T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/613
KARAR NO: 2021/416
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/08/2019
KARAR TARİHİ: 28/04/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 18/05/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili şirketin işyerinde 18.07.2019 tarihinde hırsızlık meydana geldiğini, 65 ad. çek ve boş çek yaprakları, nakit para ve araç anahtarlarının çalındığını, 65 adet çekin tamamı için, çeklerin iptali ve ödeme yasağı karan için Bakırköy ....... Asliye Ticaret Mahkemesi ...... Esas sayılı dosyada ödeme yasağı karan verildiğini, işbu çeklerden kcşideci ...... tarafından müvekkili şirkete verilen ...... Şub. ....... nolu 31.07.2019 vadeli 35.000,00 TL’lik çekin keşideci aleyhine icra takibine geçilmesi île ortaya çıktığını, davalı tarafından Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ....... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine geçildiğini, dava konusu çeke “....... Inş. Taah. Bilişim Tekno. Taş. Temz. Ürün Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti ve “...... Ahşap İnş ve Yapı Malz, San. ve Tic. Ltd Şti.” ciroları girilerek davalı tarafından icra işlemlerine girildiğini, davalının işbu icra takibi ile aynı günde müvekkilinden çalınan 11 adet çek yönünden de icra takibine geçtiğini, dava konusu çekle ilgili olarak ödeme yasağı olduğundan davalının mahkemeye başvurarak ödeme yasağının kaldırılmasını talep etmesi gerektiğini, ancak davalının direk olarak icra takibine giriştiğini, davalının çekte kendisinden önceki ciro olarak gözüken “ ...... Ahşap” ile ticari ilişkisinin ortaya koyması gerektiğini, .... Şubesinin ..... nolu 31.07.2019 vade tarihli, 35.000,00 TL bedelli çek yönünden, davalının çekin meşru hamili olmadığı ve alacaklı sıfatının bulunmadığının tespiti ile, çek bedelinin istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.
Dosyaya sunulan 08.03.2021 tarihli bilirkişi ..... tarafından hazırlanan raporda davacı ticari defterlerinde dava konusu edilen çekin cirantaları olan ....... İnşaat, .... Ahşap ve davalı ile olan herhangi bir ticari ilişkiye rastlanmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır.
Dava, TTK’nun 792. maddesine dayalı, çek bedelinin istirdadı istemine ilişkindir.
TTK'nun 792. maddesinde,"Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." düzenlemesi mevcuttur. Açıklanan kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu da kanıtlaması gerekip, çeki elinde bulunduran davalı yeni hamil, çeki edinme nedenini kanıtlamakla yükümlü değildir.
6102 sayılı yasanın 792. maddesi ve 687. maddesi uyarınca; davacı tarafından, çekin hamili olan davalının bu çeki ciro yoluyla iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olduğunun, başka bir deyişle kötü niyetli ve iktisapta ağır kusurlu olduğunun kanıtlanması gerekir.
"...Dosya kapsamı incelendiğinde davacının taraf olduğu ve dava konusu edilmeyen farklı çeklerin de benzer ciro silsileleriyle davalıya geçtiği ve davalı tarafından bankaya ibraz edildiği görülmüş, bunun üzerine UYAP’nda yapılan tespitler itibariyle, davalı taraf hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının ve ceza davasının henüz sonuçlanmadığı görülmüş ise de, davalının farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği sabittir. Bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekmiştir..." T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesi, ..... Esas, .... Karar.
Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; davacı lehtar çekin rızası hilafına elinden çıktığını,lehtar-hamil olarak meşru hamil olduğunu ve rızası dışında elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış ve davalıya karşı husumet yöneltmiş olup, davacının işyerinde yapılan hırsızlık nedeni ile Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının ...... Soruşturma Sayılı dosyasında başlatılan soruşma sonucunda daimi arama kararı alınmış olup davacı hırsılık konusu çekler bakımından dava konusu çekte dahil olmak üzere mahkememizin ...... Esas Sayılı dosyasında çekin iptali davası açmış, davalının icra takibine geçmiş olması nedeni ile iş bu çek bakımından istirdat davası açılması için kendisine süre verişmiştir. Davacının dosyaya ibraz ettiği özellikle Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün dosyalarında takibe konulan çeklerde aynı ciro silsilesinin olduğu, yine UYAP ekranından yapılan sorgulamada da davalı bakımından birden fazla resmi belgede sahtecilik dosyasının bulunduğu, mahkememizce alınan 08.03.2021 tarihli bilirkişi raporunda da davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu,05.07.2019 tarihinde davaya konu çekin girişinin yapıldığı, davacı tarafın defterlerinde çek çıkışına rastlanamadığı tespit edilmiş olup, hırsızlık olayının 18.07.2019 tarihli olduğu, davacının yetkili hamil iken çekin rıza dışı çıktığı hususunun ispatlandığı, ancak çek istirdadı davasında davalının kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğunun da ispatı gerektiği, bu kapsamda yukarıda bahsi geçen İstanbul BAM ..... Hukuk Dairesinin .... Esas, .... Karar sayılı kararı da dikkate alındığında, davacının dosyaya sunmuş olduğu benzer nitelikteki icra dosyaları ve mahkememizce davalının UYAP bilişim sistemindeki dosyaları da dikkate alındığında, davalının tacir olduğu, tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına ve aynı ciro silsilesi ile takibe konulan çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabul edilerek açılan davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
AÇILAN Davanın KABULÜ ile;
1-Dava konusu .... Şubesi’ne ait keşidecisi ..... numaralı 31.07.2019 tarihli 35.000,00-TL bedelli çekin davalıdan İSTİRDATI ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 2.390,85 TL harçtan peşin alınan 597,72 TL peşin harcın mahsubu ile 1.793,13 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan 44,40- TL başvuru harcı, 597,72-TL peşin nispi harç, 6,40-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 648,52- TL harcın davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 5.250,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 173,90 TL tebligat müzekkere gideri, 900 TL Bilirkişi ücreti toplamı 1.073,90 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılıp harcanmayan masrafın karar kesinleştiğinde iadesine,
7- Davacı tarafından yatırılan teminatın HMK madde 392/II gereğince karar kesinleştikten 1 ay sonra talep halinde iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK 394/5 ve 341/1 maddesi gereğince tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/04/2021
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza
"iş Bu Evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununun 5. Madde Uyarınca Güvenli Elektronik İmza İle İmzalanmış Olup, 22. Madde Uyarınca Da Islak İmza İle İmzalanmayacaktır."