T.C.
BAKIRKÖY
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/229 Esas
KARAR NO: 2018/1392
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/03/2017
KARAR TARİHİ: 28/12/2018
K.YAZIM TARİHİ : 19/01/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı tarafın dilekçesinde ve duruşmadaki beyanlarında özetle;29/12/2016 tarihinde, dava dışı 3. kişi (davalının sigortalısı) ...’ya ait .... plakalı aracın .... 'na ait .... plakalı araca çarpması suretiyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini,mevcut kaza sonucu .... pla- kalı araçta meydana gelen değer kaybı alacağının araç sahibi 3. kişi .... tarafından müvekkil ...’a temlik edildiğini, temlik edenin aracında mey- dana gelen değer kaybının bağımsız eksper tarafından 7.560,00 TL olarak tespit edildiğini, bu tespitinin sağlanabilmesi için alınan eksperlik hizmeti sebebiyle de müvekkili tarafından 354,00 TL ekspertiz ücreti ödendiğini, mevcut durumda davalının sigortalısının kusuruyla ve hukuka aykırı bir fiiliyle davacı müvekkilini zarara uğrattığını ve bunu tazminle yükümlü olduğunu beyanla, kaza sebebiyle oluşan değer kaybı için 7.560,00 TL + bunun tespiti için ypılan ekspertiz ücreti olarak 354,00 TL olmak üzere toplam 7.914,00TL 'lik alacağın şimdilik 654,00TL'lik kısmının ( 354,00 TL'si ekspertiz ücreti , 300.00 TL lik kısmı değer kaybı olmak üzere) ticari işlerde uygulanan en yüksek temerrüt faiz oranı üzerinden ve kaza tarihinden, kabul görülmez ise ihtar tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tazminini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... şirketinin cevap dilekçesinde özetle; dava konusu, sigortalı... 'nın maliki olduğu .... plakalı araç için müvekkili şirketçe, 31/ 03/2016 -31/03/2017 vadeli ... no’lu Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi düzenlendiğini, müvekkil şirketin sorumluluğunun, poliçe üzerinde yazılı teminat limitleri özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, poliçe üzerinde mad- di hasar halleri için araç başına teminat limitinin azami 31.000,00 TL olarak sınırlandırıl- dığını, sigortalının kusurunun , zarar görenin gerçek zararının ve uygun illiyet bağının davacı tarafça ispatlanmasının gerektiğini, davacının talebini dayandırdığı 01/02/2017 tarihli raporu kabul etmediklerini, müvekkili tarafından .... Sigorta Hizmetleri Ltd.Şti. 'ye tanzim ettirilen 31/03/2017 tarihli raporda belirlenen değer kaybının 1.435,00 TL olduğunu, davanın dayandırıldığı rapor ile belirtilen rapor arasında fahiş fark bulunduğunu,belirtilen 1.435,00 TL'nin davacı vekillerinden Av. .... hesabına ödendiğini, boya işlemsiz ve mini onarımla giderilebilen basit kaporta, plastik tampon, plastik çamurluk ve diğer plastik parça onarımları, jant, lastik ve mekanik tüm parçalar, elektrik, elektronik, tüm hava yastıkları ile radyo/cd/navigasyon cihazları, cam, kilit, ve döşeme aksamlarındaki hasarların değer kaybı kapsamı dışında olduğunu, aynı zamanda aracın geçmiş hasar durumu, yaşı, km'si, aracın piyasadaki gerçek rayiç değer, parça değişiminde kullanılan parçalar vs. hususların da tespit edilmesi gerektiğini,yasal açıdan cari olan bu ilkeler ışığında dosyanın mahkememiz nezdinde de daha sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesi açısından bağımsız ve tarafsız bir bilirkişiye gönderilip nesnel ve bilimsel veriler çerçevesinde bir değer kaybı raporu alın- masını talep ettiklerini, davanın kısmi dava olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, 354,00 TL olarak talep edilen ekspertiz ücretinin müvekkili Kooperatifin teminatı kapsa- mında bulunmadığını, ayrıca fahiş olduğunu, müvekkil şirketin müdebbir bir tacir olarak genel kanunların ve poliçe genel ve özel şartlarının kendisine yüklediği tüm yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdiğini, dava konusu hasar bedeli dava açılmadan önce alacaklı vekili hesabına ödendiğinden ve herhangi bir temerrüdüdü sözkonusu olmadığından, dava açılma- sına sebebiyet vermeyen müvekkilinin dava masrafları ve ilgili ferilerinden sorumlu tutula- mayacağını, hükmolunacak tazminata kaza/olay tarihinden itibaren '' ticari işlerde uygulanan en yüksek temerrüt faizi '' işletilmesinin dayanaksız olduğunu , kabul anlamına gelmemek kaydıyla eğer ki faize hükmedilecekse, hükmedilmesi gereken faiz dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.
Dava, motorlu taşıt işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazası sonucu oluşan maddi hasara bağlı değer kaybına ilişkin zarar ile bu zararın tespiti için sarf olunan ekspertiz ücretinin tazmini talebine ilişkin olup ZMMS sigortacısı durumundaki davalı şirketin hukuki sorumluluğuna dayalıdır.
Sigorta şirketinin tazminat ödeme borcunu düzenleyen TTK 1427/2 maddesinde mal sigortaları ile ilgili olarak" Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur." denmektedir.
2918 sayılı KTK'nun doğrudan doğruya talep ve dava hakkı başlıklı 14/4/2016-6704/5 md ile değişik 97 maddesinde ise "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında ön- görülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmüne yer verilmekle, sigorta şirketine yapılacak başvuru dava şartı haline getirilmiştir.
Araç kayıtları, Kaza Tespit Tutanağı,Hasar Dosyası, İhtarname, Sigorta Bilgi ve Göze- tim Merkezi kayıtları vs deliller celp edilmiş, tarafların kusur durumu ve tazmini gereken zararın tespiti hususunda rapor aldırılmak üzere ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesine karar verilmiştir.
Makine Yüksek Mühendisi Prof. Dr... ve Banka Finans Uzmanı .... tarafından dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen 20/09/2018 tarihli rapora göre;
Kazaya karışan sürücüler tarafından düzenlenen 29/12/2016 tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'nda, .... plakalı aracın sürücüsü ... , ana yolda iler- lerken sol taraftan dikkat etmeden çıkan "B" aracının "A” aracına sol çamurluktan vurduğunu; .... plakalı aracın sürücüsü ...., "B" aracı otoparktan çıkış yaparken "A" aracının kontrol- süz çıkış yaptığını “B” aracının sağ tarafının “A” aracının sol tarafına çarptığını beyan etmişlerdir.
29/12/2016 tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit tutanağında yer alan sürücü beyanları arasında çelişki bulunmadığı dikkate alınarak olayın Kaza Tespit Tutanağı'nda yer aldığı şekilde meydana geldiği kanaatine varılmıştır. Kaza sonrası kaza mahallinde çekilen fotoğraflardan kazanın kapalı otopark içinde meydana geldiği anlaşılmaktadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, .... -.... E., ... . sayılı, "... Davacının sigortalısı araç, fabrikanın ambar kısmında yükleme yaptığı sırada, davalı şirkete ait aracın çarpması sonucu hasarlanmış; sigorta bedeli dava dışı sigortalıya ödendikten sonra davacı ödediği bu bedelin rücuen tahsilini talep etmiştir. Yukarıda da açıklandığı üzere; Karayolları Trafik Kanunu’nun uygulanması için kazanın mutlaka karayolunda meydana gelmesi gerekmemekte; karayolu ile bağlantısı olan, karayolu sayılan bir alanda meydana gelmesi halinde de karayolunda meydana gelmiş gibi kabul edilmektedir. Davaya konu trafik kazasının meydana geldiği fabrika sahasının 2918 sayılı KTK'nun 2/a maddesi gereğince karayolu ile bağlantısının olmasına; özel izinle girilmesinin, özel güvenliğinin olmasının KTK'nun 2. maddesinin uygulanmasına engel bulunmamasına göre, kazanın meydana geldiği yer karayolu sayılan yerlerdendir ve Karayolları Trafik Kanunu uygulanır.” şeklindeki kararı ile trafik için faydalanılan ve karayolu ile bağlantısı olan alanlarda meydana gelen kazalar için KTK.’mn uygulama alanı bulacağı belirtilmiştir. Bu bağlamda, dava konusu kaza da bu kapsamda değerlendirilmiştir.
2918 sayılı K.T.K.'nun
•Kavşaklarda Geçiş Hakkı başlığı altında verilen 57.maddesinin "a" fıkrasında, kavşağa yak- laşan sürücülere, kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorunluluğu getirilmiş, aynı maddenin, Kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş kavşaklarda geçiş hakkını belirleyen "c" fıkrasının 2.bendinde, motorlu araçlardan soldaki sağdan gelen araca ilk geçiş hakkını vermek zorunda olduğu belirtilmiş, ,
•Kazalarda Asli Kusur Sayılan Haller ve Sürücü Kusurlarının tespit başlığı altında verilen 84.maddesinin “h" fıkrasında kavşaklarda geçiş önceliğine uymama asli kusur olarak tanımlanmıştır.
Kaza şartında, 2918 sayılı K.T.K.’ nun 57/a ve b-7 maddesine aykırı davranarak kavşakta ge- çiş önceliğine uymama asli kusurunu işleyen sürücü .... trafik kurallarına aykırı ve tedbir- siz davranışlarıyla olayda asli kusurlu, kaza şartında ilk geçiş hakkına sahip olmakla birlikte, araçların yakın seyir halinde olduğu otopark alanında K.T.K.’ nun 57/a fıkrasına aykırı davranana sürücü .... tali kusurludur.
DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN:T.C. Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin.... Esas, .... karar sayılı ilamında "...tamamen onarılmış olsa bile arızalı araba, tahribatın izlerini taşıya- cağından onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin onarımdan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Aracın onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun, kural olarak aynı nitelikteki hiç onarım görmemiş araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir.” denildiği göz önüne alındığında, dava konusu aracın görmüş olduğu dava konusu hasar onarımı nedeniyle hasar öncesi rayiç değerinde bir azalmanın olacağı, önceki hasarlarının da dava konusu hasar öncesi rayiç değerinde azalmaya neden olacağı, mükerrer hasarların ise değer kaybı yaratmayacağı açıktır.
Yargıtay kararında, tamamen onarılmış olsa bile arızalı araba, tahribatın izlerini taşıya- cağından onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin onarımdan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerektiğinin belirtildiği göz önüne alındığında, hasarın, hasarlı parçanın herhangi bir müdahale yapmadan orijinal yenisi ile değiştirilerek giderildiği durumlarda, değer düşümüne ne- den olan tahribat izlerinin tamamen ortadan kalkması nedeniyle değer kaybına yol açmayacağının Yargıtay’ ın kabulünde olduğu anlaşılmaktadır.
14 Mayıs 2015 tarihli 29335 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına ait Tebliğin ekinde, hasar nedeniyle araçlarda oluşan değer kaybını hesaplamaya yönelik bir hesap metodolojisine yer verilmiş, 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe girmiş, Danıştay .... Dairesi .... Esas sayılı dosyada, Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının, "B.4 Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı” başlıklı maddesinin (b) bendinde yer alan "veya trafik kurallarının ihlali" ibaresinin ve Ek-l Değer Kaybı Hesaplamasının 2.Teminat Dışında Kalan Haller üst başlığı altındaki 2. ve 6. bentlerinin yürütmesinin durdurulmasına 14/10/2016 tarihinde oy birliği ile karar vermiştir.
T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi 01/06/2017 tarih, ... Esasa,... sayılı kararında; meydana gelen değer kaybının ZMSS Genel Şartları A.5/l-a maddesi gereği, Genel Şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması gerektiğine hükmetmiş olması nedeniyle değer kaybı hesabı 14 Mayıs 2015 tarihli 29335 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına ait Tebliğin ekinde yer alan yöntem kullanılarak hesaplanmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin 19/06/2018 tarihli yazısı ekinde yer alan belge- lere göre ....plakalı davacı aracın dava konusu hasar öncesi hasarı bulunmaktadır.
Dava konusu ....plakalı, .... marka, .... Diesel... tipi, 2016 model aracın, 29/12/2016 tarihli hasarı nedeniyle açılan .... sayılı hasar dosyası kap- samında hazırlanan 13/01/2017 tarih ... SBM sayılı kesin ekspertiz raporunda yer alan ve değer kaybına neden olacak değişen parçalar ön panel, sol ön çamurluk olup, tamponun boyanmasının da değer kaybı yaratacak onarım kalemlerindendir. Raporda işçilik detayına yer verilmemiş, aracın rayiç değeri 83.000.00 TL olarak belirtilmiş, kullanım mesafesi belirtilmemiştir. Raporda yer alan onarım kalemleri, hasar fotoğraflarında görünen hasar ile uyumludur.
Dosyaya sunulan 01/02/2017 tarihli Değer Kaybı Raporunda, dava konusu aracın rayiç değeri 84.000.00 TL, kullanım mesafesi 15.212 km, toplam değer kaybı 7.560,00 TL olarak belirtilmiştir. Raporda varılan kanaat, kullanılan yöntemin BAM kararlarına uygun olmaması nedeniyle isabetli bulunmamıştır.
Dava konusu aracın kaza tarihi itibariyle kasko değeri 86,500,00 TL mertebesinde olup Değer Kaybı Raporunda belirtilen 84.000,00 TL, ekspertiz raporunda belirtilen 83.000,00 TL rayiç değerler rayiç değer aralığında isabetli bulunmuştur. Buna göre 29/12/2016 tarihli hasar nedeniyle meydana gelen değer kaybı 3.543,73 TL olarak hesaplanmıştır
Sonuç itibariyle yukarıdaki açıklanan hususlar doğrultusunda dava konusu 29/12/2016 tarihli trafik kazasında,.... plakalı aracın sürücüsü ....' in asli kusurlu (% 75 oranında) ve ....plakalı aracın ....' ın tali kusurlu % 75 oranında) olduğu, .... plakalı aracın dava konusu hasar onarımı nedeniyle rayiç değerinde meydana gelen azalmanın 3.543,73 TL olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar davalı vekili cevap dilekçesinde ,dava konusu kaza ile ilgili olarak yapılan başvuru üzerine davacının vekil Av. ....'a 1.435,00 TL ödeme yapıldığını beyan etmiş ve buna dair beyan etmiş ise de, söz konusu ödemenin iş bu davaya konu edilen değer kaybı veya ekspertiz ücreti ile ilgili olmadığı anlaşılmakla mahsup yapılmamıştır.
Davacı vekili ibraz ettiği 28/09/2018 tarihli dilekçe ile davayı bilirkişi raporu doğrul- tusunda ıslah ederek değer kaybına ilişkin talebini 2.657,79 TL'ye çıkarmış, ayrıca 354,00 TL ekspertiz ücretinin hüküm altına alınmasını , söz konusu tazminata kaza tarihinden /uygun görülmez ise ihtar tarihinden ticari temerrüt faizi işletilmesini talep etmiştir.
Davacının dava konusu talebi ile ilgili olarak 2918 sayılı 14/04/2016 tarih 607 sayılı kanun ile değişik KTK'nun 97 md düzenlemesi kapsamında iş bu davadan önce 14/02/2017 tarihinde davalı ... şirketine başvurduğu, sigorta şirketinin ihtarnamede belirtilen 15 ödeme yapmaması nedeniyle 02/03/2017 tarihinde temerrüte düştüğü anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, değer kaybına ilişkin 2.657,79 TL' lik tazminatın davalıdan tahsiline, hüküm altına alınan tazminata temerrüt tarihi olan 02/03/2017 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiş, Yargıtay ... HD'nin emsal nitelikteki.... Esas, ... Karar nolu 11/04/2016 tarihli ilamı doğrultusunda ekspertiz ücreti yargılama giderle- rine dahil edilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE,
Davalı ... şirketince ZMMS poliçesi gereğince teminat altına alınan .... ....'ya ait .... plakalı aracın , 29/12/2016 tarihinde sebebiyet verdiği kaza sonucu hasara uğrayan - dava dışı temlik eden ...'na ait- ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle tespit ve takdir olunan değer kaybına ilişkin 2.657,79 TL maddi tazminatın davalı ... şirketinden tahsil edilerek temlik alan/davacıya ödenmesine,
Hüküm altına alınan tazminat tutarına temerrüt tarihi olan 02/03/2017 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine ,
2- Harçlar Kanunu gereğince tahsili gereken 181.55 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 31.40 TL peşin nispi harcın mahsubu sonucu bakiye 150.15 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazine'ye irat kaydına,
3-Kendisini vekil ile temsil ettiren davacı lehine AAÜT gereğince takdir olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
4- a.)Davacı tarafından sarf olunan ; ( 31,40 TL başvurma harcı + 31,40 TL peşin nis- pi harç + 4,60 TL vekalet harcından ibaret ) 67.40 TL harç ile ( 1.000,00 TL bilirkişi ücreti + 68,00 TL posta/ tebligat/müzekkere + 354,00 TL ekspertiz ücretinden ibaret ) 1.422,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
b.)Davalı tarafça sarf olunmuş yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar tesisine yer olmadığına,
c-) Sarf olunmayan gider/delil avansının karar kesinleştikten sonra ilgilisine iadesine dair,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda dava değeri istinaf sınırının altında kalmakla kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/12/2018
Katip ...
Hakim ...