T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/519
KARAR NO: 2018/1006
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/11/2012
KARAR TARİHİ: 04/10/2018
KARAR YAZIM TARİHİ: 06/11/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekilinin Bakırköy nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine vermiş olduğu 19/11/2012 harçlandırma tarihli dava dilekçesinde; müvekili şirket ile davalı ... İnşaat ile demir satışına ilişkin anlaşma yaptığını, bu anlaşmaya göre , davalı 2000 ton muhtelif nervürlü analizli demir , nakliye ve KDV dahil fiyat 1.225,00 ton hesabı üzerinden , teslim adresi olan ... Mah. .... Bulvarı No .... adresindeki inşaat şantiyesine teslim etmeyi taahhüt edildiğini , müvekkili şirketin de satış bedeli olan ¨2.450.000,00 'nin ¨980.000,00 'sini peşin , bakiye 1¨.470.000,00 sini dört adet çek ile ödemeyi kabul ettiğini, 09/10/2012 tarihli bu satış sözleşmesinin imzalanması ile birlikte ilk parti 800 ton demirin inşaat şantiyesine 3 gün içinde teslimi için sözleşmenin 5. Maddesine göre, müvekkili şirketin ... Bankası ...Şubesinden 09/10/2012 tarihinde ¨500.000,00 ve 10/10/2012 tarihinde de ¨480.000,00 olmak üzere toplam ¨980.000,00 peşinatın tamamı davalı şirketin hesabına EFT ile gönderildiğini, kalan 1200 ton demir bedelini tesşkil eden 60 ve 90 gün vadeli şirket çekleri de 10/10/2012 tarihinde tanzim ve imza edilerek bizzat müvekkili şirketin adresine gelen davalı şirket yetklisi ...'e 4 adet tahsil makbuzu karşılğında teslim edildiğini, çek teslim belgelerinde şirket kaşesinin üzerinde ...'in imzası bulunduğunu, müvekkili şirketin anlaşma gereği üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirerek tüm bedeli ödediği halde anlaşmanın yapıldığı tarihten bu tarihe kadar davalı tarafından sözleşmeye aykırı davranılarak hiçbir şekilde mal telimatı yapılmadığını, davalının anlaşma esanasında malın teslimi konusunda hiç bir sıkıntı çıkmayacağını peşinatın ödenmesini müteaki demirin ilk partisi olan 800 ton demiri hemen göndereceğini söylemesine rağmen bu taahhüdünü yerine getirmediğini, davalı şikretin tüm beyanlarının gerçek dışı olduğunu, davalı şirket yetkilisinin piyasayı dolandırarak kaçması karşısında müvekkili şirket tarafından Bakırköy Cumhuriyet Başsavacılığı'nın ..... soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkili şirket tarafından davalı ... İnşaat'a verilen çekler sözleşmenin haklı feshi nedeniyle karşılıksız kaldığını, davalı ... Aş'de çekin iyiniyetli hamili olmadığından müvekkili şirketin davalıya borcu olmadığının tespiti ile tüm çeklerin iptalini istemek zarureti hasıl olduğunu, çeklerin ödeme tarihlileri dikkate alındığından her an için kötüniyetli kişi yada ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosyası ile tensiben birleştirilmesini , ayrıntıları belirtilen müvekkiline ait çeklerin karşılıksız kalması nedeniyle iptalini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... Aş. vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde; mezkur davanın açıldığı sırada müvekkili taraf olma ehliyetinin henüz doğmadığını, açılan davanın dava tarihi itibariyle müvekkili şirkete yönlendirilmesinin mümkün olmadığını, davanın açıldığı tarih itibariyle davacı ile müvekkili şirket arasında meydana gelmiş bir hukuki sorun bulunmadığını beyanla usul yönünden reddini talep ettiğini, müvekkili şirkette ... Bankası...Şubesi'ne ait 11/12/2012 tarih... no'lu ¨ 367.000,00 , 10/01/2013 tarih .... no'lu ¨367.500,00 11/01/2013 tarih ... nolu ¨ 367.498,60 bedelli çeklerin bulunduğunu, dava dilekçesinde bahsedilen 10/12/2012 tarih .... no'lu ¨367.500.00 bedelli çek ile müvekkili şirketin bir ilgisi ve bilgisinin bulunmadığını, bu 3 adet çekin akdedilen 10/10/2012 tarihli faktoring sözleşmesine istinaden, ciro yolu ve irsaliyen fatura karşılığı ve çek tevdi bordrosu ile alındığını, faktoring sözleşmesinin diğer davalı ... İnşaat ve Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti ile yapıldığını, yapılan işlemin 90 sayılı KHK hükümlerine ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Factoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'na uygun olduğunu, çeklerin karşılığında irsaliyen fatura tanzim edilmesinin tek başına malın teslim edindiği anlamını taşıdığını, ayrıca taşıma irsaliyelerinin mevcut olduğunu, davacının malları almadığına ilişkin iddialarının gerçek dışı olduğunu, davalı flıma ile davacı arasında Ekim 2012 tarihine kadar ¨14.639.287,81 tutarında mal alışverişinde bulunulduğunu ve tüm işlemlerin de aynı biçimde yapıldığını, bu hususun malların davacı tarafından teslim alındığının başkaca ispatı niteliğinde olduğunu,davacı tarafından demirlerin kendisine teslim edilmemesine bağlı olarak 2 adet fatura ibraz ederek başka firmalardan inşaat demiri alındığı iddiasında bulunulduğunu alınan alımın 80 ton 900 kilogram olduğunu yani 2000 tonun neredeyse 1/25 miktarı kadar alım yapıldığını, ayrıca alınan faturalarda 28 ton 7850 kilogramlık kısmının çelik hasır demiri olduğunu, çelik hasırın inşaatlarda nercülü demir yerine kullanılamayacağını, 05/11/2012 tarihinde diğer davalı ... firması yetkislisi ... aleyhine davacı tarafından nitelikli dolandırıcılık yaptığı iddiasıyla Bakırköy C. Başsavacılığına şikayette bulunulduğunu, bu durumda davacının 09/11/2012 tarihinde ''malları teslim et'' diye faks ve e-posta gönderilmesini anlayamadıklarını, davacı tarafından elinde bulunan davalıya ait ¨ 4.453.000,00 bedelli çeklerin Bakırköy.... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, davacı tarafından dosyadan 3. Şahıs ... İnş. Aş. Firamsından alacaklarının haczi için İİK m. 89/1 hükmüne ugun ihtarname gönderilerek mevcut alacağına haciz konulduğunu, miktarın ¨1.300.000,00 civarında olduğunu, davacı malları teslim almasına rağmen , 2 adet gayrimenkul teminatı , ¨4.453.000,00 temiant çeki ve ¨ 1.300.000,00 haciz olmasına rağmen menfi tespit davası açılmasının hukuki dayanağının bulunmadığını, beyanla davanın reddine ve %40 oranında inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce verilen ilk karar Yüksek Yargıtay .... ncu Hukuk Dairesi'nin 22/03/2016 gün ve ..... esas,... karar sayılı ilamı ile bozulmuştur.
Usul ve yasaya uygun olan bozma ilamına Mahkememizce uyulmasına karar verilmiştir.
DELİLLER ve GEREKÇE:
Dava,faktoring sözleşmesi ile davalı ... şirketine devredilen çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Somut olayda, uyuşmazlık, faktoring ilişkisinden kaynaklanmaktadır.
Somut olayda, 2006 tarihli Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmeliğin 22/2. maddesi hükmünün uygulanması gerekmektedir. Anılan Yönetmelik hükmüne göre; "faktoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilmeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler."Yüksek Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 03/11/2010 tarih,.... E, ... K sayılı kararında da açıkça belirtildiği üzere faktoring sözleşmelerine alacağın temliki hükümleri uygulanmaktadır. Alacağın temliki mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 162. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş iken, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 183. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş bulunmaktadır. Türk Borçlar Kanunu'nun 188/1. maddesi hükmüne göre; "Borçlu devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları devralana karşı da ileri sürebilir."
Tüm bu belirlemeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde;dava konusu olan çeklerde davacı Uzman Tic. ... A.Ş. keşideci, ... İnş. ... Ltd. Şti. lehdar ve ... A.Ş. ise lehdarın cirosu ile yetkili hamil durumundadır. ... İnş. Ltd. Şti. ile ... A.Ş. arasında faktoring sözleşmesi bulunduğu ve bu sözleşme çerçevesinde birleşen dava konusu çeklerin faktoring şirketine devredildiği ve çeklerdeki alacağın mal satışına ilişkin olduğuna dair faturaların da çekler ekinde verilerek yukarıda sözü edilen Yönetmeliğin 22/2. maddesine uygun şekilde temlik işleminin gerçekleştirildiği dosya içeriği ile sabittir. Çeklerin keşidecisi olan davacı, bu çekler karşılığında lehdar durumundaki ... İnş. Ltd. Şti. tarafından kendisine mal teslim edilmediğini ileri sürerek asıl davada davalı durumundaki lehdar şirkete karşı menfi tespit davası açmış ve mahkemece mal teslim edilmediğinden çeklerin karşılıksız kaldığı gerekçesiyle asıl davanın kabulüne karar verilmiş ve bu karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. Bu durumda davacı önceki alacaklısı ... İnş. Ltd. Şti.'ne karşı ileri sürdüğü ve kesinleşen karar ile sabit olan bedelsizlik def'ini, alacağı temlik alan durumundaki faktoring şirketine karşı da ileri sürebilir (TBK md. 188/1).
Somut olayda, uyuşmazlık faktoring işleminin tarafları arasında olduğundan,davacı bedelsizlik def'ini faktoring şirketine ileri sürebilecek durumda olup bedelsizlik iddiası daha önce kesinleşen karar ile sabit hâle geldiğinden davanın kabulü ile faktoring şirketine devredilen çekler yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,sözü geçen çeklerin yargılama sırasında davacı keşideci tarafından ödendiği anlaşıldığından ödenen bedelin talep ile bağlı kalınarak ıslah tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Birleşen davanın ıslah edilmiş haliyle KABULÜNE, davacının ... Bankası .... Şubesi'ne ait , Keşidecisi ....Ticaret ve İnşaat Aş. Olan 11/12/2012 keşide tarihli ,... seri numaralı ve ¨367.500,00 bedelli , .... ... Bankası ....Şubesi'ne ait , Keşidecisi ....Ticaret ve İnşaat Aş. Olan 10/01/2013 keşide tarihli , .... seri numaralı ve ¨367.500,00 bedelli ve .... ... Bankası ....Şubesi'ne ait , Keşidecisi ....Ticaret ve İnşaat Aş. Olan 11/01/2013 keşide tarihli , ... seri numaralı ve ¨367.498,60 bedelli çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespiti ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla yargılama sırasında davacı tarafından bu çeklere karşılık ödenen ¨ 1.102.498,60'nin ıslah tarihi olan 23/05/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... AŞ'den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
2-Alınması gerekli ¨75.311,68 karar ve ilam harcından peşin alınan ¨148,50 harç ile ¨18.657,00 ıslah harcından mahsubu ile bakiye ¨56.506,18 harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafından ödenen ¨21,15 Başvurma Harcı , ¨418,50 Peşin Harç ile ¨18.657,00 ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 15 tebligat + posta ücreti ¨156,00, bir talimat yoluyla bilirkişi inceleme ücreti ¨3.000,00 olmak üzere toplam ¨3.156,00 yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen ¨57.024,96 ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
6-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan ¨120,00 yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair,6100 sayılı HMK'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 inci fıkrası yollamasıyla mülga 1086 sayılı HUMK'nun 26/09/2004 gün ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 454 üncü madde hükümleri uyarınca kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde temyiz yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup,usulen anlatıldı. 04/10/2018
BAŞKAN ...
ÜYE ...
ÜYE ...
KÂTİP ...