T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/546 Esas
KARAR NO: 2018/302
DAVA: Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 08/06/2017
KARAR TARİHİ: 23/03/2018
K.YAZIM TARİHİ : 06/04/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde;davacı şirketin bir çok kişisel bakım markasının üreticisi ... Holding bünyesinde bir şirket olup Türkiye’de üretilen kişisel bakım ürünlerinin yurt dışına ihracaatını yaptığını, bu bağlamda toplamda 56.564.20 ABD Doları tutarındaki traş bıçağı, sabun, traş jeli, likit sabun, şampuan, deodorant gibi ürünün Özbekistan’a gönderilmek üzere... ünvanlı bir firmaya satıldığını, malların alıcısı olan iş bu firmanın da (1) nolu davalı olan taşıyıcı ile 09/03/2017 tarihli karayolu ile eşya taşıma sözleşmesi (CMR ) akdettiğini, davacı müvekkilinin bu sözleşmede gönderen sıfatını haiz olduğunu,müvekkilinin söz konusu ürünleri taşıyıcıya zamanında teslim ettiğini ve (2) nolu davalının sahip olduğu, işlettiği ya da kiraladığı .... numaralı Tır Karnesine bağlı ...Plakalı tıra yüklemesinin yapıldığını,ancak taşıma sözleşme- sinin imzasının üzerinden 2 ayı aşkın süre geçmesine rağmen ürünlerin Özbekistan’daki alıcısına ulaşmadığını,davalı taşıyıcılardan, malların neden teslim edilmediği hakkında hiçbir haber ve bilgi alına- maması üzerine davacı şirket tarafından Gürbulak Gümrük Müdürlüğü ile yapılan yazışma netice- sinde, tırın halen gümrük sahasında beklediğinin öğrenildiğini,ayrıca yapılan araştırmada, malların yüklendiği tırın sahibi ve/veya işleteni veya kiracısı olan (2) nolu davalının (1) nolu davalı ile arasında eski taşımalara dair borç alacak ihtilafı olduğu, bu nedenle (2) nolu davalının müvekkile ait malı alı- cısına teslim etmek yerine yurt dışına kaçırarak başka firmalara satacağı ve bu suretle piyasaya sürerek satış parasını da zimmetine geçireceği yönünde istihbarat alındığını,normal şartlar altında en fazla 10-12 gün içinde Özbekistan’da bulunan alıcıya teslimi gereken ürünlerin halen teslim edilmediği- ni, malların kaçırılma amacında olunduğunu, bu nedenle gönderen olarak TTK 865/3. maddesinde be- lirtilen fesih hakkını kullandıklarını ve tüm taşıma akitlerini fesh ettiklerini,malların iadesini iste- diklerini, bu hususunun davalı taşıyıcı şirketlere Beyoğlu .... Noterliği vasıtası ile keşide olunan 18 Mayıs 2017 tarih, ... yevmiye nolu ihtarname ile bildirildiğini, ancak buna rağmen ürünlerin mü- vekkiline ya da Özbekistan'daki yasal alıcısına teslim edilmediğini, ayrıca (2) nolu davalının mü- vekiline 25.05.2017 tarihli cevabi bir ihtarname göndererek (1) nolu davalı ile aralarındaki taşıma ücreti konusunda anlaşmazlıkları olduğunu ikrar ile malları Gürbulak sınır kapısından çıkardıkları, tırın İran'ı geçtiğini bildirdiğini, CMR adı verilen karayolu ile eşya taşıma sözleşmesine göre ‘’gön- deren’’ konumundaki müvekkilinin, ürünleri ... (...) denilen teslim şekli yani fabrikada/ depoda teslim şekli ile teslim etmeyi üstlendiğini ,bu teslimi zamanında ve gereğince yapıp ve ürünleri anılan tıra yüklediğini, müvekkil şirketin davalı taşımacılara ilişkin ya da onların ücretleri ile ilgili hiç bir sorumluluğu bulunmadığını,zira gerek taşıma sözleşmesi ve gerekse Kanunun açık hükmüne göre navlunun yük alıcısı tarafından varış yerinde ödeneceğini, (1) nolu davalı ile (2) nolu davalı arasındaki anlaşmazlık nedeni ile müvekkilinin büyük mağduriyete uğradığını,ürünlerin alı- cısına teslim edilmediğini, çalındığını ve müvekkil mal bedelini tahsil edemediğini, ayrıca malların sürüleceği piyasada gerçek değerinden düşük satılması ve müvekkil şirketin yer almak istemeyeceği mahreçlerde satılması söz konusu olacağından bu sebeplerden kaynaklanacak zararın tazmini haklarını saklı tuttuklarını ,davacının talebi üzerine İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...D.iş sayılı dosyası üzerinden malların yurt dışına kaçırılmasının engellenmesi ve yediemin olarak davacıya tes- limi hususunun teminat karşılığında kararlaştırıldığını,kararı teslim almak için gereken teminat mek- tubunun hazırlanması zaman aldığından ve araya hafta sonu tatilinin de girmesi nedeni ile kararın 29/05/2017 tarihinde teslim alınarak İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas numarası ile aynı gün icraya konulduğunu ,ancak davaya konu tırın 26/05/2017 tarihinde yurt dışına kaçtığının öğrenildiğini,(1)nolu davalının, (2) nolu davalı ile arasındaki ihtilafın varlığına rağmen kasden ve per- vasızca hareket ettiğini ve zararın ortaya çıkmasını engellemediğini,ürünlerin hali hazırda Özbekistan'daki alıcısına ulaşmadığını ve müvekkilinin ürünlerinin hırsızlanmış durumda olduğunu, TTK 888/3. Maddeye göre, asıl taşıyıcı ve fiili taşıyıcının oluşan zarardan müteselsilen sorumlu olduklarını beyanla ;taşıma sözleşmesine konu ürünlerin faturaları toplamı olan 56.564.20 ABD Dolarının 3095 sayılı yasaya göre işlemiş ve işleyecek faizi ile birlikte tahsil tarihindeki kur karşılığından olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, ihtiyati tedbir kararının iş bu davada verilecek karar kesinleşinceye kadar devamını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin dava- lılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde ve duruşmadaki beyanlarında özetle; dava konusu olayda, davacı ve davalılar arasında hukuki ilişki olmadığını, taşıma sözleşmesinin davacı ile davalılar arasında yapılmadığını,davacı ile müvekkilleri arasında imzalanmış bir anlaşma bulunmamakla bir- likte, sözlü olarak da bir anlaşma yapılmadığını, davacı şirketin muhatabının ...oldu- ğunu, davacının yapılan taşıma sözleşmesi gereği herhangi bir sorumluluğu dahi bulunmadığını, taşı- ma sözleşmesinin teslim şeklinin ... teslim olduğunu, davanın usulden reddini talep ettiklerini, 6102 Sayılı TTK 891 mad. taşıyıcının hapis hakkını düzenlediğini, hapis hakkının kanunda öngörülen koşulların gerçekleşmesi halinde, bir alacak hakkı sahibi tacire, zilyetliği altındaki borçluya ait menkul mallar ile kıymetli evrakı iade etmeyerek bunların alacağını teminatı olarak alıkoyma ve paraya çevir- me yetkisi veren ayni bir hak olduğunu, huzurdaki davada, müvekkillerinin hapis hakkını kullandıkları malların taşınması için, dava dışı ... ile anlaşıldığını ve taşıma işini gerçekleştiğini, ancak, dava dışı şirketten taşıma bedelini alamadıklarını, davacı ile müvekkilleri arasından hiçbir sözleşme veya hukuki bağ olmamasına rağmen haksız davanın açıldığını, davanın reddini savunmuş, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesini istemişlerdir.
Davacı yanında Fer'i müdahil olarak davaya katılan ... vekili 28/11/ 2017 tarihli dilekçesinde özetle;müvekkili şirketin ticari merkezinin İngiltere olduğunu, ...’tan 56.564,20 USD tutarında kozmetik ürünü satın aldığını,müvekkili şirket ile 1 nolu davalı arasında, müvekkili şirketin satın aldığı malların Özbekistan’a taşınması konusunda kara taşıması sözleşmesi yapıldığını, müvekkilin satın aldığı malların, satıcı ... tarafından taşıyıcıya zamanında teslim edil- diğini, 2 nolu davalının ... Numaralı Tır Karnesine bağlı.... Plakalı tıra yüklemesinin yapıldığını, malların yüklenmesinin ardından 7 ay geçmesine rağmen malların müvek- kiline teslim edilmediğini,müvekkilinin 1 nolu davalı ile 2 nolu davalı arasındaki anlaşmazlık nedeni ile bedelinin Ödeyerek satın aldığı malı teslim alamadığını, davacı ... ile birlikte mağdur edil- diğini, dava konusu olayda .... satıcı gönderen, müvekkilinin alıcı sıfatında olduğunu, sözleş- me gereği ... teslim ile gönderilen mallar tıra yüklendikten sonra, taşıyıcılar tarafından gasp edildiğini, her iki şirketin de malın bedelini ve uğranılan zararı talep etme hakkı olduğunu beyanla ... yanında davaya müdahil olarak katılmayı talep etmiştir.
Dava, kara taşımacılığında kaynaklanan tazminat talebine ilişkindir.
Dava konusu uyuşmazlığın; davacı ile davalılar arasında akdi ilişki bulunup bulunmadığı,ne tür bir akdi ilişki bulunduğu, davacının dava dışı şirkete sattığı kişisel bakım ürünlerinin davalı ta- rafça taşınması işi kapsamında oluşmuş sözleşme/ve haksız fiil hükümlerine göre tazmini gereken maddi zararının oluşup oluşmadığı, davalıların tazminat sorumluluğunun doğup doğmadığı, tazmini gereken gerçek zarar miktarının ne olduğu hususunda toplandığı tespit edilmiş, davet ve teşviklerine rağmen taraflar sulh ve arabuluculuk yoluna başvurmadığından tahkikat aşamasına geçilmiştir.
Taraflarca delil olarak dayanılan Karayolu ile eşya taşıma sözleşmesi - CMR, Gümrük Beyan- namesi ve ekli listeleri, tır karnesi, menşe şahadetnamesi , faturalar ,ihtarnameler, İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... D. İş sayılı dosyası, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası , ticaret sicili kayıtları vs deliller celp edilmiştir.
T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Gürbulak Gümrük Müdürlüğü'nce davacı şirkete hitaben gönderilen 30/05/2017 tarihli yazıda "İlgide kayıtlı dilekçe konusu ... Nolu Tır Karnesine bağlı ... Plakalı aracın 24.05.2017 tarihinde Müdürlük sahasından yurtdışı edildiği "bildirilmiştir.
İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş ... Nolu Kararının tetkikinde ; davacı tarafından, huzurdaki dava konusu ile ilgili olarak ... Numaralı Tır Karnesine bağlı ... plakalı araç ve üzerindeki mallara ihtiyati tedbir tesisinin talep edildiği, mahkemece 148.787,00 TL üzerinden teminat alınarak ihtiyati tedbir talebinin kabulü yönünde karar verildiği görülmüştür.
Davacı vekili tarafından davalılara tebliğ edilen Beyoğlu ....Noterliği 18/05/2017 tarih ... Yevm. nolu ihtarnamesi ile 09/03/2017 tarihli CMR belgesi gereğince davalı tarafça taşınması üstle- nilen müvekkili şirket ürünlerin aradan geçen zamana rağmen teslim edilmediğinden bahisle taşıma sözleşmesinin TTK md. 865'e göre feshedildiği bildirilmiş, ürünlerin işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren işleyecek 3 gün içerisinde, .... Gümrük Müdürlüğü'ne bağlı 3 antrepodan birine teslim edilmesi talep ve ihtar olunmuştur.
Davalı ... tarafından davacıya gönderilen 25/05/2017 tarihli yazıda "... bahse konu malların şirketlerinin araçları ile yurt dışı edildiği, bu malların Gürbulak sınır kapısından Türkiye’nin dışına çıkarıldığı, araçların şu anda İran Ülkesini geçtiği, kendilerinin bu taşıma sözleşmesini ...Ltd. Şti. ile yaptıklarını, ancak ... isimli şirketin taşımaya ilişkin kirayı ödemediğini, bahse konu kiralardan muhatabın da sorumluluğu bulunduğundan araçlara ilişkin nakliye bedellerinin 10 gün içerisinde şirketlerine aktarılmasını talep ettikleri, ayrıca mallar yurt dışı edildiğinden .... Gümrük Müd. Antrepolarına teslim edilmesi gibi bir durumun söz konusu olamayacağı.. “ bildirilmiştir.
Mahkememizce atanan SMMM bilirkişisince davacı ... tarafından ibraz edilen ticari def- ter ve belgeler ile dava dosyası üzerinde yapılan incelemeler neticesinde; davacı şirketin dava dışı ...’e 08/03/2017 tarihinde 13.614,50 USD ve 42.949,70 USD bedelli toplam 56.564,20 USD tuta- rında iki adet fatura düzenlediği, cari hesap ilişkisi içerisinde, davacının dava dışı Mawry’den 56.564,20 USD’yi tahsil ettiği görülmüştür.
Davacının iddiası, davalının savunması ve dosyaya ibraz edilen bilgi ve belgelere göre;
Davacı ... firması ihracatçı; dava dışı - müdahale talep eden ... firması ise itha- latçı-alıcıdır. İhracat EX-Work (ihracatçı deposu veya fabrikası teslimi) kararlaştırılmış; malın uluslar arası taşınmasını ithalatçı üstlenmiştir. Davacı kendi müşterisi olan ... firmasından mal be- delini de tahsil etmiş durumdadır. Gerek davacı, gerekse müdahale talep eden ... firması, malın taşınması için davalı taraf ile taşıma sözleşmesini ... firmasının yaptığını kabul etmektedir.
Yargıtay uygulamasından mal hangi teslim şekli ile satılırsa satılsın; mal bedeli henüz tahsil edilmemiş ise, Türkiye’de yerleşik ihracatçı şirketleri malda menfaatinin devam ettiği ve dava ve ta- lepte bulunabileceği yönündedir. Ancak somut olayda; davacı ticari kayıtlarında mal bedelini itha- latçısı ... firmasından tahsil etmiş durumdadır. Bu nedenle malda menfaati sona ermiştir. İşbu davada davacının, aktif husumet ehliyeti ve hukuki yararının olmadığı sonucuna varılmakla davanın usulden reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-HMK 114/1-d , 114/1-h ve 115/2 md gereğince DAVANIN USULDEN REDDİNE ,
2- Harçlar Kanunu gereğince tahsili gereken 35,90 karar ve ilam harcının peşin alınan 3.408,83 TL harçtan mahsubu ile Hazine'ye irat kaydına, bakiye 3.372,93 TL harcın karar kesinleş- tiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça sarf olunan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafça sarf olunan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar tesisine yer olmadığına,
Sarf olunmayan gider/delil avanslarının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
4- Kendisini vekil ile temsil ettiren davalılar lehine hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Av. Kan. ve AAÜT gereğince takdir olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsil edilerek davalılara ödenmesine dair,
5235 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesine göre ,Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla;6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ilâ 360'ncı madde hükümleri gereğince,mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf,başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere Davacı ... Vekili AV. ..., DAVACI yanında FERİ MÜDAHİL ... VEKİLİ AV. ... Davalılar Vekili Av. ... 'nın yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/03/2018
Katip ...
Hakim ...