T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1205
KARAR NO: 2020/619
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/12/2018
KARAR TARİHİ: 07/10/2020
K.YAZIM TARİHİ: 22/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkilinin 17/09/2018 tarihli sipariş formuyla davalıdan talep ettiği ürünlere ilişkin teslim edilmesi şartıyla satın aldığını, bu mallara karşılık ...bank .... Şubesi nezdinde bulunan hesabından 09/01/2019 keşide tarihli, 109.244,90 TL bedelli, .... seri nolu çeki teslim ettiğini, sadece 25/10/2018 tarihinde 24.290,60 TL tutarındaki malın gönderildiğini, çekin iadesinin gönderilen malın bedelinin nakit olarak ödeneceğine ilişkin İzmir ... Noterliğince 09/11/2018 tarihinde ihtarname gönderildiğini, çek bedelinden bakiye kalan 84.954,30 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalının davaya karşı cevap sunmadığı görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE: Taraflara duruşma gün ve saati usulüne uygun tebliğ edilmiştir.
...bank .... Şubesine ve ... Bankası A.Ş'ye yazılan müzekkerelere cevapları dosyamı arasına alınmıştır.
Talimat mahkemesi aracılığı ile alınan 11/06/2019 tarihli bilirkişi raporunda: Davacı şirketin ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. Madde 64 hükmü uyarınca açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, 6102 sayılı TTK. Madde 64/5 hükmüne göre bulunması gereken kapanış (görüldü) tasdikinin mevcut olduğu görüldüğünden, davacının ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK.’nun ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, bu sebeplerle davacnın ticari defterlerinin HMK. madde 222 çerçevesinde davacı lehine delil teşkil edeceği hususunun tespit edildiği anlaşılmıştır. Davacının ticari defter kayıtlarında davalı ... şirketinden 31.12.2018 tarihinde 84.954,10 TL alacaklı olduğu, tarafların ticari defter kayıtlarının bakiyenin doğruluğu hususunda birbirini teyit ettiğinin tespit edildiğini rapor etmiştir.
Dosyaya sunulan 24/09/2019 tarihli bilirkişi raporunda: davacının ticari defter kayıtlarında davalı .... şirketinden 31.12.2018 tarihinde 84.954,10 TL alacaklı olduğunun tespitinin yapıldığını. Dava tarihi olan 10.12.2018 tarihinde, davalı şirketin davacıya (Çek bedeli olan 109.244,70 TL - Fatura bedeli 24.290,60 TL =) 84.954,10 TL borçlu bulunduğu davalı şirketin ticari defter kayıtlarının incelenmesi ile tespit edildiğini. Tarafların ticari defter kayıtlarında Davacı ...’in, Davalı .... şirketinden 84.954,10 TL alacaklı olduğunu ve tarafların ticari defter kayıtlarının bakiyenin doğruluğu hususunda birbirini teyit ettiğinin tespit edildiği. Davalı şirketin 2018 yılına ait Yevmiye, Kebir, Envanter defterlerinin 6102 sayılı TTK. Madde 64 hükmü uyarınca açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, Yevmiye defterinin 6102 sayılı TTK. Madde 64/5 hükmüne göre bulunması gereken kapanış (görüldü) tasdikinin mevcut olduğu görüldüğünden, davalının ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK.’nun ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, bu sebeplerle davalının ticari defterlerinin HMK. madde 222 çerçevesinde davalı lehine delil teşkil edeceği hususunun tespit edildiği anlaşılmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 72.maddesi gereğince, borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında, borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir.
Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 s.TMK m.6).
İspat yüküne ilişkin bu genel kural menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da, tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf, o vakıayı ispat etmelidir. kambiyo senedine dayalı menfi tespit davalarında kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan ispat yükü davacı borçludadır.
Nitekim Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 16/10/2019 tarih ve 2018/2939 Es. 2019/4786 K. Sayılı "Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak alacaklıdadır.Ancak kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olunmadığının ispat yükümlülüğü davacı borçluya aittir.Borçlu bononun tarafların iradesi dışında düzenlendiğini, teminat bonosu olduğunu yazılı delil ile ispatlamalıdır.Bu konuda tanık dinletilmesi de mümkün değildir." şeklindeki kararında ispat yükünün davacı borçluda olduğu belirtilmiştir.
Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlık aralarında ticari ilişkinin olup olmadığı, var ise alım satıma konu olan malların davacıya teslim edilip edilmediği, satışa ilişkin davacı tarafından verilen çekin teslim edilen mallar dikkate alınarak ne kadar miktarının semeresiz kaldığının tespiti noktasında toplanmakta olup davacının ticari defterlerinin incelenmesi için İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış talimat yolu ile alınan rapor hem de mahkememizce davalının ticari defterlerinin incelenmesi yönünde kurulan ara kara doğrultusunda alınan rapor kapsamında her iki tarafın da ticari defterlerinin usulüne uygun düzenlendiği ve açılış kapanış tasdiklerinin yapıldığı, her iki raporda da davacının davalıya ...bankası ... - ... Şubesi'ne ait ... seri nolu, keşidecisi davacı olan 09/01/2019, 109.244,90 tl bedelli çek nedeni ile davalıya 84.954,10-tl borçlu olmadığını tespit edildiği anlaşılmakla ispatlanan davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
AÇILAN DAVANIN KABULÜNE,
1-Davaya konu ....bankası ... - ... Şubesi'ne ait ... seri nolu, keşidecisi davacı olan 09/01/2019, 109.244,90 TL bedelli çek nedeni ile davalıya 84.954,10-TL BORÇLU OLMADIĞINI TESPİTİNE,
2-Alınması gerekli 5.803,21 TL harçtan peşin alınan 1.450,81 TL peşin harcın mahsubu ile 4.352,4 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 11.844,03 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.498,31 TL harç, 161,83 TL tebligat müzekkere gideri toplamı 1.386,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılıp harcanmayan masrafın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK 394/5 ve 341/1 maddesi gereğince tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
07/10/2020
Katip ...
E-imzalı
Hakim ...
E-imzalı