T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/619 Esas
KARAR NO: 2018/340
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/06/2016
KARAR TARİHİ: 28/03/2018
K.YAZIM TARİHİ: 10/04/2018
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile duruşmadaki beyanlarında özetle, dava dışı ...tarafından borç sebebiyle hamiline düzenlenerek müvekkiline verilen ...Bankası ... Şubesi'ne ait 07/05/2016 tarih - 18.000,00 TL bedelli ,... nolu , 30/04/2016 tarih 32.917,00 TL bedelli ... nolu ve 15/05/2016 tarih 36.000,00 TL bedelli ... nolu çeklerin ticari ilişki kapsamında düzenlenen fatura karşılığında ... Ltd.Şti'ne verilmek üzere şirket merkezinde yetkililerin çekmecesinde bulunduğu yerden kay- bolduğunu, dava konusu çekler hakkında Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden zayi nedeniyle iptal davası açıldığını, yargılama sırasında 07/05/2016 tarih 18.000,00 TL bedelli ... nolu ve 15/05/2016 tarih 36.000,00 TL bedelli ... nolu çeki elinde bulunduğundan bahisle davalı ...'ın ortaya çıktığını, müvekkili ile davalı arasında her hangi bir alış veriş ve ticari ilişki bulunmadığını beyanla dava konusu çeklerin müvekkiline iadesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu çeklerin yetkili ve meşru hamili olduğunu, duyumlarına göre çeklerin keşidecisinin bu çek bedellini ödememek için çeklerle ilgisi olmayan davacıya haksız şekilde iş bu davayı açtırdığını , davacının .... Asliye Ticaret Mahke- mesi'nde görülen... esas sayılı zayi nedeniyle iptal davası sırasında istirdat davası açmak için süre verilmeden önce iş bu davayı açtığını, hukuki yarar yönünden dava şartının bulunmadığını, kul- landığı kredinin ticari krediye ilişkin olduğunu, ticari kredi olduğu kabul edilse bile yapılan kesintiler haksız olduğundan müvekkiline iadesinin gerektiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.
Dava, TTK’nın 792. Maddesine dayalı çek istirdadı istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine göre, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü- niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' Zayi olan çeklerin istirdadı talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup, dava- cının çeklerin rızası hilafına elinden çıktığını ve çekleri elinde bulunduran şahsın kötüniyetli ve ikti- sabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Yoksa davalının dava konusu çeki hangi nedenle elinde bulundurduğunu ispat yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Davacı delilli olarak dayanılan ;
-Bakırköy.... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasının celp ile tetkikinde ; dava konusu çekin de aralarında bulunduğu 3 adet çekin zayi nedeniyle iptali talebiyle hasımsız olarak açılan davada, dava konusu çeklerden -30/04/2016 tarih ... nolu 32.917,00 TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptaline, mahkememizdeki iş bu davaya konu 07/05/2016 tarih ... nolu 18.000,00 TL bedelli ve 15/05/2016 tarih ... nolu 36.000,00 TL bedelli çekler yönünden (bankaya ibraz edildiği gerek- çesiyle) hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verildiği,
-Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...soruşturma ... karar nolu dos- yasının tetkikinde müşteki ...vekilinin 26/04/2016 tarihli dilekçesi ile "30/04/2016 tarih ... nolu 32.917,00 TL bedelli, 07/05/2016 tarih ... nolu 18.000,00 TL bedelli ve 15/05/ 2016 tarih ... nolu 36.000,00 TL bedelli çeklerin şirket yetkilisinin çekmecesinde muhafaza edildiği sırada bir süre sonra bulunduğu yerde olmadığının tespit edildiği, kimler tarafından çalın- dığının belli olmadığı"ndan bahisle şikayetçi olduğu, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yapılan soruşturma sonucunda "şirketin ofisindeki çeklerin bulunamadığına dair iddianın kabul edilemez olduğu, bu tür çeklerin cirosundan sonra geçersiz kılmak amacıyla idianın ileri sürülmüş olabileceği kaldı ki kıymetli evrakların kaybından sonra bu çeklerin geçersiz kılınabilmesi için hukuk mahke- melerine müracaat edilmesi gerektiği" gerekçesiyle kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına karar veridiği, müşteki vekilinin itirazının Bakırköy .... SCM nin ...D. İş sayılı 07/10/2016 tarihli kararı ile reddedilerek kesinleştiği tespit edilmiştir.
Ticari defterler ile dosya üzerinde SMMM bilirkişi ... tarafından yapılan ince- leme sonucu düzenlenen dosyadaki delillere ve yargısal deentime uygunluğu nedeniyle itibare layık bulunan 07/12/2017 tarihli raporda özetle;
"Dava konusu çekler ile dayanak faturaların tutar olarak birebir örtüştüğü görülmekle bir- likte, davacı şirket ile dava dışı... Ltd. Şti. arasındaki ticari ilişkiye bakıldığında, davacının dava dışı ... şirketine 2015 yılından 463.100,00 TL bor- cunun olduğu, 2016 yılında 5 fatura daha almış olduğu, buna karşın davacı tarafından geçmiş yıldan gelen 463.100,00 TL cari hesap borcu dururken dava dışı ... şirketinin 2016 yılındaki dava konusu çek bedellerine birebir denk gelen faturalarına münhasıran ödeme yapmış olmasının gerek ticari hayatın olağan akışına gerekse taraflar arasındaki ticari teamül ile örtüşmediği,
Davalı yanın dava konusu çeklerde cirosunun bulunmadığı, sadece dava konusu çeklerin da- vacı yan şirket yetkilisi ...' alt hamiline düzenlenmiş çekler olduğu, çekin imzası ve ta- rafınca düzenlenmiş olduğu yönünde herhangi bir itirazının bulunmadığı ,
Ayrıca hamiline düzenlenen dava konusu çekler üzerinde hamiline yazılı lehtar kısmının yanına ...isminin yazıldığı, ... nolu çekte ... adının üzerinin çizildiği ve keşideci tara- fından işlemin kendince yapıldığının kabulü anlamını taşıyan imzasının bulunduğunun tespit edildiği,
Neticeten; davacı tarafından aralarındaki ticari ilişki nedeniyle... Ltd. Şti/ ne verilmek üzere hamiline düzenlendiği iddia edilen çeklerin çalınma iddiasını destekleyecek somut delillerin bulunmadığı, dava konusu çeklerde gerçek lehdarının ... olduğu ve Lehtar...tarafından davalı yana ciro edilerek teslim edilmiş olduğu " be- lirtilmiştir.
Her ne kadar davacı dava konusu çekin meşru ve iyi niyetli hamili iken rızası hilafına elinden çıktığını ve davalı her hangi bir ticari ve hukuki ilişkisi bulunmadığını beyanla TTK 792 md ge- reğince istirdat talebinde bulunmuş ise de ; çeki elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisa- bında ağır kusurlu olduğu hususu ispatlamadığından davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2- Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan ve tahsili gereken 35,90 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 922,19 TL nispi harçtan mahsubu ile Hazine'ye irat kaydına , bakiye 886.29 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından sarf olunan toplam yargılama giderinin kendi üzeride bırakılmasına,
Davalı tarafça sarf olunmuş yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar tesisine yer olmadığına,
Sarf olunmayan delil/gider avanslarının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
4- Kendisini vekil ile temsil ettiren davalı lehine yürürlükteki AAÜT ve Av. Kan gereğince takdir olunan 6.290,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalıya ödenmesine dair,
5235 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesine göre, Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ilâ 360'ncı madde hükümleri uyarınca, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf,başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzene karşı, davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/03/2018
Katip ...
Hakim ...