T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/63 Esas
KARAR NO: 2019/287
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 28/01/2019
KARAR TARİHİ: 08/03/2019
K.YAZIM TARİHİ: 08/03/2019
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, hukukî niteliği itibariyle TTK'nun 651 inci maddesinde düzenlenen kıymetli evrakın zayi sebebi ile iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 651'nci maddesinin ikinci fıkrası"Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."şeklinde olup kıymetli evrakın iptali davasını ancak yetkili hamilin açabileceği hüküm altına alınmıştır.
Taraf sıfatı (husumet) maddi hukuka göre belirlenen, bir subjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir subjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır. Taraf ehliyeti; davada taraf olabilme, usulî hukuki ilişkinin süjesi olabilme ehliyetidir. Taraf ehliyetine sahip olan kişi, davada davacı veya davalı olabilecektir. Bu nedenle, taraf ehliyeti usûli bir kavramdır. Taraf ehliyetine sahip olabilmek için medeni hukuktaki hak ehliyetine sahip olmak gerekir. HMK'nın 50. maddesine göre, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, taraf ehliyetine de sahiptir. Buna göre tüm insanlar, hak ehliyetine ve dolayısıyla taraf ehliyetine sahiptir. Dava ehliyeti ise, medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir. (HMK 51) Fiil ehliyetine sahip olan kişi, dava ehliyetine de sahiptir ve davayı yürütebilir, usûl işlemlerini yapabilir. Reşit olan ve temyiz kudretine sahip olan kişiler fiil ehliyetine sahiptir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve dava takip yetkisi davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu subjektif hakka ilişkindir. Davacı tarafta yer alan taraf için aktif dava sıfatı, davalı tarafta yer alan taraf için pasif taraf sıfatından söz edilebilir. Sıfat bir itiraz olduğundan, hâkim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır. Sıfat, davada taraflardan birinin davaya konu subjektif dava hakkının bulunup bulunmadığı ile ilgili bir husustur. Tarafların sıfatının yargılama sonuna kadar devam etmesi zorunludur.Bu husus mahkemece re'sen gözönünde bulundurulmalıdır. Bir davada, taraflardan birinin, davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet ehliyetinin) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet yokluğundan reddi gerekir.
Somut olayda davacı ... tarafından;
.... bankası ... şubesine ait ... Ltd Şti keşideli;
.... seri nolu 31/01/2019 tarihli 1.320 TL bedelli çek,
.... seri nolu 30/01/2019 tarihli 1.069 TL bedelli çek,
.... seri nolu 30/01/2019 tarihli 1.080 TL bedelli çek,
.... Bankası .... şubesine ait ....Ltd Şti keşideli;
.... seri nolu 22/01/2019 tarihli 1.060 TL bedelli çek,
.... bankası .... şubesine ait .... Ltd Şti keşideli;
.... seri nolu 20/01/2019 tarihli 1.054 TL bedelli çek,
.... seri nolu 30/01/2019 tarihli 1.056 TL bedelli çek,
.... seri nolu 05/02/2019 tarihli 1.049 TL bedelli çek,
.... seri nolu 20/02/2019 tarihli 1.058 TL bedelli çek,
.... Bankası .... şubesine ait ....Ltd Şti keşideli;
.... seri nolu 28/01/2019 tarihli 1.350 TL bedelli çek,
.... seri nolu 28/01/2019 tarihli 1.192 TL bedelli çek,
...bank ... şubesine ait .... Ltd Şti keşideli;
.... seri nolu 31/01/2019 tarihli 1.175 TL bedelli çek,
...bank .... şubesine ait .... keşideli,
.... seri nolu 31/01/2019 tarihli 1.210 TL bedelli çek,
.... Bankası .... şubesine ait ....keşideli,
.... seri nolu 16/02/2019 tarihli 1.150 TL bedelli çeklerin zayi olduğunu, bu çekin 3. Şahıslar tarafından kullanılma ihtimalinin bulunduğu, bu sebeple çeklerin iptalini istediği anlaşılmıştır. Davacı tarafa dava konusu çeklere ilişkin meşru hamil olduğuna dair delillerini sunması için 2 hafta süre verilmiş, süreye ilişkin tensip zaptı davacıya 14.02.2019 tarihinde tebliğ edilmiştir. Yapılan tebligata rağmen 2 haftalık kesin süre içinde meşru hamilliğe ilişkin deliller dava dosyasına sunulmamıştır. Davacının yetkili hamil olmaması sebebiyle aktif husumetinin bulunmadığı anlaşıldığından, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 44,40 TL peşin harcın davacı tarafından peşin yatırıldığından bu konuda hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 130,00- TL yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair dosya üzerinden gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 08/03/2019
Katip ...
Hakim ...