T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/823
KARAR NO: 2021/765
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/09/2018
KARAR TARİHİ: 22/09/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 28/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili şirketin, paylarının ...’da işlem gören değer odaklı, yenilikçi sorumlu yatırım yaklaşımı ve deneyimli profesyonelleri ile yüksek büyüme
potansiyeline sahip sektörlerde reel varlık yatırımları yapmakta olduğunu, müvekkili şirketin davalı taraflarla herhangi bir ticari ilişkisi olmadığını, davalıların oluşturduğu sahte güvene dayanarak davalılara iki adet çek verildiğini, ancak bu çeklerden dolayı müvekkilinin herhangi bir borcunun bulunmadığını, bir kısım mal ve malzemeleri temin etmek maksadıyla davalılardan ... Şirketi ile anlaşıldığını, davalı taraf ile yapılan anlaşma çerçevesinde davalı tarafından müvekkiline jeneratörlerin de içerisinde olduğu bir kısım elektrik ürününün tedarikini, kurulumunu ve sair işlemlerinin yapılacağını, işin bedelinin ise davalıya işin tamamlanması ile ödeneceğini, ancak davalı ... Şirketi’nin işe başlamadan önce üstlendiği işi yerine getirmek için bir kısım mal tedarik etmesi gerektiğini müvekkiline beyan ettiğini ve işe başlamadan önce alması gereken malzemeler için avans istediğini, ... Şirketi’ne 2 adet çek verildiğini, verilen çeklerin çift imzaya yetkili olan müvekkili tarafından sadece tek imzalı olacağını, davalı ... Şirketi tarafından gerekli malzemelerin teslimi ve faturanın ibrazı halinde diğer şirket yetkilisi tarafından imzanın tamamlanacağını, diğer şirket yetkilisi tarafından imza tamamlanana kadar çekin geçerli sayılmayacağını, davalı ... Şirketi’nin bu durumu bildiğini, çekin keşide gününde bankaya ibraz edildiğini ve muhatap banka tarafından çekte tek imza bulunması sebebiyle ödeme yapılmadığını, Müvekkili Şirket tarafından verilen çekin ciro yoluyla tedavüle sokulmasının davalı tarafça kötü niyetli bir tavır olduğunu, takipten önce menfi tespit davası açılabilmesi için borçlunun borcunun olmadığının hemen tespitinde korunmaya değer bir hukuki yararı bulunduğunu, ayrıca çekin bedel karşılığının verilmediğini, çekten kaynaklanan bir bedel olmadığından borç oluşmadığının anlaşıldığını, çekin bedelsiz olmasına rağmen icra takibiyle karşı karşıya kalma tehlikesinin müvekkilini zor duruma düşüreceğini belirterek; teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesine, İİK m.72 uyarınca işbu çek sebebiyle açılacak icra dosyalarının tedbiren durdurulmasına karar verilmesine, müvekkili tarafından imzalanan ve şuan davalılar uhdesinde bulunan çekin bedelsiz kaldığının tespiti ile borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile Davacı şirketin basiretli bir tacir olduklarının altını çizdiğini ancak basiretli bir tacir olarak "tek imza ile çekin yazılamayacağını, bu şekilde bilerek piyasaya sürdüğünü ve bunu da dava dilekçelerinde ikrar ettiklerini, davacı şirketin piyasaya çeki sürerek haksız kazanç elde etmek istediğini, müvekkilinin dava konusu çeki çek üzerindeki cirantalardan ... HIRDAVAT San. Ve Tic. Ltd. Şti.' den aralarındaki ticari ilişkiye binaen aldığını, müvekkili şirketin ticari defterleri incelendiğinde bunun görüleceğini, Davacının tarafça iddia edilen hususların müvekkili şirketle ile hiçbir alakasının olmadığını, Müvekkilinin iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, bahsi geçen hususların müvekkiline ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, Davacı tarafça iddia edildiği gibi davacı tarafın mağdur olmadığını, aksine davacı ..... Şirketi’nin basiretli bir tacir gibi davranmaması sebebiyle müvekkilinin mağdur olduğunu, iyi niyetli üçüncü kişi olan müvekkilinin bu mağduriyeti sebebiyle icra takibi başlattığını, davacı tarafın kötü niyetle tek imza atarak piyasaya sürdüğü çek için bankada karşılıksız işlemi de yapılamadığını bu sebeple davacıya ilamsız takip yapıldığını, davacı tarafın itirazı ile müvekkilinin mağduriyetine sebep olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.
Dosyaya sunulan 08/07/2021 tarihli Bilirkişi ... tarafından düzenlenen raporda Davacı yasal defterleri kayıtları incelendiğinde dava konusu çekin davacının yasal defter kayıtlarında yer almadığı, söz konusu çekin keşide edildiği ... şirketinden de herhangi bir mal alındığına dair kayda rastlanılmadığı, Davalılardan ... elektrik şirketinin yasal defter kayıtları incelendiğinde ise dava konusu 20.08.2018 keşide tarih ve ...numaralı 75.000 TL bedeli çekin davalı tarafça diğer davalı .... Hırdavat şirketinden alacağına mahsuben tahsil ettiği, ... Şirketi ile davacı şirket arasında herhangi bir ticari ilişkiye rastlanılmadığı, Dava konusu Çek fotokopisi incelendiğinde çek üzerinde tek imzanın bulunduğu, davacı şirketin imza sirkülerinde yer alan imza ile dava konusu çek üzerindeki imza incelendiğinde imzanın şirketin 1.derece imza yetkilisi ... imzası ile benzerlik gösterdiği, Davacı Şirketin 16.02.2017 tarih ve 9265 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi ile ilan edilen 03.02.2017 tarihli 90 nolu kararında şirketin 1.Derece imza yetkilisinin ..., 2.Derece imza yetkilisinin ... ve ... olduğu, Açıklamalar neticesinde dava konusu çek karşılığından davacı tarafça ... şirketinden(çek keşide edilen) mal ve hizmet alındığı yönünde herhangi bir tespitin yapılamadığı dolayısı ile ... şirketi yönünden dava konusu çekin karşılıksız kaldığının tespit edildiği anlaşılmıştır.
Dava, kambiyo senedine nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir,
TTK'nun 659 ve 825. Maddeleri uyarınca, borçlu senedin geçersizliğine veya senedin metninden anlaşılan def'ileri ile alacaklı her kimse ona karşı şahsen sahip olduğu defileri ileri sürebilir. Öte yandan TTK'nun 801. Maddesine göre, muhatabın çekin ödenmesi sırasında ciroların sıhhattini kontrol yükümlülüğü bulunmaktadır. Kıymatli evraktan kaynaklanan bir borç, ancak senedin teslimi ve senet aslındaki cirolardan hak sahibi olduğu anlaşılan bir kişiye ödenir. Bu durumda, kıymetli evraka dayalı bir hakkı devir alan kişi, kendisinden önceki ciro silsilesinin düzgün olup olmadığını denetleyerek senedi iktisap etmekle yükümlüdür. Bu kapsamda imzaların istiklali ilkesine göre, çekte geçerli bir imzası bulunmayan kişi çek nedeniyle sorumlu olmaamasına rağmen diğer imza sahipleri ile keşidecinin sorumlulğunun süreceği kuşkusuzdur.
"...Davacının çift imza ile temsil edileceği ticaret sicil kayıtlarından anlaşılmaktadır. Nitekim bu husus yerel mahkemenin de kabulündedir. Yetkisiz kişinin çek düzenlemesi hususu mutlak def'ilerden olup herkese karşı ileri sürülebilir. Bu durumda mahkemece davanın kabulü gerekirken somut olaya uygun düşmeyen gerekçelerle davanın reddedilmesi doğru görülmemiştir.." T.C. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 2013/15883 Esas, 2014/1242 Karar.
Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; davacı çift imza ile kambiyo senetlerinin imzalanması gerekli iken tek imza ile davalı ... Jeneratore avans çeki olarak verildiği,gerekli teslimatlar yapıldıktan sonra ikinci imzanın atıalacağını bu şekilde anlaşma sonunda çekin düzenlendiğini ancak davalının anlaşmaya uygun olmayarak çeki tek imza ile tedavüle soktuğunu bu nedenle davalılara borçlu olmadığını iddiası ile iş bu menfi tespit davasını açmış olup, davacının ileri sürdüğü çift imza ile kambiyo senedinin imzalanması gerektiği hususu mutlak defi niteliğinde olup herkese karşı ileri sürülebilmektedir. Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2014/14367 Esas, 2014/18237 Karar sayılı ilamında ve yukarıda bahsi geçen karar ilamında da açıkça belirtildiği üzere, temsil ve ilzama ilişkin bu tür hususlar kamu düzenine ilişkindir. Şirketin ticaret sicilinde ilan edilen temsil durumuna göre çift imza ile temsil ve ilzam edileceği ilan edilmiş olup, iktisap anında çekteki ciro zincirinin kopuk olup olmadığının iktisa eden taraından denetlenmesi gerekir. Davacı şirketin tek imza ile çek nedeniye borçlandırılması temzil yetkisinin kapsamına göre mümkün olmamasına göre mahkememizce başka bir araştırma yapılmaksızın davanın kabulüne karar verilerek davacı yanın çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
AÇILAN DAVANIN KABULÜNE,
1- Davacının ...bank ... Şubesine ait ... Seri Nolu 75.000,00-TL 20.08.2018 tarihli çek ile ...bank ... Şubesine ait ... Seri Nolu 75.000,00-TL 06.09.2018 tarihli dolayı davalılara BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Alınması gerekli 5.123,25 TL harçtan peşin alınan 1.280,82 TL peşin harcın mahsubu ile 3.842,43 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan 35,90- TL başvuru harcı, 1.280,82-TL peşin nispi harç, 5,20-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.321,92- TL harcın davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 10.550,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 345,85 TL tebligat müzekkere gideri, 1.100 TL Bilirkişi ücreti toplamı 1,445,85 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat KAYDINA,
7-Taraflarca yatırılıp harcanmayan masrafın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK 394/5 ve 341/1 maddesi gereğince tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/09/2021
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza
"iş Bu Evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununun 5. Madde Uyarınca Güvenli Elektronik İmza İle İmzalanmış Olup, 22. Madde Uyarınca Da Islak İmza İle İmzalanmayacaktır."