine kadar halen bitirilmediğini ve davacıya teslim edilmediğini, bu arada müvekkilinin davalıya 10.000,00 TL nakit + her biri 3.000,00 'er TL 'den iki adet bono bedeli 6.000,00 TL toplamı 16.000,00 TL ödeme yaptığını, kalan işi ilaveten 17.888,80 TL bedelle dava dışı başka bir firmaya yaptırmak zorunda kaldığını beyanla, öncelikle İİK 72/2 md gereğince davalıya verilen ve vadesi henüz gelmemiş bonoların icra takibine konulmasının tedbiren önlenmesini, yargılama sonunda taraflar arasındaki sözleşmenin feshini, davalıya verilen bonolar ne- deniyle borçlu olmadıklarının tespitini ve bonoların iptalini , davalıya yapılan 16.000,00 TL tuta- rındaki ödemenin istirdatı ile müvekkiline iadesini ,yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi davalı ...'a TK 21/2 md gereğince usulen tebliğ edilmiş ise de , davalı davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
Davacı vekili 10/07/2014 tarihli dilekçesinde özetle; dava konusu bonolardan; 30/05/2014 vadeli 3.000,00 TL bedelli bono hakkında alacaklı görünen ... tarafından Eskişehir ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine girişildiğini, ayrıca , 30/06/2014 vadeli 3.000,00 TL bedelli bono hakkında alacaklı görünen ... tarafından .... Bankası ..... Şubesi'nce 02/07/2014 tarihinde, 03/06/2014 tarihli ihbarnamenin gönderildiğini beyanla davanın ... ile ...'e ihbarını Eskişehir ..... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibin tedbiren durdurulmasını talep ve dava etmiştir.
İhbar olunan ... vekili, müvekkilinin yerleşim yeri itibariyle Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yetkili olduğundan bahisle yetki itirazında bulunmuş,ayrıca davanın esastan reddini savunmuş ise de davaya katılmamıştır.
Diğer ihbar olunan ..., davanın ihbarına ilişkin beyanda bulunmamıştır.
Dava, İİK 72.maddesi gereğince menfi tespit ve istirdat talebine ilişkin olup eser sözleş- mesinden kaynaklanmakta ve bedelsizlik iddiasına dayanmaktadır.
BK 470 maddesinde eser sözleşmesi, " yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme" olarak tanımlanmıştır.
" İşe başlama ve Yürütme" başlıklı BK 473 maddede aynen " Yüklenicinin işe zamanında baş- lamaması veya sözleşme hükümlerine aykırı olarak işi geciktirmesi ya da işsahibine yüklenemeyecek bir sebeple ortaya çıkan gecikme yüzünden bütün tahminlere göre yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceği açıkça anlaşılırsa, işsahibi teslim için belirlenen günü beklemek zorunda olmaksızın sözleşmeden dönebilir." hükmüne yer verilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan 16/02/2014 tarihli "Sipariş Sözleşmesi" başlıklı belgenin tetki- kinde ; davacının Avcılar/İstanbul adresindeki "..... Fırını" isimli iş yerine davalı tarafça 21,5 metre nötr reyon, 4,5 metre ısıtma ilave 4,2 metre soğutma ilave ve sepet ilaveli standart tezgah imalatı yapılması konusunda anlaşmaya varıldığı, 35.000,00 TL olarak kararlaştırılan toplam iş bedelinin 10.000,00 TL 'lik kısmının nakit/ve peşin olarak ödendiği, kalan 25.000,00 TL'lik kısım için davacı tarafça 30/03/2014 vadeli 3.000,00 TL bedelli , 30/04/2014 vadeli 3.000,00 TL bedelli , 30/05/ 2014 vadeli 3.000,00 TL bedelli , 30/06/2014 vadeli 3.000,00 TL bedelli , 30/07/2014 vadeli 3.000,00 TL bedelli , 30/08/2014 vadeli 3.000,00 TL bedelli , 30/09/2014 vadeli 3.500,00 TL bedelli ve 30/ 10/2014 vadeli 3.500,00 TL bedelli bonoların düzenlenerek davalıya verildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalının , taraflar arasında imzalanan 16/02/2014 tarihli sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirip getirmediği, sözleşme gereğince kararlaştırılan bedeli tahsile hak kazanıp kazanmadığı, davacı tarafın tahsil edilen nakit para ve bono bedelleri ne- deniyle davalıya borçlu olup olmadığı,bonoların bedelsiz kalıp kalmadığı, bedeli ödenmeyen bono- ların iptali ve yapılan ödemelerin istirdatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususunda toplanmaktadır.
Tarafların ticaret sicili kayıtları,ödeme belgeleri, bono örnekleri vs taraflarca dayanılan diğer yazılı deliller celp edilmiş, uyuşmazlık konusunun halli hususunda rapor aldırılmak üzere tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesine karar verilmiştir.
Davalı ... - .... ticari defterleri üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi için adres itibariyle yetkili Eskişehir Ticaret Mahkemesi'ne talimat müzekkeresi yazılmış ise de , gönderilen talimat cevabından inceleme gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiyenin usulen tebliğine rağmen davalının - geçerli bir mazeret bildirmeksizin - bilirkişi incelemesine katıl- madığı, defterlerini ibraz etmediği, yerinde inceleme de talep etmediği anlaşılmıştır.
Davacı şirketin kayıtları ve dosya üzerinde mahkememizce re'sen seçilen SMMM .... tarafından tarafından yapılan bilirkişi incelemesi sonunda düzenlenen 12/10/2018 tarihli raporda ; ''Davacının 2014 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, taraflar arasında imzalanan 16/02/2014 tarihli sözleşmeye istinaden 10.000,00 TL nakit ödeme yapıldığı ve davacının davalıya 8 adet toplamda 25.000,00 TL’lık bono verdiği, bu bonolardan sadece 1 adedine ilişkin ödeme dekontu sunulduğu, davalının davacı tarafa herhangi bir tesliminin söz konusu olmadığı, bu itibarla davacının davalıya ödemiş olduğu 10.000,00 TL nakit ve 30/04/2014 vadeli 3.000,00 TL bono bedeli olmak üzere toplamda 13.000,00 TL tutarında alacaklı olduğu" hususu belirtilmiştir.
Davacının iddiası , davalının savunması, toplanan deliller ile dosyadaki bilgi ve belgelere göre yapılan yargılama sonucu ;davalının 16/02/2014 tarihli "Sipariş Sözleşmesi" gereğince yük- lendiği imalata hiç başlamadığı, teslim için öngörülen süre içinde teslimin gerçekleşmediği ve bu şekilde temerrüde düştüğü, davacının BK 473.md gereğince sözleşmeden dönme hakkının doğduğu, iş bedeli karşılığında davacı tarafça davalıya nakit olarak yapılan ödemeler ve verilen bonoların bedelsiz kaldığı anlaşılmıştır.
Her ne kadar davacı vekilinin bilirkişi raporuna ilişkin beyan ve itiraz dilekçesinde " Borç- lar Kanunu'nun 104 md de düzenlenen dönemsel borçlara ilişkin hükümler gereğince 30/04/2014 vadeli 3.000,00 TL bedelli bononun ödenmiş olmasının, bu bonodan önce yer alan 30/03/2014 vadeli 3.000,00 TL bedelli bononun ödendiği yönünde karine teşkil edeceğini,aksi durumun davalı tarafça ispatının gerektiğini" iddia etmiş ise de , ücret,kira vb alacaklara ilişkin düzenlemeleri içeren BK 104. md hükmünün dava konusu uyuşmazlığa uygulanamayacağı, sıralı bonoların dönemsel borç olarak kabul edilemeyeceği değerlendirilmiş, davalı tarafın sözleşme ile yüklendiği işi imal ve teslim etmediği hususu da gözetilerek taraflar arasındaki sözleşmenin feshine,sözleşme kapsamında davacı tarafça yapılan 10.000,00 TL nakit ve 3.000,00 TL 30/04/2014 tarihli bono bedelinden ibaret toplam 13.000,00 TL tutarındaki ödemenin iadesine , "çoğun içinde, azın da istendiği" ilkesi gereğince istirdat talebine konu 30/03/2014 vadeli 3.000,00 TL bedelli bononun da bedelsiz kalan diğer bonolar ile birlikte iptaline karar verilmiş, aşağıdaki şekilde kısmen kabul hükmü kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
a.)Davacının iş yerine davalı tarafça standart tezgah yapılmasına ilişkin 16/02/2014 tarihli sözleşmenin feshine ,
b.)Davacının bu sözleşme nedeniyle tanzim ederek davalıya verdiği,
-30/03/2014 vade tarihli 3.000,00 TL bedelli,
-30/04/2014 vade tarihli 3.000,00 TL bedelli,
-30/05/2014 vade tarihli 3.000,00 TL bedelli,
-30/06/2014 vade tarihli 3.000,00 TL bedelli,
-30/07/2014 vade tarihli 3.000,00 TL bedelli,
-30/08/2014 vade tarihli 3.000,00 TL bedelli,
-30/09/2014 vade tarihli 3.500,00 TL bedelli ,
-30/10/2014 vade tarihli 3.500,00 TL bedelli bonolar nedeniyle davalıya borçlu olma- dığının tespiti ile söz konusu bonoların iptaline,
c.)Davacının davalıya yersiz olarak ödediği 10.000,00 TL nakit para ve 30/04/2014 vade tarihli bono bedeline ilişkin 3.000,00 TL 'den ibaret 13.000,00 TL'nin davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2- Harçlar Kanunu gereğince tahsili gereken 2.185,92 TL karar harcından mahkememiz vez- nesine yatırılan 25,20 TL peşin harç, 572,00 TL peşin harcın mahsubu sonucu bakiye 1.588,72TL karar harcının davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3-a.) Davacı tarafından sarf olunan (700,00 TL bilirkişi ücreti + 2.509,55 TL posta/tebligat/ müzekkere/ talimattan ibaret ) 3.209,55 TL yargılama giderinin kabul/red oranına göre 2.920,70 TL'si ile ( 25,20 TL başvuru harcı + 25,20 TL peşin nispi harç + 572,00 TL tamamlama harcı + 3,80 TL vekalet harcından ibaret ) toplam 626,20 TL harcın davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
b.) Davalı tarafça sarf olunan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar tesisine yer olmadığına,
c.) Sarf olunmayan gider/delil avansının karar kesinleştikten sonra ilgilisine iadesine,
4-Kendisini vekil ile temsil ettiren davacı lehine hüküm altına alınan dava değerine göre yü- rürlükte bulunan Av. Kan. ve AAÜT gereğince takdir olunan 3.840,00 TL vekalet ücretinin davalı- dan tahsil edilerek davacı tarafa ödenmesine dair,
5235 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesine göre, Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurul- masına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ilâ 360'ncı madde hükümleri gereğince, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/01/2019
Katip ...
Hakim ...