T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/641
KARAR NO: 2019/814
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ: 26/04/2019
KARAR TARİHİ: 03/09/2019
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/09/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının dosya üzerinde yapılan incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekili tarafından Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunulan 26/04/2019 harçlandırma tarihli dava dilekçesinde özetle; Menfi tespit davalarında yetkili mahkemenin neresi olduğu 2004 Sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72. maddesinin 8. fıkrasında belirtildiğini, bu maddeye göre menfi tespit davaları genel yetki kuralı doğrultusunda davalının ikametgahında açılabileceği gibi icra takiplerinin başlatıldığı yer mahkemelerinde de açılabildiğini, huzurdaki davada davalı taraf Beylikdüzü adresinde ikamet ettiğini, Beylikdüzü ilçesi Büyükçekmece Adliyesi'nin yetki alanı kapsamında olduğunu, huzurdaki uyuşmazlıkta müvekkili ile davalı adi yazılı bir sözleşme yaptığını ve bu sözleşme karşılığında müvekkili davalı inşaat firmasından 6 adet taşınmaz satın alma karşılığında ....bank A.Ş'ye ait her biri ¨150.000,00 değerinde 10 adet çeki verdiğini, davalı bu çekleri dolaşıma soktuğunu ve çeklerden biri için icra takibi başlatıp 5'i için de karşılıksız çek şikayeti yaptığını, ancak 25/11/2017 tarihinde imzaladığı sözleşmeye istinaden 6 adet gayrimenkulü müvekkiline teslim etmediğini, müvekkilinin 6 adet gayrimenkulü ticari amaçla almadığını, alınacak bu gayrimenkullerin müvekkilinin ticari işletmesi ile ilgisi bulunmadığını, bu gayrimenkulleri aldığı tarihte müvekkili bir market sahibi olduğunu, huzurda hernekadar çekten kaynaklı bir işleme dayanıldığı için Asliye Ticaret Mahkemeleri doğrultusunda bir kanaat oluşsa da Yargıtay'ın yerleşik içtihatları nedeniyle görevli mahkeme belirlenirken temel ilişkiye bakılması gerektiğini, davalı ile müvekkilin arasında imzalanan sözleşme bir ticari sözleşme olmadığını ve müvekkilin ticari işletmesi ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, müvekkilinin bu gayrimenkulleri çocuklarının geleceğini garanti altına almak maksadıyla satın almayı amaçladığını, müvekkili ... market işletmeciliği yapmaktayken 25/11/2017 tarihinde davalı şirket ile bir satış sözleşmesi yaptığını, yapılan satış sözleşmesine istinaden davalı şirket ....Mh. .... Cd. .... Sk. No:.... Esenyurt adresinde bulunan ve tapu bilgilerine göre de .... ili, .... İlçesi .... Ada, .... Parsel de bulunan gayrimenkullerden 4. kat, daire 60,61,62,63,64 ve 65'i müvekkiline devir ve teslim etmeyi ve karşılığında ise söz konusu çekleri alacağı konusunda tarafların anlaştıklarını, sözleşme ekine göre müvekkilinin bu daireler karşılığında ...bank 30/08/2018 vade tarihli, ¨150.000 TL bedelli, .... seri numaralı, ....bank 30/09/2018 vade tarihli, ¨150.000 bedelli, ... seri numaralı, ...bank 30/10/2018 vade tarihli, ¨150.000 bedelli, .... seri numaralı, ....bank 30/11/2018 vade tarihli, ¨150.000 bedelli, .... seri numaralı, ....bank 30/12/2018 vade tarihli, ¨150.000 bedelli,.... seri numaralı, ....bank 30/01/2019 vade tarihli, ¨150.000 bedelli, .... seri numaralı, ....bank 30/02/2019 vade tarihli, ¨150.000 bedelli,.... seri numaralı, ....bank 30/03/2019 vade tarihli, ¨150.000 bedelli, .... seri numaralı, ....bank 30/04/2019 vade tarihli, ¨150.000 bedelli,....1 seri numaralı, ....bank 30/05/2019 vade tarihli, ¨150.000 bedelli,....seri numaralı çekleri verdiğini, bu çekler sözleşmeye zımbalandığını ve her bir sayfası gerek müvekkili gerekse davalı tarafından sözleşmeyle aynı gün imzalandığını, sözleşmenin bir örneği müvekkilinde bir örneği ise davalı da bulunduğunu, imzalanan sözleşmede dairelerin teslim tarihi olarak 30/06/2018 tarihi belirtildiğini, ancak davalı taraf teslim tarihi geçmesine rağmen sözleşmede belirtilen daireleri teslim etmediğini ve üstüne üstlük sözleşmede belirtilen çeklerden biri için icra takibi başlatıp 5'i içinse karşılıksız çek şikayetinde bulunduğunu, yukarıda belirtilen çeklerden ....bank 30/08/2018 vade tarihli, ¨ 150.000 bedelli, ....seri numaralı olana istinaden davalı tarafça Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyası tahtında icra takibi başlatıldığını, müvekkiline gelen icra takiplerinden kadarıyla çeklerden sadece biri için icra takibi başlatıldığını ve bu icra takibinden de müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini talep ettiklerini, bu çeklerden 5'i için ise Büyükçekmece .... İcra Ceza Mahkemesi'ne çek şikayeti yapıldığını ve bu davaların derdest olduğunu, taraflar arasında 25/11/2017 tarihinde imzalanan sözleşmeden kaynaklı olarak üzerine düşen edimi yerine getirmeyen davalı tarafa müvekkilinin herhangi bir borcu bulunmadığını, zira çeklerden kaynaklanan borcun doğumu gayrimenkullerin teslimi şartına bağlandığını, davalı taraf üzerine düşen edimi yerine getirmeden icra takibi başlatıp, karşılıksız çek şikayetinde bulunarak kötüniyetli hareket ettiğini, imzalanan sözleşmeye istinaden müvekkilinin edimini yerine getirdiğini, müvekkili üzerine düşen borç olan çekleri keşide ederek davalıya verdiğini, ancak davalı sözleşmece belirlenen karşı edimi hiçbir şekilde yerine getirmediğini, bu nedenle verilen çeklerin tamamen bedelsiz kaldığını, taraflarca imzalan sözleşme gayrimenkul satışına ilişkin olarak yapıldığını, gayrimenkul satış sözleşmeleri noterde yahut tapuda yapılmadığı sürece geçerli olmadığını, adi yazılı bir gayrimenkul satış sözleşmesinin geçerli hale gelebilmesi için taraflardan birinin edimini yerine getirmesi diğer tarafın ise edimini yerine getireceğine ilişkin ciddi ve inandırıcı işlemler yapması gerektiğini, burada öncelikle sözleşmenin gereğinin yerine gelmemesi nedeniyle müvekkilinin çeklerinin bedelsiz hale geleceğine ilişkin karar verilmesi gerektiğini bu nedenlerle haklı davanın kabulünü, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası tahtında icra takibi başlatılan ....bank 30/08/2018 vade tarihli, ¨150.000 bedelli, YB 0386714 seri numaralı çekten kaynaklı olarak müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini ve takibin iptalini, henüz icra takibi başlatıldığına ilişkin kendilerine ulaşan bir tebligat olmaması nedeniyle dilekçe içerisinde belirtilen 9 adet çekten dolayı temel ilişkinin gereği yerine getirilmediğine ilişkin bedelsizliğin ve müvekkilinin bu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitini, davalının gayrimenkulleri devretmediği halde köttüniyetli olarak icra takibi başlattığını, şikayette bulunduğu ve çekleri teslim etmediği açıkça ortada olduğundan çek toplamının %20'sinden aşağı kalmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
HMK'nın 114/1 nci maddesinde dava şartları tahdidi olarak sayıldıktan sonra anılan maddenin ikinci fıkrasında da "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." hükmü ile diğer kanunlarda dava şartlarına ilişkin düzenlemelerinde dikkate alınması gerekliliğine vurgu yapılmıştır.
Sözü geçen Kanun'un 115 nci maddesi hükmü de "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.
(2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." şeklinde olup buna göre Mahkeme'nin dava şartı noksanlığı hâlinde yapacağı işlemler düzenlenmiştir.
7155 sayılı Kanun'un 20 nci maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na eklene 5/A maddesinde ise "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmü uyarınca Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülecek olan bazı davalarda,dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartı hâline getirilmiştir.
Yine 7155 sayılı Yasa ile değişik 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi hukmü ise "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.
Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklinde olup madde ile arabulucuya başvuruyu dava şartı olarak kabul edilen davalarda, arabulucuya başvurmadan dava açılması hâlinde yapılacak işlem düzenlenmiştir.
Tüm bu belirlemeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde;davacı vekili, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti istemiyle huzurdaki davayı açmış ise de; dava konusunun, bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olduğu ve davacı vekilinin dava açmadan önce arabulucuya başvurulmadığı anlaşıldığından davanın 7155 Sayılı yasa ile değişik 6102 Sayılı TTK'nun 5/A ve aynı sayılı yasa ile değişik 6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesinin birinci fıkrası uyarınca arabulucuğa başvurulmasına ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... ncu Hukuk Dairesi'nin 28/06/2019 gün ve ... esas,... karar,İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... nci Hukuk Dairesi'nin 20/06/2019 gün ve ... esas,....arar,Adana Bölge Adliye Mahkemesi ... ncu Hukuk Dairesi'nin 17/05/2019 gün ve .... esas,....karar ve Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi ... ncü Hukuk Dairesi'nin 27/03/2019 gün ve... esas,....karar sayılı ilamları), karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM/Yukarıda açıklandığı üzere:
1-7155 Sayılı Kanun ile 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanuna eklenen 5/A maddesi uyarınca, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı olarak hüküm altına alınmış olup davacının arabulucuğa başvurduğuna dair herhangi bir belge sunmadığı gibi bu yönde de bir iddiası bulunmadığından davanın 7155 Sayılı yasa ile değişik 6102 Sayılı TTK'nun 5/A ve aynı sayılı yasa ile değişik 6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesinin birinci fıkrası uyarınca arabulucuğa başvurulmasına ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken ¨ 44,40 peşin harcın davacı tarafından yatırılan ¨25.616,25 'den mahsubu ile fazla yatırılan ¨25.571,85 harcın karar kesinleştiğinde ve talep hâlinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap edilen ¨2.725,00 ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile bu davalıya VERİLMESİNE,
5-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan ¨1.025,00 yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde davacılara İADESİNE,
5235 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesine göre ,Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla;6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ilâ 360'ncı madde hükümleri uyarınca,mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi. 03/09/2019
BAŞKAN ...
E-imzalı
ÜYE ...
E-imzalı
ÜYE ...
E-imzalı
KÂTİP ...
E-imzalı
"İŞ BU EVRAK 5070 SAYILI ELEKTRONİK İMZA KANUNUNUN 5. MADDE UYARINCA GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, 22. MADDE UYARINCA DA ISLAK İMZA İLE İMZALANMAYACAKTIR."