T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/1 Esas
KARAR NO: 2019/25
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/01/2019
KARAR TARİHİ: 07/01/2019
K.YAZIM TARİHİ: 08/01/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; Dava dışı .... Ltd. Şti isimli şirket ile aralarında işyerinin 3. Kişilere devri sebebi ile teminat ilişkisi bulunduğunu bunun neticesinde kendilerine teminat mektubu verildiğini daha sonra teminat mektubunun geri alınarak dava konusu çeki verdiklerini, çekin teminat amacıyla verildiğini ancak .... yetkililerinin davacının geçmiş dönem borçları sebebi ile çeki iade etmediğini bunun üzerine Bakırköy ...., Asliye Ticaret Mahkemesi .... E. Sayılı dosyadan menfi tespit davası açtıklarını, davanın açılmasının akabinde .... yetkilileri tarafından çekin davalılar.... Tur. Bilg. ve ...... Tic. Ltd. Şti'ye cirolandığını ve ... isimli davalıya çekin temlik edilerek bankaya ibraz edildiğini müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile ..... Seri no'lu 28.12.2018 keşide tarihli 25.000-TL bedelli çekin iptal ve iadesini açılan davanın Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi ..... E. Sayılı dosya ile birleştirilmesini ihtiyati tedbir istemli olarak talep etmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nın 114 maddesinde, dava şartları açıkça sayılmış ve 114/ 2. maddesi gereğince diğer kanunlarda sayılan dava şartlarına da atıfta bulunmuştur. 6102 Sayılı TTK 'nun 5/A maddesi (Ek:6/12/2018-7155/20 md.) "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. (2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir.TTK 'nun 5/A maddesi (Ek:6/12/2018-7155/20 md.) "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. (2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir." şeklinde getirilen düzenleme ile arabuluculuk müessesesine başvurunun bir dava şartı olduğunu benimsenmiştir.
Dava şartı medeni usul hukukuna ait bir kurumdur. Bunun amacı bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek; böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır.
Dava şartları dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denir.
Mahkeme dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit ederse davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hâkim tarafından re'sen gözetilir
Dava konusu dosya incelendiğinde; Davacının davasını 6102 Sayılı TTK 'nun 5/A maddesinin yürürlük tarihi olan 01.01.2019 tarihinden sonra açtığı, davacı dava dilekçesinde açmış olduğu davanın Bakırköy ...., Asliye Ticaret Mahkemesi ..... E sayılı dosya ile birleştirmesini talep etmiş ise de mahkemece bu ve sair taleplerin karşılanması için öncelikle dava şartının incelenmesi gerektiği, davacının dava konusunun para borcu olduğu ve davacının borçlu olmadığının tespiti istediği anlaşılmaktadır. Davanın devamı aşamasında da dava konusu paranın davacı tarafından ödenmesi durumunda menfi tespit davası olarak açılan davanın ödenen paraya ilişkin istirdat davasına dönüşmesi kaçınılmazdır. Bu durumda her ne kadar kanunun lafzi yorumundan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak va tazminat talepleri konusunda arabuluculuğa ilişkin dava şartı düzenlemesi getirildiği anlaşılmakta ise de; menfi tespit davasının da niteliği itibari ile bir para borcunun ödenmesine dayalı dava olduğu ancak ödeme talebinin bu noktada davacı tarafından değil davalı tarafından ileri sürüldüğü düşünüldüğünde dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiş aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 114/2 yollaması ile TTK 'nun 5/A maddesi ve HMK'nun 115/2.maddeleri uyarınca usulden REDDİNE,
2-Alınması gerekli 44,40 TL harcın peşin yatırılan 426,94 TL harçtan mahsubu ile bakiye 382,54 TL'nin talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerlerinde BIRAKILMASINA,
4-Taraflarca yatırılıp harcanmayan avansın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair 235 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesine göre ,Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla;6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ilâ 360'ncı madde hükümleri uyarınca,mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf,başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda karar verildİ. 07/01/2019
Katip ...
Hakim ...