T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/452 Esas
KARAR NO: 2022/98
DAVA: Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)
DAVA TARİHİ: 14/07/2020
KARAR TARİHİ: 01/02/2022
K.YAZIM TARİHİ: 14/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 12/01/2018 tarihinden bu yana .... Ltd. Şti.'nin %1 paya sahip ortağı olduğu; müvekkilinin ortaklığının başladığı tarihten bugüne kadar şirketin kar dağıtımı yapmadığı, şirketin bilançolarını göstermediği; şirketin %99 hisse sahibi olan ...'nin vefat ettiği ve bu hissedarın yasal mirasçılarına hiçbir şekilde ulaşılamadığı; şirketin şuan ne durumda olduğu, nasıl yönetildiği veya yönetileceği ve benzeri hiçbir şekilde bilgi alamadığı; yine müvekkilinin Gümrük Müşavirliği Belgesine sahip olmasına rağmen söz konusu şirketteki %1 ortaklığından dolayı hiçbir iş ve işlem yapamadığı ve bu nedenle zarara uğradığı; şirketin sicilde kayıtlı gösterilen adreslerde faaliyette olmadığı, bu nedenle müvekkilinin T.T.K. hükümleri gereğince haklı sebeplerle şirket ortaklığından çıkarılmasına karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
CEVAP:
Davalı şirket kayyımı cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketin vergi mükellefiyeti ticaret sicil kayıtlarında belirtilmiş ise de ticari faaliyette bulunup bulunmadığı, işçi çalıştırıp çalıştırmadığı hususlarının SGK ve Vergi dairesinden araştırılmasının gerektiği; şirket münferit müdürünün vefat ettiği gözetilerek, şirketin organsız kaldığı; yönetim ve temsil organının bulunmadığı; ancak, müteveffa ....'nin mirasçılarının kimler olduğu, şirkete ortak olup olmadıklarının tespitinin gerektiği; bu çerçevede, davacı yana ....'nin mirasçılarının tespiti için veraset ilamı çıkarma yetkisi verilmesi, şirkette devam etme ve şirketi temsil ve yönetmek yönünde iradelerinin olup olmadığının araştırılması; fesih ve tasfiye şartlarının oluştuğunun tespiti için mirasçıların katılımı ile genel kurul yapılması ve genel kurul kararı alınmasının gerektiği; haklı sebeplerin bulunması halinde her ortağın mahkemeye başvurarak şirketin sona erdirilmesini talep hakkının olduğu; ancak fesih sebebini meydana getiren kusurlu şirket ortağının bu davayı açma hakkının bulunmadığı; mevcut dosya kapsamına göre davacının haklı sebeple şirket ortaklığından çıkma talebinin haklılığını gereği gibi ortaya koyamadığı için davanın reddinin gerektiği belirtilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Dosyada davalı şirketin ticaret sicil kayıtları ile vergi dairesi kayıtları getirtilmiş, davalı şirketin faal olup olmadığının tespiti için emniyet araştırması yaptırılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında dava dilekçesi ve eklerinin davalı şirkete e-tebligat yolu ile tebliğ edildiği, ancak gelen ticaret sicil kayıtlarına göre Hakkı İnce'nin davalı şirketin müdürü olduğu ve bu kişinin davadan önce vefat ettiği, dolayısıyla yapılan tebligatın usulsüz olduğu anlaşıldığından davalı şirkete temsil kayyımı olarak Yrd. Doç. Dr. ...'in atanarak taraf teşkili sağlanmıştır.
Huzurda görülen dava, 6102 sayılı TTK'nın 638. maddesine dayalı açılmış haklı nedenle şirket ortaklığından çıkma istemidir.
6102 sayılı TTK'nın 636/3. maddesine göre;
"Haklı sebeplerin varlığında, her ortak mahkemede şirketin feshini isteyebilir. Mahkeme, istem yerine, davacı ortağı payının gerçek değerinin ödenmesine ve davacı ortağı şirketten çıkartılmasına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme hükmedebilir."
TTK’da limited şirketlere ilişkin haklı sebebin tanımı yapılmadığı gibi haklı sebeplere örneklere de yer verilmemiştir. Ancak anonim şirketlere ilişkin TTK'nın 531. maddesine ait gerekçede, İsviçre öğretisinde genel kurulun birçok kez kanuna aykırı bir şekilde toplantıya çağrılmış olması, azlık hakları ile bireysel hakların devamlı ihlalî, özellikle bilgi alma ve inceleme haklarının engellenmesi, şirketin sürekli zarar etmesi, dağıtılan kâr payının düzenli azalmasının haklı sebep sayıldığı ifade edilmiştir.
Doktrinde ve Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin emsal içtihatlarında "şirketin kötü yönetilmesi ve ortaklar arasında ciddi anlaşmazlıklar bulunması", "şirketin kuruluş gayesini gerçekleştirmesinin imkânsız olması","şirket varlıklarının yanlış kullanılması veya israf edilmesi", "azınlığa karşı fiili veya manevi güç baskı uygulanması", "azınlığın meşru taleplerinin devamlı olarak reddedilmesi" ve "pay sahiplerinin şirketteki hareket kabiliyetinin ortadan kalkması" şirketin feshi açısından haklı sebep olarak örnek olarak sayılmıştır. Bu açıklamalar ışığında hakimin her somut olayda haklı sebep bunup bulunmadığını durumun özelliğine göre ortaklığın yapısını gözeterek takdir etmesi gerektiği açıktır.
....’na göre haklı sebep; hukuki ilişkinin sürdürülmesini çekilmez hale getiren ve bozucu yenilik doğuran bir bildirim veya dava ile hukuki ilişkiyi sona erdirmek ve değiştirmek yetkisinin kullanılmasını adil gösteren hukuki olgudur.
Limited şirket, anonim şirkete nazaran kişisel niteliklerin de gözetildiği bir özelliğe sahip olup bu anlamda ortaklar arasındaki uyumsuzluk gibi şahsi sebepler de haklı sebep olarak ileri sürülebilir. Haklı sebep kavramı kanunda çoğul olarak belirtilmiş ise de tek bir sebep bile niteği ve ortaya çıkardığı sonuçlar gözetildiğinde fesih için yeterli haklı sebep oluşturabilir.
Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin E. ..., K. .... ve 04/11/2013 tarihli kararına göre;
"Her ne kadar mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş ise de toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirketin gayri faal durumda olduğu ve şirkete ait adreste bir başka işletmenin faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. Şirketler kâr amacıyla kurulur. Gayri faal olma durumunun süreklilik arzetmesi halinde, ekonomik amacını yitirdiğinin kabulü gerekir. Bu durum 6762 sayılı TTK'nın 551/2 maddesi uyarınca şirketin feshi için haklı neden teşkil ettiği gibi, ortaklıktan çıkma talebi bakımından da haklı neden oluşturur. Bu durumda mahkemece davacıların terditli istemleri de gözetilerek çıkma davasının kabulüne karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçelere dayalı olarak davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir."
Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalı şirkette %1 oranında payla ortak olduğu, davalı şirketin %99 oranında paya sahip diğer ortağı olan Hakkı İnce'nin ise dava tarihinden önce vefat ettiği davalı şirketin ticaret sicil kayıtlarından anlaşılmaktadır. Davalı şirketin temsilcisinin bulunmaması nedeni ile mahkememizce davalı şirkete temsilci kayyımı atanarak taraf teşkili sağlanarak yargılama yapılmıştır. Davalı şirketin faal olup olmadığının tespiti için ilgili emniyet müdürlüğüne müzekkere yazılmış olup emniyet müdürlüğü tarafından yapılan araştırmada şirketin faal olmadığı tespit edilmiştir. İlgili vergi dairesinden gelen cevabi yazıda da 28/12/2021 tarihinde yapılan yoklamada mükellef kurumun adresten taşındığı; mezkur adresi terk tarihine ilişkin kesin bir tespitinin yapılamamış olması nedeni ile mükellef kurumun 30/11/2021 tarihi itibariyle resen terk olunduğu bildirilmiştir. Müzekkere cevapları birlikte değerlendirildiğinde; davalı şirketin gayri faal durumda olduğu; şirketin kayıtlı adresini terk ettiği ve terk tarihinin tespit edilemediği açıktır. Şirketlerin kar amacıyla kurulması karşısında gayri faal olma durumunun süreklilik arzetmesi halinde şirketin ekonomik amacını yitirdiğinin kabulünün gerekeceği; bu durumun 6762 sayılı TTK'nın 551/2. maddesi uyarınca şirketin feshi için haklı neden teşkil ettiği gibi, ortaklıktan çıkma talebi bakımından da haklı neden oluşturacağı açıktır. Davacı vekili tarafından 01/02/2022 tarihli duruşmada tanıkların dinlenilmesi talebinden vazgeçilmesi ve mahkememizce de dosya kapsamında gelen müzekkere cevapları doğrultusunda tanık dinlenmesine gerek olmadığı kanaati ile davacı tanıkların dinlenilmesinden vazgeçilmiştir. Açıklanan nedenlerle davacının TTK'nın 638/2. maddesi uyarınca haklı nedenlerle ortaklıktan çıkma isteminin kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-AÇILAN DAVANIN KABULÜ ile Davacı ...'in İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde .... sicil numarası ile kayıtlı davalı .... Limited Şirketi ortaklığından TTK'nın 638/II. maddesi uyarınca haklı nedenle çıkartılmasına,
2- Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan ve tahsili gereken 80,70 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 54,40 TL nispi harçtan mahsubu ile bakiye 26,30 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından sarf olunan (3.000,00 TL kayyım ücreti + 185 TL posta/tebligat/müzekkereden ibaret) 3.185,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine;
4-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı ve 54,40 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Sarf olunmayan delil/gider avanslarının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
6- Kendisini vekil ile temsil ettiren davacı taraf lehine yürürlükte bulunan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/1. maddesi gereğince takdir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341. ile 360. madde hükümleri uyarınca mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı temsil kayyımının yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/02/2022
Katip ...
e-imzalı
Hakim ....
e-imzalı