T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/597
KARAR NO: 2020/929
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 08/09/2020
KARAR TARİHİ: 31/12/2020
KARAR YAZIM TARİHİ: 11/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde; ....... Bankası A.Ş.'ye ait, ...... numaralı, 30.11.2020 tarihli, 35.000,00 TL bedelli çekin zayi olması nedeniyle, muhatap banka nezdinde çek bedelinin ödenmemesi hususunda ödeme yasağı konulmasına, zayi sebebi ile çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:Tensip kararı ile Ticaret Sicili Gazetesinde ilanlar yapılmıştır.
Dava hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757.madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.
TTK'nun 758.maddesinde; "(1)Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. 2)Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." hükmü yer almaktadır.
Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.(Y11.H.D nin 17/06/2019tarih ve 2018/2811 E- 2019/4422 K)
"... Dava, zayi nedeniyle çek iptaline ilişkindir. Mahkemece, dava konusu iki adet çekin hamilinin ortaya çıktığı, davacıya verilen süre içerisinde çek hamiline karşı istirdat davası açıldığı, davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına ve çekler ile ilgili verilen ödeme yasağı tedbirinin kaldırılmasına karar verilmiştir. Ancak 6102 sayılı TTK’nin 763. maddesinde iptali istenen kambiyo senedinin mahkemeye sunulması durumunda davacıya istirdat davası açması için süre verileceği, davacının bu süre içinde dava açmaması durumunda, mahkemenin, kambiyo senedini, sunmuş olana geri vereceği ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldıracağı düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin mefhumu muhalifinden anlaşılacağı üzere verilen süre içerisinde istirdat davasının açılmış olması durumunda kambiyo senedine ilişkin konulan ödeme yasağının kaldırılmaması gerekir. İstirdat davasını açan davacı, senedin ödeneceği endişesinden uzak bir şekilde yürütür (Prof. Dr. Fırat Öztan, Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara 1997, s. 294). Somut olayda davacının mahkemece kendisine verilen süre içerisinde istirdat davası açtığı sabit olup, anılan düzenlemeler gözetilerek karar verilmesi gerekirken ödeme yasağına ilişkin tedbirin kaldırılmasına karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir..." Yargıtay 11. Hukuk Dairesi,2016/9910 Esas, 2018/2361 Karar.
Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 758 ve devamı maddeleri uyarınca; yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmesi gerekli olup bu kapsamda dava konusu çeki ...'ın elinde bulundurduğu anlaşılmış, davacı vekiline meşruhatlı davetiye çıkartılarak hamil aleyhine tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde istirdat davası açmak üzere kesin süre verildiği, dava açıldığı taktirde bu konudaki derkenarın mahkemeye ibraz edilmesinin istendiği, ibraz edilmediği taktirde davanın reddine karar verileceği ihtar edildiği, davacı vekili 21/12/2020 tarihli istirdat davası açtığına dair dilekçe ibraz ettiği anlaşıldığından çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, yukarıda bahsi geçen Yargıtay ...... Hukuk Dairesi, ..... Esas, ..... Karar sayılı ilamı da dikkate alınarak verilen süre içerisinde istirdat davasının açılmış olması nedeni ile kambiyo senedine ilişkin konulan ödeme yasağının devamına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
DAVANIN KONUSUZ KALMASI NEDENİ İLE KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
1-Dava konusu ....... Bankası A.Ş.'ye ait, ...... numaralı, 30.11.2020 tarihli, 35.000,00 TL bedelli çek üzerindeki ödemeden men yasağının devamına,
2-Davacı tarafından HMK madde 392 kapsamında yatırılan teminatın 6100 sayılı HMK'nın 392/2'nci maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması hâlinde yatırana iadesine,
3-Alınması gereken 59,30 TL karar ve ilam harcının peşin yatırılan 54,40-TL den mahsubu ile eksik kalan 4,90-TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi gereğince davacıya iadesine,
5-Taraflarca yatırılıp harcanmayan masrafın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 31/12/2020
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza