T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/945
KARAR NO: 2021/811
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/10/2018
KARAR TARİHİ: 29/09/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 14/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesi ile Müvekkilinin ... Oyuncak Sektöründe faaliyet gösteren uluslararası ticaret yapan bir şirket olduğunu, ürettiği malları ... Tekn. San. ve Tic. A.Ş'ye sattığını, fatura kestiğini ve İcra takibine konu olan 45.000,00 TL'lik çeki aldığını, bu çekle ilgili olarak Savcılığa müracaat edilmesi, çekte sahtecilik ihtimalinin olması nedeniyle bu çekin ilgili şirkete iade edildiğini, yerine yeni çek alındığını ve buna ilişkin protokol yapıldığını, çekin iade edilme sırasında müvekkilinin cirosunun ... A.Ş. yetkilisi tarafından iptal edildiğini, bunun resminin de çekildiğini, ancak bu çekin sonradan icra takibine konu edildiğini, öncelikle olarak icra takibine konu çek ile ilgili olarak alacaklı olduğunu iddia eden şirketin çekin bankaya ibrazı sırasında ciranta olmadığını, ibrazdan sonra çeke kaşe ve imza atarak icra takibini açtığını, çekin bankaya ibrazının ardından ancak alacağın temliki hükümleri ve yoluyla çekte hak sahibi olunacağını, böyle bir durumun dosyada bulunmadığını, alacaklı tarafın yasal ciranta olmaması nedeniyle icra takibi yapmaya hakkının olmadığını, bu nedenle çekteki ciro silsilesinin bozuk olduğunu, ikinci olarak icra takibine konu çekte müvekkilinin cirosunun altında cirosu olan ... Ambalaj Tek. Ayakkabı San. ve Tic. Ltd, Şti. ile müvekkilinin hiçbir ticari ilişkisi olmadığını, üçüncü olarak icra takibine konu çekteki cirantaların hiçbirisine ulaşmanın mümkün olmadığını, bu yönde detaylı araştırma yapıldığını, telefon ile sorgulama yapıldığını, ancak cirantalara ulaşılamadığını, öncelikle takibin durdurulmasına, müvekkilinin icra dosyasına istinaden borcunun bulunmadığının tespitine ve davanın kabulüne, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra İnkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKEÇE: Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.
Bakırköy .... İcra Dairesinin ... Esas Sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının ... Esas Sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
Dosyaya sunulan 05/12/2019 tarihli Bilirkişi ... tarafından düzenlenen raporda Davacının ticari defterlerine göre; dava tarihi itibariyle davacının dava dışı ... Tekstil Komp. Tekn. San. Tic. A.Ş. şirketinden .. Alıcılar hesap koduna göre 98.695,68 TL, 128.10.007 Şüpheli Ticari Alacaklar hesap koduna göre 166.800,00 TL olmak üzere toplam 265.495,68 TL alacaklı olduğu, dava konusu mezkur çekin 21.06.2018 tarihli protokole göre dava dışı ... A.Ş.'ne iade edilmiş olduğu, yerine protokolde belirtilen çeklerin teslim alınmış olduğu, mezkur çeke ilişkin olarak davacıdan sonraki cironun dava dışı ... Amb. Ltd. Şti. olduğu, dava dışı firmaya ilişkin kayıtların davacı ticari defterlerinde rastlanılmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan 15/02/2021 tarihli ATK raporunda İnceleme konusu çek arka yüzde ... kaşe izi üzerinde silinti, kazıntı, karalama ya da sürşarj yolu ile tahrifat yapıldığına dair bulgu saptanmadığı, İnceleme konusu çekin arka yüzünde alonj; bölümünde yer alan "...." ve "TC ...." ibareleri ile "... Tekstil" içerikli kaşe izi ve söz konusu ibarelere kıyasla farklı fiziki evsafta bir kalemle atılmış imzanın kesişim noktalarında yapılan incelemede; imzanın katman olarak kesiştiği söz konusu isim yazısı ve TC. Numarasının üzerinde olduğu, dolayısıyla imzanın söz konsu isim yazısı ve T.C. Numarasından sonra atılmış olduğunun saptandığı, söz konusu kaşe izi ile isim yazısı ve T.C. Numarasının kesiştiği bölümde hangisinin altta hangisinin üstte olduğu hususunda; kaşe izinin baskı derecesi ve mürekkep evsafı itibarı ile bir tespite gidilemediğinin tespit edildiği anlaşılmıştır.
Dava; kambiyo senedine dayalı icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olup, yasal dayanağını İİK'nun 72. maddesi oluşturmaktadır. Davacı tarafından varlığı inkâr edilen bir hukuki ilişkinin mevcut olmadığının (yok olduğunun) tespiti için açılan davaya menfi (olumsuz) tespit davası denir.
İcra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır.
Önemle vurgulanmalıdır ki; menfi tespit davasında deliller normal bir hukuk davasındaki gibidir: Menfî tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır: Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukuki İlişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü, hukuki ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (HMK m. 190; MK m.6). Fakat, senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. - Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer (Kuru, s:143).
"...Davalının çekin ibraz tarihinden önce çekte cirosu olmayıp, çek dava dışı alacaklı tarafından ibraz edildikten çok sonra davalı İlyaz tarafından 25.03.2015 tarihinden takibe konu edilmiştir. Bu durumda çekin bankaya ibrazdan sonra davalı yana geçtiğinin kabulü zorunlu olup, ibrazdan sonraki ciro beyaz ciro bile olsa "alacağın temliki" hükümlerine tabidir. Alacağın temlikinin ise geçerlilik koşulu yazılı şekilde yapılmasıdır. Yazılı bir temlik olmadığı gibi ibrazdan sonra temlik hükmünde bir ciro da bulunmadığından davalının çekte temlik alan veya haklı hamil sıfatı ispata muhtaç durumdadır. Temlik alacaklısı/ hamillik durumu olmadan ve nasıl elde edildiği izah edilemeyen çekle ilgili olarak takibin iptali davasında davalı taraf olmasa bile , çek arkasındaki imza eksikliğin dair banka meşruhatı yazılı olarak davalı çeki elde etmiştir. Zira çeki bankaya ibraz eden davalı değildir. İbraz öncesi cirosu da bulunmamaktadır. İbrazdan önce çeki beyaz ciro ile aldığı ve aynı şekilde ciroladığı yönünde de delil sunmamıştır. Davalı bu çeki ibrazdan sonra elde etmiştir. Bu durumu bilerek takibe koyduğu nedenle ilk derece mahkemesinin davanın reddi ile birlikte kötüniyet tazminatına hükmetmesinde de hukuka ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir..." T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi, 2017/3927 Esas, 2020/332 Karar.
Dosya tüm deliler ile birlikte değerlendirildiğinde; davacı davasını çekin ibrazından sonra ciro gördüğünü ve alacağın temliki hükümlerini doğuracağını ancak yazılı olarak yapılmadığı için geçerli olmadığını bu nedenle kendilerine karşı bu çeke dayalı olarak takip yapılamayacağı iddiasına dayandırmıştır. Bu kapsamda Bakırköy ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas Sayılı dosyasında alınan 23.11.2018 tarihli raporda "çek aslı ile ibraz edildiği bankanın gönderdiği görüntüler karşılaştırıldığında söz konusu kaşe izleri üzerindeki imzanın bankaya ibrazından sonra basılıp imzalanmış olduğu" yönünde tespit yapılmıştır. Ancak dar yetkili İcra Hukuk Mahkemesinde alınan rapor mahkememizi bağlamayacağından davacının bu iddiasının ve rapordaki tespitin doğru olup olmadığının tespiti amacı ile dosya ATK'a gönderilmiş olup, 15/02/2021 tarihli ATK raporunda İnceleme konusu çek arka yüzde ... kaşe izi üzerinde silinti, kazıntı, karalama ya da sürşarj yolu ile tahrifat yapıldığına dair bulgu saptanmadığı, İnceleme konusu çekin arka yüzünde alonj; bölümünde yer alan "..." ve "TC ..." ibareleri ile "...Tekstil" içerikli kaşe izi ve söz konusu ibarelere kıyasla farklı fiziki evsafta bir kalemle atılmış imzanın kesişim noktalarında yapılan incelemede; imzanın katman olarak kesiştiği söz konusu isim yazısı ve TC. Numarasının üzerinde olduğu, dolayısıyla imzanın söz konsu isim yazısı ve T.C. Numarasından sonra atılmış olduğu tespit edilmiş olup yapılan tespit karşısında çekin bankaya ibrazdan sonra davalı yana geçtiğinin kabul edilerek, ibrazdan sonraki ciro beyaz ciro bile olsa "alacağın temliki" hükümlerine tabi olduğu, alacağın temlikinin ise geçerlilik koşulu yazılı şekilde yapılması gerekliliği, yazılı bir temlik olmadığı gibi ibrazdan sonra temlik hükmünde bir ciro da bulunmadığından davalının çekte temlik alan veya haklı hamil sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla açılan davanın kabulü ile davacının Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyasına davalı tarafın borcu olmadığının tespitine, davalının bu durumu bilerek takibe koyduğu nedenle ilk derece mahkemesinin davanın reddi ile birlikte kötüniyet tazminatına hükmetmesinde karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
AÇILAN DAVANIN KABULÜNE;
1-Davacının Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyasına davalı tarafın BORCU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
1-Asıl alacağın %20'si oranında kötü niyet tazminatı 8.680,00-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 2.964,65 TL harçtan peşin alınan 741,17 TL peşin harcın mahsubu ile 2.223,48 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan 35,90- TL başvuru harcı, 741,17 TL peşin nispi harç, 5,20-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 782,27- TL harcın davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 6.442,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 237,85 TL tebligat müzekkere gideri, 750 TL Bilirkişi ücreti toplamı 987,85 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılıp harcanmayan masrafın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK 394/5 ve 341/1 maddesi gereğince tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/09/2021
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza
"iş Bu Evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununun 5. Madde Uyarınca Güvenli Elektronik İmza İle İmzalanmış Olup, 22. Madde Uyarınca Da Islak İmza İle İmzalanmayacaktır."