T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/636
KARAR NO : 2024/576
DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/08/2019
KARAR TARİHİ : 05/06/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 04/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirketin davalı taraf ile imza altına aldığı bila tarihli sözleşme ile 14.09.2012 tarihinde 1 adet ...... lazer cihazını KDV hariç 28.500 € üzerinden finansal kiralama yolu ile satın aldığını, müvekkili tarafından cihazın kullanımı süresinde, meydana gelen sorun ve davalının sözleşmeye aykırı davrandığını, satın alma tarihinden yaklaşık 6 yıl sonra problem yaşandığı için müvekkil tarafından bedeli karşılanmak sureti ile .... tüp ve değişimi kabul edildiğini, ... tüp ve değişim için 27.03.2018 tarihinde KDV dâhil toplam 5.664 €, o günkü kur üzerinden 28.000 TL teklif verildiğini, ayrıca, “Tüp Garanti Süresi 2 Yıl” olarak belirlendiğini, onarım bedelinin sözleşmeye uygun olarak tüm fer’ileriyle birlikte ödenen cihaz çalışır şekilde müvekkiline teslim edilemediğini, davalı şirket taraf üzerinde düşen edimi basiretli tacir gibi yapmadığını, cihazda tüp değişimi başarılı şekilde yapılamadığını, cihazın onarıma rağmen çalışmadığı davalı şirkete bildirildiğini ve davalı şirket tarafından cihazın müvekkilinden alındığını, ancak o zamandan bu zamana davalı şirket tarafından müvekkilinin oyalandığını, cihazın İtalya’da olduğu ve İtalya’dan dönüşünün beklendiği; daha sonra ise cihazın İtalya’ya gitmesi gerektiğini önceki beyanlarının aksine ve çelişkili olarak ifade edildiğini, ilave olarak cihazın arızasından bağımsız olarak cihazın diğer başlıklarının da kendisine teslim edilerek bunun için de ayrıca ödeme talebi ile süreçlerin devam ettirilmesi talepleri ile müvekkilinin oyaladığını, müvekkili tarafından defalarca cihazın çalışır vaziyette teslimi talep edilmekte ise de hiçbir olumlu sonuç alınamadığını, müvekkilinin kurum sağlık sektöründe lider konumda bulunan bir sağlık grubu olduğunu, İstanbul İlinde 2 Özel hastane ve 2 tıp merkezi yapılanması ile “.... ” ve .... ” markalarıyla hizmet verdiğini, davacının kurum bu merkezlerden biri olduğunu ,bahse konu cihazın, müvekkili için ciddi önem arz ettiğini, davalının özensiz ve umursamaz davranışları sebebi ile ciddi oranda hasta kaybedip müvekkilinin farklı yerlerden aylık 3.000 TL ve değişen tutarlarda arızalı cihaza muadil cihaz kiralamak suretiyle hasta taleplerini karşılamak zorunda kaldığını, 04 Temmuz 2019 tarihinde Kadıköy .... Noterliği’nin ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkili tarafından hala cihaz temininin beklendiği, bu süre zarfında aynı cihaz için başkaca firmalardan kiralamalar yapıldığını, l cihazın çalışır şekilde teslimini ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 3 aylık cihaz kiralama bedelinin ödenmesi ihtar edildiğini, davalı şirket tarafından ihtarname tebliğ alındığını ancak cevap verilmediğini, cihazın onarılarak çalışır şekilde müvekkiline teslimine karar verilmesi ile tüm bu süre zarfında müvekkilin ödemiş olduğu kiralama bedelleri ile uğranılan tüm maddi zarar ve kar kayıplarının, cihazın kullanılamaması nedeniyle ortaya çıkan tüm zararların ve kayıpların belirsiz alacak davası olarak şimdilik 1.000,-TL’sinin en yüksek ticari faizi ile davalıdan tazmini, cihazın onarılarak ayıptan ari müvekkiline teslimi gerçekleşemiyorsa, müvekkili tarafından kullanılamadığı süre de dikkate alınarak ve davalı tarafından sözleşmedeki ediminin yerine getirilemiyor olması sebebi ile cihaz bedelinin işleyecek en yüksek ticari faiziyle müvekkiline ödenmesine, cihaz onarımı için davalıya ödenen bedelin en yüksek ticari faiziyle iadesine ve müvekkilin ödemiş olduğu kiralama bedelleri ile uğranılan tüm maddi zararın şimdilik 1.000,-TL’sinin en yüksek ticari faizi ile davalıdan tazmini, kapsamda ve işin doğası ve mahiyeti gereği, cihazın hâlihazırdaki durumunun yarattığı /yaratacağı zararın ve yapılan yatırımın kullanılması planlanan süre ile kullanılabildiği süreler de dikkate alınarak finansal zarar tespitinin, cihazın kullanılamamasının müvekkilinin nezdinde yarattığı zararın ve finansal kaybın, gerek cihazdan yararlanamama ve gerekse de ikame cihazlar bulunmaya çalışılması, hastalara hizmet verilememesi nedeniyle uğranılan zararların belirsiz alacak davası ile tespiti ve şimdilik 1.000-TL’sinin belirsiz alacak davası ile en yüksek ticari faizi ile tahsil ve tazminini talep zarureti doğduğunu, davaya konu tüm davalı eylemlerinin, sözleşmeyi ifadan imtina yönündeki davranışların ve sonuçlarının müvekkil nezdinde yarattığı manevi zararlara karşılık olmak üzere şimdilik 50.000-TL manevi tazminatın davalıdan tahsil ve tazminini talep ettiklerini, yargılama gideri ve ücreti vekâletinin arabuluculuk görüşmesine sebepsiz ve mazeretsiz olarak da katılmayan davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLER VE GEREKÇE: Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.
Dosyada mevcut 14/10/2020 tarihli Bilirkişi .... tarafından sunulan raporda Davacının ticari defterlerine göre dava tarihi itibariyle davacının davalıdan 28.000 TL alacaklı olduğu, Dava konusu dosyaya mübrez davalıdan almış olduğu ayıplı olduğunu iddia ettiği cihaza muadil cihaz kiralama faturalarının dava tarihi itibari ile toplamının 40.370,00 TL (KDV dahil) olduğu dosyaya mübrez faturalardan tespit edilmiş olmakla birlikte dosyaya mübrez dava dışı .... Sağlık Ltd. Şti. firmasından düzenlenmiş fatura içerisinde “Cihaz Kiralama bedeli” açıklamasının bulunduğu, dava dışı .... Ltd. Şti. firmasından alınmış olan faturada da “... Cihaz Kiralama Bedeli” açıklamasının bulunduğu ve yukarıda listesi bulunan toplamda 40.370,00 TL tutarlı faturaların 2018 ve 2019 yılı ticari defterlerinde yevmiye kayıtlarının bulunduğu ve defterlere işlenmiş olduğu, davacının ticari defterlerine göre dava tarihi itibari ile davacının davalıdan 28.000 TL alacaklı olduğu, davacının dava tarihi itibari ile davalıdan alınan ayıplı ürüne ilişkin dava dışı firmalardan toplamda 40.370 TL tutarlı faturalar almış olduğu tespit edilmiştir.
Dosyada mevcut 24/01/2022 tarihli Bilirkişiler ... ve ... tarafından sunulan raporda Davacının davalıdan, dava tarihi itibariyle, boşuna ödediği makine onarım bedelinden dolayı 28.000 TL ve makinenin onarılamaması nedeniyle ödemek zorunda kaldığı kira bedellerinden dolayı 40.370,00 TL tutarında tazminat alacağı bulunduğu; Davacının bu alacaklarının talebi gibi, en yüksek ticari faziyle birlikte tahsili gerektiği, davacının makinenin olduğu haliyle (onarımsız haliyle) davalı tarafından iade edilmesini de talebe hak kazandığı tespit edilmiştir.
Dosyada mevcut 03/05/2023 tarihli Bilirkişiler ... tarafından sunulan raporda Davalının sözleşmenin 6.2.2. maddesinde üstlendiği 10 yıl boyunca servis ve yedek parça temini taahhüdüne aykırı hareket ettiği kanaatine ulaşıldığı ancak Muhterem Mahkemece davalının sözleşme ile üstlendiği yükümlülükleri eksiksiz bir şekilde yerine getirdiği kanaatinde olunması halinde davacının davalıdan zarar talebi kapsamında herhangi bir talepte bulunması mümkün olmayabileceği, Sayın Mahkemece davalının, sözleşme ile üstlendiği yükümlülükleri eksiksiz bir şekilde yerine getirmediği kanaatinde olunması ihtimalinde: Tüp değişim bedeli altında girdiği yükümlülüğü yerine getirmekten imtina ettiği hususu nazara alındığında davalının, davacı tarafından kendisine ödenen 28.000,00-TL’lik tüp değişim bedelini ödeme günündeki en yüksek ticari faiziyle birlikte ödemesi gerektiği, Satım sözleşmesine konu cihazın mevcut durumda da davacı tarafından kullanılamadığı hususu nazara alındığında davacının kiralama hasebiyle üçüncü kişilere ödediği bedelin tamamını isteyebileceği; dosyaya mübrez faturalardan davacının üçüncü kişilere ödediği kiralama bedelinin 40.370,00-TL olduğunun görüldüğü; bu itibarla şayet cihazın kiralanması kapsamında üçüncü kişilere ödenmiş başkaca bedellerin de bulunması durumunda davacının bu bedellerin de tazminini talep edebileceği; bu hususun tespiti ise muhasebe alanında uzman bilirkişi marifeti ile gerçekleştirilebileceğinden heyetimizce bu yönde bir incelemenin yapılamadığı, Davacının, cihazı kullanamadığı süreler zarfında kaybettiği kazancın tazmin edilmesi yönünde talepte bulunduğu, ancak davacı, cihazı kullanamadığı süreler kapsamında üçüncü kişiden cihaz kiraladığı, bu yönü ile davacının, cihazı kullanamadığı süre zarfı boyunca kazanç kaybı yaşadığı gerekçesiyle talepte bulunamayacağı, Sayın Mahkemece davacının cihazı kullanamadığı süre zarfı boyunca kazanç kaybı yaşadığı kanaatinde olunması ihtimalinde ise dosya münderecatından davacının uğradığı bir zararın mevcudiyetine rastlanılamadığından heyetimizce bu yönde bir inceleme yapılamadığı, ancak her hâlde davalının, zilyetliğinde bulunan cihazı davacıya iade etmekle de yükümlü olduğu tespit edilmiştir.
Dosyada mevcut 08/08/2023 tarihli ek raporda Mahkeme davalının; sözleşme ile üstlendiği yükümlülükleri eksiksiz bir şekilde yerine getirmediği kanaatindeyse, 28.000,00-TL'lik tüp değişim bedelinin ödeme günündeki en yüksek ticari faiziyle birlikte davalı tarafından davacıya ödenmesi gerektiği, Dosyada mübrez faturalara göre 40.370,00 TL olan üçüncü kişilere ödenen kira bedelinin davalıca tazminin gerektiği, 43.618,78 TL yönünden muhasebe alanında uzman bilirkişice inceleme yapılabileceği, CO2 tüpü bulunmayan onarımsız cihazın satış değerinin, teslimin geciktiği süre zarfında düştüğü kanaatine varıldığı halde; bu farkın tazmin edilmesi gerektiğinin kabul edilebileceği anlaşılmıştır.
Dosyada mevcut 19/02/2024 tarihli ek raporda konu cihaz ile ilgili yapılan tespitte cihazın davalı vekilinin beyan etmiş olduğu Firma dışı ... Elektronik Kart Onarım servisi adresinde olduğu, Markasını ... olduğu Eylül 2012 üretim tarihli olduğu Seri Numarasının .... 2A olduğu, ... Firmasının 14.09.2012 tarihinde düzenlemiş olduğu fatura bilgileri ile uyumlu olduğu, üzerinde başlıklar olmadığı, Dosyadaki Bilgi ve belgelerde Kiralama süresinin başladığı 19 Aralık 2018 tarihinde KDV dahil 3.000,00 TL (1 Euro=6,0764 TL) iken 493,71 Euro /ay olduğu Kiralama Süresinin bittiği tarih olan 31.12.2019 tarih olan KDV dahil 3.000,00 TL (1 Euro=6,6621 TL) iken 450,00 Euro olduğu, Kiralama süresinde kiralama bedellerinin Aralık 2018 tarihinde 493,71 Euro ile Aralık 2019 tarihinde 450,00 Euro arasında olduğu, Kiralama faturalarında kiralanan cihazının marka ve modelinin belirtilmediği, aynı marka ve model konu cihaz mudillerinin kiralama bedellinin güncel 500,00 Euro ortalamasında olduğu, Kiralama süresinin başında kiralama bedelleri 493,71 Euro ile kiralama son tarihi olan 31.12.2019 tarihinde 450,00 Euro olması sebebi ile kiralama bedellerinin doğru olduğu tespit edilmiştir.
Uyuşmazlığın çözümü için ispatın hukukî niteliği üzerinde de durmakta fayda bulunmaktadır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur.
İspat yükünü düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi
“(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.
(2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir” şeklindedir.
Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; taraflara arasındaki uyuşmazlık tarafların sözleşme ile üstlendikleri yükümlülükleri yerine getirip getirmediği, davacının, satın alınan cihazı kullanamadığı süre zarfi içerisinde üçüncü kişilere ödediği bedelin tazminini talep edip edemeyeceği, edebilecekse bu bedelin ne miktarda olduğu, davacının tüp değişimi bedeli altında ödediği 28.000,00-TL'lik bedelin tazminini talep edip edemeyeceği ve cihazı kullanamadığı süreler zarfında kaybettiği kazancın tazmin talebinin mümkün olup olmadığı, davacı şirketin manevi tazminat talebinde bulunup bulunamayacağı noktasında toplanmaktadır. Belirlenen uyuşmazlık konusu uyarınca ispat yükü davacı üzerindedir. Bu kapsamda taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde 14.09.2012 tarihinde davacının davaya konu 1 adet ... lazer cihazını davalıdan satın aldığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Makinen mülkiyeti halen davacıya aittir. tarafça giderilemediği anlaşılmaktadır. Sözleşmenin 6.2.2. maddesinde üstlendiği “(...) Satıcı toplamda cihaz alımından itibaren 10 yıl boyunca servis ve yedek parça temini taahhüt eder." hükmüne aykırı hareket ettiği, davacıya ait makinenin tüpünü değiştirmeyi (onarmayı), ve 28.04.2018 tarihinde davacıya geri teslim etmeyi borçlandığı halde davalının 28.04.2018 tarihinde makineyi onarılmış şekilde davacıya teslim etmemiştir. Bu durumda da TBK m.117/f.2 uyarınca tüpü değiştirme borcunun ifasında 28.04.2018 tarihi itibariyle gecikmiş ve temerrüde düşmüştür (TBK.md.117/f.2) Dosyada mevcut farklı heyet raporları ile de davalının cihazı teslim yükümlülüğü ile birlikte değişim bedeli ve bu dönem içerisindeki zararını ödemekle yükümlü olduğu yönündeki tespitler dikkate alındığında davacının ürünün teslim ve değişim bedeli ile zararın tazmini taleplerinin haklı olduğunu ispatladığı anlaşılmakla açılan davanın kısmen kabulüne, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca 1 adet .... lazer cihazının davacıya teslimine, bilirkişi raporunda tespit edilen 28.000,00 TL tüp değişim bedeli ile 40.370,00 TL, Toplam 68.370,00 TL zararın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir. Manevi tazminat talebi bakımından ise manevi şahsiyetine bir saldırı tespit edilemediğinden şartların oluşmaması nedeni ile reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Açılan davanın KISMEN KABULÜNE,
1-Taraflar arasındaki sözleşme uyarınca 1 adet .... lazer cihazının davacıya TESLİMİNE,
2-Bilirkişi raporunda tespit edilen 28.000,00 TL tüp değişim bedeli ile 40.370,00 TL, Toplam 68.370,00 TL zararın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
Manevi tazminat davasının REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan ve tahsili gereken 4.670,35- TL karar ve ilam harcın peşin alınan 905,11 TL nispi harçtan mahsubu ile bakiye 3.765,24-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 44,40- TL başvuru harcı, 905,11 TL peşin nispi harç, 11,50-TL vekalet harcı, 1.912,49 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.873,50-TL harcın davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan tebligat müzekkere gideri, bilirkişi ücretleri toplamı 9.657,85 TL'nin kabul ve red oranı göz önüne alındığında 7.822,85-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye 1.835-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Maddi Tazminat yönünden Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Kanunu gereği 17.900 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Maddi Tazminat yönünden Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Kanunu gereği 15.618,78 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Manevi Tazminat yönünden Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Kanunu gereği 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,
10-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı 5235 Sayılı Kanun'un geçici 2. maddesine göre Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmi Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 341 ila 360. md hükümleri gereğince mahkememize veya aynı sıfatta başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/06/2024
Katip ...
¸E-imza
Hakim ...
¸E-imza