T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/138 Esas
KARAR NO: 2020/338
DAVA: İstirdat (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/02/2017
KARAR TARİHİ: 26/06/2020
K. YAZIM TARİHİ : 01/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; tekstil sektöründe faa- liyet gösteren müvekkilinin 01/08/2016 günü evinden işine gitmek üzere metrobüse bindiğini, .... durağında metrobüsten indiğinde sırt çantasının fermuarının açık olduğunu,çantasındaki cüzdanının, cüzdan içindeki dava konusu çekin de aralarında olduğu 4 adet çekin, 4.200 Dolar ve 1.200 Euro paranın, ehliyet ve pasaportunun çalınmış olduğunu fark ettiğini, derhal en yakındaki polis ...i olan ..... Polis Merkezi'ne giderek durumu bildirdiğini ve şikayetçi oldu- ğunu, söz konusu çekler ile ilgili olarak Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ... Esas nolu hasımsız çek iptali davasını açtıklarını, bu dosya üzerinden ödeme yasağına ilişkin tedbir kararı verilerek ilgili bankalara bildirildiğini,ancak iş bu davaya konu ... Bankası .... Şubesi'ne ait ... nolu 21/09/2016 keşide tarihli 1.833,00 USD çekin davalı tarafından ibraz edildiğini, ancak her hangi bir işlem yapılmadığını, söz konusu çekin halen davalının elinde bulun- duğunu, dava konusu çekin meşru hamilinin müvekkili olduğunu, çek ile ilgili ödeme yasağı bulun- masına ve Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilmesine rağmen davacının dava konusu çeki tahsil ama- cıyla bankaya ibraz ettiğini, davacının bu çeki iktisapta ağır kusurlu ve kötü niyetli olduğunu beyanla çek bedelinin çek keşide tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamış ve duruşmada davanın reddini savunmuştur.
Dava,TTK 792 md.ne dayalı olup elden çıkan çek/çek bedeli hakkında istirdat talebine ilişkin olup uyuşmazlık; davacının dava konusu çekin yetkili ve meşru hamili olup olmadığı, davalının dava konusu çeki ağır kusurlu ve kötü niyetli olarak iktisap edip etmediği, dava konusu çek bedeli yönün- den davacıya iade/istirdat koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda toplanmaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan TTK 792 md de ''çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olupta hamil hakkını 790. md. göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetli iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür '' denilmektedir.
İş bu davada ispat yükü davacı tarafta olup davacının dava konusu çekin yasal ve meşru hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ayrıca çekleri elde bulunduran şahsın kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekmektedir.
Bakırköy CBS'nın ... sor. ... karar nolu soruşturma evrakının tetkikinde ; her ne kadar şikayetçi... "01/08/2016 tarihinde .... ilçesinden metrobüse bindiğini ve ....'de indiğini, sırt çantasında içinde kimlik, ehliyet ,pasaport, para ve çekler bulunan cüz- danını nerede ve nasıl kaybettiğini bilmediğini" beyanla çalınmış olma ihtimaline binaen şikayetçi olmuş ise de ,bu tür şikayetlerin nüfus cüzdanını kaybından sonra ve yeninin çıkarılması amacıyla ya- pıldığının bilindiği, hırsızlık suçunun işlendiğine dair şikayetçinin soyut iddiasından başka delile ula- şılamadığı gözetilerek CMK 172/1 md gereğince kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği, kararın tebliği hususunda müşteki Hüsnü Kunt adına çıkarılan davetiyenin bila tebliğ iade edildiği görülmüştür
.... Bankası A.Ş.'nin 18/02/2019 tarihli cevabi yazısında ; dava konusu ... nolu 21/09/2016 keşide tarihli 1.833,00 USD çekin adı geçen bankanın .... Şubesi müş- terisi .... İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin .... hesap numaralı hesabına tanımlı olduğu, çekin bankaya ibraz edilmediği, 13/03/2017 tarihinde iptal statüsüne alındığı bildirilmiş, çek görün- tüsünün tetkikinde, söz konusu çekin keşideci .... İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından lehdar .... Tekstil/... adına düzenlendiği, ....un cirosuyla ve sırasıyla .... Ticaret/ ... .... Tekstil/..., .... İnş. Tur. Teks. Plastik Gıda San. Dış Tic. Ltd.Şti ve en son hamil ...'a geçtiği, 21/0/2016 tarihinde ibrazında Bakırköy .... ATM'nin ....Esas sayılı dosyası üzerinden verilen ödeme yasağı kararı gereğince işlem yapılmadığı, çekin " İPTAL" statüsünde olduğu tespit edilmiştir.
Bakırköy .... ATM'nin .... Esas sayılı dosyasının tetkikinde ; .... Tekstil- .... vekilinin mahkememizdeki davaya konu ... nolu 21/09/2016 keşide tarihli 1.833,00 USD be- delli çekin de aralarında bulunduğu dört adet çekin çalındığından bahisle hasımsız çek iptali talebinde bulunduğu, yargılama sırasında ... nolu çekin ... tarafından ibraz edildiği tespit edilmekle mahkemece söz konusu çeki elinde bulunduran aleyhine dava açmak üzere davacı vekiline 2 haftalık kesin süre verildiği, bunun üzerine istirdat talepli iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince SMMM .... tarafından dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen 25/03/2019 tarihli raporda:
''Davacı tarafından, içinde dava konusu edilen .... Bankası, .... Şubesi .... nolu 21/09/2016 vade tarihli 1.833,00 USD bedelli çekinde bulunduğu 4 adet çekin, rızası hilafı dışında elinden çıktığı iddiası ile Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas Sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığı, yargılama sürecinde muhatap banka tarafından çekin ibraz edildiği bilgisi verildiği, mahkeme tarafından davacıya çek istirdatı davası açması için süre verildiği, davacının da huzurdaki istirdat davasını açtığı,
Davacının ticari defterlerinin incelenmesinde, dava konusu çekin 10/06/2016 tarihinde dava dışı .... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’den giriş yapıldığı, çekin herhangi bir firmaya çıkış kaydının görül- mediği, hırsızlık olayından sonra çekin 128 Şüpheli Tic. Alacaklar hesabının altında, çalınan çekler hesabında takip edildiği,
Dava konusu çekin dosyada mübrez arkalı önlü fotokopisinin okunaklı olmadığı, davacıdan sonraki cirantanın kim olduğunun okunamadığı, bu nedenle davacı ile davacıdan sonraki ciranta ara- sında ticari ilişki olup olmadığının tespit edilemediği,
Gerek, davalı vekilinin 09/11/2018 tarihli duruşmada “çekin keşidecisi tarafından ödendiği” beyanından, gerekse de muhatap banka olan... Bankasının 05.12.2018 tarihli cevabi yazısında “çekin iptal durumunda olduğu” bilgisinden, çekin ödendiği ve keşideci tarafından muhatap bankaya iade edildiğinin anlaşıldığı hususu belirtilmiştir.
Her ne kadar davacı vekili dava konusu çek bedelinin TTK 792 md gereğince istirdatını talep etmiş ise de; toplanan deliller ile dosyadaki bilgi ve belgelere göre yapılan yargılama sonunda, davalı tarafın dava konusu çeki iktisabında kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğuna dair yasal delil sunula- madığından davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2- Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan ve tahsili gereken 54,40 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 92,84 TL nispi harçtan mahsubu ile Hazine'ye irat kaydına , bakiye 38,44 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-)Davacı tarafından sarf olunan toplam yargılama giderinin kendi üzeride bırakılmasına,
Davalı tarafça sarf olunmuş yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar tesisine yer olmadığına,
Sarf olunmayan delil/gider avanslarının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
4- Kendisini vekil ile temsil ettiren davalı lehine yürürlükteki AAÜT ve Av. Kan gereğince takdir olunan 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalıya ödenmesine dair,
Davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı 5235 Sayılı Kanun'un geçici 2. Maddesine göre Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmi Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 341 ila 360. madde hükümleri gereğince mahkememize veya aynı sıfatta başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/06/2020
Katip ...
Hakim ...