T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/601 Esas
KARAR NO: 2022/135
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/09/2020
KARAR TARİHİ: 07/02/2022
K. YAZIM TARİHİ : 01/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; .... Dış Ticaret Ltd. Şti.'ye ait birinci kalite 8 palet taze yeşil erik emtiası, İstanbul Türkiye'den Toronto Kanada da bulunan alıcı ....(....) gönderilmek üzere ... Taşımacılık Acentesi aracılığıyla taşıyan olan davalı firma ....'na taze ve sağlam olarak teslim edildiğini, müvekkilinin emtiaları taşıması için .... ile 30.05.2020 tarihli havayolu konşimentosu(AWB) düzenlendiğini, müvekkiline ait taze erik emtiası, davalı bünyesinde yer alan Kargo Ambarı (.... Cargo) tarafından .... nolu sefer ve .... konşimento numarası ile nakliyesi esnasında yapılan muameleden dolayı bozuduğunu, emtia sahibi müvekkili şirketin büyük bir zarara uğradığını, söz konusu olay 8 palet bozulabilir ürün olan birinci sınıf taze yeşil erik emtiasının İstanbul-Toronto arası davalının kargosu ile nakliye edilmesi sırasında yüksek sıcaklık sebebiyle sararak yumuşaması ve bozulması sonucu kalitesinin düşmesi ve zayi olması, havayolu konşimentosunda (AWB) taşınan ürünün "bozulabilir kargo” olduğu belirtildiğini, konşimentonun "Handling İnformation" (elleçleme bilgilerinde) bölümüne "Please keep cool 42 / 18 C " (lütfen 42 / 48 C arasında saklayınız) yazılarak ürünlerin hangi sıcaklıkta taşınması gerektiği şerh düşüldüğünü, ancak davalı taze erik emtiaları için konşimentoda belirtilen sıcaklık aralığına riayet etmeyerek ürünleri çok yüksek sıcaklıkta taşıdığını, davalının Toronto Havalamanı'na ürünleri indirmesi sonucu alıcı tarafından teslim alındığını, teslim edildiği anda alıcı firma tarafından ürünlerin sararmış ve yumuşamış olduğu farkedildiğini, ürünlerin bozulmuş olduğunun tespit edilmesi üzerine hiç vakit kaybetmeden alıcı firma, Toronto Pearson Havalimanı'nda ... süpervizörü olarak çalışan ... emtiaların zayi olmasından haberdar edildiğini, ... ürünleri görmüş ve gerekli tutanakların hazırlanacağı bilgisini alıcı ....(....)'a ilettiğini, alıcı firma havalamanında bilgilendirmeler sonrası yine vakit kaybetmeden ürünlerden bir palet içerisine müvekkili bilgisi dahilinde yerleştirilen dijital sıcaklık ölçer aleti bilgisayar ortamında açarak taşıma sırasındaki sıcaklık raporunu çıkardığını, rapor kaydında ürünler teslim alındıktan sonra alıcıya teslim edilene kadar, yani 31.05.2020 den 02.06.2020 tarihine kadar, taşınması talep edilen ve konşimentoya şerh düşülen 2 ile 8 derece arasındaki sıcaklıkta neredeyse hiç taşınmadığı, tam aksine ortalama 15 derecenin üstünde taşındığı anlaşıldığı, taşımanın yanlış sıcaklıkta yapılması sebebiyle ürünlerin kalitesi düşmüş, sararmış, yumuşamış, bozulmuş ve dolayısıyla raf ömrü etkilendiğini, müvekkili tarafından birinci kalite olarak satılan taze erik emtiası, talep edilenden çok yüksek sıcaklıkta taşındığı için bozulduğunu, davalı ...'nın bozulabilir kargo kurallarına uymayarak ürünlerin kalitesinin düşmesinden bizzat sorumlu olduğunu, taze erik emtiası için alıcı firma Kanada Tarım Baklanlığı'ndan zayiat raporu alındığını, bu raporda ürünlerin %15'ten fazlasının kalite kaybına uğradığının belirtildiğini, hal böyleyken alıcı firma bu rapora dayanarak sararmış ve yumuşamış 2.kaliteye düşmüş ürünler için ödeme yapmama, teslim almama hakkına sahipken davalının müvekkilini zor duruma düşürdüğünü görmüş ve uzun süreli ticari ilişki tesis etme amacıyla ürünlere şerh koyarak teslim alındığını, ürünlerin piyasa değeri bu duruma göre değiştiğini, müvekkili alıcıyla birinci kalite 8 palet yeşil erik emtiası için 33.600 Kanada Doları üzerinden anlaşıldığını ve faturalandırıldığını, ancak davalının yüksek sıcaklıkta ürünleri taşıması sonucu ikinci kaliteye düşmesi sebebiyle alıcı firma, şerh koyarak teslim aldıkları ürünleri ikinci kalite olarak sattığını, Fatura bedeli olan 33.600,00 Kanada Doları yerine satıştan elde ettiği tüm geliri yani 25.040,00 Kanada Doları kadar meblağı müvekkiline ödediğini, ürünlerin kalitesi düşmesi sebebiyle arada kalan tutar 8.560,00 Kanada Doları müvekkilinin zararı olduğunu, davalı ....., taşıma sırasında meydana gelen zarardan Türk Ticaret Kanunu'na göre sorumlu olduğunu, ayrıca söz konusu hasarın meydana gelmesinde davalı .... TBK-m.49 haksız fiil hükümlerine göre kusuru oranında sorumlu olduğunu, davaya konu emtia hasarı ile ilgili hava taşıması ile ilgili Montreal Sözleşmesi'nin 18/1 maddesi taşıyıcının sorumluluğunu düzenlediğini, zararın meydana gelmesinde davalı taraf sorumlu olduğundan, müvekkili tarafından zararın davalıya ihbar edilmesi sonucu davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmayacağının bildirildiğini beyanla davanın kabulünü, dazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, 8.560,00 -CAD (8.560,00-CAD x 5.7144 = 48.915,26 -TL)'nin hasarın davalıya ihbar edildiği 11.06.2020 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; ihtilafa konu taşıma 01.06.2020 tarihinde İstanbul'da Kanada'ya yapılmış olup, uluslararası bir taşıma olduğunu, bu nedenle dava konusu olaya 28 Mayıs 1999 tarihli olan ve ülkemiz açısından 26.03.2011 tarihi itibariyle yürürlüğe giren, “Hava Yoluyla Uluslararası Taşımacılığa İlişkin Belirli Kuralların Birleştirilmesine Dair Sözleşme” (Montreal Sözleşmesi) hükümlerinin uygulanmasının gerektiğini, taşıması yapılan kargoda meydana geldiği iddia edilen hasar kargonun müvekkilİ ortaklık uhdesinde olduğu süre içerisinde gerçekleşmediğini, müvekkili ortaklık nezdinde yapılan incelemede muhteviyatı “yeşil erik” olan 8 palet 4080 kg’lık kargonun .... seferi ile Toronto’ya sevk edilmiş olduğu ve 01.06.2020 tarihinde alıcısına teslim edildiği ve bunun neticesinde ilgili AWB ye ait hasar tazminat başvurusunda bulunulduğu tespit edildiğini, davacı dava dilekçesinde taşıması yapılan eriklerin yüksek sıcaklıkta taşındığını ve bu sebeple zayii olduklarını belirtmiş ise de; Ortaklık tarafından yapılan araştırmalar neticesinde; ISL/YYZ bağlantılı olan emtia için mal kabul işlemi yapılıp, ...seferi için .... de B3 Soğuk Hava Dolabına alınarak opsiyon süresi ve hazırlık kurallarına riayet edildiği bilgisi alındığını, dolap içerisindeki en yüksek ısının 5.5 derece olduğu görüldüğünü, mezkur taşıma; davacının konişmentoya düştüğü ''+2 / +8 C arasında saklayınız '' şerhine uygun olarak yapıldığını, hasarın sorumlusunun müvekkili olmadığını, müvekkili ortaklığın malı alıcıya teslim tarihi olan 01.06.2020 tarihinde, alıcı herhangi bir aksaklık raporu tutturmadan ve teslim belgelerine hasar/aksaklığına ilişkin hiçbir kayıt düşmeden koşulsuz teslim aldığını, malın evsafına uygun gönderilmediğini, malın evsafının gerektirdiği ısı aralıklarında kalmasını sağlayacak bir düzenek içinde gönderilmediğini beyanla davacının ileri süreceği hususlara ilişkin beyanda bulunma ve davacının göstereceği delillere karşı delil sunma hakları saklı kalmak kaydıyla; taşıtanın emtiayı yetersiz paketlemedeki kendi kusuru ve hasar ile taşıma arasında illiyet bağı olmadığı dikkate alınarak davanın reddini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, haksız fiil nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.
Davacı ile davalı arasındaki uyuşmazlık davacıya ait ürünlerin davalı tarafından taşınması sırasında ürünlerde bozulma nedeniyle davacının zararının olup olmadığı, bozulmada davalının kusurunun olup olmadığı ve zararın davalı tarafından giderilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
Dr. Öğr. Üyesi ... ve Gıda Mühendisi ... tarafından düzenlenen 01/03/2021 tarihli rapora göre ; ''davalı yanca üstlenilen taşıma sürecinin hava yük senedinde taahhüt edilen sıcaklık şartları sağlanmadığı için hasara sebebiyet verdiği, malın alıcısının derhal Kanada Gıda otoritesinden denetim istediği ve tespit yaptırdığı, süresi içinde akdi taşıyıcı ... tarafından davalı ...'na başvurulduğu, hasarın toplam mat kiymetinde %30 kadar değer düşmesine yol açtığının söylenebileceği, emtiada meydana gelen zararın 10.080 CAD olabileceği, ancak dava dışı alıcının davacıya 8.560 CAD yansıtığı ve % 25,50 oranında bir hasar değer düşmesi iddia ettiği gözetilerek tüm talebi olan 8.560 CAD zararın davalı yanca tazmini gerektiği, davalının ambalaj kusuru, yükün baştan bozukluğu iddialarının sabit olmadığı, hasarın taşıma sürecinde olduğu ve yükün niteliğine uygun taşıma taahhüdü ihlali sabit olduğu gözetilerek sorumluluktan kurtulamayacağı'' hususu bildirilmiştir.
Dr. Öğr. Üyesi ... ve Gıda Mühendisi ... tarafından düzenlenen 23/08/2021 tarihli ek rapora göre ; '' davacı yanca sunulan ölçüm kayıtlarına göre 01.06.2020 tarihli taşıma sürecinde taşınan emtianın taşıma senedinde taahhüt edilen sıcaklıkları sağlamaksızın uçakta taşındığı, davalı yanca sunulan Toronto hava durumu bilgilerine göre, varma yerinde taşınan malın her hangi bir koruma tedbiri olmaksızın bekletildiği kabul edilecek olursa, taşıma süreci hasarının varma hava limanında artmasının kaçınılmaz olduğu, Varma hava limanında denetim için beklerken 2 gün havalimanında soğuk zincir sağlanarak malın beklediği varsayımında KÖK ve 1.EK rapor sonuçlarının yerinde olduğu, eğer 01.06.2020 tarihinde sabah yük Toronto Havalimanına indikten sonra, soğuk zincir +/+8 santigrat derece sıcaklık şartları sağlanmamış ise; ve olağan meteorolojik sıcaklıklarında havalimanında bekleme söz konusu olmuş ise meydana gelen zararın büyük ölçüde bu bekleme sürecinde meydana geldiğinin söylenebileceği, 01.06.2022 ile 03.06.2020 arasında yükün hangi sıcaklık koşullarında beklediği ve buna göre zararın davalı sorumluluk alanında olmadığı hususunun iddia bakımından ispatının ve değerlendirmesinin mahkemeye ait olduğu, olağan bir şekilde yük havaalanında bekletilmiş ise, kök raporda belirlenen 10.080 CAD zararın davalı ile davacı arasında paylaşılmasının değerlendirilebileceği, bu durumda davalının 5.040,00 CAD tazminattan sorumlu tutulabileceği'' hususu bildirilmiştir.
Dr. Öğr. Üyesi ... ve Gıda Mühendisi ... tarafından düzenlenen 14/06/2021 tarihli ikinci ek rapora göre ; ''davalı vekilinin kök rapora vaki itiraz ve beyanları irdelenmiş ve değerlendirilmiş olup; kök rapor sonuç ve kanaatlerini değiştirecek yeni bir değerlendirme sonucu hasıl olmadığını, davalı vekilinin yeni bilirkişi incelemesi taleplerinin değerlendirmesi ve dosya kapsamı ihtilafın çözümlenmesinde her türlü nihai takdir ve değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu'' hususu bildirilmiştir.
Davacıya ait 8 palet taze eriğin davalı tarafından İstanbul’dan Torontoya taşındığı hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır. Davalı taraf ürünlerdeki bozulmanın yükün tesliminden sonra veya ambalajlama veya yükün kusurundan kaynaklandığını beyan etmektedir.
Taşıma sözleşmesi ve olaya uygulanması gerekli Montreal konvansiyonu hükümleri gereği taşıyıcı taşıma sırasındaki kusurlarından dolayı sorumludur. Davacı tarafça taşınan ürünlerin içine yerleştirilen ısı ölçer kayıtlarının bilirkişi tarafından incelenmesi neticesinde davalının sözleşmede taahhüt edilen orandan daha yüksek sıcaklıkta ürünleri taşıdığının ve taşınan ürünlerin depolama sıcaklığının artması halinde olgunlaşma sürecinin hızlandığının, ürünlerin gittiği Kanada makamlarınca yapılan denetim sonucu ürünlerde bozulma ve çatlaklık tespit edildiğinin anlaşılması karşısında davalının taahhüt ettiği sıcaklık koşullarında ürünü taşımayarak bozulmaya sebebiyet verdiği, ürünün bozulması nedeniyle hemen teslim alınmadığı ve bu süreçten sonra bozulmanın arttığı kabul edilse bile ürünün taahhüt edilen sıcaklıkta taşınmaması sebebiyle bozulma başladığı ve bu nedenle hemen teslim alınmadığı ve bundan davalının sorumlu olduğu kabul edilmiştir. Davalı tarafça cevap dilekçesi ile sunulan tüm belgeler üzerinde inceleme yapıldığından ve sonradan farklı bir belge sunulmadığından hazırlanan rapora itibar edilmiştir. Gıda mühendisi bilirkişi tarafından kanada makamlarınca üründeki bozulmaya ilişkin tespit gözetilerek yapılan değerlendirmede talep edilen zarar miktarının gerçek zarar miktarına uygun olduğunun anlaşılması karşısında davanın kabulüne karar verilmiş dava dilekçesinde açıkça yabancı para talep edildiği belirtilmeden Türk parası belirtilmesi ve avans faizi talep edilmesi karşısında dava tarihindeki kura göre açılan Türk parası üzerinden davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KABULÜNE,
2-48.915,26 TL'nin davalının temerrüt tarihi olan 11/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince tahsili gereken 3.341,40 TL karar ve ilam harcından mahkeme veznesine yatırılan 835,36 TL peşimn harcından mahsubu sonucu bakiye 2.506,04 TL karar harcının davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvuru harcı + 835,36 TL peşin harç + 7,80 vekalet harcından ibaret toplam 897,56 TL harcın davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
3-a.) Davacı tarafından sarf olunan (2.000,00 TL bilirkişi ücreti + 344,00 TL posta/tebligat/ mü- zekkereden ibaret) 2.344,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
b.) Davalı tarafça sarf olunan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar tesisine yer olmadığına,
c.) Sarf olunmayan gider/delil avansının karar kesinleştikten sonra ilgilisine iadesine,
4-6235 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 13 ncü fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve yargılama giderinden sayılan (Taraf başına 330,00 TL x 2 saat= 660,00 TL) X 2 = 1.320,00 TL arabulucuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye İRAT KAYDINA,
5-Kendisini vekil ile temsil ettiren davacı lehine hüküm altına alınan dava değerine göre yü- rürlükte bulunan Av. Kan. ve AAÜT gereğince takdir olunan 7.158,98 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa ödenmesine dair,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda 5235 Sayılı Kanun'un geçici 2. maddesine göre Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmi Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 341 ila 360. md hükümleri gereğince mahkememize veya aynı sıfatta başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/02/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ....
e-imzalıdır