T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/487
KARAR NO: 2020/942
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 23/07/2020
KARAR TARİHİ: 31/12/2020
K.YAZIM TARİHİ: 05/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP:Davacı vekili dilekçesinde; ....bank .... Şubesine ait, .... çek nolu, 20/04/2020 ödeme tarihli,50.000,00 TL bedelli çekin zayi olması nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: İptale konu çekin yitirildiği hususu, TTK. md. 762 uyarınca, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ayrı ayrı üç kez duyurulmuş, çeki bulan yada meşru hamili olduğunu iddia edenlerin mahkememize başvurmaları gerektiği belirtilmiştir.
:Tensip kararı ile, davanın mahiyeti ve mevcut delil durumu dikkate alınarak Ticaret Sicili Gazetesinde ilanların yapılmasına ve muhatap banka müdürlüklerine ilgili yazılarının yazılmasına karar verildiği görülmüştür.
Dava hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757.madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle bono ve çek iptali isteğine ilişkindir.
Halbuki TTK'nun 758.maddesinde; "(1)Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. 2)Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." hükmü yer almaktadır.
Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.(Y11.H.D nin 17/06/2019tarih ve 2018/2811 E- 2019/4422 K)
"... Dava, zayi nedeniyle çek iptaline ilişkindir. Mahkemece, dava konusu iki adet çekin hamilinin ortaya çıktığı, davacıya verilen süre içerisinde çek hamiline karşı istirdat davası açıldığı, davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına ve çekler ile ilgili verilen ödeme yasağı tedbirinin kaldırılmasına karar verilmiştir. Ancak 6102 sayılı TTK’nin 763. maddesinde iptali istenen kambiyo senedinin mahkemeye sunulması durumunda davacıya istirdat davası açması için süre verileceği, davacının bu süre içinde dava açmaması durumunda, mahkemenin, kambiyo senedini, sunmuş olana geri vereceği ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldıracağı düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin mefhumu muhalifinden anlaşılacağı üzere verilen süre içerisinde istirdat davasının açılmış olması durumunda kambiyo senedine ilişkin konulan ödeme yasağının kaldırılmaması gerekir. İstirdat davasını açan davacı, senedin ödeneceği endişesinden uzak bir şekilde yürütür (Prof. Dr. Fırat Öztan, Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara 1997, s. 294). Somut olayda davacının mahkemece kendisine verilen süre içerisinde istirdat davası açtığı sabit olup, anılan düzenlemeler gözetilerek karar verilmesi gerekirken ödeme yasağına ilişkin tedbirin kaldırılmasına karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir..." Yargıtay .... Hukuk Dairesi,.... Esas, ... Karar.
Dosya tüm deliler ile birlikte değerlendirildiğinde; 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 758 ve devamı maddeleri uyarınca; yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmesi gerekli olup ....bank Keresteciler Şubesine yazılan müzekkere cevabında dava konusu çeki ....'in elinde bulundurduğu anlaşılmış, davacı vekiline meşruhatlı davetiye çıkartılarak .... aleyhine tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde istirdat davası açmak üzere kesin süre verildiği, dava açıldığı taktirde bu konudaki derkenarın mahkemeye ibraz edilmesinin istendiği, ibraz edilmediği taktirde davanın reddine karar verileceği ihtar edildiği, davacı vekili 22/12/2020 tarihli dilekçesi ile istirdat davası açtığına dair tevzii formunu dosyaya ibraz ettiği anlaşıldığından çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına yukarıda bahsi geçen Yargıtay .... Hukuk Dairesi,.... Esas,... Karar sayılı ilamı da dikkate alınarak verilen süre içerisinde istirdat davasının açılmış olması nedeni ile kambiyo senedine ilişkin konulan ödeme yasağının devamına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
DAVANIN KONUSUZ KALMASI NEDENİ İLE KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
1-Dava konusu ....bank .... Şubesine ait, .... çek nolu, 20/04/2020 ödeme tarihli,50.000,00 TL bedelli çek üzerindeki ödemeden men yasağının devamına,
2-Alınması gerekli harç peşin alındığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi gereğince davacıya iadesine,
4-Davacı tarafça yatırılıp harcanmayan masrafın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 31/12/2020
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı