T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/925
KARAR NO: 2022/255
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan), Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/10/2015
BİRLEŞEN BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2016/165 ESAS 2017/362 KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/02/2016
KARAR TARİHİ: 09/03/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 05/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan), Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesi ile davalı ... tarafından Bakırköy ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyada 07.10.2013 tarihinde müvekkili firma aleyhine takip başlatıldığını, davalı tarafın söz konusu ilamsız takibe dayanak olarak 10.08.2011 tarihli ... Bankası’na ait 77.521.00 TL bedelli dekontu ve yine ... Bankası’na ait 19.04.2012 tarihli 17.870.00 TL bedelli dekontunu delil olarak gösterdiğini, fakat dekontlarda belirtilen borçlar ödendiğinden işbu takip haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin davalı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını, davanın kabulüne, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve haksız ve kötüniyetli icra takibinin durdurulmasına, haksız ve kötü niyetli davalı aleyhine %20’den az olmamak üzere tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile davacının davasını süresinde açmadığını, davanın menfi tespit davası olduğunu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü sürede dava açılması gerekirken davacının bir yıllık süresinin aşmasına rağmen iş bu dava açma şartı olan dava süresi geçtikten sonra açıldığını, davacı aleyhine Bakırköy ... Noterliğinin 30.09.2013 tarih ve .... Yevmiye nolu ihtarname gönderildiğini, davacının bazı ödemeleri müvekkili işvereni ... ile davacı arasındaki külçe alüminyum ticareti ve ...nin ... Adi ortaklığından aldığı 4 adet konutun ... İnş. Yapı Malzemeleri Eml.Oto Kiralama Teks.Tur.Tem. San. Tic.Ltd.Şti'ne devrine ilişkin ödemeler olduğunu, davacının ödemelerini tam yaptığına, borçlu olmadığına ilişkin ilişkin itirazlarını ve beyanlarını kabul etmediklerini, davacının iş bu haksız ve mesnetsiz davasının 1 yıllık hak düşürücü sürede açılmadığından ve de HMK 200.maddelerde belirtilen belgelerle ispatlanmadığından usulden ve esastan reddine, kötüniyetli dava nedeniyle davacı aleyhine %20 kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLER VE GEREKÇE: Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.
Bakırköy .... İcra Müdürlüğü ... Esas Sayılı dosyası ve Bakırköy ... Asliye Hukuk Mahkemesi, Bakırköy .... İcra Dairesi müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
Dosyaya sunulan 30/10/2017 tarihli Bilirkişiler .... ve .... tarafından düzenlenen raporda Asıl dava yönünden; (dava dışı) .... ve (dava dışı) .... tarafından değişik tarihlerde yapılan 39.980,00 USD havalelerin açıklama içermediği, açıklama içermeyen havalenin borç ifası olarak kabul edilmesi gerekeceği, dava dışı şahıslar tarafından açıklama içermeyen havalelerin davacının borç ifası iddiası ile illiyet bağının kurulamadığı, neticeten davacı ... İnş. Yapı Malz. Emi. Oto Kir. Teks.Tur.Tem.San. ve Tic.Ltd.Şti.'nin tarafından Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına ilişkin olarak davalı ...'a borcunun olmadığı (ödenmiş olduğunun) samut bir delil ile ortaya konulamadığından davacı ... şirketinin davalı ...'a borçlu olmadığı iddiasının davacının ispatına muhtaç Olduğu, birleşen dava yönünden; davalı ... tarafından sıralı dekontlar ile davacı ... şirketi adına dava dışı ... şirketine 34.380 TL tutarında ödeme yapılmış olduğunun mübrez evraklar ve dava dışı ... şirketinin yazısı neticesinde tespit edildiği, davacının itiraz konusu yapmış olduğu 13.02.2011 tarihli 13.432 USD makbuzda gerek davacı şirketin yetkilisi dava dışı .... gerekse şirket ünvanını içerir kaşenin bulunduğu, davacı tarafından itiraz konusu yapılan kaşenin sonradan ve tüzel kişilik bilgisi haricinde tatbik edildiği iddiasına ilişkin olarak kaşenin kim tarafından tatbik edilmiş olduğunun tarafımızca tespiti mümkün olmadığından, davacının bu iddiasının ispata muhtaç olduğu, neticeten davacı (takip borçlusu) .... İnş. Yapı Malz, Eml. Oto Kir. Teks.Tur.Tem.San. ve Tic.Ltd.Şti.'ye 13.02.2011 tarihli 13.432 USD tutarındaki makbuz ve dava dışı .... şirketine davacı ... İnş. Adına yapılan 34.380 TL ödemeler nedeniyle 1 (takip borçtusu) ... İnş, Yapı Malz. Eml. Oto Kir. Teks,Tur.Tem.San....'ye borçlu olmadığı iddiasının davacının ispatına muhtaç olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan 09/06/2020 tarihli Bilirkişiler ..,... ve .... tarafından hazırlanan raporda Asıl dava dosyasında; davacı şirket hakkında Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibinde davacı şirketin 07.10.2013 icra takip tarihi itibariyle davalıya sadece 24.075,19 TL. borçlu olduğu, 71.315,81 TL. borçlu olmadığı, Birleşen dava dosyasında; davacı şirket hakkında Bakırköy .. İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibinde davacı şirketin 08.10.2013 İcra takip tarihi itibariyle davalıya 34.380,00 TL. borçlu olduğu, buna karşılık yukarıda açıklanan nedenlerle takibe konu 13.432,00 USD nin takip tarihindeki TL. Karşılığı 26.810,00 TL den ötürü borçlu olmadığı, her iki icra dosyasında davacı Şirket tarafından icra takibi aşamasında yapılan ödemelerin belirlenen borcu ve eklentilerini aşıp aşmadığı ilgili icra müdürlüklerince yukarıda belirlenen asıl borca göre yeniden yapılacak kapak hesabı ile ortaya çıkabileceği, bu belirlemeye göre Mahkemece davacının her iki dosyadaki istirdat isteminin değerlendirilebilerek karar verilebileceği, yine istirdat davalarının 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığının ortaya çıkacağını, Birleşen davada dava konusu yapılan ödemenin davacı şirket tarafından ödünç olarak alındığı davacı şirket tarafından kabul edilmemiş olması ve ayrıca davacı şirkete 13.432,00 USD ödünç olarak verildiği davalı tarafından kanıtlanamamış olmakla, davacı şirketin, davalı ... banka hesabına üç ayrı tarihte yapılan toplamı 15.000,00 USD olan ödemelerin kendisine geri ödenmesini isteyemeyeceğinin tespit edildiği anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan 20/11/2020 tarihli Bilirkişi Ek raporunda Asıl dava dosyasında; davacı şirket hakkında Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında başlatılan icra takibinde davacı şirketin 07.10.2013 icra takip tarihi itibariyle davalıya sadece 24.075,19 TL. borçlu olduğu, 71.315,81 TL. borçlu olmadığı, Birleşen dava dosyasında; davacı şirket hakkında Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında başlatılan icra takibinde davacı şirketin 08.10.2013 icra takip tarihi itibariyle davalıya 34.380,00 TL. borçlu olduğu, buna karşılık yukarıda açıklanan nedenlerle takibe konu 13.432,00 USD nin takip tarihindeki TL. Karşılığı 26.810,00 TL. den ötürü borçlu olmadığı veya Sayın Mahkemece 13.02.2011 tarihli belgede yazılı 13.432 USD nin davacı şirket adına alındığı kabul edildiği taktirde; Birleşen dava dosyasında; davacı şirket hakkında Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında başlatılan icra takibinde davacı şirketin 08.10.2013 icra takip tarihi itibariyle davalıya 61.190,00 TL. borçlu olduğu, İcra takibinden sonra davalıya haricen ödeme yapıldığı kabul edildiği taktirde; 27.11.2014 tarihinde gerçekleşen 5.000,00 USD, 26.12.2014 tarihinde gerçekleşen 5.000,00 USD 22.01.2015 tarihinde gerçekleşen 5.000,00 USD ödemelerin, ödeme tarihlerindeki TL. karşılıklarının kararın yerine getirilmesi sırasında icra müdürlüğünce yapılacak kapak hesabında dikkate alınabileceğinin tespit edildiği anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan 11/12/2021 tarihli ek raporda 1. Asıl dava dosyasında; Davacı şirket hakkında Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında başlatılan icra takibinde davacı şirketin 07.10.2013 icra takip tarihi itibariyle davalıya sadece 24.075,19 TL. borçlu olduğu, hesaplaması kapsamında; İcra dosyasına ilişkin borca ödenen 33.087,90 TL + icra müdürlüğüne yapılan ödemeler nedeniyle hesaplanan 3.011,00 TL tahsil harcı neticesinde toplam 36.098,90 TL’den, icra dosyasına yapılan 169.235,00 tahsilat nedeniyle kalan 133.136,10 TL tutarındaki ödemelerden (01.02.2016 tarihinden sonraki ödemeler) davacının borçlu olmadığı istirdata konu kısım olarak hesaben belirlenmiştir. Birleşen dava dosyasında; davacı şirket hakkında Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında başlatılan icra takibinde davacı şirketin 08.10.2013 icra takip tarihi itibariyle davalıya 34.380,00 TL. borçlu olduğu hesaplaması kapsamında, İcra dosyasına ilişkin borca karşılık ödenen 43.832,87 TL + icra müdürlüğüne yapılan ödemeler nedeniyle hesaplanan 2.420,60 TL tahsil harcı neticesinde toplam 46.253,47 TL’den, icra dosyasına yapılan 62.300,00TL tahsilat nedeniyle kalan 16.046,53 TL tutarındaki ödemelerden (19.10.2016 tarihinden sonra yapılan ödemeler) davacının borçlu olmadığı istirdata konu kısım olarak hesaben belirlenmiştir. Mahkemece 13.02.2011 tarihli belgede yazılı 13.432 USD nin davacı şirket adına alındığı kabul edildiği taktirde; Birleşen dava dosyasında; davacı Şirket hakkında Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında başlatılan icra takibinde davacı şirketin 08.10.2013 icra takip tarihi itibariyle davalıya 61.190,00 TL. borçlu olduğu, İcra takibinden sonra davalıya haricen ödeme yapıldığı kabul edildiği taktirde; 27.11.2014 tarihinde gerçekleşen 5.000,00 USD, 26.12.2014 tarihinde gerçekleşen 5.000,00 USD 22.01.2015 tarihinde gerçekleşen 5.000,00 USD ödemelerin, ödeme tarihlerindeki TL. karşılıklarının kararın yerine getirilmesi sırasında icra müdürlüğünce yapılacak kapak hesabında dikkate alınabileceği, hesaplaması kapsamında; İcra dosyasına ilişkin borca karşılık ödenen 77.883,11 TL icra dosyasına yapılan ödemeler nedeniyle hesaplanan 2.420,60 TL tahsil harcı neticesinde toplam 80.303,71 TL’den, toplam 96.807,50 TL tahsilat nedeniyle kalan 16.503,79 TL (19.10.2016 tarihinden sonra yapılan ödemelerinden) davacının borçlu olmadığı istirdata konu kısım olarak hesaben belirlendiği tespit edilmiştir.
Dava, İİK madde 72 'e göre açılan menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.
Davacı tarafından varlığı inkâr edilen bir hukuki ilişkinin mevcut olmadığının (yok olduğunun) tespiti için açılan davaya menfi (olumsuz) tespit davası denir.
Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir.
Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır.
Önemle vurgulanmalıdır ki; menfi tespit davasında deliller normal bir hukuk davasındaki gibidir: Menfî tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır: Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukuki İlişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü, hukuki ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (HMK m. 190; MK m.6). Fakat, senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. - Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer (Kuru, s:143).
Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; davacının asıl dava ve birleşen dava bakımından borçlu olup olmadığı ödenen bedelin iadesinin gerekip gerekmediği hususunun tespiti bakımından mahkememizce ticari defter ve belgelerin incelenmesi sonucunda dosyaya sunulan birden fazla rapor ve ek raporlar bulunmaktadır. Asıl dava ve gerekse birleşen dava dosyasında, davalı ...'nin davacı şirket ve şirket sahibi .... ile yahut sahibinin annesi ile külçe alüminyum ticareti yapıldığına ilişkin somut kanıtlar bulunmamakta olup, dava dışı ... Adi Ortaklığı tarafından birleşen dosyasına gönderilen yazıda, davalı ... tarafından davacı şirkete devir edilen daireler bulunmadığı, davacı şirketin kendi adına / adet daire alımı için sözleşme imzaladığı bildirilmesi nedeni ile davalı vekilinin bu yöndeki iddiasını ispatlayamamıştır. Şöyle ki; davalı ...'ın gerek davacı şirket ve kendisine yurtdışından havale yolu ile para gönderen kişilerle aralarında alacak ve borç doğuran bir ticari ilişkisinin de bulunmadığı incelenen defterlerden ve dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Dosyada mevcut davalı ... Sancaktarlın gerek diğer davalı ... ve davacı şirkete vekil sıfatıyla bir kısım işlemler gerçekleştirdiği ve kişisel banka hesabından davacı şirket adına yaptığı ödemelerden dolayı şirketten vekaleten görülen işler nedeniyle alacaklı olduğu son bilirkişi heyetinin sunduğu kök ve ek raporlar ile sabittir. Gerek TBK.nun 83. Geekse de TBK madde 102. Maddesi incelendiğinde davalı ...'a davacı şirket yerine dava dışı kişiler tarafından gönderilen ve bu amaçla gönderildiği konusunda çekişme bulunmayan ödemelerin, davalı ...'ın davacı adına yaptığı ödemelerden kaynaklanan alacağının ödenmesi amacıyla gönderildiği kanaatine varılmıştır. Bu kapsamda asıl dava bakımından 11.12.2021 tarihli bilirkişi raporundaki tespitler de dikkate alınarak davacının davalıya Bakırköy ... İcra Müdürüğünün ... Esas Sayılı dosyasında 71.315,81-TL borçlu olmadığının tespitine, dosyada takip öncesi ve sonrası yapılan ödemeler dikkate alındığında istirdada konu miktarın 136.088,53-TL olduğu anlaşılmakla son ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan istirdadı ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir. Birleşen dosya bakımından ise, her ne kadar dosyada ayrık görüş bulunsa da 13.02.2011 tarihinde düzenlenen makbuz benzeri belgede ismi yazılı ....'un düzenleme tarihinde şirketin yetkilisi olduğu, imza inkarında bulunmadığı ve haricen ödemeler de dikkate alındığında davacının birleşen davanın kısmen kabulüne, Bakırköy .... İcra Müdürüğünün ... Esas Sayılı Dosyasında Davacının Davalıya 26.810,00-tl Borçlu Olmadığının Tespitine, Davacının Ödemiş Olduğu 16.046,53-TL Nin Son Ödeme Tarihinden İşleyecek Yasal Faizi İle Davalıdan İstirdadı İle Davacıya Ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kırmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
AÇILAN DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
1-Bakırköy .... İcra Müdürüğünün ... Esas Sayılı dosyasında 71.315,81-TL borçlu olmadığının TESPİTİNE, davacının davalıya ödemiş olduğu 136.088,53-TL nin son ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan istirdadı ile davacıya ödenmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
3-Davacının kötüniyet tazminat talebinin şartları oluşmadığından REDDİNE,
4-Alınması gerekli 9.296,20 TL harçtan peşin alınan 1.717,27 TL peşin harcın mahsubu ile 7.578,93 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5- Davacı tarafından yatırılan 27,70- TL başvuru harcı, 1.717,27-TL peşin nispi harç, 4,10-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1,749,07- TL harcın davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 16.878,41 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yatırılan 388,55 TL tebligat müzekkere gideri, 6.800 TL Bilirkişi ücreti toplamı 7.188,55 TL'nin kabul ve red oranı dikkate alınrak 4.504,90-tl sinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Taraflarca yatırılıp harcanmayan masrafın karar kesinleştiğinde iadesine,
BİRLEŞEN DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
1-Bakırköy .... İcra Müdürüğünün ... Esas Sayılı dosyasında davacının davalıya 26.810,00-TL borçlu olmadığının TESPİTİNE, Davacının ödemiş olduğu 16.046,53-TL nin son ödeme tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan istirdadı ile davacıya ödenmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
3-Davacının kötüniyet tazminat talebinin şartları oluşmadığından REDDİNE,
4-Alınması gerekli 1.831,39 TL harçtan peşin alınan 1.044,98 TL peşin harcın mahsubu ile 786,41 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5- Davacı tarafından yatırılan 29,20- TL başvuru harcı, 1.044,98-TL peşin nispi harç, 4,30-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.078,48- TL harcın davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 5.157,00-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılıp harcanmayan masrafın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK 394/5 ve 341/1 maddesi gereğince tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/03/2022
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza
"iş Bu Evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununun 5. Madde Uyarınca Güvenli Elektronik İmza İle İmzalanmış Olup, 22. Madde Uyarınca Da Islak İmza İle İmzalanmayacaktır."