T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/910 Esas
KARAR NO: 2021/457 Karar
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/10/2015
BİRLEŞEN BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2015/1066 ESAS 2016/263 KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA TARİHİ: 20/11/2015
KARAR TARİHİ: 26/05/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 07/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesi ile ... Bankası ... Şubesine ait, keşidecisi .... Dış Ticaret ve Tekstil San.A.Ş. olan 15.09.2015 keşide tarihli, ... çek numaralı, 100.000,00 TL bedelli çekin müvekkilinin işyerinde 01.06.2015 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayı sonucu diğer 17 adet çekle birlikte çalındığını, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .. Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını ve tüm çekler için tedbir kararı alındığını, takip konusu çekin müvekkili tarafından ciro edilmediğini, elinden cirosuz olarak çıktığını, çalıntı çekin müvekkilinin ve çekteki diğer ciroların kaşesi ve imzasının taklit edilerek ciro zinciri oluşturulduğunu ve işleme konulduğunu, itiraza konu çek arkasındaki cironun müvekkiline ait olmadığı, davalıların çekin arkasında oluşturduğu sahte ciro zinciri ile iyi niyetli üçüncü kişi konumundan yararlanmak sureti ile çek keşidecisi müvekkili ve diğer sahte cirolar hakkında Bakırköy ... İcra Dairesinin ... Esas Sayılı dosyası ile icra takibinde bulunulduğunu, ilk ciranta olan müvekkili ile çekin keşidecisi ... Dış Tic.ve Tekstil San.A.Ş. arasında ticari ilişki olduğunu, müvekkili tarafından fatura ve makbuz karşılığında iş bu çekin alındığını, müvekkili ile diğer cirantalar arasında hiçbir ticari ilişkinin bulunmadığını, Davalı ... tarafından çekler ile ilgili olarak açılan Bakırköy ... İcra Dairesinin ... Esas Sayılı dosyasında çek bedellerinin tahsili durumunda müvekkilinin telafisi olmayan zararlarının söz konusu olacağını, HMK 389-399 maddeleri gereğince teminatsız veya uygun bir teminat karşılığında davanın devamı süresince icra takibinin tedbiren durması ile dosyaya yatacak paraların alacaklıya ödenememesi yönünde tedbir kararı verilmesini, dava konusu çekin istirdatı ile müvekkilinin keşideci ... Dış Ticaret ve Tekstil San.A.Ş.'den sonraki haklı hamil sıfatı ile alacaklı olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Tekstil Gıda İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ile Davacı tarafın açmış olduğu istirdat davasının usul ve esas yönünden hukuka aykırı olduğunu, takip kesinleşmeden yapılan ödemelerin istirdat davasına konu edilemeyeceğini, dava konusu çeklerin davalılardan ... tarafından, 08.06.2015 tarihli protokol gereği davalılardan ... Tekstil adına yetkili olarak ve kendi adına ciro edilerek .. Tekstil'e olan borçlarının karşılığı olarak verildiğini, ... Tekstil'in takibe konu çeklerin çalıntı olduğundan, çekleri 15.09.2015 ve 02.11.2015 tarihlerinde ... Bankası ... Şubesine ödenmesi için ibraz ettiğinde "ödeme yasağı kararı bulunduğundan işlem yapılmamıştır" ibaresi yazıldığında haberdar olduğunu, 100.000,00 TL tutarındaki çek bedelinin tahsili için çek keşidecisi ... Dış Tic.ve Tekstil San A.Ş. ile ... Tekstil dışındaki diğer cirantalar hakkında ve 110.000,00 TL tutarındaki çek için çek keşidecisi ... Tekstil Konfeksiyon San.Tic.Ltd.Şti. hakkında ihtiyati haciz kararı alındığını, ihtiyati haciz kararı işleme konulduktan sonra asıl takibe geçildiğini, 02.10.2015 tarihinde keşideciden ihtiyati haciz yapılarak 100.000,00 TL'nin ve 19.11.2015 tarihinde keşideciden ihtiyati haciz yapılarak 110.000,00 TL'nin tahsil edildiğini, davanın reddi ile haksız yere açılan dava nedeniyle uğranılan zararın tazmini için davacının %20 tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
CEVAP: Davalı ... Vekili cevap dilekçesi ile ...'nin bu davada hasım olarak gösterilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu çekin davacının uhdesindeyken çalındığını, sahte imzalarla oluşturulan ciro silsilesi sonucunda davalılardan ... Tekstil firması tarafından icra takibine konu edildiğini, ...'nin çek üzerine sahte kaşesi basılarak sahte imzalarla ciranta gibi gösterildiğini, ciranta davasının çeki elinde bulunduran son hamile karşı olarak açılabildiğini, dava konusu olayda da çeki elinde bulunduranın ... Tekstil firması olduğu,nu davaya konu çekin ... Tekstil tarafından hiçbir zaman iktisap edilmediğini ve hiçbir zaman ... Tekstil uhdesinde bulunmadığını, davalılardan ... Tekstil'in sahte kaşe ve sahte imzaları taşıyan çeki takibe koymada kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunu, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekaleti ücretin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı ... - ... Tekstil Ürünleri ve Ltd.Şti. Vekili cevap dilekçesi ile huzurdaki davanın, dava zamanaşımı ve hak düşürücü süreler geçtikten sonra açıldığını, davacının iddialarını dava dilekçesi ekinde göstermiş olduğu belgelerle ispat etmek zorunda olduğunu, sonradan delil listesi sunmasına muvafakat etmediklerini, istirdat davası açılmasının ilk şartının istenen paranın icra takibi sırasında ödenmesi olduğunu, takip kesinleşmeden yapılan ödemelerin istirdat davasına konu edilemeyeceğini, ihtiyati haciz altında ödenen miktarlar için de istirdat davası açılamayacağını, dava konusu çekin davalılardan ...ın yetkilisi ve ortağı olduğu davalı ... Tekstil Ürünleri ve Ltd. Şti. tarafından cirolanarak 08.06.2015 tarihli protokole istinaden diğer davalı ciranta ... Tekstil Gıda İnş. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye ciro edildiğini, müvekkillerinin ... Tekstil Gıda İnş. Ve Tic. Ltd. Şti ile imzalanan protokolde yer alan çekleri ticari ilişkilerine istinaden teslim aldığını, müvekkili davalıların sorumluluğunun kendisinden önce gelen ciroyu kontrol etmek olduğunu, davacı tarafın dilekçesinde dava konusu çekteki cirosunun sahte olduğunu iddia ettiğini, dava konusu çek incelendiğinde çek üzerinde davacının cirosunun mevcut olduğunun görüleceğini ve çekin ciro silsilesinin düzgün olduğunu, çekteki ciro davacıya ait değil ise müvekkilinin bu durumu bilmesinin mümkün olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKEÇE: Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.
Birleşen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar Sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı icra dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı icra dosyası dosyamız arasına alınmıştır
Dosyaya sunulan 06.12.2019 tarihli Bilirkişi ... tarafından düzenlenen raporda 26.03.2015 tarihinde ... Dış Ticaret Tekstil San.A.Ş.'den cari hesaba mahsuben ve makbuz karşılığı alınmış olan ...bank ... Şubesine ait dava konusu ... no'lu 15.09.2015 vadeli 100.000,00 TL tutarındaki çekin ciro edildiğine ilişkin herhangi bir kayda rastlanmadığı, 25.06.2015 tarihinde "Alınan Çekler" hesabı altındaki bir alt hesaba virman yapıldığı ve ilgili çekin 31.12.2015 tarihinde de bu hesapta bulunduğu, 26.05.2015 tarihinde ... Teks.Konf.San.Tic.Ltd.Şti.'den cari hesaba mahsuben ve makbuz karşılığı alınmış olan ... Bankası ... Şubesine ait dava konusu ... no'lu 31.10.2015 vadeli 110.000,00 TL tutarındaki çekin ciro edildiğine ilişkin herhangi bir kayda rastlanmadığı, 01.06.2015 tarihinde "Alınan Çekler" hesabı altındaki bir alt hesaba virman yapıldığı ve ilgili çekin 31.12.2015 tarihinde de bu hesapta bulunduğu, Davacının, dava konusu iki çekle ilgili olarak çeklerin keşidecilerinden sonraki meşru hamil olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan 12.02.2021 tarihli Bilirkişi .... tarafından düzenlenen raporda .... Bankası ... Şubesine ait 110.000 TL bedelli ve ... nolu ve ... Bankası ... Şubesine ait, 10.000 TL bedelli ... nolu çeklerdeki 1. Ciranta kaşesi üzerindeki imzaların, karşılaştırma belgelerindeki imzalarına kıyasla, ...'ın eli ürünü olmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır.
Dava, TTK’nun 792. maddesine dayalı, çek bedelinin istirdadı istemine ilişkindir.
TTK'nun 792. maddesinde,"Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." düzenlemesi mevcuttur. Açıklanan kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu da kanıtlaması gerekip, çeki elinde bulunduran davalı yeni hamil, çeki edinme nedenini kanıtlamakla yükümlü değildir.
6102 sayılı yasanın 792. maddesi ve 687. maddesi uyarınca; davacı tarafından, çekin hamili olan davalının bu çeki ciro yoluyla iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olduğunun, başka bir deyişle kötü niyetli ve iktisapta ağır kusurlu olduğunun kanıtlanması gerekir.
"...Davacı vekili, 01/06/2015 tarihinde müvekkilinin işyerinde hırsızlık olayı yaşandığını, çok sayıda çeklerinin çalındığını, bunlara yönelik iptal davası açıldığını, 27/06/2015 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 119.073,86 bedelli çekin davalıda olduğunu, ...bank .. Şubesi'ne ibraz edildiğini, anılan çekin üzerinde müvekkili şirketin cirosunun bulunmadığını, söz konusu çekin müvekkili firmaya ait kaşe ve imza taklit edilmek suretiyle işleme konulduğunu, daha sonra takibe konulduğunu, çekin keşidecisi dışındaki kişilerle müvekkilinin ticari ilişkisinin bulunmadığını iddia ederek icra dosyasına yatacak paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir karar verilmesine, dava konusu çekin istirdadına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığının, istirdat davası açma hakkının olmadığını, takip konusu borcun keşideciden tahsil edildiğini, takibe konu çekin 08/06/2015 tarihli protokol ile ... Tekstil Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasından alındığını, müvekkilinin çekin çalıntı olduğunu ibraz ettiğinde öğrendiğini, takip konusu çekteki ciro silsilesinde bir eksiklik bulunmadığını, müvekkilinin meşru hamil olduğunu savunarak davanın reddi ile davacının %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece iddia, savunma, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamına göre; davacı tanığı ...'in beyanında çalıntı çekler ile ilgili olarak .... tarafından arandığını, bu çalıntı çekler ile ilgili olarak davalı firma yetkilisinin de bilgisi olduğunu ifade ettiği, ancak söz konusu konuşmanın davacı tanığı ... tarafından yalanlandığı ve tanığın davacının çalışanı olması nedeniyle bu tanığın beyanına itibar edilmediği, çekte ciro silsilesinin görünüşte düzgün olmasının yeterli olduğu, ciro silsilesinde imzası bulunanların imzalarının gerçek cirantalara ait olup olmadığını tahkik zorunluluğu olmadığı, TTK’nın 792. maddesi gereğince davalının çeki iktisap ettiği anda kötü niyetli olduğu veya ağır kusurunun bulunduğunun davacı tarafından ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA..." T.C. Yargıtay ... Hukuk Dairesi, ... Esas, ... Karar.
Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; çek istirdadı davasında davacının öncelikle yetkili hamil olduğunu ve sonrasında davalının çeki iktisabında kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Elbetteki bu hususlardan da önce çeki elinde bulundurana karşı iş bu davanın açılması gerekmektedir. Davacı mahkememiz dosyasında ve birleşen dosyada menfi tespit isteminde bulunmamıştır. Mahkememizce 12.02.20121 tarihli bilirkişi incelmesi ile çek üzerinde yapılan imza incelemesi ile çekler üzerindeki imzanın davacının el ürünü olmadığı tespit edilmiş ise de, bu husus menfi tespit davasında mutlak defi olarak ileri sürülebilir iken istirdat davasında çeklerin yetkili hamil iken çeklerin elinden çıktığı yönünde mahkememizde kanaat oluşturmuştur. Davacının talebinin menfi tespit olmaması istirdat olması karşısında davalının çekin iktisabında kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğunu da ispat etmesi gerekmektedir. Ancak dava konusu ve birleşen davaya konu çeklerde de mevcut ciro silsilesi içerisinde bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen lehtarın kaşe ve imzası sahte olsa bile bu durum davalının yetkili hamil olduğu gerçeğini değiştirmediği anlaşılmakla ispatlanamayan dava ve birleşen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
AÇILAN VE BİRLEŞEN DAVANIN REDDİNE,
Açılan davanın reddine,
1-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 59,30 TL ilam harcından peşin alınan 1.707,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.648,45 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 13.450,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalı ... ...'a verilmesine,
Birleşen davanın reddine,
1-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 59,30 TL ilam harcından peşin alınan 1.878,53 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.819,23 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 14.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalı davalı ...'ye verilmesine,
4-Taraflarca yatırılıp harcanmayan masrafın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı HMK 394/5 ve 341/1 maddesi gereğince tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/05/2021
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza
"iş Bu Evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununun 5. Madde Uyarınca Güvenli Elektronik İmza İle İmzalanmış Olup, 22. Madde Uyarınca Da Islak İmza İle İmzalanmayacaktır."