T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/293 Esas
KARAR NO: 2020/152 Karar
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 23/03/2017
KARAR TARİHİ: 19/02/2020
KARAR YAZIM TARİHİ: 05/03/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili şirkete ... numaralı Nakliyat Abonman Sözleşmesine istinaden düzenlenen ..... numaralı Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı .... ve .... Tekstil San, A.Ş,' ye ait emtianın nakliyeci ..... Lojistik A.Ş. sorumluluğunda bulunduğu sırada 20.04.2016 tarihinde Bulgaristan'ın .... bölgesinde seyir halinde iken araçta çıkan yangın nedeniyle maddi hasara uğradığını, taşıma işinin davalı şirket tarafından üstlenilmiş olduğunu, düzenlenmiş taşıma senedinin de taşıma işini üstlendiğini gösterdiğini, davalı firma tarafından taşınan emtiaların teslim alındığında emtialarda hasar olduğu hususunun CMR senedi üzerinde de derç edildiğini, davalının oluşan hasardan TTK. madde 875 “Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde eşyanın ziyanından hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.” hükmü gereğince sorumlu bulunduğunu, yapılan hasar ihbarı sonrasında ekspertiz raporuna göre sigortalının zararının karşılandığını, sigortalısına 29.171,40-Euro ödeyen müvekkili şirketin TTK 1472. madde hükmü gereğince sigortalısının haklarına halef olduğunu, hukuki halefiyetine binaen davalı şirkete gönderilen rücu yazısı ile meydana gelen hasarın karşılanmasının talep edildiğini, ancak davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 29-171,40 Euro’nun Türk Lirası karşılığı olan 102.633,73 TL’nin rücuan tazminat alacaklarının ödeme tarihinden (08.11.2016) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile Davacının aktif husumet ehliyeti olmadığını, davacı tarafın ve sigortalısının ölçülebilir bir menfaatinin olmadığını, davacının sigortalısına yapmış olduğu ödemenin lütuf ödemesi olduğunu, Incoterms kurallarının amacının milletlerarası ticarette kullanılan terimlerin bir standartlarda kavuşturulması suretiyle yorum farklılıklarının önüne geçmek ve hukuki karışıklık riskini azaltmak olduğunu, ....'ın de dahil olduğu (C) grubundaki tüm terimlerde taşımanın satıcı tarafından organize edildiğini ve bu gruplarda satıcının teslim borcunu yükleme yerinde ifa ettiğini, .... satışta satıcının teslim yükümlülüğünü mallar varma yerine ulaştığında değil malları kararlaştırılan tarihte veya kararlaştırılan süre içerisinde taşıma sözleşmesi yaptığı taşıyıcıya teslim ettiğinde yerine getirmiş sayıldığını, buna karşılık satıcının malların sadece teslim edildiği ana kadar ki masraflarını değil kararlaştırılan varma yerine taşınması için gerekli navlun ve diğer tüm masrafları karşılamakla yükümlü olduğunu, başka bir deyişle hasar taşıyıcıya teslimle birlikte alıcıya intikal etmekte ancak masrafların devrinin varma yerinde gerçekleştiğini, hasarın ve malların mülkiyetinin malların taşıyıcıya teslimi ile alıcıya geçmiş olduğunun gayet açık olduğunu, davacı tarafın da kabul ettiği üzere geçerli bir sözleşme için para ile ölçülebilir bir menfaat olması gerektiğini, davacı tarafın herhangi bir menfaatinin olduğunu ve sigortalısına teminat dışı yapmış olduğu ödemeyi ispatlayamadığını, sigorta yaptıran tarafın ..... Tekstil olmasına değil lehtara itiraz edildiğini, sigorta ettiren ve lehtar kavramları arasında fark olduğunu, dava dışı ..... Tekstil firmasının sigortayı yaptırması gerekse de sigortadan faydalanacak kişinin ..... firması olduğunu, yani taşıma sözleşmesi uyarınca sigortayı satıcı yaptırmasına rağmen sigorta sözleşmesinin lehtar mm alıcı olması zorunda olduğunu, ancak işbu olayda satıcının kendini Lehtar olarak göstererek sözleşmenin geçersiz olmasına sebep olduğunu, başkası lehine yapılan sigorta sözleşmelerinde sözleşmeden doğan hakların sigortalıya ait olduğunu, sigorta ettirene ait olmadığını, somut olayda sigorta sözleşmesinin alıcı lehine yapılmış olması gerektiğini, işbu sözleşmeden doğan hakları ancak sigortalının kullanabileceğini, davacının sigortalısının üzerinde olmayan bir risk için ödeme yapmış olduğunu, halefiyete hak kazanamadığını, usulüne uygun yapılmayan abonman sigorta poliçesinin taşıma ve satış sözleşmesine uygun yapılmamış bir sigorta sözleşmesinin geçerli olmadığını, davacı tarafın detaylı bir şekilde açıklamış oldukları iddiaların kabul edilemez olduğunu belirttiğini ancak bu hususa ilişkin bir açıklama ve kanıt sunmadığını, davacının ne uğranılan zararı ne de müvekkilinin kusurunu ispatlayamadığını, davanın fiili taşıyan ..... şirketine ihbarını, davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.
Dosyaya sunulan 14/03/2018 tarihli bilirkişi Makine Mühendisi ....., Hukuk Fak. Öğretim Görevlisi ....., Tekstil Mühendisi ..... tarafından düzenlenen kök raporda taşıyıcının CMR md 9/2 hükmüne göre eşyayı yükleme yerinde hiçbir çekince ileri sürmeden taşımak üzere teslim almasının eşyayı tam ve sağlam durumda teslim aldığı yönünde taşıyan aleyhine karine oluşturduğu, -kaideten- araçtaki yangın olayında taşıyıcının sorumluluğunun olduğu, sorumluluğun miktarını tespit ederken yükleme yerindeki borsa veya o yoksa piyasa değerinin esas alınması, piyasa değerinin de satış faturasında değer olarak esas alınmasının makul olduğu, buna göre bu bedelin 29.171,40 EURO olması gerektiği, taşıyıcının yine sorumluluğuna gidilecek ise ve davacının aktif husumet ehliyetinin varlığı sayın mahkemece benimsendiği seçenekte; davalının kastı veya kasta yakın kusuru kamtlanamadığından bu sorumluluğunun CMR md 23/3 gereği kg başına 8.33 SDR ile sınırlandırabileceği, bu sınırlı sorumluluğun 207,849,80 TL olarak bulunan üst sorumluhık limiti içinde kaldığından talep edilen 29.171,40 Euro’nun talep edilebileceği, dosyadaki faturalarda yazılı ... (...... (...... ) göre teslimden sonra, taşımada gerçekleşen zıya veya hasar riski de alıcıya/gönderilene ait olacağının tespit edildiği anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan 29/05/2019 tarihli bilirkişi Lojistik Uzmanı ... ve SMM .... tarafından düzenlenen ek raporda uyuşmazlığa konu davada somut olay bakımından CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulama alanı bulacağı, araçta meydana gelen yangın nedeniyle davalı taşıyıcı ..... Lojistik A.Ş'ne CMR m.29/ 1,2 hükmü uyarınca kasta değer bilerek veya kötü hareketle herhangi bir eyleminden ötürü kusur atfedilemeyeceği, ancak, dava dışı sigortalı .... Tekstil San. A.Ş'nin emtia-eşyasının, meydana gelen hasar nedeniyle davalı taşıyıcı tarafından zarara uğratıldığının kabulünün gerekeceği, bu kapsamda CMR 17/1 bağlamında CMR m. 25 atfı ile CMR.m.23/3 hükümleri birlikte değerlendirildiğinde hasar miktarının 37,545,81 SDR (28.05.19 tarihi itibariyle TCMB kuruna göre 313.222.17 TL.) hesaplandığı, buna göre, davacı sigorta şirketinin talep ettiği 102.663,73 TL.nin (29.171,40 Euro karşılığı) sınırlı sorumluk limiti içinde kalmakla kadri marufunda kabul edilebilerek, bu meblağı davacı yanın davalı yandan talep edebileceği hususunun tespit edildiği anlaşılmıştır.
Dava, taşımadan kaynaklı zararın tahsili istemine ilişkindir.
Kural olarak, Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın ziyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan (TTK m. 875/1) veya; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kimselerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur (TTK m. 879/a.A), bunlara karşın; Zıya, hasar veya teslimdeki gecikme TTK m. 878/1 hükmünde sayılan hallerden birine bağlanabiliyorsa, veya; TTK m. 876/1 hükmünde; zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur.
Taraf beyanları, dosyada mevcut bilgi belgeler, bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraf, sigortalısının kumaşlarının teslimi için davalı ile anlaştığı CMR taşıma senedinin düzenlendiği, davacının sigortalısına ödemek zorunda olduğu bedelin davalıdan tahsilini talep etmiş olup, tespiti gereken husus davacı sigortalısına ait ürünlerin davalı tarafından taşıma sırasında araçta çıkan yangın nedeni ile kasten veya pervasızca bir davranışın bulunup bulunmadığı, sınırlı sorumluluğun söz konusu olup olmadığı, tazminat miktarının belirlenmesidir. TTK'nın 886.maddesi açık hükmü gereğince zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla veya böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı sınırlı sorumluluktan yararlanamayacaktır. Bu kapsamdan davacı sigortalısının ürünlerinin davalı tarafından taşınırken Bulgaristan'ın ..... bölgesinde seyir halinde bulunan araçta yangın nedeni ile ürünlerin zarar gördüğü sabittir. Dosyada mevcut 14/03/2018 tarihli bilirkişi raporu ile 28.05.2019 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi taşıyıcının CMR md 9/2 hükmüne göre eşyayı yükleme yerinde hiçbir çekince ileri sürmeden taşımak üzere teslim almasının eşyayı tam ve sağlam durumda teslim aldığı yönünde taşıyan aleyhine karine oluşturduğu, -kaideten- araçtaki yangın olayında taşıyıcının sorumluluğunun olduğu, sorumluluğun miktarını tespit ederken yükleme yerindeki borsa veya o yoksa piyasa değerinin esas alınması, piyasa değerinin de satış faturasında değer olarak esas alınmasının makul olduğu, buna göre bu bedelin 29.171,40 EURO olması gerektiği,araçta meydana gelen yangın nedeniyle davalı taşıyıcı ..... Lojistik A.Ş'ne CMR m.29/ 1,2 hükmü uyarınca kasta değer bilerek veya kötü hareketle herhangi bir eyleminden ötürü kusur atfedilemeyeceği, ancak, dava dışı sigortalı ..... Tekstil San. A.Ş'nin emtia-eşyasının, meydana gelen hasar nedeniyle davalı taşıyıcı tarafından zarara uğratıldığının kabulünün gerekeceği, bu kapsamda CMR 17/1 bağlamında CMR m. 25 atfı ile CMR.m.23/3 hükümleri birlikte değerlendirildiğinde hasar miktarının 37,545,81 SDR (28.05.19 tarihi itibariyle TCMB kuruna göre 313.222.17 TL.) hesaplandığı, buna göre, davacı sigorta şirketinin talep ettiği 102.663,73 TL.nin (29.171,40 Euro karşılığı) sınırlı sorumluk limiti içinde olduğundan davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
AÇILAN DAVANIN KABULÜNE;
1-Toplam 102.663,73 TL (29.171,40 Euro) tazminatın ödeme tarihi olan 08/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birilkte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 7.012,95 TL harçtan peşin alınan 1.752,73 TL peşin harcın mahsubu ile 5.260,22 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 13.703,05 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.784,13 TL harç, 157,60 TL tebligat müzekkere gideri, 3.000 TL bilirkişi ücreti toplamı 4.941,73 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılıp harcanmayan masrafın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK 394/5 ve 341/1 maddesi gereğince tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
19/02/2020
Katip ....
E-imza
Hakim .....
E-imza
"iş Bu Evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununun 5. Madde Uyarınca Güvenli Elektronik İmza İle İmzalanmış Olup, 22. Madde Uyarınca Da Islak İmza İle İmzalanmayacaktır."