T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/185 Esas
KARAR NO: 2021/511
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/03/2013
KARAR TARİHİ: 15/06/2021
K.YAZIM TARİHİ: 28/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
TALEP:Davacı vekilinin Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne vermiş olduğu 27/03/2013 harçlandırma tarihli dava dilekçesinde:davacı şirketin, ... Holding (...) bünyesinde triko üretimi ve ihracatı yapan bir şirket olduğunu, davalıların ise müvekkili şirkete fason üretim yapan aynı adreste iki ayrı firma olmalarına rağmen tek bir firma gibi faaliyette bulunan firmalar olduğunu, müvekkili şirket ile ... Triko Ltd. Şti. müdürü ... ... arasında 06/03/2012 tarihli 22.554 adet ... dosyasının "..." modelinin fason üretim işinin yapımı sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmeye göre davalılar dokuma fason işçiliğini, hazır giyim dikim işçiliğini, tasnif, ütü-paket işini üstlendiklerini, sözleşme uyarınca davalılara .... seri nolu, ... seri nolu, .... seri nolu, ... seri nolu sevk irsaliyeleri ile muhtelif iplik ve tekstil malzemesi teslim edildiğini, davalılara sözleşme gereğince ürettikleri 22.554 adet ürünün dokuma fason işçilik ücretinin ... Triko-...’na ; 6558 adedi 27/03/2012 tarih ve 6577 sayılı fatura ile 12984 adedi 27/04/2012 tarih ve ... sayılı fatura ile 2730 adedi 17/05/2012 tarih ve ... sayılı fatura ile 282 adedi 27/06/2012 tarih ve ... sayılı fatura ile ödendiğini, Fason hazır giyim dikim işçiliği ücretinin ise 13.172 adedi 27/04/2012 tarihli fatura ile ... Triko Ltd.Şti.'ne, 9.100 adedi ise 28/05/2012 tarihli fatura ile ... Triko-...’na ödendiğini, konfeksiyonda 282 adet ürünün eksildiğini, bu ürünlerin yan mamul olup, müvekkil şirkete fason ücret faturaları kesilip ödemeleri alınmış olmasına rağmen ürünler teslim edilmediğini, direkt ütü-paket işini üstlenen firmaya teslim edilmiş olduğunu, ütü-paket firmasından ise müvekkil şirkete 19.238 adet ürün teslim edilmiş olup geriye kalan 3.034 adedinin ise defalarca yapılan şifahi taleplere rağmen teslim edilmediğini, son olarak davalılar ürünlerin ütü-pakette kaybolduğunu beyan ederek teslimat yapamayacaklarını beyan etmiş olduklarını, söz konusu ütü-paketten eksik olarak gelen 3.034 adet ve dokuma ile hazır giyim arasında kaybolan 282 adet ürün olmak üzere toplam 3.316 adet ürün davalıların uhdelerinde olup müvekkili şirkete teslimi yapılmamış olduğunu, şifahi beyan üzerine yapılmayacağı da anlaşılmış olduğunu, bu ürünlerin davacı müvekkili firma tarafından müşteriye satış fiyatının ¨12,90 olduğunu, maddi zararın ¨42.776,40 olduğunu, bu zararın davalılar tarafından karşılanması gerektiğini,bu nedenlerle ¨42.776,40 tazminatın davalılardan müteselsilen tahsiline, bu miktara dava tarihinden itibaren reeskont avans faiz yürütülmesine, masraf ve vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı ... Triko ... vekili tarafından mahkememize sunulan 11/06/2013 havale tarihli cevap dilekçesinde; davacının iddia ettiği müvekkili ile diğer davalı ... Triko Dok. San. Ve Tıc. Ltd. Şti.'nln iç içe geçmiş aynı firmalar olduğu iddiasının doğru olmadığını, müvekkili ile diğer davalı şirketin aynı yeri paylaşıyor olmalarına rağmen bu tamamen ekonomik gerekçelerle, kira külfetinin paylaşılması sebebiyle olduğunu, bu sebeple davacı tarafın davalıların aynı firma oldukları iddiasının asılsız olduğunu, müvekkili ... Triko-... ismiyle kurduğu şahıs firması ile dokuma işleri ile meşgul olduğunu, diğer davalı ile münasebetinin ortak yer kullanmaları ve kimi zamanda birinin elinde iş olduğu diğerinde olmadığı zaman birbirlerine iş vermeleri şeklinde olduğunu, davacı ile diğer davalı ... Triko Dok. San. Ve Tic. Ltd. Şti arasında fason üretim(dokuma, dikim ,ütü paket vb) ilişkisine dayalı bir sözleşme olduğunu, sözleşmeye bakıldığında müvekkilinin sözleşmenin tarafı olmadığını ve bu sebeple husumetin müvekkiline yönlendirilmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin toplam 22.554 adet ürünün dokumasını yapıp ürünleri davacı .... Tekstil adına diğer davalı firma yetkilisi ... 'e teslim ettiğine ilişkin faturaları dosyaya sunduklarını, müvekkilinin 22.554 adet ürünün dokumasını yapmasından sonra diğer davalı ... triko dokuması yapılan ürünlerin dikim işlerini yapmaya başlamasını takiben 13.172 adetine 27/04/2012 tarihli fatura kestiğini ve davacıya teslim ettiğini, davalı ... Trikonun 9100 adet ürünün teslimi öncesinde ... trikonun alacaklılarının davacı tarafa 89/1 Birinci haciz İhbarnamesi göndermesini takiben davacı taraf ile ... Triko'nun yan yana gelerek 9100 adet ürünü müvekkili tarafından ... Trikoya yapılmış gibi gösterilerek faturalandırılması talebinde bulunduklarını, müvekkilinin diğer davalı ile iş ilişkisinin olması nedeniyle bu ricayı kabul ederek 9100 adet ürünü ... Trikoda yaptırmış gibi gösterdiğini ve onlardan fatura aldığını ve davacı tarafa kendi adına 9100 adet için fatura kestiğini,gerçekte müvekkilinin 9100 adet ürünün dikimini yapmadığını,diğer davalı ... Trikoya karşı açılan İstanbul .... İcra müd. ... E ve ... E , Bakırköy .... İcra müd. ... E sayılı icra dosyaları incelendiğinde açıkladıkları durumun anlaşılacağını,müvekkilinin ürünlerin sadece dokuma işini yaptığını ve bunları da eksiksiz olarak ... Trikoya teslim ettiğini, bu durumu da davacının kabul ettiğini, müvekkilinin kayıp olduğu iddia edilen ürünlerden sorumlu tutulamayacağını,müvekkilin davanın tarafı gösterilmesinin hukuksal bir zemini bulunmadığını, söz konusu davanın müvekkili yönünden reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER ve GEREKÇE:Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.
Dava, fason üretim sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222 nci maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış,Bilirkişi .... tarafından mahkememize sunulan 26/09/2014 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı yan ile davalılardan ...’nun 2012 yılına ait Ticari Defterlerinin HMK. ve TTK. hükümlerindeki unsurlara uygun olduğunu, davalılardan ... Triko Ltd. Şti.’nin ticari defter incelemesine iştirak etmediğini, davacı yanın 22.554 adet tekstil ürününe ait dokuma işini davalı ... Triko-... ’nun yaptığı ve bu ürünleri davacı yan adına sevk irsaliyesi tanzim ederek diğer davalı ... Triko Ltd. Şti. adına ... ...’e teslim etmiş olduğunu ve davalı ... Triko-... uhdesinde davacı yana ait tekstil ürünü kalmamış olduğunu, davacı yanın, davalı ... Triko-... ’na 22.554 adet ürünün dokuması bedeli ile 9.100 adet ürünün konfeksiyon dikim işçiliği ve tasnif işçiliği bedellerinin taraflar arasında fatura tanzim edilerek bedellerinin tümünün ödenmiş/tahsil edilmiş olduğunu, davacı yanın 3.316 ürünü teslim almadan neden bu ürünlere ait fason üretim faturasını kabul ettiği ve üstelik bu fatura bedelini ödemiş olduğunun olağan ticari hayatın edim yerine getirme teamülleri gözönünde bulundurulduğunda anlaşılamadığını, gerek davacı yanın kendisine teslim edilen ürünlere ait olmak üzere davacı yanın teslim aldığını kabul ettiği 22554-3316= 20.238 adet ürüne ilişkin sevk irsaliyelerini sunmamış olması ve gerekse davalılardan ... Triko Ltd. Şti. tarafından davacıya ürün teslimine ilişkin sevk irsaliyelerini sunmamış olduğundan eksik teslim alınan tekstil ürünlerine ilişkin tespit yapılamadığını, davalılardan ...’nun diğer davalı ... Triko ile aynı adreste faaliyet gösterdiği, davalı ... Triko Ltd. Şti’nin tanzim etmiş olduğu aylık ¨500,00 +Kdv. Faturalar ve Vergi dairesi sicil yoklamaları ile davalı ...’nun aynı işyerinde kiracı olduğunun sabit olduğunu,bildirdiği görülmüştür.
Bilirkişiler Doç Dr. ...., ... ve ... tarafından mahkememize sunulan 24/05/2017 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; davacı yan ile 1.davalı ... Triko-...'nun ticari defter kayıtları karşılıklı uygun olduğunu, hesap kalanları sıfır bakiye olarak borç alacak vermediğini, davacı yanın kendi ticari defter kayıtlarına göre 2.davalı ... Triko Dok. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den ¨633,33 alacağının kaldığını ancak davacı yanın bu alacağının bu davanın konusunu teşkil etmediğini, ibraz edilen ticari defterlerde taraflar arasında herhangi bir uyumsuzluk ve borç alacak durumunun veya mutabakatsızlık bulunmadığını, davalılar tarafından tanzim edilen tüm faturaların davacı tarafından kabul edildiğini, yasal süresinde herhangi bir itiraz olmadığını, yine davacı tarafından yapılan ödemelere davalılar tarafından herhangi bir itiraz olmadığını ve ödemelerin davalılar tarafından kabul edildiğini, davalı ...'nun diğer davalı ... Triko ile aynı adresi paylaştığı ve kiracısı olduğunu, 1.davalı ... Triko-...'nun sözleşme konusu 22.254 adet ürünün örülmesi işini tamamlayarak eksiksiz 2.davalı ... Triko Dok. San. Tic. Ltd.Şti'ne teslim edildiğini, yükümlülüğünü eksiksiz yerine getirildiğini, 2.davalı ... Triko Dok. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 1. Davalı ... Triko-...'ndan teslim aldığı kumaşları kullanarak fason dikim ve tasnif işlemini yaptığını, 22.272 adet ürünün fason dikim ve tasnif bedelini tahsil ettiğini, dosyaya sunulan ütü-paket irsaliye ve faturalarına göre davacının toplam 3.384 adet ... model ürünü eksik teslim aldığını, 2.davalı ... Triko Dok. San.Tic.Ltd.Şti tarafından ürünlerin davacıya veya davacı adına ütü ve paket işlemleri için 3.kişilere teslimine dair irsaliyeler dosyaya sunulmadığndan davacıya ne kadar ürün teslim edildiğinin anlaşılamadığı, eksik teslimatta ve ürünlerin kaybında sorumluluğun, ispat yükümlülüğünü yerine getirmeyen 2.davalı ... Triko Dok.San.Tic.Ltd.Şti'ne ait olduğu, davacının eksik ürünler nedeniyle ¨43.653,60 zararının bulunduğunu, davacı şirketin talebinin ¨42.776,40 olduğu kanaatine varıldığını,bildirdikleri görülmüştür.
Somut uyuşmazlıkta öncelikle davacı ile davalı ... Triko yetkilisi ... ... arasında imzalanan 06/03/2012 tarihli fason üretim sözleşmesinin davalı ... Triko firmasını bağlayıp bağlamadığı, bu sözleşmenin davalı tarafından benimsenip benimsenmediğinin açıklığa kavuşturulması gereklidir.Davacı ile sözleşme imzalayan ... ...'in davalı ... Triko firmasının yetkilisi olup davacı tarafından fason üretimi yaptırılacak bir kısım ürünlerin sevk irsaliyesi karşılığı davalı şirkete teslim edilmesi,yine örme işini yapan diğer davalının ördüğü ürünlerin dokumasının yapılması için davalı ... Triko firmasına teslim etmesi ve davacı tarafından yapılan ödemelerin bu davalı tarafından alınması gözönüne alındığında davalı ... Triko firmasının sözleşmenin tarafı olduğu ve sözleşmenin uygulanması nedeniyle benimsendiği kaldı ki arada yazılı böyle bir sözleşme olmasa dahi taraflar arasındaki ilişkinin sabit olduğu anlaşılmıştır.
Davacı yan ile 1.davalı ... Triko-...’nun ticari defter kayıtları karşılıklı uygun olup olarak hesap kalanının sıfır bakiye olarak borç-alacak vermediği,davacı yanın kendi ticari defter kayıtlarına göre 2.davalı ... Triko Dok. San ve Tic. Ltd. Şti.’nden ¨633,33 alacağının kaldığı ancak bunun dava konusu olmadığı,buna göre ibraz edilen ticari defterlerde taraflar arasında herhangi bir uyumsuzluk ve borç alacak durumu veya mutabakatsızdık mevcut olmadığı,davalılar tarafından tanzim edilen tüm faturaların davacı tarafından kabul edilmiş olup yasal süresinde herhangi bir itiraz olmadığı,yine davacı tarafından yapılan ödemelerin davalılar tarafından davalılar tarafından kabul edildiği görülmüştür.
Somut uyuşmazlıkta çözülmesi gereken husus davacının teslim ettiği hammaddeyi işleyen davalıların teslim aldıkları ürünleri işledikten sonra mamul olarak davacıya tam ve eksiksiz teslim edip etmedikleridir.
Davacı ... Tekstil San.ve Tic.A.Ş. .... model ürünün imalatı için iplikleri 1.davalı ... Triko - ...’na 21/03/2012 - 22/03/2012 tarihlerinde teslim etmiş, ... Triko - ... teslim almış olduğu iplikleri kullanarak kendi örme makinelerinde kumaş haline getirmiş ve dikim için 27/03/2012 - 27/06/2012 tarihleri arasında 2.davalı ... Triko Dok.San. Tic.Ltd.Şti.’ne teslim etmiştir.
Teslim edilen ürün miktarına bakıldığında 1 .davalı ... Triko - ...’nun sözleşme konusu 22.254 adet ürünün örülmesi işini tamamlayarak eksiksiz olarak 2.davalı ... Triko Dok.San. Tic.Ltd.Şti.’ne teslim ettiği yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda anlaşılmıştır.
2.davalı ... Triko Dok.San. Tic.Ltd.Şti., 1.davalı ... Triko - ...’ndan teslim aldığı kumaşları kullanarak fason dikim ve tasnif işlemini yapmış olduğu triko ürünlerini ütü ve paketleme işlemi yapılması için ...Triko - .... ve ... Triko Konf.San.ve Tic.Ltd.Şti.’ne teslim etmiştir. 2.davalı ... Triko Dok.San. Tic.Ltd.Şti. yapmış olduğu dikim ve tasnif işi için 13.172 adet ürünü 27/04/2012 tarihli ... nolu fatura ve 9.100 adet ürünü 21/05/2012 tarihli ... nolu fatura ile davacıya yansıtmıştır. 2.davalı ... Triko Dok.San. Tic.Ltd.Şti’nin davacıya fatura etmiş olduğu ürün adeti 22.554 - (13.172 + 9.100) = 282 adet eksiktir.
2.davalı ... Triko Dok.San. Tic.Ltd.Şti tarafından ürünlerin davacıya veya davacı adına ütü ve paket işlemleri için 3.kişilere teslimine dair irsaliyeler dosyaya sunulmadığından davacıya ne kadar ürün teslim edildiği anlaşılamamaktadır.
Davacı, ütü paket firmalarından kendisine 19.238 adet ürün teslim edildiğini, davalıların toplam 3.316 adet ürünün eksik teslim ettiğini iddia etmekte olupdosyaya sunulan ütü - paket irsaliye ve faturalarına göre davacı şirket ütü - paket işlemi yapılmış 19.170 adet ... model ürün teslim almıştır. Buna göre davacı toplam 22.554 - 19.170 = 3.384 adet ... model ürünü eksik almıştır.
Davacı ... Tekstil San.ve Tic.A.Ş.’nin, ... Mağazacılık A.Ş.’ne kesmiş olduğu 07/09/2012 tarihli ... nolu faturaya göre ... model ürünün birim satış fiyatı ¨12,90'dir. Triko kazak için ¨12,90 birim fiyatının piyasa rayicine uygun olduğu teknik değerlendirme sonucunda anlaşılmıştır.
Buna göre davacının eksik ürünler nedeniyle zararı: 3.384 x 12,90 = ¨43.653,60 olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda davacının zararının kim tarafından karşılanacağı, meydana gelen zarardan hangi davalının sorumlu olduğunun belirlenmesi önem örzetmektedir.
Dosyada mevcut fason üretim sözleşmesi davacı ile davalı ... Triko firması arasında düzenlenmiş olup sözü geçen sözleşmede diğer davalı ...'nun imzası bulunmamaktadır. Sözleşmede her ne kadar örme işinin ... Triko firması tarafından yapılacağı yazmakta ise de, ... TRiko-... tarafından sözleşmede imza bulunmadığı için bu sözleşme uyarınca davalı ...'nun sorumlu tutmak mümkün olmayıp bu davalı kendisine teslim edilen 22.254 adet ürünün örülmesi işini tamamlayarak eksiksiz olarak 2.davalı ... Triko Dok.San.Tic.Ltd.Şti.’ne teslim ettiği, yükümlülüğünü eksiksiz yerine getirdiği anlaşıldığından bu davalı aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalı sözleşme uyarınca üstlendiği ... model ürün üretme işini tam ve gereği gibi yerine getirmediği,teslim etmesi gereken toplam 3.384 adet ürünü davacıya teslim etmediği anlaşıldığından talep ile bağlı kalınarak ¨42.776,40'nin dava tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte bu davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak davalı ... Triko aleyhine açılan davanın reddine; diğer davalı ... Triko aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin ... E., ... K. ve 12/02/2020 tarihli kararı ile davalılardan ... Triko'nun mahkemece verilen 10/10/2017 tarihli kararın davalı şirkete tebliği aşamasında davalı şirketin 09/10/2015 tarihinde ticaret sicilinde resen terkin işleminin yapıldığı, bu nedenle bu davalı şirkete gerekçeli kararın tebliğe çıkartılamadığının görüldüğü, dairemizin 08/05/2018 tarihli geri çevirme kararı sonrasında yerel mahkemece davacı vekiline davalı şirketin ihyası için tebligat çıkartıldığı ancak dava açıldığına dair belge sunulmadığı, dolayısıyla davalı şirkete gerekçeli karar tebliği yapılamadığının anlaşıldığı; yerel mahkemece davalı şirketin ihyası yönünde davacı tarafa süre verilip, sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle mahkememizin 10/10/2017 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Ortadan kaldırma kararı sonrası mahkememizce BAM kararı doğrultusunda davacıya davalı ... Triko'nun ihyası için süre verilmiş ancak davacı tarafından süresi içerisinde dava açılmamıştır. Davacı vekili tarafından 09/02/2021 tarihli duruşmada davalı ... Triko bakımından davayı takip etmediklerini bildirilmiştir. Aynı celsede bu davalı bakımından açılan davanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir. Mahkememizin 15/06/2021 tarihli duruşmasında davalı ... Triko bakımından davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydına karar verilerek açık yargılama devam olunarak yukarıda açıklanan gerekçelerle davalı ... Triko aleyhine açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-AÇILAN DAVANIN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan ve tahsili gereken 59,30 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 730,55 TL nispi harçtan mahsubu ile fazla alınan 676,15 TL harcın istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından sarf olunan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5- Sarf olunmayan delil/gider avanslarının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
6- Kendisini vekil ile temsil ettiren davalı taraf lehine yürürlükte bulunan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/1. maddesi gereğince takdir olunan 6.360,93 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341. ile 360. madde hükümleri uyarınca mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/06/2021
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı