T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/694
KARAR NO: 2022/274
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/07/2018
KARAR TARİHİ: 16/03/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 14/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili şirket ile dava dışı ... Tic. - ... ve ortağı arasında gerçekleşen ticari iş sebebiyle Samsun'da bulunan ... Tic. ... ve Ortağı - tarafından 07/11/2017 tarihli ... Seri numaralı Keşidecisi ...Mobilya ve Elektrikli Ev Aletleri Tic. Ltd Şti. olan .... Çek Nolu, ...bank A.Ş ... Şubesi ... hesap nolu, 20/06/2018 tarihli 9.200, 00-TL bedeli çekin ödeme aracı olarak müvekkili şirkete beyaz ciro ile cirolandığını, müvekkili şirket yetkilisi ...'nın hamilinde bulunan davaya konu çekin 16/11/2017 günü saat ... sıralarında .... Durağı içerisinde saptanamayan 3. Bir kişi tarafından yankesicilik suretiyle faili meçhul şekilde alındığını, ...bank .... Şubesine ait 9.200 TL bedelli çek hakkında Niksar Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ile iptal davası açıldığını ve çekin iptaline karar verildiğini, çekin farklı il ve ilçelerdeki şirketler tarafından kullanılarak ciro edildiğini, çekin sıra ile; ... Tic. Ltd. Şti, .... Gıda İnş. San A.Ş. .... İnşaat yetkilisi ..., .... İnş. Hırd, Teks. Gıda Ltd. Şti. tarafından cirolanarak en son ...'a cirolandığını, ... tarafından şikayete konu çekin Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konu edildiğini, davalının haksız ve kötüniyetli hamil olarak diğer cirantalar aleyhine icra takibine başlaması sebebiyle davaya konu çekin istirdatını, müvekkili şirket aleyhine doğacak zararları önlemek ve müvekkilin telafisi güç zararlara uğramaması açısından İİK 72. Madde gereği icra takibinin tedbiren durdurulmasını, davanın kabulü ile takibin iptaline, müvekkilinin uğradığı zararın tahsiline, takibin kötü niyetli olması nedeni ile müvekkili şirket lehine % 20 kötü niyet tazminatının davalılardan alınarak müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile müvekkilinin iyiniyetli olduğunu, davacının iddialarının müvekkiline karşı ileri sürülemeyceğinden davanın reddi gerektiğini, müvekkiline karşı davacının kendilerinden sonraki cirantalarla herhangi bir ticari ilişkisi olmadığı yönündeki itirazlarının ileri sürülebilmesi için hamilin kötü niyetli olması gerektiğini, oysaki müvekkilinin davaya konu çekte son hamil durumunda olduğunu, çekin veriliş koşullarını ve verilme sebebini araştırmak durumunda olmadığını, müvekkilinin davacının isnat edilen olayı bilmesi çekin ödeme aracı niteliğinden dolayı kendisinden beklenemeyeceği gibi hayatın olağan akışına göre mümkün olmadığını, davacının müvekkilin kötü niyetli veya ağır kusurlu hareket ettiği iddiasını ispata dair sunabildiği hiçbir delilin mevcut olmadığını, müvekkilinin huzurdaki olayda herhangi bir kötü niyeti yahut kusuru bulunmadığını, takip konusu çekin ciro yoluyla müvekkiline intikal ettiğini, bu durumda müvekkilimin, davacı ve diğer ciranta arasındaki borç ilişkisi olup olmadığını bilebilmesinin ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, takip konusu çekteki ciro zinciri incelendiğinde hukuka aykırı bir durum olmadığı, imzaların sahte olmadığını, müvekkilinin alacaklı olduğunu, ihtiyati tedbir talebinin sınırlarının açıklanmasını ve iyiniyetli hamil olan müvekkiline karşı açılan davanın reddine, davacı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLER VE GEREKÇE: Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.
Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı dosyası ile Çorum Cumhuriyet Başsavcılığı, İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi, Niksar Asliye Hukuk Mahkemesi, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
Dosyaya sunulan 23/09/2019 tarihli Bilirkişi ... tarafından düzenlenen raporda ticari defter incelemesine davalıların hiçbirinin ticari defterlerini ibraz etmediği; dolayısıyla davaya konu çekteki ciro silsilesinde yer alan davalı firmaların kendi altında ve kendi üstünde yer alan firma ile arasındaki ticari ilişkileri ve söz konusu çekin defter kaydı yönünden herhangi bir tespit yapılamadığı, Dava konusu çekteki ciro silsilesinde davacı şirketin adı yer almamakla birlikte dava dilekçesi ekinde yer alan 07/11/2017 tarihli ... Seri numaralı Tahsilat Makbuzunda, davaya konu çekin “... Ticaret-Samsun” tarafından davacı şirkete verilmiş olduğunun görüldüğü, işbu tahsilat makbuzunda çeki davacıya veren “..." firmasının vergi numarası yer almadığı fakat huzurdaki davaya konu çekin takip konusu yapıldığı Bakırköy .... İcra Dairesi ... E. sayılı dosyasından Sayın Mahkemenize gönderilen 24/04/2019 havale tarihli yazı ekinde yer alan takip talebinde borçlu/ciranta ... Ticaret ... ve Ortağı firmasının vergi numarasının ... olduğunun görüldüğü, davacı şirket adresinde yapılan incelemelerde de davacı şirketin .... vergi nolu ... Ticaret ... ve ..... Firmasına ve Samsun adresine 2016-2017 yıllarında faturalar tanzim ettiği ve işbu firma ile 2016 ve 2017 yıllarında ticari ilişkilerinin devam ettiğinin görüldüğü, bu haliyle de davacının sunduğu tahsilat makbuzunda yer alan "... ” firmasının huzurdaki davaya konu çekteki ciranta ... Tic. ... ve Ortağı olduğunun anlaşıldığı; yani davacının huzurdaki davaya konu çeki 07/11/2017 tarihli ... Seri numaralı Tahsilat Makbuzu ile söz konusu çekteki ciranta ... Tic. - ... ve Ortağı firmasından aldığının tespit edildiği, Davacı şirketin 2016-2017 yıllarına ait ticari defterleri incelenmiş olup; VUK. md.182 ve 6102 sayılı TTK m.64'e göre tutulması gereken davacı şirketin 2016-2017 yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK md. 64 ve VUK 221-226. md. uyarınca açılış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığı; 6102 sayılı TTK m.64'e göre kapanış tasdikine tabi olan ilgili 2016-2017 yılları yevmiye defterlerinin kapanış tasdikinin de yasal süresinde yaptırıldığı; Huzurdaki davaya konu çekin, 2017 yılı yevmiye defterinin 07/11/2017 T. ve ... nolu yevmiye maddesi İle 120 101 0102 ... Ticaret Firmasından alınmış olarak .... Alınan Çekler hesabına kaydedildiği, Davacının, davaya konu çeki aldığı ciranta ... Tic. - ... ve Ortağı firmasından sonraki ciranta “... Peysaj Tic. Ltd. Şti." ile herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığı!/ticari ilişkisinin olduğu yönünde herhangi bir kayda rastlanmadığı, huzurdaki davaya konu çekin zayi olması (çalınması) ile ilgili olarak ....'nın ... Polis Merkezi Amirliği'ndeki 16/11/2017 tarihli ifadesinde ifade tutanağına eklenmek üzere sunduğu ve .... Polis Merkezi Amirliği'nin de kaşeleyip imzalamış olduğu ek belgenin .... Sırasında huzurdaki davaya konu çek bilgilerinin yer aldığı, huzurdaki davaya konu ... Çek Nolu, ...bank A.Ş. ... Şubesi .... hesap nolu 20/06/2018 tarihli 9.200,00-TL bedelli çek ile ilgili olarak; işbu çekin iptaline ilişkin olarak davacı tarafından 16/11/2017 Tarihinde (yani çekin zayi olduğu tarihte) açılmış olan davada Niksar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .. E. ... K. sayılı 19/04/2018 Tarihli kararı ile dava konusu çekin iptaline karar verildiği, hususlarının tespit edildiğini anlaşılmıştır.
Dava, çek istirdadı davasıdır.
TTK'nın 790. Maddesinde " cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır". hükmü düzenlenmiştir.
6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.
Dosya tüm deliler ile birlikte değerlendirildiğinde; Dava, çek istirdadı istemine ilişkin olup davacının açmış olduğu istirdat davası bakımından ise istirdat davasının son hamile karşı ileri sürülmesi gerektiğinden son hamil olan ... dışındaki davalıların iş bu davada husumetleri olmadığından pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı ...'a karşı açılan dava bakımından ise TTK 790-792. maddeleri kapsamında bu davada ispat yükü üzerinde olan davacı, öncelikle dava konusu çeki yedinde iken elinde olmayan sebeplerle yitirdiğini ve davalının çeki iktisabında haksız, ağır kusurlu veya kötüniyetli olduğunu ispatlamak zorundadır. Yargıtay .... Hukuk Dairesi' nin 10/04/2017 tarih ve .... E - ... K sayılı kararı ile Yargıtay .... Hukuk Dairesi' nin 30/06/2011 tarih ve ... E - .... K sayılı kararlarında da belirtildiği üzere; davacı yan, meşru hamil olduğunu ispat bakımından lehtarla arasındaki ticari ilişkiye dair ticari defterlerin ibraz etmiş olup mahkememizce 24.09.2019 havale tarihli bilirkişi raporu ile davacının dava konusu çeki dava dışı şirketten alınan mallara ilişkin verildiğinin tespit edildiği, yetkili hamil olduğunu ispat etmiş bulunduğu, davacının bu hususların yanı sıra ayrıca davalı ...'ın çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ileri sürüp kanıtlaması gerekmektedir. Dava konusu çekin mücerretlik vasfı nedeni ile davalının çeki elinde bulundurma nedenini açıklama zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu kapsamda dosyaya sunulan bir delil olmadığı, davalı son hamilin çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğu ispatlanamadığından açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının hamil ...'a karşı açmış olduğu davanın ESASTAN REDDİNE,
2-Davacının ... dışındaki diğer davalılara karşı açmış olduğu istirdat davasının HUSUMET YOKLUĞUNDAN REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 80,70 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 157,12 TL harçtan mahsubu ile Hazine'ye irat kaydına, bakiye 76,42 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalı ...'a verilmesine,
6- Davalı tarafından sarf olunmuş yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar tesisine yer olmadığına,
7-Hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması halinde teminatın iadesine,
8-Sarf edilmeyen gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK 394/5 ve 341/1 maddesi gereğince tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/03/2022
Katip ....
E-imza
Hakim ...
E-imza
"iş Bu Evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununun 5. Madde Uyarınca Güvenli Elektronik İmza İle İmzalanmış Olup, 22. Madde Uyarınca Da Islak İmza İle İmzalanmayacaktır."