T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/679 Esas
KARAR NO: 2020/573
DAVA: ALACAK
DAVA TARİHİ: 21/06/2010
KARAR TARİHİ: 25/09/2020
G.K.YAZIM TARİHİ: 10/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mülkiyeti davacı şirkete ait dorse cinsi aracın 13/04/ 2008 başlangıç, 13/09/2008 bitiş tarihli kira sözleşmesiyle davalı şirkete kiraya verildiğini, diğer davalının ise şirket nam ve hesabına hareket ettiğini, aracın eksiksiz olarak davalı şirkete teslim edil- miş olmasına rağmen sözleşme süresi sonunda, 05/09/2008 tarihinde hasarlı olarak tarafına teslim edildiğini ve bu hususun tutanak ile tespit edildiğini, bahse konu hasar ve eksiklikler yönünden taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığını, ancak onarım giderlerinin ve ödeme tarihinin belirlenmesi husu- sunda davalı şirket yetkilileri ile aralarında görüşme gerçekleştirildiğini, görüşmelerden bir sonuç alınamayınca aracın tamire verildiğini, araç tamir bedeli olarak 22.420,00 TL ödendiğini, aracın 23 gün tamirde kaldığını, bu süre zarfında da davalı şirketin kusuru sebebiyle zarara uğradığını ileri sürerek kira sözleşmesi uyarınca araçta meydana gelen hasarın onarımı nedeniyle ödenen 22.420,00 TL ile araç tamirde iken geçen sürede uğranılan zararın tazmini noktasında- fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla -şimdilik 7.600,00 TL nin teslim tarihi olan 05/09/2008 tarihinden itibaren işleyecek reskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı şirket; mahkemenin yetkisiz olduğunu, sözleşmenin şirketi temsile yetkili kişi tarafın- dan imzalanmadığını, bu sebeple davalı şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, davacı tarafından dos- yaya sunulan mail yazışmalarını kabul etmediklerini, yazışmaları yapan kişinin de şirketi temsile yet- kili kişi olmadığını, faturanın taraflarına tebliğ edilmediğini, talep edilen onarım bedelinin ve tamir süresinin fahiş olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.
Davalı ...; mahkemenin yetkisiz olduğunu, kendisine husumet yöneltilemeyece- ğini, sözleşmeye diğer davalı şirketin icazet verdiğini ve sözleşmeye konu aracın yine davalı şirket ta- rafından kullanıldığını, davacı şirket ile elektronik ortamda yapılan yazışmalar ile davacının hasar be- deli olarak 15.000,00 TL yi kabul ettiğini, buna rağmen işbu dava ile talep edilen miktarın fahiş oldu- ğunu, davacının iyiniyetli olmadığını, dosyaya sunulan fatura ve hasar tespit tutanağını kabul etme- diğini beyanla davanın reddini savunmuştur.
Dava; kiralanan aracın hor kullanılması nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda tesis olunan ... Esas, ... Karar nolu 05/06/2015 tarihli ilamda :" davacı şirkete ait dorse cinsi aracın 13/04/2008 ile 13/09/2008 ta- rihleri arasında davalı şirkete kiraya verildiği, daha sonra ise davacı şirkete iade edildiği, aracın da- valı şirket kullanımında hasar gördüğüne dair davacı şirket şoförü ... tarafından düzen- lenip imzalanan belge dışında yasal anlamda herhangi bir delilin bulunmadığı, davacı tarafça dos- yaya ibraz edilen 06/10/2008 tarihli faturada da sözleşmeye konu kiralanan aracın tadilatına yönelik herhangi bir açıklama bulunmadığı, davacının davasını ispat edemediği; diğer davalı ...'ın ise şirket kaşesini kullanarak sözleşmeyi şirketi temsilen imzaladığı, aracın yine davalı şirket tara- fından kullanıldığı, bu sebeple davalı ...'ın sorumluluğuna gidilemeyeceği" gerekçesiyle, davalı ...'a yönelik açılan davanın aktif husumet yokluğundan, diğer davalı şirkete karşı açılan davanın ise esastan reddine karar verilmiş ; hüküm, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Yargıtay 3. HD'nce yapılan temyiz incelemesi sonucu tesis olunan 2017/7399 Esas, 2019/ 3348 karar nolu 15/04/2019 tarihli ilamda ise;
"1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-) 6098 sayılı TBK.'nın 316/1. md (BK.'nın 256.md) hükmü uyarınca, kiracı, kiralananı özenle kullan- mak ve aynı kanunun 334. md. (BK.'nın 266.md) gereğince sözleşme sonunda aldığı hali ile kiralayana teslim etmekle yükümlüdür. Kiracının bu yükümlülüğünün ihlali halinde kiraya veren, bu yüzden uğradığı zarar için giderim isteminde bulunabilir.Ancak kiracı, sözleşmeye uygun olağan kullanım dolayısıyla oluşan eskime ve bozulmalardan sorumlu olmayıp, münhasıran kötü kullanım nedeniyle oluşan zarar ve hasarlardan sorumludur.
Aynı Yasanın "Kiralananın Gözden Geçirilmesi ve Kiracıya Bildirme " başlıklı 335. maddesinde ise ; "Kiraya veren geri verme sırasında kiralananın durumunu gözden geçirmek ve kiracının sorumlu olduğu eksiklikleri ve ayıpları ona hemen yazılı olarak bildirmek zorundadır. Bu bildirim yapılmazsa, kiracı her türlü sorumluluktan kurtulur. Ancak, teslim alma sırasında olağan incelemeyle belirlenemeyecek olan eksikliklerin ve ayıpların varlığı halinde, kiracının sorumluluğu devam eder. Kiraya veren bu tür eksiklikleri ve ayıpları belirlediğinde, kiracıya hemen yazılı olarak bildirmek zorundadır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Somut olayda; taraflar arasında 13/04/2008 başlangıç, 13/09/2008 bitiş tarihli kira sözleşmesinin varlığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinin 1.Maddesinde, "Kiracının, Aracı Hasarsız, Faal Vazi- yette, Kulis Aksesuarları ve İlgili Belgeler" maddesinde, "kiracının, aracı hasarsız, faal vaziyette, kulis akse- suarları ve ilgili belgeleri ile sağlam teslim aldığı, sözleşmede yazılı gün ve saatte, aynı şekilde aldığı yerde teslim edeceği"; 21. maddesine göre "kiracının, araçların kullanımı sırasında araç malikinden beklenen dü- zeyde özen göstereceği, koruma ve kollama görevini eksiksiz yerine getireceği; 26. maddesinde ise, kiracının, teslim konusu dorse nedeniyle araçta meydana gelen zararlar ile 3. şahısların bu sebeple uğradığı her türlü zarardan kusuruna bakılmaksızın doğrudan doğruya sorumlu olacağı" kararlaştırılmıştır.
Sözleşmeye konu aracın 05/09/2008 tarihinde kiraya verene teslim edildiği tarafların kabulündedir. Aynı tarihli Hasar Tespit Tutanağı ile araçta meydana gelen hasar kalemleri ve eksiklikler tek tek tespit edilmiş olup, davalı şirket şoförü tarafından imza altına alındığı, davalı şirket çalışanları ile elektronik ortamda yapılan 09/09/2008 tarihli yazışma ile kiralananda meydana gelen hasar ve eksikliklerin giderilmesi hususunda, davacı kiraya veren tarafından davalı şirket çalışanına bildirimde bulunulduğu, bu yazışmalardan davalı şirket genel müdürünün de bilgilendirildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda; davacı kiraya verenin, kiralananı gözden geçirme ve kiracıya bildirme yükümlülüğünü makul sürede yerine getirdiği sabit olup, sözleşme maddeleri de dikkate alındığında, kiralanan araçtaki ha- sarların kiracının kullanımında iken meydana geldiğinin davacı tarafından ispat edildiğinin kabulü gerekir.
Hal böyle olunca, mahkemece; davacı kiraya verenin, davalı kiracıdan kiralananın hor kullanılması nedeniyle tazminat isteminde bulunabileceği nazara alınarak, dosyanın önceki bilirkişi dışında seçilecek konu- sunda uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile, kiralanan araçta meydana geldiği ileri sürülen hasarların tespiti noktasında, sözleşme hükümleri de göz önünde bulundurularak, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması, olağan kullanım ve hor kullanım nedeniyle oluşan zarar ve hasar ayrımı yapıldıktan sonra, hor kullanıma konu zarar ve hasarların araç teslim tarihi olan 05/09/2008 tarihi itibariyle değerleri tek tek tespit edilip, hor kullanma bedelinden, kullanma süresiyle orantılı olarak yıpranma payının da hesap edilip düşülerek, ayrıca tamir için geçecek süre de belirlenerek, taraf ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınmak suretiyle, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir" denilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Hükmüne uyulan bozma ilamı gereğince rapor aldırılmak üzere bilirkişi incelemesi yapılma- sına karar verilmiş, .... Makine Fakültesi Makine Müh. Bölümü Otomotiv ABD Başkanı Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen 12/03/2020 tarihli kök ve 31/08/2020 tarihli ek raporda " ... plakalı dorsenin hor kullanılmasından kaynaklanan davacı zararının 5.636,13 TL olduğu" belirtilmiştir.
Davacının dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 7.600,00 TL nin tes- lim tarihi olan 05/09/2008 tarihinden itibaren işleyecek reskont faiziyle birlikte davalılardan müşte- reken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava ettiği, mahkemece yapılan yargılama sonunda tespit olunan 5.636,13 TL davacı zararının kira akdinin tarafı olan davalı şirketten tahsilinin gerektiği anla- şılmakla davalı şirket yönünden davanın kısmen kabulüne, dava konusu kira ilişkisinde kendi nam ve hesabına değil şirket nam ve hesabına hareket eden ve kiralama ilişkisinin tarafı olmayan davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet sıfatı yokluğundan reddine karar verilip aşa- ğıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davalı ... Mobilya İmalat Enerji Üretim San. ve Tic. A.Ş. aleyhine açtığı davanın kısmen kabulüne,
... plakalı dorsenin davalı tarafından hor kullanılmasından kaynaklanan davacı zararına karşılık tespit olunan 5.636,13 TL maddi tazminatın adı geçen davalı şirketten tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2- Davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet sıfatı yokluğundan reddine,
3- Harçlar Kanunu gereğince tahsili gereken 385,00 TL karar ve ilam harcının mahkeme veznesine yatırılan 445,50 TL peşin/ nispi harçtan mahsubu ile Hazine'ye irat kaydına, bakiye 60,50 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde iadesine,
Davacı tarafından yatırılan 17,15 TL başvuru harcı + 385,00 TL peşin karar harcı + 2,75 vekalet harcından ibaret toplam 404,90 TL harcın davalı ... Mobilya İmalat Enerji Üretim San. ve Tic. A.Ş.'den tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
3-a.) Davacı tarafından sarf olunan (1.850,00 TL bilirkişi ücreti + 281,40 TL posta/tebligat/ müzekkereden ibaret) 2.134,40 TLyargılama giderinin kabul/red oranına göre 1.579,45 TL'lik kısmının davalı .... Mobilya İmalat Enerji Üretim San. ve Tic. A.Ş.'den tahsil edilerek davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
b.) Davalı tarafça sarf olunan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar tesisine yer olmadığına,
c.) Sarf olunmayan gider/delil avansının karar kesinleştikten sonra ilgilisine iadesine,
4-a.)Kendisini vekil ile temsil ettiren davacı lehine hüküm altına alınan dava değerine göre yürürlükte bulunan Av. Kan. ve AAÜT gereğince takdir olunan 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalı .... Mobilya İmalat Enerji Üretim San. ve Tic. A.Ş.'den tahsil edilerek davacı tarafa ödenme- sine,
b.)Kendisini vekil ile temsil ettiren davalı ... Mobilya İmalat Enerji Üretim San. ve Tic. A.Ş. lehine red olunan değerine göre yürürlükte bulunan Av. Kan. ve AAÜT gereğince takdir olunan 1.963,87 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek adı geçen davalıya ödenme- sine,
c.)Kendisini vekil ile temsil ettiren ve hakkında pasif husumet sıfatı yokluğundan red hükmü kurulan davalı ... lehine yürürlükte bulunan Av. Kan. ve AAÜT gereğince takdir olunan 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek adı geçen davalıya ödenmesine dair,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde Yargıtay'a gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılacak dilekçe ile temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/09/2020
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır